|
ÖZET: Başvuran, Avrupa Birliği Başkanlığı bünyesinde AB İşleri Uzmanı olarak çalıştığı dönemde hak ettiği teşvik ikramiyesinin ödenmesini talep etmiştir. Ancak, idare, başvuranın Aralık 2019’da ödenecek teşvik ikramiyesi yönünden kesin bir alacağının bulunmadığını ve zaman yönünden de doğmuş bir alacağının olmadığını belirterek talebi reddetmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddine ilişkin idarenin işleminde hukuka aykırılık tespit etmemiştir. Teşvik ikramiyesinin, kadro karşılığı bir hak değil, “üstün gayret gösterme” kriterine dayanan bir ödül olduğu ve bu nedenle başvuranın görevinden ayrılmasıyla birlikte ödenme şartlarının sona erdiği sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, başvuranın talebinin reddi, hukuka uygun bir işlem olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın teşvik ikramiyesi talebinin reddine ilişkin idarenin işlemi, hukuka uygun bulunmuş ve başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/5123-S.20.8186
BAŞVURU NO : 2019/17373
KARAR TARİHİ : 01/04/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : AVRUPA BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Teşvik İkramiyesinin tarafına ödenmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 02/10/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; 16 Temmuz 2010-28 Ağustos 2019 tarihleri arasında AB Başkanlığı bünyesinde AB İşleri Uzmanı olarak görev yaptığını, şu anda
Helal Akreditasyon Kurumunda çalıştığını belirterek, 1 Temmuz – 31 Aralık arası dönemi kapsayan teşvik ikramiyesinin, AB Başkanlığı bünyesinde AB İşleri Uzmanı olarak çalıştığı ve hak ettiği 1 Temmuz – 28 Ağustos arasındaki döneme tekabül eden kısmının tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Avrupa Birliği
Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvurucunun, Başkanlık emrinde AB İşleri Uzmanı olarak çalışmakta iken, Helal
Akreditasyon Kurumu emrine Helal Akreditasyon Uzmanı olarak atanması nedeniyle 28/08/2019 tarihi mesai bitimi itibariyle Başkanlıklarından ilişiğini keserek ayrıldığı,
2.2. Temmuz 2019’da Başvurucuya peşin olarak ödenen 2019 yılı III. Dönem (Temmuz — Ağustos Eylül aylarını kapsayan) ikramiye ödemesinden kaynaklanan 1.415,14 kişi borcu hesaplanarak, takip ve tahsili için Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığına bildirildiği, Strateji
Geliştirme Dairesi Başkanlığının ise 04/09/2019 tarihli ve E- sayılı yazısı ile kişi borcuna ilişkin durumu ve ödeme ya da itiraz usulünü Başvurucuya tebliğ ettiği,
2.3. Başvurucunun, 05/09/2019 tarihli ve kayıt nolu dilekçesi ile anılan kişi borcuna itiraz ettiği, itiraz dilekçesinde özetle “Aralık ayında ödenecek olan 2019 yılı ikinci teşvik
İkramiyesinin 1 Temmuz — 28 Ağustos tarihleri arasına isabet eden kısmı hak ettiğinden bahisle, kişi borcunun Aralık 2019 da ödenecek olan Teşvik İkramiyesi alacağı ile mahsup edilmesini” talep ettiği,
2.4. Kişi borcunun konusunu oluşturan ikramiye ile Başvurucunun mahsubunu istediği teşvik
İkramiyesinin hukuki nitelikleri karşısında, Başvurucunun talebi doğrultusunda mahsup yapılıp yapılamayacağı konusunda oluşan tereddüt nedeniyle, konuyla ilgili Hukuk Müşavirliğinin görüş ve değerlendirmelerinin alındığı,
2.5. Hukuk Müşavirliğinin görüş ve değerIendirmeleri de dikkate alınarak, Başvurucunun kişi borcuna yapmış olduğu itirazın reddedildiği, bunun üzerine başvurucunun, Temmuz 2019’da kendisine peşin olarak ödenen 2019 yılı III. Dönem (Temmuz, Ağustos, Eylül aylarını kapsayan) ikramiye ödemesinden kaynaklanan 1.415,14 kişi borcunu tarihinde ödediği ancak devam eden süreçte başvurucunun KDK’ya başvurduğu,
2.6. (Mülga) 634 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin “Sözleşmeli personel” başlıklı 38 inci maddesinin birinci fıkrasında
“Bakanlıkta, Avrupa Birliği İşleri Uzmanı kadrolarına atananlar, kadroları karşılık gösterilmek suretiyle, 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabilir. Temmuz ve Ekim aylarında birer aylık sözleşme ücreti tutarında ikramiye ödenir. Bunlardan üstün gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı çalışmalar yaptıkları tespit edilenlere, Bakanın onayı ile
Haziran ve Aralık aylarında birer aylık sözleşme ücreti tutarına kadar teşvik ikramiyesi ödenebilir” hükmünün yer aldığı,
2.7. 634 sayılı KHK’nin yukarıda yer verilen 38 inci maddesi, 375 sayılı KHK’nin (666 sayılı
KHK ile eklenen) Ek 12 nci maddesiyle 15/01/2012 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırıldığı, bununla birlikte, 375 sayılı KHK’nin (666 sayılı KHK ile eklenen) Geçici 12 ve
Geçici 16 ncı maddeleri kapsamında durumlarına uyan memurlar açısından uygulanmasına devam olunacağının hüküm altına alındığı,
2.8. 375 sayılı KHK’de 666 sayılı KHK ile yapılan ek ve değişikliklerin uygulanmasına dönük olarak yayımlanan 161 nolu Devlet Memurları Genel Tebliğinin “C) Kadro Karşılığı
Sözleşmeli Personele İlişkin Açıklamalar” bölümünün birinci fıkrasında “Bu kapsamda yer alan personelden, 375 sayılı KHK’nin Geçici 12 nci ve Geçici 16 ncı madde hükümleri uyarınca haklarında 15/01/2012 tarihinden önce yürürlükle bulunan mevzuat hükümleri uygulanmasına devam olunacak sözleşmeli personele, mevzuatında ödenmesi öngörülen teşvik dahil İkramiye ödemeleri aynı usul ve esaslar dahilinde yapılmaya devam olunacaktır.” denildiği ve burada bahsedilen usul ve esaslar ile uygulanmasına devam edilecek mevzuatın Mülga 634 sayılı
KHK’nin yukarıda yer verilen 38 inci maddesi olduğu,
2.9. Normal ikramiye ile Teşvik ikramiyesinin hukuki olarak farklı durum ve niteliklere sahip olduğu, -Normal ikramiyenin; üçer aylık dönemleri kapsayacak şekilde Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında, bir aylık sözleşme ücreti tutarında, çalışılan günlerle orantılı ve mecburi ödenen bir ikramiye olduğu, -Teşvik ikramiyesinin; üstün gayret ve emsallerine göre başarılı çalışmalar yaptıkları tespit edilmiş olma şartına bağlı olarak ve çalışılan günlerle bağlı olmaksızın, Bakan onayı gerektiren (mecburi değil, takdire bağlı), bir aylık sözleşme ücreti tutarına kadar (yani bu İkramiye miktarı sözleşme ücretini aşmamak üzere herhangi bir rakam olarak ta belirlenebilir) Haziran ve Aralık aylarında olmak üzere yılda iki defa ödenebilen ikramiye olduğu,
2.10. Diğer yandan, Mülga mevzuatın (634 sayılı KHK 38 inci madde) uygulanmasının devamının şartlarından birisinin de, 375 sayılı KHK’nin Geçici 12 nci ve Geçici 16 ncı maddeleri gereği lehine uygulama yapılacak memurun aynı kadro-unvanda çalışmaya devam etmesi gerektiği, yani kadro karşılığı sözleşmeli statü ve buna bağlı ekonomik ve mali haklar aynı kadro/unvanda bulunmaya devam etme şartına bağlı olduğu, Kurum içinde başka bir kadro/unvana atanma ya da başka bir kuruma atanma durumunda mülga mevzuatın (Kadro karşılığı sözleşme ve buna bağlı mali haklara ilişkin düzenlemelerin) uygulamasının sona ereceği,
2.11. Başvurucunun da, Helal Akreditasyon Kurumu emrine Helal Akreditasyon Uzmanı olarak atanması nedeniyle 28/08/2019 tarihi mesai bitimi itibariyle Başkanlıkla ilişiğini keserek ayrılmış ve bu şekilde uygulaması devam eden mülga mevzuatın (mülga 634 sayılı KHK’nin
38 İnci maddesinin) uygulamasının 28/08/2019 tarihi itibariyle başvurucu açısından son erdiği,
2.12. Bununla birlikte, ilgili mevzuatın gerek meri zamanında ve gerekse mülga edilmekle birlikte uygulanmasına devam olunan süreçte; ödeme zamanında Başkanlık kadrolarında bulunmayanlar ile aylıksız izinde olanlara teşvik ikramiyesi ödemesinin yapılmadığı, uygulamada bu yönde bir istikrar sağlandığı,
2.13. Diğer bir hususun ise, talep konusunun İdari takdir yetkisi içinde bulunduğu, ilgili düzenlemede (mülga 634 sayılı KHK’nin 38 İnci maddesinde) teşvik ikramiyesinin ödenmesi için “Bakan Onayı” gerekliliği ve “ödenebilir” niteliği, teşvik ikramiyesi ödemesinin takdir yetkisi kapsamında olduğunun kanıtı olduğu ve 2019 yılı II. Teşvik İkramiyesi Ödenmesi konusunda Bakanın takdir yetkisini içeren onayda Başvurucunun ismine yer verilmediği,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” ,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 5916 sayılı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun (Mülga) Personele ilişkin hükümler başlıklı, 13 üncü maddesinde; “ (1) Genel Sekreterlik personeli, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabidir. Genel
Sekreterlikte; Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, Başkan, Basın Müşaviri, Hukuk
Müşaviri, Genel Sekreter Müşaviri, Daire Başkanı, Avrupa Birliği İşleri Uzmanı ve Uzman
Yardımcısı, Mütercim kadrolarına atanan personel, bu kadrolar karşılık gösterilmek kaydıyla
657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki
hükümlerine bağlı olmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabilir. Bu personele atandığı kadronun unvan ve derecesine göre ekli (1) sayılı “Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Sözleşme Ücret
Cetveli”nde belirlenen aylık ücretler ödenir. Söz konusu personele, çalıştıkları günlerle orantılı olarak (hastalık ve yıllık izinleri dâhil) Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında birer aylık sözleşme ücreti tutarında ikramiye ödenir. Bunlardan üstün gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı çalışma yaptıkları tespit edilenlere, Genel Sekreterin teklifi ve Bakan onayı ile Haziran ve Aralık aylarında birer aylık sözleşme ücreti tutarında teşvik ikramiyesi ödenebilir.”
6. 375 sayılı KHK’ya eklenen geçici 12’nci maddede; “Ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde yer alanlara, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere kadrolarına bağlı olarak mali haklar kapsamında fiilen yapılan her türlü ödemeler (…) toplamı net tutarının; ek 10 uncu maddeye göre söz konusu kadro unvanları için öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarından fazla olması halinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte anılan kadro unvanlarında bulunanlar hakkında, (…) bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam olunur…”
6.1. Geçici 21’nci maddede ise; “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici maddelerinin uygulamasına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”
7. 161 Seri No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin “C) Kadro Karşılığı
Sözleşmeli Personele İlişkin Açıklamalar” bölümünün 1’inci maddesinde; “ 14.01.2012 tarihi itibariyle kadro karşılığı sözleşmeli personel statüsünde olup 375 sayılı KHK’ya ekli (II)
ve (III) sayılı Cetveller kapsamında yer alan personel hakkında, geçici 12’nci maddenin yürürlüğe girdiği 15.01.2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere, kadrolarına bağlı olarak ikramiyelerin (teşvik ikramiyesi dahil) bir aya isabet eden tutarı dahil mali haklar kapsamında fiilen yapılan her türlü ödemeler toplamı net tutarının; anılan KHK’nın Ek 10’uncu maddesine göre söz konusu kadro unvanları için öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarından fazla olması halinde, bu tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin geçici 10’uncu madde hükümleri dikkate alınmak suretiyle uygulanmasına devam olunacaktır. … Bu kapsamda yer alan personelden, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 12’nci ve geçici 16’ncı madde hükümleri uyarınca haklarında 15.01.2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uygulamasına devam olunacak sözleşmeli personele, mevzuatında ödenmesi öngörülen teşvik dahil ikramiye ödemeleri (Ocak ayı dahil) aynı usul ve esaslar dahilinde yapılmaya devam olunacaktır.”
hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran özetle, AB Başkanlığı bünyesinde AB İşleri Uzmanı olarak çalıştığı ve hak ettiği
1 Temmuz – 28 Ağustos arasındaki döneme tekabül eden teşvik ikramiyesinin tarafına
ödenmesini talep etmektedir.
10. Başvuranın talebi özetle; başvurucunun Aralık 2019 tarihinde ödemesi yapılacak olan teşvik ikramiyesi yönünden kesin ve mutlak bir alacağının olmadığı, ayrıca zaman mefhumu yönünden de doğmuş bir alacağı bulunmadığı gerekçeleriyle idare tarafından reddedilmiştir.
11. Avrupa Birliği Başkanlığı’nın temelini Avrupa Birliği Genel Sekreterliği (ABGS)
oluşturmaktadır. 03.06.2011 Tarihli ve 634 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile ABGS, Avrupa Birliği Bakanlığına dönüştürülmüş, 24 Haziran 2018 tarihinde ise değişen Hükümet Sistemi ile beraber 09/07/2018 tarihli ve 30473 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 703 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 634 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname yürürlükten kaldırılmış, AB Bakanlığı’nın yerine Dışişleri Bakanlığına bağlı, ayrı bir tüzel kişiliğe sahip Avrupa Birliği Başkanlığı kurulmuştur.
12. Bu değişim sırasında 02.11.2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 2’nci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname’ye eklenen geçici 12’nci maddede, kamu kurum ve kuruluşlarında kadro karşılığı sözleşmeli personel statüsünde çalışıp 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye ekli (II) ve (III) sayılı Cetveller kapsamında yer alan personelin mali haklarına ilişkin çeşitli düzenlemeler yapılmıştır.
13. Bu kapsamda uygulama birliğinin sağlanması ve oluşabilecek tereddütlerin giderilmesini sağlamak üzere Maliye Bakanlığı tarafından 161 Seri No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel
Tebliği çıkarılmıştır.
161 Seri No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin “C) Kadro Karşılığı Sözleşmeli
Personele İlişkin Açıklamalar” bölümünün 1’inci maddesinde; “ 14.01.2012 tarihi itibariyle kadro karşılığı sözleşmeli personel statüsünde olup 375 sayılı KHK’ya ekli (II) ve (III) sayılı
Cetveller kapsamında yer alan personel hakkında, geçici 12’nci maddenin yürürlüğe girdiği
15.01.2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre fiili çalışmaya bağlı
ödemeler hariç olmak üzere, kadrolarına bağlı olarak ikramiyelerin (teşvik ikramiyesi dahil) bir aya isabet eden tutarı dahil mali haklar kapsamında fiilen yapılan her türlü ödemeler toplamı net tutarının; anılan KHK’nın Ek 10’uncu maddesine göre söz konusu kadro unvanları için öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarından fazla olması halinde, bu tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin geçici 10’uncu madde hükümleri dikkate alınmak suretiyle uygulanmasına devam olunacaktır. … Bu kapsamda yer alan personelden, 375 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 12’nci ve geçici 16’ncı madde hükümleri uyarınca haklarında 15.01.2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uygulamasına devam olunacak sözleşmeli personele, mevzuatında ödenmesi öngörülen teşvik dahil ikramiye ödemeleri (Ocak ayı dahil) aynı usul ve esaslar dahilinde yapılmaya devam olunacaktır.” demektedir.
14. Somut olay kapsamında tespit edilmesi gereken husus, teşvik ikramiyesi ödemesinin kadro karşılığı mı yoksa personelin üstün başarı ve performansına bağlı, fiili çalışmaya dayalı Bakan takdirinde yapılan bir ödeme olup/olmadığıdır.
15. İdarenin bu konuyla ilgili görüşü; Avrupa Birliği Uzmanlarının Kamu Görevlilerinin
Mali Haklarının Düzenleyen 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci madde hükmü kapsamında yer aldığı ve bu personelin maaşlarının kararnamedeki düzenlemeler uyarınca kadro karşılığı sözleşmeli personel çerçevesinde ödeneceğini, kadro karşılığı sözleşmeli personele sözleşme ücretinin yanı sıra dört kez ikramiye yılda iki kez teşvik ikramiyesi ödemesi yapıldığını, kararnamenin uygulamasını göstermek üzere çıkarılan 161 seri no’lu Maliye
Bakanlığı uygulama tebliğinde maaş hesaplamalarının teşvik ikramiyesi dahil edilerek yapıldığını, bu nedenle teşvik ikramiyesinin maaşın asli bir unsuru olarak kabul edildiğini,
Mülga mevzuatın (634 sayılı KHK 38 inci madde) uygulanmasının devamının şartlarından birisinin de, 375 sayılı KHK’nin Geçici 12 nci ve Geçici 16 ncı maddeleri gereği lehine uygulama yapılacak memurun aynı kadro-unvanda çalışmaya devam etmesi gerektiği, yani kadro karşılığı sözleşmeli statü ve buna bağlı ekonomik ve mali haklar aynı kadro/unvanda bulunmaya devam etme şartına bağlı olduğu, Kurum içinde başka bir kadro — unvana atanma ya da başka bir kuruma atanma durumunda mülga mevzuatın (Kadro karşılığı sözleşme ve buna bağlı mali haklara ilişkin düzenlemelerin) uygulamasının sona ereceği yönündedir.
16. Sayıştay Başkanlığı ise Avrupa Birliği Bakanlığı 2015-2016 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporlarında; Avrupa Birliği Bakanlığının kadro karşılığı sözleşmeli personeli için 666 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnameye geçiş sırasında yapılan eski ve yeni maaş hesabı kıyaslamasına
Mülga 5916 sayılı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un
13 üncü madde hükmüne göre ödenmekte olan teşvik ikramiyesinin söz konusu Kararname
hükümlerine aykırı olarak hesaplamaya dahil edildiği görülmüş, bunun nedeni olarak ise Teşvik ikramiyesini düzenleyen ilgili madde hükmünde “…sözleşmeli personelden üstün gayret ve çalışma sergileyenlere haziran ve aralık ayında olmak üzere birer aylık sözleşme ücreti tutarında teşvik ikramiyesi ödenmesi…” şeklinde düzenlendiği dolayısıyla personelin üstün başarı ve performansına bağlı, fiili çalışmaya dayalı bir ödeme olmasının gösterildiği, 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin geçici 12 nci maddesinde “…bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere…” denildiği, dolayısıyla Teşvik ikramiyesinin ilgili madde hükmünden anlaşılacağı üzere, personelin üstün gayret ve çalışmasına bağlı olarak yılda iki kez bakan onayı ile ödenmesi düzenlenmesi nedeniyle anılan ödemenin hem arızi hem de fiili çalışmaya bağlı bir ödeme olduğundan kadroya bağlı bir hak olarak değerlendirilmemesi ve 666 sayılı
KHK’ya göre yapılan eski ve yeni maaş karşılaştırmasında dikkate alınmaması gerektiği değerlendirilmektedir.
17. Bu itibarla, başvuranın talebi değerlendirildiğinde Teşvik ikramiyesinin tarafına ödenebilmesi için bu ödemenin kadro/unvan karşılığı değil, “üstün gayret gösterme” kriteri değerlendirilmek suretiyle fiili çalışma esas alınarak ödeniyor olması gerekmektedir. Ancak
Sayıştay’ın raporlarına bakıldığında eğer bu ödeme kadroya bağlı bir hak olarak değerlendirilmeyip fiili çalışma neticesinde verilen bir ödeme kapsamında değerlendirilirse zaten en baştan itibaren ödenmemesi gerekmektedir.
18. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Sayıştay Denetim Raporlarında da konu edildiği üzere, “üstün gayret gösterme” ve “Bakan onayı” şartlarına bağlanan arızi ödeme niteliğindeki “teşvik ikramiyesi” nin mevzuata aykırı olarak kadroya bağlı bir hak kapsamında maaş karşılaştırmasına dâhil edildiği, Teşvik ikramiyesini düzenleyen ilgili madde hükmünün
“…sözleşmeli personelden üstün gayret ve çalışma sergileyenlere haziran ve aralık ayında olmak üzere birer aylık sözleşme ücreti tutarında teşvik ikramiyesi ödenmesi…” şeklinde düzenlendiği, dolayısıyla personelin üstün başarı ve performansına bağlı, fiili çalışmaya dayalı bir ödeme olduğu bu nedenle zaten ödenmemesi gerektiği belirtilirken, ilgili İdare bu ödemelerin 375 sayılı KHK’nın geçici 12’nci maddesinde “fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere kadrolarına bağlı olarak mali haklar kapsamında fiilen yapılan her türlü ödemeler” kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmek suretiyle, KHK’ya ilişkin olarak çıkartılan 161 seri no.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde de maaş hesabına teşvik ikramiyesinin dahil edilmesi göz önünde tutmakta ve yapılan bu ödemenin kadroya bağlı olması nedeniyle mevzuata uygun olduğunu ifade etmektedir. Dolayısıyla teşvik ikramiyesi kadroya bağlı bir hak olarak değerlendirildiği için başvurana görevinden ayrılana kadar ödenmiştir. Bu husus göz önünde tutulduğunda, idarenin başvuranın talebinin reddine yönelik işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve AVRUPA BİRLİĞİ BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi