Sağlık mazeretiyle Osmaniye’ye tayin talebinin uygun kadro yokluğu ve tedavi imkanları nedeniyle reddi hukuka uygun olur mu (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/6216-S.20.9856

BAŞVURU NO : 2019/18426

KARAR TARİHİ : 17/04/2020

RET KARARI

BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :

GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Sağlık mazereti nedeniyle tayin talebi hakkındadır

BAŞVURU TARİHİ : 21/10/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran 2013 yılında memuriyete başladığını, Ardahan Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’nde görev yaptığını, babasının beyin ameliyatı olduğunu ve bu hususta sağlık raporu bulunduğunu, mezkur raporda “sağlık durumu hayati tehlike arz ettiği bu nedenle yakın bakımına muhtaç olduğu” ibaresine yer verildiği, babasını kontrollere götürecek kimse bulunmadığını, sağlık durumu mazereti ile Osmaniye

Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ne tayini hususunda yaptığı 12.07.2019 tarihli başvurunun zımnen reddedildiğini ifade ederek Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atamalarına

İlişkin Yönetmelik’in 12. ve 13. Maddesine istinaden Osmaniye iline tayininin yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi – belge isteme yazısına istinaden Gençlik ve Spor Bakanlığı Personel

Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 20.11.2019 tarihli ve sayılı cevabi yazıda; “Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde yer değiştirme suretiyle yapılan atamalarda kurumların kadro imkânlarının, 13 üncü maddesinde ise memurların sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesinin şartlarının belirlendiği, söz konusu madde hükümlerinden hareketle, ilgilinin dilekçesine konu edindiği Osmaniye Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünde müktesep kadro derecesine uygun kadro bulunmadığı ve sunmuş olduğu sağlık raporunda “babasının ikameti olan Osmaniye ilinde tedavisinin mümkün olduğu ve hali hazırda tedavisinin devam ettiği” ifade edildiği, aynı ikamet adresinde kardeşlerinin de bulunması nedeniyle başvuru sahibinin görev yerinin babasının sağlık durumunu etkileyen bir unsur olmadığı düşünülmesi nedeniyle ilgilinin tayin talebi için herhangi bir işlem tesis edilmediği” belirtilmiştir.

2.1. Başvuranın babası ait olup Özel Sevgi Hastanesi’nden alınan

10.07.2019 tarihli sağlık raporunda; “ sağlık durumu nedeniyle

yakın bakımına ihtiyaç duyduğu” ifade edilmiştir.

2.2. Ardahan Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’nün Gençlik ve Spor Bakanlığı’na hitaben gönderdiği 16.07.2019 tarihli yazıda;” Başvuranın görevden ayrılması durumunda personel yönünde bir sorun yaşanmayacağı” ifade edilmiştir.

2.3. Yazı ekinde bulunan ikametgah sorgulaması belgesinde, “Başvuranın 5 kardeşi olduğu ve kardeşlerinin Osmaniye ilinde ikamet ettiği, başvuranın ve bir kardeşinin bekar olduğu” görülmüştür.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;

3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72’nci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır…”

6. 25/6/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarının Yer

Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin,

6.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde: “Bu Yönetmelik; 657 sayılı Devlet Memurları

Kanununun 2 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 2 nci maddesi ve aynı Kanunun

2670 sayılı Kanunla değişik 72 nci maddesine dayanılarak, Devlet Memurlarının aynı kurum

içinde yer değiştirme suretiyle atanmalarını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.”

6.2. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasında: “a) Yer değiştirme suretiyle atanma, aynı kurumda çalışan memurların, bu Yönetmelikte tespit edilen hizmet bölgelerine belirli süreler dahilinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 76 ncı maddesindeki esaslar çerçevesinde atanmasını, … ifade eder.”

6.3. “Temel İlkeler” başlıklı 4 üncü Maddesinde: “Temel ilkeler şunlardır: a) Yer değiştirme suretiyle atamalarda kadro imkanları göz önünde bulundurulur. b) Yer değiştirme suretiyle atamalar, ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılmak suretiyle oluşturulan bölgeler arasında yapılır. c) Bu atamalarda, memurların bölgeler arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamak esastır.

6.4. “Memurun İsteği Üzerine Yapılabilecek Yer Değiştirmeler” başlıklı 12 inci maddesinde: “Sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir. Sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır. Zorunlu çalışma süresini sağlık veya aile birliği mazeretine dayalı olarak tamamlamamış olan memur mazeretinin sona ermesi durumunda, zorunlu hizmet süresinin eksik kalan kısmını tamamlamak zorundadır.

Sağlık ve can güvenliği mazeretlerine dayalı olarak yapılacak yer değiştirme suretiyle atamalar, atanma dönemine tabi değildir.”

6.5. “Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 13 üncü maddesinde; “Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir. Sağlık mazeretine dayalı olarak yapılacak yer değişikliğinde memur aynı hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanına, bu şekilde mazeretin karşılanamaması halinde ise başka bir hizmet bölgesinde kurumca ihtiyaç duyulan ve mazeretinin karşılanabileceği bir hizmet alanına atanabilir.”, hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Başvuran; Ardahan Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’nde görev yapmakta olup, babasının rahatsızlığı nedeniyle Ardahan ilinden Osmaniye Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ne tayin talebinde bulunmaktadır.

9. 657 sayılı Kanunun 72’nci maddesinde yer değiştirme suretiyle atanma müessesi düzenlenmekte, bu kapsamda söz konusu madde hükmünün dayanağını oluşturduğu Devlet

Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelikte de yer değiştirme suretiyle atanma, aynı kurumda çalışan memurların, bu Yönetmelikte tespit edilen hizmet bölgelerine, kurumların kadro imkanları dahilinde, belirli süreler dahilinde 657 sayılı Devlet

Memurları Kanununun değişik 76’ncı maddesindeki esaslar çerçevesinde atanması olarak tanımlanmaktadır. Anılan Yönetmeliğin 13’üncü maddesinde, memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığının veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğinin alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerektiği belirtilmektedir.

10. Somut olayda, başvuran babasının sağlık durumu nedeniyle sağlık mazeretine bağlı olarak tayin talebinde bulunduğu, diğer taraftan sağlık mazereti sebebi ile yer değiştirme talebinde bulunulabilmesi için Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin

Yönetmeliğinin 13 üncü maddesi uyarınca hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığının alınacak sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi gerektiği,

10.1. Ayrıca “sağlık mazeretine bağlı olarak tayin talep”lerinde ilgili Kurumun kadro imkanlarının da müsait olması gerekmektedir. İdarenin cevabi yazısında “başvuranın tayin talep ettiği yer için başvuranın müktesep kadro derecesine uygun kadro bulunmadığı ” ifade edilmiştir. Kaldı ki, 657 sayılı Kanununun 33 üncü maddesinde “kadrosuz memur çalıştırılamayacağı” hükmüne yer verildiği, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle

Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin 4 üncü Maddesi gereğince “yer değiştirme suretiyle tayin taleplerinde hizmet ihtiyaçları ve boş kadro durumunun göz önünde bulunması” gerektiği, bu hususun Danıştay 2. Dairesinin 06.06.2018 tarih ve kararında da belirtildiği,

10.2. Diğer taraftan; Başvuranın 5 kardeşinin Osmaniye İlinde ikamet ettiği ve 1 kardeşinin bekar olduğu, dolayısıyla, başvuranın babasının hastalığı nedeniyle yardım edebilecek kişilerin

Osmaniye ilinde bulunduğu, 10.3. Sonuç olarak; Başvuranın tayin talep ettiği Kurumda boş kadro olmaması ve babasının ikamet ettiği ilde başka aile bireylerinin bulunması nedeniyle başvuranın talebinin ilgili mevzuat kapsamına girmediği,

anlaşılmıştır.

11. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Red Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili İdarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK ve SPOR BAKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi