|
ÖZET: Başvuran, özelleştirme süreci sonucunda daha düşük bir unvana atanmasının hukuka aykırı olduğunu ve bu durumun maddi ve manevi kayba yol açtığını iddia ederek mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın daha önceki unvanı ile yeni unvanı arasındaki eşdeğerlik durumunu değerlendirirken, başvuranın Bilişim Hizmetleri Müdürü unvanının, Liman İşletme Müdür Yardımcısı ve Müdür Yardımcısı unvanları ile eşdeğer olmadığını tespit etmiştir. Ancak, başvuranın vekaleten yürüttüğü İşletmeler ve Mali Denetim Müdürlüğü kadrosunun münhal olduğu ve başvuranın daha önceki unvanını koruma hakkı bulunduğu göz önünde bulundurularak, atamasının yapılmaması durumunun hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın vekaleten yürüttüğü müdürlük görevine veya uygun görülen eşdeğer bir unvana atanması yönünde tavsiyede bulunmuştur. Bu karar, başvuranın haklarının korunması ve idarenin iyi yönetim ilkelerine uyması açısından önem taşımaktadır. İdarenin, bu tavsiyeye uygun olarak gerekli işlemleri 30 gün içinde gerçekleştirmesi beklenmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/1320-S.20.2090
BAŞVURU NO : 2019/14163
KARAR TARİHİ : 24/01/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Türkiye Denizcilik İşletmeleri Anonim Şirketi Genel
Müdürlüğü
Özelleştirme işlemleri sonucunda ihraz etmiş olduğu
BAŞVURUNUN KONUSU :
unvana eşdeğer bir unvana atanma talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 19/08/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş. Genel Müdürlüğünde Destek Hizmetleri Daire
Başkanlığında Bilişim Hizmetleri Müdürü olarak görev yapmakta iken özelleştirme sonucunda
Tekirdağ Liman İşletme Müdür Yardımcısı olarak atamasının yapıldığını, söz konusu atamaya ilişkin dava açtığını ancak söz konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddedildiğini, bu defa Tekirdağ Liman İşletme
Müdürlüğünün özelleştirilmesi sonucunda Müdür Yardımcısı olarak atamasının yapılarak
Limanlar Dairesi Başkanlığında İşletmeler ve Mali Denetim Müdürlüğüne vekâleten görevlendirildiğini, muvafakati alınmadan mevcut unvandan daha aşağı bir unvan olan Müdür
Yardımcılığı kadrosuna atamasının yapıldığını, bu atamanın Kurumun Kapsamdışı Personel
Yönetmeliğinin 8 inci maddesine aykırılık teşkil ettiğini ve bu nedenle maddi ve manevi kayba uğradığını belirtmekte olup mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden Türkiye
Denizcilik İşletmeleri A.Ş. Genel Müdürlüğünün 08/10/2019 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle,
2.1. Şirketin Tekirdağ Liman İşletmesi Müdürlüğünün, Cumhurbaşkanlığının 31.10.2018 tarih ve sayılı kararı ile 31.12.2018 tarihi itibariyle Lojistik ve Ticaret A.Ş.’ye fiilen devredildiği, anılan Limanın fiili devir tarihinde, çalışan personel sayısının 13 olduğu, söz konusu personelin 5 kişisinin emekliliğe hak etmelerinden dolayı taleplerine istinaden emekliye ayrıldığı, kalan diğer personel başvurucu dâhil 8 personelin ise, Şirket Yönetim
Kurulu kararı ile Kuruluşun diğer ünitelerine norm kadro şartı aranmaksızın naklen atamalarının gerçekleştirildiği, bu atamalarda ilgili personel ücretleri dâhil mevcut pozisyonlarının korunarak yapıldığı,
2.2. Başvurucunun Müdürlüğe vekâlet etmesinin, şahsına münhasır olmayıp, Kuruluşun diğer birimlerinde de Başkanlık/Müdürlük dâhil olmak üzere birçok pozisyonun vekâleten yürütüldüğü,
2.3. Kuruluş 4046 sayılı Kanun kapsamında olup, çalışanların tamamının 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabi olduğu, aylıklarının ise personel kanunları hükümlerine göre belirlenmediği, Toplu İş Sözleşmesi kapsamında çalışan personel Kapsam içi personel olarak tanımlanmakta ve ücretleri de Toplu İş Sözleşmesi ile belirlenmekle birlikte, akden ve hukuken Toplu İş
Sözleşmesi dışında bırakılan personel ise, kapsam dışı personel olarak tanımlanmakta olup, ücretlerinin Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlendiği, başvurucunun da, Kuruluşta Kapsam dışı personel olarak görev yapmakta olup, naklen atama işleminin de Kapsam dışı personel yönetmeliği hükümleri gereği Yönetim Kurulu kararı ile gerçekleştirildiği,
2.4. Kuruluş çalışanlarının ücretleri personel kanunlarına göre belirlenmeyip, çalışanların 5510 sayılı Kanunun 4/a maddesi kapsamında olduğu, ancak 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı Kanuna tabi olanların 5510 sayılı Kanunun 4/c bendi kapsamında sosyal güvenlik ilişkilerinin devam ettiği, başvurucunun da, Kuruluşta 5510 sayılı Kanunun 4/c bendi kapsamında olup, bulunduğu pozisyona ilişkin tahsisli ek gösterge olmadığı, Daire
Başkanı pozisyonu altında görev yapan tüm 4/c kapsamındaki personelin ek göstergelerinin tahsiline göre belirlendiği, bu nedenle, başvurucunun bu kapsamda özlük haklarında (ek gösterge, zam ve tazminat bilgileri ve ücret dahil) herhangi bir kaybın bulunmadığı,
2.5. Başvurucu ile İdare arasında muhtelif tarihlerde açılmış davalar var olup, sonuca bağlanmış ve son olarak Yönetim Kurulunun 13.03.2013 tarih, sayılı kararı ile “Destek Hizmetler
Dairesi Başkanlığında Bilişim Teknolojileri Müdürlüğünün iş hacminin daralması ve şirketin faaliyetlerindeki azalma sebebiyle kapatılmasına, ‘niıı münhal bulunan
Tekirdağ Liman İşletmesi Müdürlüğü Liman Hizmetleri Müdür Yardımcılığına (idari)
atanması” uygun görülmüş ve söz konusu atama işleminin iptali hususunda Kuruluş aleyhine açılmış olan davada, davanın reddine karar verildiği ve söz konusu kararın da kesinleştiği
belirtilmiş olup, başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak Kurumumuza gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü amirdir.
4. 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair
Kanun Hükmünde Kararnamenin
4.1. “İstihdam Şekilleri” başlıklı 3 üncü maddesinde, “a) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetler memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür.
…
c) (b) bendi dışında kalan sözleşmeli personel, teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel idare esasları dışında yürüttükleri hizmetlerinde bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hukuki esaslar çerçevesinde akdedilecek bir sözleşme ile çalıştırılan ve işçi statüsünde olmayan personeldir. (Bunlar bu Kanun Hükmünde Kararnamede sözleşmeli personel olarak geçecektir.) Sözleşmeli personel işin niteliğine göre yılın veya günün belirli sürelerini kapsamak üzere kısmi zamanlı da istihdam edilebilir.
d) Memurlar ve sözleşmeli personel toplu iş sözleşmeleri kapsamına alınamaz ve bunlara toplu iş sözleşmeleriyle veya toplu iş sözleşmeleri emsal alınarak hiçbir ayni ve nakdi menfaat sağlanamaz.
e) İşçiler bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi değildir.”
4.2. Geçici 9 uncu maddesinde, “Özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş olup yönetim kademelerinde iş kanunları çerçevesinde personel çalıştıran ve ekli 1 sayılı cetvelde yer almayan teşebbüs ve bağlı ortaklık personeli hakkında, yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar
233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tabi oldukları iş
kanunu hükümleri uygulanır.”
hükmüne yer verilmiştir.
5. Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş. Kapsam Dışı Personel Yönetmeliğinin
5.1. “Atama yetkisi” başlıklı 7 nci maddesinde, “Atama yetkisi, yürürlükteki mevzuat çerçevesinde Şirket Yönetim Kuruluna aittir.
Üst göreve atama işlemleri; mevzuat çerçevesinde, nitelikleri atanacak kadronun normkadrosuna uygun personel arasından, Genel Müdürün teklifi ve Yönetim Kurulu kararı ile gerçekleştirilir.”,
5.2. “Görev yeri değiştirme” başlıklı 8 inci maddesinde, “Gerektiği takdirde, Şirket içinde, unvanı ve niteliği Yönetim Kurulunca tespit edilecek benzer başka işlerde, muvafakat aranmaksızın unvan, kadro, müktesep hak ücretinden aşağı bir ücret ve görev olmamak kaydıyla, personel, geçici olarak Genel Müdürce veya devamlı olarak Yönetim Kurulunca görevlendirilebilir.”,
5.3. “Vekalet görevi” başlıklı 10 uncu maddesinde, “Yıllık, hastalık ve idari izinlerini kullanan, görevden uzaklaştırılan, askere alınan, yabancı memleketlere gönderilen personelin yerine veya münhal olup da ancak, asil olarak atama yapılmayan kadrolarda vekaleten personel çalıştırılır.
Vekalet görevi, Yönetim Kurulu kararı ile verilir. Boşalan kadroya Yönetim Kurulu kararı ile vekaleten veya asaleten atama yapılıncaya kadar Genel Müdür tarafından da vekalet görevi verilebilir.”
hükmü yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, Destek Hizmetleri Daire Başkanlığında Bilişim Hizmetleri Müdürü olarak görev yapmakta iken özelleştirme sonucunda Tekirdağ Liman İşletme Müdür Yardımcısı olarak atamasının yapıldığını, sonrasında Tekirdağ Liman İşletme Müdürlüğünün de özelleştirilmesi sonucunda Müdür Yardımcısı olarak atamasının yapılarak Limanlar Dairesi Başkanlığında
İşletmeler ve Mali Denetim Müdürlüğüne vekâleten görevlendirildiğini, bu atamanın ilgili mevzuata aykırılık teşkil ettiğini, maddi ve manevi kayba uğradığını belirtmekte olup mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
8. Başvuruya konu olayda, başvuran Bilişim Teknolojileri Müdürü olarak görev yapmakta iken ilgili idare bünyesinde iş hacminin daralması ve şirketin faaliyetlerindeki azalma sebebiyle
Bilişim Teknolojileri Müdürlüğü birimi kapatılmış ve Yönetim Kurulunun 13/3/2013 tarihli ve sayılı Kararı ile başvuranın İşletme Müdür Yardımcısı olarak ataması yapılmıştır. Söz konusu atamaya ilişkin açılan davada, İstanbul 5. İdare Mahkemesince, davalı idare faaliyet alanlarının daraltılması nedeniyle birçok unvanın korunmamasının zorunluluktan kaynaklandığı sonucuna ulaşıldığından söz konusu işlemin hizmet gerekleri gözetilerek tesis edildiği ve dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılığın bulunmadığı yönünde karar verilmiş olup, başvuranın görev yaptığı unvan ile atandığı unvanın eşdeğer olup olmamasından ziyade idarenin özelleştirme kapsamında olmasından kaynaklanan teşkilat ve kadro durumunun esas alındığı görülmektedir.
9. Bu defa, 31/10/2018 tarih ve 288 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile Tekirdağ Liman
İşletmesi Müdürlüğü özelleştirilmiş olup, söz konusu Müdürlük bünyesinde emekliliğe hak kazanamayıp nakil hakkı olmayan kapsam dışı personel ile emekliliğe hak kazanamayan kapsam içi personelin, şirketin muhtelif birimlerinde ihtiyaç duyulan görevlere uhdelerinde bulunan imza yetkileri ile birlikte norm kadro şartı aranmaksızın almakta oldukları ücretlerle naklen atanmaları yönündeki 18/12/2018 tarihli ve nolu Yönetim Kurulunun kararı gereğince başvuran, Limanlar Dairesi Başkanlığı emrine norm kadro fazlası Müdür Yardımcısı olarak atanmış ve Limanlar Dairesi Başkanlığı İşletmeler ve Mali Denetim Müdürlüğüne vekaleten görevlendirilmiştir.
10. Başvuru konusuna ilişkin mevzuat hükümlerinde, gerektiği takdirde, Şirket içinde, unvanı ve niteliği Yönetim Kurulunca tespit edilecek benzer başka işlerde, muvafakat aranmaksızın unvan, kadro, müktesep hak ücretinden aşağı bir ücret ve görev olmamak kaydıyla, personelin, devamlı olarak Yönetim Kurulunca görevlendirilebileceği, ayrıca asil olarak atama yapılmayan münhal kadrolarda vekaleten personel çalıştırılabileceği hüküm altına alınmıştır.
11. Başvuranın mali haklarında herhangi bir kayıp bulunmamakla birlikte, ilgili idare tarafından sunulan görev tanımı ve nitelikler itibariyle, başvuranın görev yaptığı Bilişim Hizmetleri
Müdürü unvanının, Liman İşletme Müdür Yardımcısı ve Müdür Yardımcısı unvanları ile eşdeğer düzeyde olmadığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar yukarıda yer verilen yargı kararında da belirtildiği üzere ilgili idarenin özelleştirme kapsamında olması ve bu süreçte unvanları kaldırılan ancak ücret düzeyleri korunan personelin atanabileceği eşdeğer unvanların korunma imkanının bulunmamasına rağmen, ilgili mevzuat hükümleri ile başvuranın nihai görevlendirmesi göz önünde bulundurulduğunda, daha önce görev yaptığı unvana eşdeğer bir kadroya atanma imkanının sağlanmasına ilişkin herhangi bir tedbire gerek olmaksızın daha önce Bilişim Hizmetleri Müdürü unvanını ihraz eden başvuranın, halihazırda vekaleten yürüttüğü ve münhal olduğu anlaşılan İşletmeler ve Mali Denetim Müdürlüğüne atamasının yapılmayarak Limanlar Dairesi Başkanlığı emrine Müdür Yardımcısı olarak atamasının yapılmasında kamu yararı ve hizmet gereklerine uyarlık bulunmadığı ve söz konusu atama işleminin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık teşkil ettiği kanaatine ulaşılmıştır.
12. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın Müdür unvanını ihraz etmiş olmasına ve vekaleten görevlendirildiği İşletmeler ve Mali Denetim
Müdürü unvanlı kadronun münhal bulunmasına karşın Müdür Yardımcısı unvanlı kadroya atanmasının hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu değerlendirildiğinden, başvuranın vekaleten yürüttüğü Müdürlük görevine veya uygun görülen ve münhal bulunan eşdeğer bir unvana atamasının yapılması yönünde tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; başvuruya konu atama işleminin hukuka aykırı olması ve başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenlerle “kanunlara uygunluk”, “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile
Başvuru konusu atama işleminin geri alınarak başvuranın vekâleten yürüttüğü münhal bulunan
İşletmeler ve Mali Denetim Müdürü unvanına veya uygun görülen ve münhal bulunan bu unvana eşdeğer bir unvana atamasının yapılması hususunda TÜRKİYE DENİZCİLİK
İŞLETMELERİ A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanun’un 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, TÜRKİYE DENİZCİLİK
İŞLETMELERİ A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Bu kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE DENİZCİLİK İŞLETMELERİ A.Ş. GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi