|
ÖZET: Başvuran, boşanma nedeniyle annesinin ikamet ettiği Konya iline atanma talebinde bulunmuş, ancak Sağlık Bakanlığı bu talebi, Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 17. maddesi uyarınca reddetmiştir. İdare, başvuranın nakil talebinin reddine ilişkin kararında, boşanma nedeniyle nakil yapılabileceğine dair bir hüküm bulunmadığını ve başvuranın Sağlık Bakanlığı personeli olmadığını belirterek, talebin uygun görülmediğini ifade etmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddine yönelik işlemin hukuka uygun olduğunu değerlendirerek, idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullandığını belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın boşanma nedeniyle nakil talebinin, ilgili mevzuatta belirtilen kura şartı aranmayacak haller arasında yer almadığına dikkat çekilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve başvuranın idareye karşı dava açma hakkının saklı olduğu belirtilmiştir. İdarenin karar alma süreçlerinde iyi yönetim ilkelerine uymadığı tespit edilerek, bu ilkelere uygun davranması önerilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/2415-S.20.3866
BAŞVURU NO : 2019/18332
KARAR TARİHİ : 14/02/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Atanma talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 11/10/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Sağlık Uygulama ve Araştırma
Merkezinde … olarak görev yaptığını, eşinden boşanması nedeniyle annesinin ikamet etmekte olduğu Konya iline atanma talebiyle Sağlık Bakanlığı’na başvurduğunu, Sağlık Bakanlığı
Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 17 nci maddesi gerekçe gösterilerek başvurusunun reddedildiğini, boşandığı eşiyle aynı ilde yaşamasının ciddi baskı oluşturduğunu belirterek annesinin ikamet etmekte olduğu Konya ili, … ilçesinde Sağlık Bakanlığı’na bağlı bir kuruma atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 26/12/2019 tarihli ve …
sayılı yazısında,
2.1. Kurumlar arası atama taleplerinin Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliği’nin 17 nci maddesi hükümlerine göre değerlendirildiği, anılan maddede boşanma nedeniyle naklen atama yapılacağına dair bir hüküm bulunmadığından adı geçen hakkında işlem tesis edilemediği,
2.2. Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin ‘kurumlar arası naklen atama’ başlıklı 17 nci maddesinin 1 inci bendi uyarınca adı geçenin Bakanlığın Yönetim Hizmetleri
Genel Müdürlüğü’nün internet adresinde ilan edilecek kuraya ilanda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak müracaat etmesinin gerektiği.
açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Memurların bu kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 nci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır.”,
6. Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin;
6.1. ‘İsteğe bağlı yer değiştirme’ başlıklı 16 ncı maddesinde; “… (2) Standardın uygun olması kaydıyla bu Yönetmeliğin puan, süre ve dönem ile ilgili hükümlerine bağlı kalmaksızın;
…
c) Eşinden boşanması halinde anne, baba, kardeş veya reşit çocuklarının boşanma tarihinden önce ikamet ettiği ile veya D ve C hizmet grubu illerden birine ya da halen görev yaptığı hizmet bölgesi ve grubu esas alınarak 26 ncı maddenin birinci fıkrasına göre boşanma tarihinden itibaren bir yıl içerisinde, …
bir defaya mahsus olmak üzere atanabilir.”,
6.2. ‘Kurumlar arası naklen atama’ başlıklı 17 nci maddesinde, “(1) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlar; Kanunun 74 üncü maddesi çerçevesinde, Bakanlıkta durumlarına uygun 6 ncı ve 5 inci hizmet bölgelerinden başlamak üzere belirlenen kadrolara, tercihleri doğrultusunda kura ile naklen atanabilirler.
(2) Kurumlar arası naklen atanabilmek için; Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine göre sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına tabi veya vakıf üniversiteleri hariç olmak üzere tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi mevzuatına göre uzmanlık eğitimi alan personel olmak gerekir.
(3) Standardın uygun olması kaydıyla; a) (Mülga:RG-2/3/2018-30348)
b) PDC esas alınarak stratejik personelin, c) Bakanlıkta Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (A) veya (B) bentlerine göre sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dâhil bir unvanda görev yapanların eşlerinin, ç) 10/7/2003 tarihli ve 4924 sayılı Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli
Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanuna tabi olarak görev yapanların eşlerinin, d) İl ve ilçe sağlık müdürü, başkan, başkan yardımcısı ve başhekim olarak görev yapanların eşlerinin,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
e) Mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tâbi olarak mülki idare amirliği, milli istihbarat, emniyet hizmetleri sınıflarından birinde görev yapanlar ile hâkim, savcı veya Türk
Silahlı Kuvvetlerinde subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş veya uzman er olarak görev yapanların eşlerinin, f) 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu çerçevesinde aile hekimi ya da aile sağlığı elemanı olanların bu görevlerinden ayrılarak tekrar eski görevlerine atananların, g) Bakanlık onayı ile yürürlüğe konulan protokollerle diğer kamu kurum ve kuruluşlarından devredilen sağlık birimlerinde görev yapanların, ğ) (…), terör eylemleri etkisi ve sebebiyle şehit olan veya çalışamayacak derecede mâlûl olan ya da mâlûl olup da çalışabilir durumda olanlar ile bu durumdaki kamu görevlilerinin
Devlet memuru olarak görev yapan eş ve çocukları ile anne, baba ve kardeşlerinin, h) (Mülga:RG-2/3/2018-30348)
ı) Teşkilat veya kadro bulunmaması veya başka bir yerde istihdamının mümkün olmaması gibi nedenlerle kurumlarınca yer değişikliği yapılamayanlardan; kendisinin veya eş, çocuk, anne, baba veya kardeşlerinden birinin engelli olması halinde, kurumlar arası naklen atanmasında kura şartı aranmaz. …”,
hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın talebinin reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, ayrıldığı eşinin tehdit ve baskısından korktuğu ve çocuğunu yalnız büyütme zorluklarından ötürü ailesinin desteğini alarak çocuğuna bakabilme isteğinde olduğu tayininin mümkün olması halinde görevini daha iyi yapacağına inandığı Konya ili … ilçesindeki Sağlık
Bakanlığına bağlı bir kuruma tayininin gerçekleşmesini talep etmektedir.
9. Memurların bir kurumdan başka bir kuruma nakilleri 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 74 üncü maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddede nakillerin kurumların muvafakatleri ile gerçekleştirileceği düzenlenmekte ve İdarelere de nakil konusunda takdir yetkisi tanınmaktadır.
10. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
11. İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. Bu doğrultuda idare takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır.(Bkz. Prof. Dr. Şeref
GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”, Eylül/1991 s.204) Ayrıca öğretide de, idarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içerisinde hareket etmesi, eşitlik ilkesine riayet etmesi, kamu yararı için kullanılması ve gerekçeli olması gibi ilkelere uygun şekilde işlem tesisinin Hukuk Devleti açısından zorunlu olduğu belirtilmektedir.
12. Yukarıda açıklandığı üzere, idarenin iş ve işlemlerinde kamu yararına ve hizmet gereklerine riayet etmesi, yasal ve makul gerekçeye dayanması, nesnel ve adil olması, eşitlik ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi hukuk devleti olmanın gereği olup, idarenin yasalarla kendisine tanınan takdir yetkisini bu ilke ve ölçütleri göz önünde tutarak kullanması gerekir.
13. Şikâyet başvuru dosyasının incelenmesinden, başvuranın Adana Çukurova Üniversitesi’nde
… olarak görev yapmakta iken eski eşinden baskı görme endişesi ve çocuğuna ailesinin ikamet ettiği il ve ilçede daha iyi bakabileceği mazeretleri nedeniyle Konya ili … ilçesinde bulunan
Sağlık Bakanlığına tabi bir kuruma nakil talebinde bulunduğu, talebinin Sağlık Bakanlığı
Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin kurumlar arası naklen atama başlıklı 17 nci maddesi gereğince Bakanlığın münhal kadrolarına kurumlar arası naklen atamaların kura ile yapıldığından bahisle reddi üzerine bakılan başvurunun yapıldığı anlaşılmaktadır.
14. Başvuruya konu somut olay; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 74 üncü maddesi uyarınca kurumlar arası nakil talebine ilişkin olup; ilgili madde uyarınca, başvuru sahibinin nakil talebinin uygun görülmemesi hususunda idareye takdir yetkisi tanınmış ise de İdare takdir yetkisini kullanırken mutlak ve sınırsız hareket etmemeli, yargı içtihatlarına uygun olarak başvuru sahibinin elde edeceği kişisel yarar ile idarenin hizmeti yürütürken uğrayacağı kayıp arasında bir denge kurmalıdır.
15. Olayda, başvuran tarafından boşanma nedeniyle kurumlar arası naklen atamasının yapılması gerektiği iddia edilmekte ise de, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanların 657 sayılı Kanunun 74 üncü maddesi çerçevesinde Sağlık Bakanlığında durumlarına uygun kadrolara tercihleri doğrultusunda kura ile naklen atanabileceklerinin Sağlık Bakanlığı
Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin ‘Kurumlar arası naklen atama’ başlıklı 17 nci maddesinde hüküm altına alındığı, anılan maddenin ikinci fıkrasında kura şartı aranmayacak hallerin düzenlendiği, eşinden boşanma halinin kura şartı aranmayacak haller arasında yer almadığı, öte yandan Sağlık Bakanlığı personeli olmayan başvuranın anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin 2 nci fıkrasının (c) bendi hükmünden yararlanmasına olanak bulunmadığı hususları dikkate alındığında idarenin, başvuranın nakil talebini reddetmesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde hukuka uygun bir takdir yetkisi kullandığı anlaşılmaktadır.
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın ailesinin ikamet ettiği Konya ili … ilçesinde bulunan Sağlık Bakanlığına tabi bir yere nakil talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Adana İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ve Sağlık Bakanlığı’na tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.