| ÖZET: Başvuran, annesinin %71 engelli olduğunu ve bakımının sürdürülebilmesi için İstanbul’a mazeret tayini talep etmiştir. Sağlık Bakanlığı, Bingöl’de onkoloji uzmanı bulunmadığını belirterek talebi reddetmiştir. Ancak, yapılan değerlendirmelerde Bingöl’de hastanın tedavisinin mümkün olmadığı ve başvuranın tek bakıcı olduğu tespit edilmiştir. İlgili mevzuat gereği, sağlık mazeretine dayalı yer değişikliği talebinin kabul edilmesi gerektiği, zira hastanın tedavisinin yapılabileceği bir hastaneye yakın mesafede bulunması gerektiği vurgulanmıştır. İdarenin, başvuranın talebini reddetmesinin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvuranın mazeret tayininin kabul edilmesi ve boş kadronun bulunduğu bir ile atanması tavsiye edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/12957-S.20103
BAŞVURU NO : 2019/11728
KARAR TARİHİ : 13/12/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Mazeret atamasının yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 26/06/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Sağlık Bakanlığına bağlı Bingöl Devlet Hastanesinde uzman doktor olarak çalıştığını, Annesinin mevcut sağlık durumu nedeniyle bakıma muhtaç olduğunu, annesi hakkında İstanbul
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından verilen sağlık raporunda ilgilinin %71 engelli olduğunun ve ayrıca ilgili raporda “Hasta onkoloji, ortopedi ve dahiliye klinikleri olan bir merkezde yakın takip ve tedavisinin uygun olacağı, başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremez.” şeklinde belirtildiği, Medipol Üniversitesi tarafından da ilgilinin yolculuk yapmasının riskli olacağının belirtildiği, şu anda çalışmakta olduğu Bingöl ilinde onkoloji doktoru ve merkezinin olmadığını, tarafının tek öz çocuk olduğunu, bir evlatlık kardeşinin olduğunu ancak onun da aile üyeleriyle iletişimini kestiğini belirterek, annesinin bakımının sürdürülebilmesi için İstanbul iline mazeret tayinin talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sağlık Bakanlığının 10/06/2019 tarih ve … sayılı yazısında özetle; Bingöl İl Sağlık Müdürlüğünün 08/04/2019 tarihli ve … sayılı yazısı ekinde Bakanlığa intikal eden 08/04/2019 tarihli dilekçesi ile annesinin sağlık mazeretine istinaden İstanbul iline naklen atanma talebinde bulunduğu, mezkur talebine ilişkin belgelerin 08/05/2019 tarihinde toplanan
Bakanlığın Sağlık Mazereti Değerlendirme Komisyonunda değerlendirildiği, anılan komisyon tarafından sağlık mazeretinin kabul edilebilir bulunmadığı, bu hususun 17/05/2019 tarihli ve …
sayılı yazı ile ilgiliye tebliğ edilmek üzere Bingöl İl Sağlık Müdürlüğüne bildirildiği, Ayrıca
Dr. ….’ın annesine ait, üniversiteler veya Bakanlık eğitim ve araştırma hastanelerinden alınan yeni tarihli sağlık kurulu raporunun aslı veya sağlık kurulu raporunun verildiği hastane tarafından onaylı örneği ile yeniden sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği talebinde bulunulması halinde, durumunun tekrar Sağlık Mazereti Değerlendirme Komisyonunca değerlendirileceği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C Anayasasının; “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”
“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.”
5. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin
“Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 13 üncü maddesinde
“Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir
Sağlık mazeretine dayalı olarak yapılacak yer değişikliğinde memur aynı hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanına, bu şekilde mazeretin karşılanamaması halinde ise başka bir hizmet bölgesinde kurumca ihtiyaç duyulan ve mazeretinin karşılanabileceği bir hizmet alanına atanabilir.”
6. Sağlık Bakanlığı Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği” başlıklı 19 uncu maddesinde; “Personelin kendisinin, eşinin, annesinin, babasının, bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tehlikeye girdiğini veya görev yerinin değişmemesi hâlinde tehlikeye gireceğini, üniversiteler veya Bakanlık eğitim ve araştırma hastanelerinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi halinde tedavinin yapılabileceği bir sağlık kurum veya kuruluşunun bulunduğu veya sağlığının olumsuz etkilenmeyeceği bir ilin münhal kadrolarına sağlık mazereti değerlendirme komisyonu kararı doğrultusunda atanır.”, Hükümleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Sağlık Bakanlığına bağlı Bingöl Devlet Hastanesinde uzman doktor olarak çalıştığını, annesinin %71 engelli olduğunu, kendisinin tek öz çocuk olduğunu, annesinin bakımının sürdürülebilmesi için İstanbul iline mazeret tayinini talep etmiştir.
9. İdare tarafından gönderilen belgelerin tetkikinden, idarenin kendi arasında yapmış olduğu yazışmalarda Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünün Yönetim
Hizmetleri Genel Müdürlüğüne yazdığı 22/08/2019 tarihli yazısında Bingöl Devlet
Hastanesinde aktif olarak hizmet vermekte olan 1 adet Biyogüvenlik Kabinli ve 6 adet koltuklu
Onkoloji Birimi bulunduğu belirtilse de Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel
Müdürlüğünün Stratejik Personel Atama Dairesi Başkanlığına 09/08/2019 tarihinde yazdığı yazıda “ Bingöl ilinde Onkoloji merkezinin bulunmadığı, hastanın takip hastası olduğu ve çevre illerde Elazığ, Erzincan, Diyarbakır ve Erzurum’da takip ve tedavilerinin yaptırılabileceği belirtilmiştir. Ayrıca Bingöl Valiliğinin 17/04/2019 tarihli yazısında il sağlık müdürlüğü ve bağlı sağlık tesislerinde tıbbi onkoloji uzmanının ve radyasyon onkoloji uzmanının çalışmadığı belirtilmiştir. Dolayısıyla Bingöl İlinde hastanın tedavisinin yapılabileceğine dair idare tarafından net bir bilgi verilmediği tespit edilmiştir.
10. Medipol Hastanesinin 12/03/2019 tarihli sağlık kurul raporunda “Hastanın tekerlekli sandalyede olup obezite de olduğundan yardımsız hareket edememektedir. Nüks açısından yakın takip edilmesi gerekir.” ifadelerinin yer aldığı, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy
Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Engelli Sağlık Kurul Raporunda ise hastanın
%71 oranında engelinin bulunduğu, onkoloji, ortopedi, dahiliye, genel cerrahi klinikleri olan bir merkezde yakın takip ve tedavisinin uygun olduğu, başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyeceği hususlarının yer aldığı anlaşılmıştır.
11. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin
“Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 13 üncü maddesinde memurun annesinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığının sağlık kurulu raporu ile belgelenmesi gerektiği bu durumda ilgilinin mazeretinin karşılanabileceği ve kurumca ihtiyaç duyulan bir yere atanabileceği, Sağlık Bakanlığı Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin
“Sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği” başlıklı 19 uncu maddesinde de benzer ifadelerle hastalığının görev yaptığı yerde tehlikeye girdiğini veya görev yerinin değişmemesi hâlinde tehlikeye gireceğini, üniversiteler veya Bakanlık eğitim ve araştırma hastanelerinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelemesi durumunda münhal kadrolara atamasının yapılabileceği düzenlenmiştir.
12. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’te hastanın tedavisinin bulunduğu yerde mümkün olmaması hali sağlık mazereti açısından yeterli görülmüş olup, ayrıca hastalığını tehlikeye düşürme şartının aranmadığı tespit edilmiş bununla birlikte Bakanlık tarafından çıkarılan yönetmeliğin ilgili maddesinin bu hükmün uygulanmasını sınırlayıcı nitelikte düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda somut olay incelendiğinde başvuranın annesinin sağlık kurulu raporuna göre nüks hastası olduğu, yakından takip edilmesi gerektiği, obezite olması sebebiyle de hareket edebilme yeteneğinin sınırlı olduğu anlaşılmış olup idare tarafından başvuranın bulunduğu İlde onkoloji uzmanının bulunmadığı dolayısıyla tedavi için çevre illere gitmesi gerektiği belirtilmiş olmasına rağmen ilgilinin tedavisinin yapılabileceği ve boş kadro bulunan bir yere mazeret naklinin yapılması imkanı varken idarece talebin reddedilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.
13. Bakanlık tarafından gönderilen belgelerde başvuranın Bingöl İlinde çalışması gerektiğine dair Kamu yararı ve Hizmet gerekli açısından zorunlu bir hususun olduğuna dair herhangi bir değerlendirme de yapılmamış olup, yeniden başvurması durumunda söz konusu durumun yeniden değerlendirileceği de belirtilmiştir.
14. Yapılan bütün değerlendirmeler neticesinde; ilgilinin yakın takip hastası olduğu dolayısıyla tedavisinin yapılabileceği bir hastaneye yakın mesafede bulunması gerektiği, aksi durumun hastanın hayatını tehlikeye düşüreceği, Bingöl İlinde onkoloji uzmanının olmaması nedeniyle tedavisinin mümkün olmadığı, dosya kapsamından hasta ile ilgilenebilecek tek kişinin başvuran olduğu kanaatine varılması nedeniyle ilgilinin mazeret tayini kabul edilerek boş kadronun bulunduğu ve hastanın tedavisinin yapılabileceği bir ile nakledilmemesi işleminin hukuka aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; ilgili
İdarenin bahse konu ilkelere aykırı davranışta bulunduğu tespit edilememiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16.14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Erzurum İdare Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
İlgili yönetmelik hükümlerine göre başvuranın annesinin tedavisinin yapılabileceği bir İle mazeret atamasının yapılması hususunda SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Sağlık Bakanlığı’nca
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞI’NA tebliğine Türkiye Cumhuriyeti
Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi