|
ÖZET: Başvuran, Adana İli Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’nda gerçekleştirilen muhasebeci alımına yönelik sözlü mülakat sonucuna itiraz etmektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, mülakatın hukuka uygun yapıldığını, başvuranın itirazının reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, nesnel ve denetime açık bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmış, Danıştay kararına atıfta bulunularak, değerlendirme kriterlerinin somut bilgi ve belgeye dayandırılması gerektiği ifade edilmiştir.
Somut olayda, mülakata çağrılan adayların KPSS P3 puanına göre sıralandığı, mülakat komisyonunun yetkili olduğu ve sübjektif bir değerlendirme yapılmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuranın daha objektif bir sınav talebi ise mevzuata aykırı bulunmuş ve bu taleplerin gerçekleştirilmesi mümkün olmamıştır. Dolayısıyla, başvuranın mülakat sınavının iptali talebi reddedilmiştir. |
2.2. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarında, personel ihtiyacı doğrultusunda, karar organı ve personelin işvereni olan mütevelli heyetince belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmeleri ile personel istihdamının sağlandığı,
2.3. Personel ile ilgili işlemler Vakıfların yetkili karar organı olan Mütevelli Heyetince, İş
Kanunu hükümleri ve 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 34 üncü maddesi (c) bendi gereğince, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fon Kurulunun 16/02/2012 tarihli ve 2012/1 sayılı Kararı ile yürürlüğe konulan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları
Personelinin Norm Kadro Standartları, Nitelikleri, Özlük Hakları ve Çalışma Şartlarına İlişkin
Esaslar çerçevesinde belirlenen genel kriterlere göre yürütüldüğü,
2.4. Özel hukuk tüzel kişisi olan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları birbirinden bağımsız olup, personel yönetim yetkisinin vakfın mütevelli heyetinde olduğu, söz konusu
Kanun, K.H.K. ve Esaslar çerçevesinde; Vakıf mütevelli heyetinin 30.04.2019 tarih ve – sayılı kararı ile vakfa muhasebeci kadrosuna mülakat sınavı ile birlikte personel alımı için ilana çıkıldığı,
2.5. Yapılacak mülakat için 5 (beş) kişiden oluşan mülakat heyeti oluşturulmasına karar verildiği, SYDV- sayılı Valilik Makamı Oluru ile 22.05.2019 tarihinde mülakat yapılmasına onay verildiği,
2.6. Yapılan başvurular sonucunda, genel ve özel şartları sağlayan müracaatçılar arasından, KPSS P3 puanına göre en yüksek puandan başlayarak alınacak personel sayısının 5 (beş) katı adayın Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi üzerinden vakfa bildirilerek mülakata çağrıldığı,
2.7. Müracaatçılarla yapılan mülakat neticesinde; daha önceki iş tecrübesi, genel kültürü, alan (Ön muhasebe, hesap kodları, banka iş ve işlemleri vb.) ile ilgili sorulan sorulara verdiği doğru cevaplar, aktif araç kullanıyor olması, örgün öğretimden mezun olması, dış görünüşü, kendini ifade edebilme yeteneği, mülakat sürecindeki ciddiyeti göz önünde bulundurularak . .’nün işe alınmasına oy birliği ile karar verildiği ifade edilmiştir.
2.8. Cevabi yazı ekinde yer alan belgelerden; Vakıf Mütevelli Heyeti Başkanlığı’nın
30.04.2019 tarih ve sayılı Karar Tutanağından; Muhasebeci kadrosu için 02.05.2019
tarihinde ilana çıkılmasına, mülakat komisyonunun Vali Yardımcısı başkanlığında, Defterdar, İl Tarım ve Orman Müdürü, Muhtar ve hayırsever üyeden oluşmasına, 22.05.2019 tarihli
Mülakat Heyet Tutanağından ise; 2.7. no.lu paragrafta belirtilen gerekçelerle . .’nün muhasebeci olarak işe alınmasına karar verildiği görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
5. 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu’nun;
5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; fakru zaruret içinde ve muhtaç durumda bulunan vatandaşlar ile gerektiğinde her ne suretle olursa olsun Türkiye’ye kabul edilmiş veya gelmiş olan kişilere yardım etmek, sosyal adaleti pekiştirici tedbirler alarak gelir dağılımının adilane bir şekilde tevzi edilmesini sağlamak, sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı teşvik etmektir.”,
5.2. “Vakıflar” başlıklı 7 nci maddesinde; “Bu Kanunun amacına uygun faaliyet ve çalışmalar yapmak ve ihtiyaç sahibi vatandaşlara nakdî ve aynî yardımda bulunmak üzere her il ve ilçede sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları kurulur”,
6. 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin “Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı
Teşvik Fonu Kurulu” başlıklı 34 üncü maddesinde; “…(3) Fon Kurulunun görevleri
şunlardır:
…c) İl ve ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarında çalıştırılacak personelin nitelikleri ile özlük hakları ve diğer hususlarla ilgili belirlenecek kriterleri görüşmek ve karara bağlamak.
ç) İl ve ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları ile diğer kurum ve kuruluşlardan gelen sosyal yardım amaçlı talep ve teklifleri değerlendirmek.
d)Toplumda dayanışma ve paylaşma bilincini geliştirmek ve desteklemek üzere bilimsel, sosyal ve kültürel programlar ve projeler önermek, hazırlanan projelere destek sağlamak.”,
7. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları Personelinin Norm Kadro Standartları, İş Tanımları, Nitelikleri, Özlük Hakları ve Çalışma Şartlarına İlişkin Esaslar’ın;
7.1. “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu esaslar, 3294 sayılı Sosyal
Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu hükümlerine dayanılarak kurulan Sosyal
Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları personelinin norm kadro standartları, iş tanımları, nitelikleri, özlük hakları ile çalışma şartlarını düzenler.” ,
7.2. “Personel alımında aranacak şartlar” başlıklı 6 ncı maddesi sekizinci fıkrasında; “Vakıflarda ilk defa istihdam edilecek Muhasebeci, Sosyal Yardım ve İnceleme Görevlisi ile
Büro Görevlisinde, 4 Yıllık Yükseköğretim Kurumlarının her bir unvanın iş tanımında belirtilen bölümlerinden mezun olmak ve ÖSYM tarafından yapılan geçerli Kamu Personeli
Seçme Sınavında KPSSP3 puan türünde en az 60 puan almış olmak şartları aranır. İhtiyaç duyulması halinde Mütevelli Heyeti tarafından yabancı dil bilmek, bilgisayar programları kullanabilmek vb. özel şartlar da aranabilir…”,
7.3. “Personel istihdamı” başlıklı 8 inci maddesinde; “…(2)KPSS şartı bulunan kadrolar için
Vakıflarda ilk defa istihdam edilecek personele yönelik Mütevelli Heyeti kararı ile ilana çıkılır.
“İlan sonucunda alınacak personel sayısının 5 (beş) katı kadar kişi geçerli KPSS P3 puanına göre en yüksek puandan başlayarak sıralanır ve mülakata çağrılır. (3) Mülakat neticesinde yeterli görülen aday için EK- (VI) Personel İşe Giriş Bilgi Formu doldurularak sonuç sistem üzerinden girilir… ” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; “Mülakat sınavının iptal edilerek hakkının iade edilmesi” hususunda başvuranın talebine yönelik İdarenin işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığından başvuranın talebinin reddi; bununla birlikte sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde Adana İli Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran; 22.05.2019 tarihinde gerçekleşen Adana İli Sosyal Yardımlaşma Dayanışma Vakfı muhasebeci ünvanında personel alımı sözlü mülakatı sonucuna itiraz etmektedir.
10. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
11. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı
Kararı’nda; “Sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
12. Somut olayda, ilgili mevzuat gereğince, genel ve özel şartları taşıyan adayların, KPSS P3 puanına göre en yüksek puandan başlayarak alınacak personel sayısının 5 (beş) katı aday, mülakata çağrıldığı, daha önceki iş tecrübesi, genel kültürü, alan ile ilgili sorulan sorulara verdiği doğru cevaplar gibi hususlar göz önünde bulundurularak bir adayın işe yerleştirilmesine karar verildiği, mülakat komisyonunun Vali Yardımcısı başkanlığında oluşturulduğu anlaşılmış olup, sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki sonuca ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye de rastlanılamadığından bahsi geçen sözlü sınavın usul ve esaslara uygun olarak yapıldığı kanaatine varılmıştır.
13. Başvuran “daha objektif olması nedeniyle sınavın teste çevrilmesi, bu testin başka bir komisyon tarafından hazırlanması, soruların mülakatın gerçekleşeceği salona mühürlü bir şekilde gelmesi, her bir adayın önünde aynı anda açılması, mülakatın yapılacağı salonun kamera ile kayıt altına alınması ve işaretlenen şıkların sınav sonunda kamera ile kaydedilmesini”ni talep etmiş olmakla birlikte; ilgili mevzuata göre bu taleplerin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın katılmış olduğu Adana
İli Sosyal Yardımlaşma Dayanışma Vakfı “muhasebeci” alımı mülakat sınavının 633 sayılı
Kanun Hükmünde Kararname’nin 34 üncü maddesi (c) bendi gereğince, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fon Kurulunun 16/02/2012 tarihli ve 2012/1 sayılı Kararı ile yürürlüğe konulan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları Personelinin Norm Kadro Standartları, Nitelikleri, Özlük Hakları ve Çalışma Şartlarına İlişkin Esaslar hükümleri çerçevesinde yapıldığı anlaşıldığından ve başvuranın sözlü sınava katılmaya hak kazanmasının başvuranda haklı bir beklenti oluşturmayacağı dikkate alındığında başvuruya konu idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
16. Ayrıca, İdarenin sözlü-mülakat sınavı öncesinde, bir puanlama kriteri düzenlenmesi, sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve gerekçeleriyle gösterilmesi sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. İdare tarafından soru ve cevaplara ilişkin herhangi bir gerekçeli tutanak tutulmadığı, sorulacak sorular için bir puanlama kriteri belirlenmediği ve cevap anahtarı hazırlanmadığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Adana Asliye Hukuk Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre;
Başvuranın “Mülakat sınavının iptal edilerek hakkının iade edilmesi” talebinin REDDİNE;
Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde ADANA İLİ SOSYAL YARDIMLAŞMA ve
DAYANIŞMA VAKFINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Adana İli Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve ADANA İLİ SOSYAL YARDIMLAŞMA ve DAYANIŞMA
VAKFINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi