|
ÖZET: Başvuran, Hacettepe Üniversitesi’nde memur olarak çalışmakta ve kariyerinde yükselme imkânı bulamadığı için kurumlar arası geçiş talep etmiştir. Ancak, Hacettepe Üniversitesi, başvuranın nakline muvafakat vermemiştir. Başvuran, aynı kadroda çalışan bir meslektaşının muvafakat almasını eşitlik ilkesine aykırı bulmuş ve Gaziantep Şehitkâmil Belediyesine geçiş talep etmiştir. İdare, başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulduğu gerekçesiyle muvafakat vermediğini belirtmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde, idarenin “personel ihtiyacı” gerekçesinin somut belgelerle desteklenmediği ve başvuranın nakline ilişkin herhangi bir sakınca bulunmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddinin hukuka aykırı olduğuna ve Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü’ne başvuranın muvafakat talebinin yeniden değerlendirilmesi için tavsiyede bulunulmasına karar vermiştir. Bu karar, idarenin takdir yetkisinin keyfi bir şekilde kullanılmadığını, ancak kamu yararı ve eşitlik ilkesine uygun hareket edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/746-S.20.1173
BAŞVURU NO : 2019/13699
KARAR TARİHİ : 15/01/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın kurumlar arası yer değişikliğine muvafakat verilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 06/08/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; 21/08/2013 tarihinde Hacettepe
Üniversitesinde memur olarak göreve başladığını, halen Hacettepe ASO 1. OSB Meslek
Yüksekokulunda görev yapmaya devam ettiğini, bu süreç zarfında 09/06/2014 tarihinde lisans eğitimini, 25/07/2017 tarihinde yüksek lisans eğitimini tamamladığını, Hacettepe
Üniversitesinde bir yükselme imkânı bulunmadığı ve yükselme sınavı açılmadığından bahisle mesleki kariyerinde yükselme adına kurumlar arası geçiş taleplerinde bulunduğu, Kurumunca muvafakat verilmediğini, bununla birlikte görev aldığı Yüksekokulda kendisi ile aynı kadroda bilgisayar işletmeni olarak görev yapan dilekçede adı geçen ilgilinin Türkiye RadyoTelevizyon Kurumu Genel Müdürlüğü’ne naklen tayinine muvafakat verilirken kendisine muvafakat verilmemesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ifade ederek Gaziantep Şehitkâmil
Belediyesine naklen geçişine muvafakat verilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden gönderilen Hacettepe
Üniversitesi Hukuk Müşavirliğinin 11/09/2019 tarihli ve E. sayılı yazısında özetle; başvuranın görev yapığı Hacettepe Üniversitesi ASO 1. OSB Meslek Yüksekokulunda
1 adet memur ve 5 adet bilgisayar işletmeninin çalıştığı, başvuranın hizmetine ihtiyaç
duyulması nedeniyle başvurana muvafakat verilmediği, üniversitenin ihtiyacı nedeniyle eş durumu, sağlık (kendisi veya 1. derece yakınları raporla belgelemek kaydıyla) durumu mazereti dışındakilere muvafakat vermediği, başvuru dilekçesinde emsal olarak gösterilen ilgilinin ise özlük hakları yönünden muvafakat verildiği ifade edilmiştir. Cevabi yazı ekinde başvuranın hizmet belgesinin, başvuran ve İdare arasında gerçekleşen yazışmaların ve başvuranın dilekçesinde adı geçen ilgili hakkında yazışmaların yer aldığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlığı altında yer alan 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür.”
hükümleri yer almaktadır.
VI. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Yukarıda 1 numaralı paragrafta ayrıntısıyla yer verildiği üzere; 21/08/2013 tarihinde Hacettepe Üniversitesinde memur olarak göreve başlayan ve hâlihazırda Hacettepe
ASO 1. OSB Meslek Yüksekokulunda görev yapmaya devam eden başvuran, dilekçede adı geçen ve kendisi ile aynı kadroda bilgisayar işletmeni olarak görev yapan ilgilinin nakline muvafakat verilmişken kendi nakline muvafakat verilmemesinin eşitlik ilkesine olduğunu belirterek Gaziantep Şehitkâmil Belediyesine naklen geçişine muvafakat verilmesini talep etmektedir.
8. Başvuranın Kurumumuza ulaştırmış olduğu belgelerin incelenmesinden; ilk olarak
Gençlik ve Spor Bakanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün 09/08/2017 tarihli ve E sayılı yazısı ile başvuranın anılan Kuruma naklen geçişine dayanak olmak üzere incelenecek belgelerin talep edildiği, akabinde 08/12/2017 tarihli ve
E. sayılı yazıyla Kilis 7 Aralık Üniversitesi Rektörlüğü tarafından başvuranın naklen atamasının gerçekleştirilmesi için ilgili evrakın taraflarına iletilmesinin istendiği görülmüş, anılan taleplerin ise personel yetersizliği nedeniyle reddedilerek başvuranın nakline muvafakat verilmediği anlaşılmıştır.
9. Son olarak Şehitkamil Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün 26/06/2019 tarihli ve E. sayılı yazısı ile başvuranın görevden ayrılmasında sakınca bulunmadığı takdirde incelenmek üzere tasdikli evrakın talep edildiği, Hacettepe Ankara
Sanayi Odası 1. OSB Meslek Yüksekokulu Müdürlüğünün Hacettepe Üniversitesi Personel
Daire Başkanlığına hitaben yazmış olduğu 05/07/2019 tarihli ve E sayılı yazısında “…
Gaziantep Şehitkamil Belediyesine naklen atanmasında Yüksekokulumuz açısından bir sakınca olmamakla birlikte konunun başkanlığınızca değerlendirilmek üzere…” ifadelerine yer verildiği, bununla birlikte anılan Daire Başkanlığının Şehitkamil Belediye Başkanlığına hitaben yazmış olduğu 31/07/2019 tarihli ve E sayılı yazısında “…hizmetine duyulan ihtiyaçtan dolayı…” başvuranın nakline muvafakat verilmediği hususunun açıklandığı anlaşılmıştır.
10. Yukarıda 5 numaralı paragrafta yer verildiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 74 üncü maddesine göre, memurların mezkûr Kanuna tabi kurumlar arasında naklinin gerçekleştirilebilmesi için maddede sayılan diğer şartların varlığının yanında, ilgilinin hâlihazırda görevli olduğu Kurum ile naklen atanmak istediği Kurumun muvafakatinin alınmış olması gerekmektedir. Memurun kurumlar arası naklinin, söz konusu iki kurumun muvafakatine bağlanmış olmasıyla, idarelere bu hususta takdir yetkisinin tanınmış olduğu açık olup bu yetkinin sınırsız bir şekilde kullanımının mümkün olmadığı hukukun bilinen ilkelerindendir.
11. Keza idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunlu olmakla birlikte bu durum, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. İdarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içinde kalması, eşitlik ilkesine uygun hareket etmesi, bu yetkiyi kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanması, yasanın öngördüğü amacın dışında başka bir amaç için kullanamaması ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanması hukuk devleti açısından zorunluluktur (Şeref Gözübüyük, Yönetim Hukuku, Eylül/1991 s.204).
12. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda; başvuranın görevli olduğu
Hacettepe Üniversitesi ASO 1. OSB Meslek Yüksekokulunda 1 adet memur ve 5 adet bilgisayar işletmeninin çalıştığı, başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulması nedeniyle başvurana muvafakat verilmediği ifade edilmektedir. Bununla birlikte adı geçen Meslek Yüksekokulu tarafından
Personel Daire Başkanlığına hitaben yazılan ve künye bilgilerine 9 numaralı paragrafta yer verilen yazıda açıkça, başvuranın naklen atamasının yapılmasında Yüksekokul tarafından bir sakınca bulunmadığının ifade edildiği görülmüştür. Dolayısıyla, İdare tarafından ileri sürülen “personel ihtiyacı” gerekçesinin yeterli dayanaktan yoksun olduğu, en azından bu ihtiyacın gerekçelerinin somut belgelerle ortaya konmadığı kanaatine varılmıştır.
13. Üstelik yine İdare tarafından Kurumumuza gönderilen aynı cevabi yazıda; personel ihtiyacı nedeniyle eş durumu ve sağlık mazereti dışındaki mazeretler için muvafakat verilmediği açıkça belirtilmekteyken, aynı yazıda, başvuranın dilekçesinde ismi geçen ve başvuran tarafından emsal gösterilen bilgisayar işletmeni olan kişinin naklen atanmasına muvafakat verilmesine gerekçe olarak, ilgilinin özlük haklarının gerekçe olarak gösterilmesinin birbiriyle örtüşmediği değerlendirilmiştir.
14. Yukarıdan bu yana yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri, İdarenin cevabi yazıları ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 74 üncü maddesi gereğince atama suretiyle diğer bir kuruma geçmek isteyen memurun çalıştığı kurumdan muvafakat alması gerektiği, bu kapsamda ilgili idarelerin takdir yetkisine sahip olduğu açık olmakla birlikte somut olayda bu takdir yetkisinin kamu düzeni ve hukukun genel ilkelerine uygun olarak kullanıldığına ilişkin bir değerlendirmede bulunulamaması nedeniyle, başvuranın talebinin reddi işleminin hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyet başvurusu kapsamında idarenin başvuranla ilgili işlemleriyle ilgili bilgi ve belgelerin, süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket edildiği, ancak İdarenin şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre;
BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın naklen atanması için muvafakat verilmesi talebinin yeniden değerlendirilmesi hususunda HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, ilgili idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi