| ÖZET: Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın sağlık mazeretine dayalı yer değişikliği talebini reddetmiştir. Başvuran, ikamet adresine uzak bir okulda çalıştığını ve sağlık durumu nedeniyle daha yakın bir okula atanmayı talep etmiştir. Ancak, başvuranın sağlık kurulu raporunda, görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığına dair bir ibare bulunmadığı, bu nedenle yer değiştirme talebinin Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Yönetmeliği’ne uygun olmadığı belirtilmiştir. Ayrıca, benzer bir durumda olan başka bir öğretmenin olumlu değerlendirilmesi, başvuranın durumunun farklılık arz etmesi nedeniyle hukuksal eşitlik ilkesine aykırı bir durum teşkil etmemektedir. Sonuç olarak, idarenin başvuranın talebini reddetmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum olmadığına karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/2412-S.20.3863
BAŞVURU NO : 2019/14337
KARAR TARİHİ : 14/02/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KAYSERİ VALİLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 21/08/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, ikamet adresine 56 km uzaklıkta bulunan …
İlkokulunda görev yaptığını, gidiş ve gelişin 116 km olması sebebiyle çok erken saatlerde yola çıkıp çok geç saatlerde dönebildiğini günün 12 saatini dışarda geçirdiğini, 3.5 saatini ise belediye otobüsünde çoğu zaman ayakta geçirdiğini, nadiren oturabildiğini, ancak dizlerinde bulunan rahatsızlığın artması sebebiyle son iki senedir bu duruma katlanamadığını, hastalığına ilişkin raporu sebebiyle … İlkokuluna geçici görevlendirmesinin yapıldığını, Ağustos ayında sağlık özrü başvurusunda bulunduğunu, başvurusunun, raporunda “görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı” ibaresinin bulunmaması sebebiyle reddedildiğini, …
İlkokulunda bir yıl görev yapan ve hizmet yılı kendisinin hizmet yılından çok daha az olan …
isimli öğretmenin başvurusunun ise raporunda “görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı” ibaresinin bulunmamasına rağmen müfettişlerce olumlu değerlendirilerek hizmet yılı en az kırk yıl olan ve hizmet puanı 659 olan bir öğretmenin dahi özür tayini ile yerleşebildiği
… İlkokuluna tayin edildiğini, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğunu iddia ederek, ikamet adresine yakın bir okula tayin edilmeyi talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden
Kayseri Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen 24/09/2019 tarih ve …
sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Öğretmenlerin sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği işlemlerinin, Devlet Memurlarının
Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi hükümleri kapsamında yürütüldüğü, başvuranın sağlık kurulu raporunun İl Maarif Müfettişlerince incelendiği, ancak Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin
Yönetmeliğin 13. Maddesi hükümlerinde belirtilen; “hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceği” ne ilişkin herhangi bir ifade bulunmaması sebebiyle ikametine yakın bir okula atamasının yapılmasının mümkün bulunmadığı,
2.2. Öğretmen … hakkında Maarif Müfettişlerince yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda; “atamasının kurumca ihtiyaç duyulan ve mazeretinin karşılanabileceği, durumuna uygun bir kuruma yapılmasının uygun olacağı”nın teklif edildiği ve o dönemde Melikgazi İlçesi
… İlkokulunda sınıf öğretmeni ihtiyacı bulunduğu için atamasının gerçekleştirildiği,
2.3. Şikayet konusu talebe ilişkin olarak başvuran veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunmadığı ifade edilmiş olup, başvurana ve öğretmen …’ya ait sağlık kurulu raporları Kurumumuza gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 17.04.2015 tarih ve 29329 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı
Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin, “Mazeret ve engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeler” başlıklı 49’uncu maddesinde, “1) Öğretmenlerin; aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri hakkında, Devlet
Memurları Kanunu ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin
Yönetmelik hükümleri uygulanır. …”
6. 25/6/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarının Yer
Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin, “Sağlık Mazeretine Bağlı Yer
Değişikliği” başlıklı 13 üncü maddesinde, “Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini … alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir. ”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. İkamet adresine 56 km uzaklıkta bulunan … İlkokulunda görev yapan, hastalığına ilişkin raporu sebebiyle … İlkokuluna geçici görevlendirmesi yapılan başvuran ikamet adresine yakın bir okula tayin edilmeyi talep etmektedir.
9. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın 4 yıl fiilen …
İlkokulunda çalıştığı, 2 yıldan bu yana ise Sağlık Kurulu raporu doğrultusunda Melikgazi
… İlkokulunda geçici görevle görevlendirildiği, öğretmen …’ya Erciyes Üniversitesi Fiziksel
Tıp ve Rehabilitasyon bölümünce verilen 17.8.2018 tarih ve … numaralı Heyet Raporunda
Ankilozan spondilit teşhisi konduğu, raporun karar başlığı altında “takip edildiği, hastanın uzun süre aynı pozisyonda kalması sağlığı açısından sakıncalıdır, ayrıca Romotoloji ve Fizik Tedavi
Uzmanı olan bir yerde ikameti uygundur.” ifadelerinin yer aldığı, adı geçen öğretmenin bu heyet raporu ile sağlık mazereti nedeniyle yer değiştirme talebinin il maarif müfettişlerince olumlu değerlendirilerek atamasının Melikgazi İlçesi … İlkokuluna yapıldığı, başvurana ise
Kayseri Şehir Hastanesince verilen 19.9.2018 tarih ve … numaralı Sağlık Kurulu Raporunda
Sağ diz MR.Grade 1 Meniskopati+sol diz MR.Grade 1 Meniskopati tanısı konulduğu, raporun karar başlığı altında, “uzun süreli ayakta durmayı ve çömelmeyi gerektirmeyen işlerde çalışabilir ”açıklamasına yer verildiği, başvuranın söz konusu raporu ile birlikte yapmış olduğu sağlık mazereti nedeniyle ikametine yakın bir okula atanma talebinin ise maarif müfettişlerince olumsuz değerlendirilerek reddedildiği anlaşılmaktadır.
10. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin, 13 üncü maddesinde, memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendi hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığının veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğinin alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerektiği öngörülmektedir.
11. Somut olay kapsamında, başvuranın raporunda “görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı” ibaresi bulunmamasına rağmen sağlık mazeretine dayanan yer değiştirme talebinin müfettişlerce olumlu değerlendirildiğini iddia ettiği öğretmen …’nın heyet raporunda
“Romotoloji ve Fizik Tedavi Uzmanı olan bir yerde ikameti uygundur.” İbaresinin yer aldığı, bu itibarla, söz konusu raporun Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle
Atanmalarına İlişkin Yönetmelikte öngörülen hastalığın görev yapılan yerde tedavisinin mümkün olmadığını belgeler niteliğe haiz olduğu, zira …’nın Romotoloji ve Fizik Tedavi
Uzmanı bulunmayan görev yerinde tedavisinin mümkün olamayacağı, başvuranın sağlık kurulu raporunda ise “uzun süreli ayakta durmayı ve çömelmeyi gerektirmeyen işlerde çalışabilir” şeklinde bir açıklamaya yer verildiği, ancak başvurana ait sağlık kurulu raporunda Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin öngördüğü hastalığın görev yapılan yerde tedavisinin mümkün olup olmadığına veya mevcut görev yerinin başvuranın sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğine ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, bir başka deyişle başvurana verilen sağlık kurulu raporunun anılan Yönetmelikte öngörülen niteliklere haiz bir rapor kapsamında bulunmadığı değerlendirilmektedir.
12. Ayrıca, Anayasa Mahkemesinin, 14/03/2019 tarih ve E. 2019/3, K. 2019/12 sayılı kararında da belirtildiği üzere, Anayasanın 10’uncu maddesi ile teminat altına alınan kanun önünde eşitlik ilkesinin hukuksal durumları aynı olanlar bakımından uygulanabilir bir ilke olduğunu, söz konusu ilke ile hukuksal eşitliğin öngörüldüğünü, bir başka deyişle bu ilkenin, aynı durumda bulunan kişilerin kanunlar karşısında aynı işleme tabi kılınmasını sağlamaya yönelik olduğu, ancak kanun önünde eşitlik ilkesinin, herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmediğini, kişilerin durumlarındaki bazı hususların, kimi kişiler için değişik kuralları ve uygulamaları gerektirebileceğini de belirtmek gerekmektedir.
13. Yukarıda yapılan açıklamalar, mevzuat hükümleri ve başvurana ait sağlık kurulu raporunda
Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin öngördüğü hastalığın görev yapılan yerde tedavisinin mümkün olup olmadığına veya mevcut görev yerinin başvuranın sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğine ilişkin herhangi bir açıklama bulunmamasına rağmen ilgili idare tarafından iki yıldan bu yana başvuranın ikametine yakın bir okulda geçici görevle görevlendirildiği hususu birlikte göz önünde bulundurulduğunda, ilgili idarenin başvuranın ikamet ettiği yere yakın bir okula atmasının yapılmaması yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kayseri İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve KAYSERİ VALİLİĞİNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi