|
ÖZET: Başvuran, Ondokuz Mayıs Üniversitesi hastanesinde Sağlık Bakanlığına bağlı hekim olarak çalıştığını ve YÖK kadrosundaki hekimlere göre daha düşük maaş aldığını belirterek eşit maaş talep etmiştir. Ancak, Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yönetmeliği uyarınca, Bakanlık dışındaki kurumlara geçici görevlendirilen personele yalnızca kadro ve unvanına göre belirlenen ek ödeme yapılması gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, başvuranın Sağlık Bakanlığı kadrosunda bulunması nedeniyle, üniversite araştırma görevlilerinden farklı bir konumda olduğunu ortaya koymaktadır.
Başvurunun reddedilmesine gerekçe olarak, başvuranın Sağlık Bakanlığına bağlı olarak çalıştığı ve bu nedenle yalnızca sabit döner sermaye ödemesi alabileceği, ek ödemelerin ise yalnızca üniversite kadrosunda bulunan araştırma görevlilerine yapılabileceği ifade edilmiştir. Dolayısıyla, başvuranın talebinin hukuka uygun olmadığı ve idarenin işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/973-S.20.1545
BAŞVURU NO : 2019/16524
KARAR TARİHİ : 17/01/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Döner sermaye ek ödeme talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 23/09/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Ondokuz Mayıs Üniversitesi hastanesinde Sağlık Bakanlığına bağlı hekim olarak çalıştığını, YÖK kadrosunda bulunup da ilgili üniversite hastanesinde çalışanlara nazaran yaklaşık 1500 tl daha düşük maaş aldıklarını ve ek ödemeleri alamadıklarını belirterek bu durumun düzeltilmesini YÖK kadrosunda bulunan hekim ile aynı maaşı almayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Müdürlüğü tarafından gönderilen sayılı cevabi yazıda özetle; İlgilinin Ondokuz Mayıs Üniversitesinde asistan olarak görev yaptığı, 14/02/2013 tarih ve
28559 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık
Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca performansa dayalı ek ödeme işleminin yapıldığı, bu yönetmeliğin 5 inci maddesinin (ğ) bendi uyarınca kendi isteği ile Bakanlık dışındaki kurumlara geçici görevlendirilen personele kadrosunun bulunduğu sağlık tesisi tarafından ek ödemenin yapılmayacağı, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektörlüğünün 07/11/2019 tarihli cevabi yazısında da özetle; Döner sermaye ek ödemesinin iki kısımdan oluştuğu, birinci kısmın denge tazminatı olduğu, diğerinin de Döner Sermaye Ek Ödemesi olduğu, 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı
Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili maddesi gereği denge tazminatının kadrosunun bulunduğu kurum tarafından ödendiği Döner Sermaye
Ek ödemesinin ise Üniversite tarafından yapıldığı, Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinin
Hakem Kurulu Kararının 38 inci maddesi gereğince de döner sermaye ek ödemesinden denge tazminatı ücretinin mahsup edilerek kalan tutarın kişilere ödendiği, YÖK kadrosunda bulunanların denge tazminatlarının az, döner sermaye ek ödeme tutarının fazla, Sağlık
Bakanlığı kadrosunda bulunan Araştırma Görevlilerinin ise denge tazminatı miktarının fazla döner sermaye ek ödeme tutarının az olduğu bu nedenle ödenen miktarların eşit olduğu, maaşlar arasındaki farkın nedeninin Yüksek Öğretim Kanununun Ek 3 üncü maddesinden kaynaklandığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk önlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu “Amaç” başlıklı birinci maddesinde, “Bu Kanunun amacı, 4/11/1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda yer alan öğretim elemanları tanımına giren personeli sınıflandırmak, aylıklarını ve ek göstergelerini düzenlemek, derece yükseltilmesi ve kademe ilerlemesinin şekil ve şartları ile, sosyal haklardan yararlanma, ek ders ücreti, üniversite, idari görev ve geliştirme ödeneklerinin miktarını tespit etmek, emekli ve yabancı öğretim elemanlarının sözleşmeli olarak çalıştırılma usul ve esaslarını belirlemektir.” 6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (i) fıkrasında; “Üniversitelerin (c) ve (f) fıkraları kapsamındaki personeline bu madde uyarınca her ay yapılacak ek ödemenin net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamaz. Bu kapsamda ek ödemeden yararlanan personele, ayrıca
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca ödeme yapılmaz.”
7. 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin “Uzmanlık eğitimi yaptırılması” başlıklı 56 ncı maddesinde; “Bakanlık veya bağlı kuruluşlarının kadrolarında tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık mevzuatına göre diğer kamu kurum ve kuruluşlarında uzmanlık eğitimi veya yan dal uzmanlık eğitimi yaptırılabilir. Bu şekilde eğitim yapmak isteyenler, döner sermaye ek ödemesi hariç her türlü malî ve sosyal hakları Bakanlık veya bağlı kuruluşları tarafından karşılanmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlarda görevlendirilebilir”,
8. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun Ek 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasında “2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrasının (1) numaralı bendinde sayılan ve ilgili fakültenin temel tıp bilimlerinde görev yapan öğretim üyesi, öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi ile birlikte kullanımdaki sağlık tesislerinde fiilen görev yapan personele, üniversite personeli için 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen ek ödeme matrahı ve tavan ek ödeme oranları, Bakanlık ve bağlı kuruluşları personeli için ise 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık
Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında
Kanunun 5 inci maddesinde öngörülen ek ödeme matrahı ve tavan ek ödeme oranları esas alınarak Bakanlığın tabi olduğu ek ödeme mevzuatı doğrultusunda ek ödeme yapılır.”,
9. 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme Tesislerine
Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun’un 5 inci maddesinde “döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak Maliye
Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”,
10. 14/2/2013 tarihli ve 28559 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete’de yayımlanan Türkiye
Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme
Yapılmasına Dair Yönetmeliğin “Sağlık tesislerinde ek ödeme hesaplama usul ve esasları” başlıklı 5 inci maddesinin (ğ) bendinde; “Kendi isteği ile Bakanlık dışındaki kurumlara geçici görevlendirilen personele, bu Yönetmelik kapsamında yalnızca 375 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibariyle belirlenmiş olan ek ödeme net tutarında ek ödeme yapılır.”
11. Yüksek Öğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek
Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul Ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin; “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.”, “Genel İlkeler” başlıklı 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında “Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde çalışan personel ile diğer birimlerde döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine katkısı bulunan öğretim elemanları dışındaki personele bu
Yönetmelik kapsamında hiçbir şekilde ek ödeme yapılamaz.”
“ Görevlendirilen Personele Yapılacak Ek Ödeme” 7 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Yükseköğretim kurumlarının tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde ihtiyaç duyulması halinde ilgilinin isteği ve kurumlarının muvafakatiyle diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevli sağlık personeli haftanın belirli gün veya saatlerinde veyahut belirli vakalar ve işler için görevlendirilebilir. Belirli bir vaka ve iş için görevlendirilenlere, kadrosunun bulunduğu kurumdaki döner sermaye işletmesinden yapılan ödemenin yanı sıra, katkı sağladıkları vaka ve iş dolayısıyla görevlendirildiği sağlık kuruluşundaki döner sermaye işletmesinden, bu Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde ve toplamda tavan oranlarını geçmemek üzere döner sermayeden ek ödeme yapılır. Bu kapsamda yapılacak ek ödeme emsali personelin yapmış olduğu hizmet esas alınarak ilgili birim tarafından belirlenir.” 12. “Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele
Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik” kapsamında yayımlanan 28/02/2013 tarih ve 2013/2 nolu Genelgenin 14 üncü maddesinde; “Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde “Kendi isteği ile Bakanlık dışındaki kurumlara geçici görevlendirilen personele, bu Yönetmelik kapsamında yalnızca 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek
9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibariyle belirlenmiş
olan ek ödeme net tutarında ek ödeme yapılır.” hükmü yer almaktadır. Anılan hüküm doğrultusunda, kendi isteği ile Bakanlık dışındaki kurumlara geçici görevlendirilen personele (örneğin: uzmanlık eğitimi amacıyla üniversitelere görevlendirilen personel) kadrosunun bulunduğu sağlık tesisi tarafından performansa dayalı ek ödeme yapılmayacaktır. Söz konusu personelden tabip olanlara 209 sayılı Kanunun Ek-3 üncü maddesi uyarınca öngörülen Döner
Sermaye Sabit Ödemesi yapılmayacak olup, tabip ve tabip dışı tüm personele yalnızca 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibariyle belirlenmiş olan ek ödeme net tutarında ek ödeme yapılacaktır.”,
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
13. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 14. Başvuran, On Dokuz Mayıs Üniversitesi hastanesinde Sağlık Bakanlığına bağlı hekim olarak çalıştığını, YÖK kadrosunda bulunup da ilgili üniversite hastanesinde çalışanlara nazaran yaklaşık 1500 tl daha düşük maaş aldıklarını ve ek ödemeleri alamadıklarını belirterek bu durumun düzeltilmesini YÖK kadrosunda bulunan hekim ile aynı maaşı almayı talep etmektedir.
15. Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek
Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin “Sağlık tesislerinde ek ödeme hesaplama usul ve esasları” başlıklı 5 inci maddesinin (ğ) bendinde kendi isteği ile Bakanlık dışındaki kurumlara geçici görevlendirilen personele sadece kadro ve unvan veya pozisyon unvanı itibariyle belirlenmiş olan ek ödeme tutarının ödeneceği belirtilmiş olup, başkaca bir ödeme kaleminden bahsedilmemiştir.
16. Mevzuat kısmında belirtilen 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 56 ncı maddesinin, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun ek 9 uncu maddesi ile 209 sayılı
Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları İle Esenlendirme Tesislerine Verilecek Döner
Sermaye Hakkında Kanun’un 5 inci maddesinde; Sağlık Bakanlığına bağlı olarak istihdam edilen personelin diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebileceği, döner sermaye ek ödemeleri hariç her türlü ödemelerin Sağlık Bakanlığı veya bağlı kuruluşlarınca yaptırılacağı, Bakanlık personelinin alacağı ek ödeme açısından 209 sayılı kanuna tabi olduğu,
209 sayılı Kanunun ilgili maddesinde ise ek ödemelerin Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile
belirleneceği belirtilmiştir. Dolayısıyla ilgili mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde kadrosu
Sağlık Bakanlığında bulunan personelin, üniversite araştırma personelinden ayrıldığı anlaşılmıştır.
17. Yüksek Öğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin
Dağıtılmasında Uygulanacak Usul Ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin ilgili maddelerinde başka kurumdan görevlendirilen personelin ilgili üniversitenin döner sermayesinden yararlanabileceği, ancak başkaca bir ek ödemede bulunulmayacağı düzenlenmiştir. Ayrıca
2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanununda ücret farkını oluşturan yükseköğretim
tazminatı, üniversite ödeneği ve geliştirme ödeneği adı altında yapılan ödemelerin yükseköğretim kanununda yer alan öğretim elemanlarına verilebileceği düzenlenmiştir. Bu çerçevede, başvuranın kadrosunun Sağlık Bakanlığında bulunması sebebiyle mevzuat hükümleri gereğince ilgiliye ek ödemede bulunulmamasında mevzuata aykırılık görülmemiştir.
18. Yukarıdan bu yana anlatılanlar çerçevesinde; başvuranın kadrosunun Sağlık Bakanlığında olduğu, uzmanlık eğitimi almak için Ondokuz Mayıs Üniversitesi hastanede çalıştığı, Sağlık
Bakanlığında fiilen görev yapmadığı için de 375 sayılı KHK’nın Ek 9 uncu maddesi uyarınca sadece sabit döner sermaye ödendiği, Bakanlık tarafından bunun dışında bir döner sermaye ödemesi yapılmadığı, Üniversite tarafından ise ödenen bu sabit tutar üzerinden mahsuplaşma yapılarak başvurana ayrıca performans ödemesinde bulunulduğu, esasında araştırma görevlileri arasındaki maaş farklılığının 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanununa tabi olarak kadrosu üniversitede olan araştırma görevlilerine yükseköğretim tazminatı, geliştirme ödeneği, üniversite ödeneği gibi farklı adlarda ek ödeme yapılabilmesinden kaynaklandığı anlaşıldığından, İdarenin işleminde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetişim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkelere aykırı davranılmadığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Samsun İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle döner sermaye ek ödemelerini almak suretiyle üniversite araştırma görevlileri ile maaşlarının eşitlenmesi yönündeki BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi