|
ÖZET: Başvuran, İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde mühendis unvanına sahip personelin şube müdürlüğüne atanabilmesi için gerekli şartların değiştirilmesini talep etmiştir. Ancak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin hukuka aykırı olmadığına ve mevcut yönetmelik hükümlerinin üst normlara uygun olduğuna karar vermiştir. Yönetmelikte mühendis unvanının atanma şartları arasında yer almaması, normlar hiyerarşisine uygun olarak değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, idarenin başvuru sahibine verdiği cevapta başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle iyi yönetim ilkelerine uygun davranması önerilmiştir. Bu durum, başvuranın hak arama özgürlüğünü etkilemiş olabileceği için önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/5364-S.20.8526
BAŞVURU NO : 2019/17673
KARAR TARİHİ : 03/04/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Görevde yükselme ve unvan değişikliği hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 07/10/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, görevde yükselme sınavı yoluyla şube müdürlüğüne mevcut unvanı ile başvuru yapamadığını, Devlet Personel Başkanlığının Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Genel
Yönetmeliğinde aksine bir hüküm bulunmamasına rağmen İçişleri Bakanlığı Personeli
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğine göre bir mühendisin gerekli eğitim ve hizmet süresi şartlarını taşıması halinde şube müdürlüğüne yükselemediğini, Adalet
Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme
Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu gibi birçok bakanlık ve kurumda mühendis unvanlı personelin şube müdürlüğüne yükselebildiğini, bu durumun genel eşitlik ve adalet ilkeleriyle çeliştiğini belirterek İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinde yapılacak değişiklik ile talebine konu olan eşitsizliğin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü’nün konuya ilişkin 01/11/2019 tarih ve
… sayılı yazısı ve eklerinde;
2.1. Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarının Kamu Kurum ve Kuruluşlarında
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’e istinaden hazırlanan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve
Esaslarına Dair Yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre yapıldığı,
2.2. Adı geçenin bahse konu talebinin halihazırda yürürlükte bulunan Yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirilme imkanı bulunmadığı, Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı emrinde Teknik Hizmetler Sınıfında Şube Müdürü kadrolarının tahsis edilmesi halinde ilgilinin talebinin mevzuat değişikliği çalışmalarında değerlendirmeye alınacağı,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına
Dair Genel Yönetmeliğin;
5.1.‘Öğrenim düzeyi‘başlıklı 5 inci maddesinde; ”Devlet memurlarının bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için gerekli olan öğrenim düzeyleri kurumları tarafından çıkarılacak yönetmeliklerinde unvanlar itibariyle gösterilir. …”,
5.2. “Hizmet süresi” başlıklı 6 ncı maddesinde; “Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar. İlan edilen kadro veya pozisyon için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması esastır. Kurumlar atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen süreleri dikkate alarak belirler”,
6. 08.06.2007 tarih ve 26546 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İçişleri
Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair
Yönetmeliğin;
6.1. ‘Dayanak’ başlıklı 3 üncü maddesinde; “Bu Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu, 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, 5442 sayılı İl
İdaresi Kanunu, 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin
Kanunun ilgili maddeleri, 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.”,
6.2.“Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar’ başlıklı 7 nci maddesinde; “Bu maddede belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki özel şartlar aranır. …
c) Şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;
1) Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) Son müracaat tarihi itibariyle; Bakanlık merkez veya taşra teşkilatında ilçe nüfus müdürü,
ilçe yazı işleri müdürü, il planlama uzmanı, sivil savunma uzmanı, eğitim uzmanı, uzman veya şef kadrosunda en az üç yıl çalışmış olmak kaydıyla toplam on yıl hizmet süresi bulunmak,”,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
7. 18.01.2020 tarih ve 31012 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İçişleri
Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin;
7.1. ‘Dayanak’ başlıklı 3 üncü maddesinde; “Bu Yönetmelik, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu, 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu, 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.”, 7.2.“Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar’ başlıklı 7 nci maddesinde;“(1) Bu maddede belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanacaklarda
aşağıdaki özel şartlar aranır:
a) Şube müdürü, ilçe yazı işleri müdürü ve ilçe nüfus müdürü kadrolarına atanabilmek için;
1) Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) Son müracaat tarihi itibarıyla; Bakanlık merkez veya taşra teşkilatında il planlama
uzmanı, sivil savunma uzmanı, eğitim uzmanı, uzman veya şef kadrosunda en az iki yıl çalışmış olmak kaydıyla toplam on yıl hizmet süresi bulunmak, … gerekir.”,
7.3.’Yürürlükten kaldırılan yönetmelik’ başlıklı 26 ncı maddesinde; “8/6/2007 tarihli ve
26546 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.”, düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Başvuranın talebinin reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinde yapılacak değişiklik ile şube müdürü kadrosuna atanma hususunda aranan şartlar arasına mühendis unvanında çalışmış olma şartının getirilmesini talep etmektedir.
10. Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde Evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasa’dan, tüzükler yürürlüğünü kanunlardan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanun ve tüzüklerden almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün değildir.
11. 08.06.2007 tarih ve 26546 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İçişleri
Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Yönetmelik yürürlükte iken uyuşmazlık konusu işlem tesis edilmiş ise de, 18.01.2020 tarih ve
31012 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliği yürürlüğe girmiş ve 08.06.2007 tarihli ve 26546 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır .
12. Mülga 08.06.2007 tarih ve 26546 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair
Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu, 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı
Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanunun ilgili maddeleri, 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır. 18.01.2020 tarih ve 31012 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği ise, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak
İçişleri Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 5442 sayılı İl İdaresi
Kanunu, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair
Genel Yönetmeliğe dayanılarak çıkartılmıştır.
13. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair
Genel Yönetmelikte Devlet memurlarının bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için gerekli olan öğrenim düzeylerinin kurumları tarafından çıkarılacak yönetmeliklerinde unvanlar itibariyle gösterileceği, Kurumların, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arayacağı düzenlenmiştir. Bu doğrultuda mülga
İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair
Yönetmeliğinde Şube müdürü kadrosuna atanabilmek için Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak ve Bakanlık merkez veya taşra teşkilatında ilçe nüfus müdürü, ilçe yazı işleri müdürü, il planlama uzmanı, sivil savunma uzmanı, eğitim uzmanı, uzman veya şef kadrosunda en az üç yıl çalışmış olmak kaydıyla toplam on yıl hizmet süresi bulunmak şartlarının arandığı, 18.01.2020 tarih ve 31012 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde ise Şube müdürü kadrolarına atanabilmek için Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak ve Bakanlık merkez veya taşra teşkilatında il planlama uzmanı, sivil savunma uzmanı, eğitim uzmanı, uzman veya şef kadrosunda en az iki yıl çalışmış olmak kaydıyla toplam on yıl hizmet süresi bulunmak şartlarının arandığı görülmektedir.
14. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair
Genel Yönetmelik ile değişiklik yapılması istenen gerek mülga İçişleri Bakanlığı Personeli
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (c) bendinde yer alan hüküm gerekse 18.01.2020 tarih ve 31012 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (a)
bendinde yer alan hükmün bir arada değerlendirilmesinden, anılan hükümlerin Genel
Yönetmeliğin İçişleri Bakanlığı’na tanınan takdir yetkisi çerçevesinde düzenlendiği, öte
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
yandan söz konusu Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı emrinde teknik hizmetler sınıfında şube müdürü kadrosunun bulunmadığı hususları dikkate alındığında, uyuşmazlık konusu yönetmelik hükümlerinin kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan normlara aykırı veya bu normları değiştirici nitelikte bir hüküm getirmediği anlaşılmaktadır.
15. Başvuranın İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinde yapılacak değişiklik ile şube müdürü kadrosuna atanma hususunda aranan şartlar arasına mühendis unvanında çalışmış olma şartının getirilmesi talebinin reddine yönelik işlemde yukarıda açıklanan gerekçelerle hukuka aykırılık tespit edilemediğinden
Kurumumuza yapılan başvurunun reddi yönünde karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, başvuru sahibine verdiği cevapta hangi sürede hangi merciye başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Danıştay’a yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ve İçişleriBakanlığı’na tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.