|
ÖZET: Başvuran, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları’nda makinist olarak görev yaparken mesleki yeterlilik belgesi bulunmadığı gerekçesiyle 28.11.2018 tarihinde teknisyen kadrosuna atanmış ve tekniker kadrosuna geçiş talebi reddedilmiştir. İdare, başvuranın teknikerlik unvanında boş kadrolar bulunduğunu ve atanmasının faydalı olacağını belirtmesine rağmen, başvuranın talebi kabul edilmemiştir. İlgili mevzuat uyarınca, tekniker ve teknisyen kadroları aynı görev grubunda yer almakta ve başvuranın gerekli eğitim şartlarını karşıladığı tespit edilmiştir.
İdarenin, başvuranın talebini reddetmesi, hukuka ve hakkaniyete aykırı bulunmuştur. İdare, takdir yetkisini kullanırken kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda hareket etmek zorundadır. Başvuranın durumu, diğer çalışanlarla kıyaslandığında eşitlik ilkesine de aykırıdır. Sonuç olarak, başvuranın tekniker kadrosuna atanma talebinin reddedilmesi işlemi hukuka uygun değildir ve bu nedenle tavsiye kararı verilmiştir. İdareye, başvuranın tekniker kadrosuna atanması hususunda işlem tesis etmesi önerilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/6866-S.20.10887
BAŞVURU NO : 2019/18530
KARAR TARİHİ : 04/05/2020
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET DEMİRYOLLARI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Tekniker kadrosuna atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23/10/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran (TCKN: Kurumumuza göndermiş olduğu başvuru dilekçesinde; 2007 yılında makinist yardımcısı olarak Türkiye Cumhuriyeti Devlet
Demiryollarında göreve başladığını, 2012 yılında makinist ünvanını aldığını, 26.09.2017 tarih ve 30192 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik
Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ’e göre çalıştığı iş kolunun mesleki yeterlilik gerektiren meslekler içinde yer aldığı, mezkur tebliğe binaen ünvanının makinistlikten teknisyenliğe düştüğü, şu an Erzurum Depo Müdürlüğü’nde görev yaptığını, 2016 – 2018 yılları arasında nöbetçi büro şefliği 2018 yılından itibaren ise büro şefliği görevini ifa ettiğini, kendisine “teknikerlik” boş kadrosu olmadığı bildirilmesine rağmen Kurumunda 25.07.2019 tarihinde görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı açıldığı ayrıca sicil numaralı
Ankara Araç Bakım Depo Müdürlüğü’nde görev yapan makinist ünvanlı ’nin ve başka kişilerin sınavsız olarak teknikerlik kadrosuna atandığını, 2012 yılında İktisat Fakültesi İktisat bölümünden mezun olduğunu, Tekniker olma talebinin 27.11.2018 tarihli yazıyla reddedildiğini ifade ederek, mezkur kişiyle aynı şartlara tabi olması nedeniyle tekniker ünvanının verilmesini talep etmektedir.
1.1. Başvuranın sunduğu belgeler ve içeriklerinin;
1.1.1. 28.11.2018 tarihli Personel Hareketleri Gerekçesi ve Onayı Belgesi: başvuranın makinistlik ünvanından teknisyen ünvanına geçişinin sağlandığı ve mezkur işlemin gerekçesinin \ sıra no’lu tebliğde açıklanan Mesleki Yeterlilik Belgesi olarak belirtildiği,
1.1.2. TCDD A.Ş. Genel Müdürlüğü’nün 16.08.2018 tarihli yazısı; “Başvuran dahil olmak üzere yazı ekinde belirtilen personelin, / sıralı Genel Tebliğ’de belirtilen anahat lokomotif / anahat tren seti brövesine sahip olmadıkları bu nedenle tren makinistliği görevini ifa edemeyecekleri, öğrenim durumu ve ihtiyaca binaen görev değişimlerinin yapılması”nın belirtildiği,
1.1.3. 11.09.2002 tarihli başvurana ait Atatürk Üniversitesi Aşkale Meslek Yüksekokulu
Elektrik Programı – Tekniker ünvanlı diploma,
1.1.4. Başvuranın İdareye sunduğu 05.08.2019 tarihli ve Tekniker ünvanına geçiş talepli dilekçe,
olduğu görülmüştür.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Bilgi belge isteme yazımıza istinaden TCDD A.Ş. Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Daire
Başkanlığının 31.01.2020 tarih ve sayılı yazısında; Başvuranın ana hatta tren kullanmak için gönderildiği kurslarda başarısız olduğu, uzun bir süredir ana hat brövesi olmaması nedeniyle ulusal hatlarda tren kullanamadığı, bröve sahibi olmadan makinistlik ünvanında kalmasının işyeri barışını bozduğunu,
2.1. 26.09.2017 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2017/1 sıra nolu Tebliğ ile makinistlik mesleğinin tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden sayılarak çalışanlar için meslekî yeterlilik kurumu meslekî yeterlilik belgesi zorunluluğu getirildiği, başvuranın anahat brövesi olmaması nedeniyle mesleki yeterlilik belgesine sahip olmadığı, bu nedenle,
29.08.2018 tarihinde “tren teşkil memuru” olarak görevinin ve aldığı eğitim (Meslek
Yüksekokulu Elektrik Bölümü) nedeniyle de ünvanının teknisyen olarak değiştirildiği,
2.2. Kurumun görevde yükselme ve unvan değişikliği hususlarını düzenleyen TCDD
Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği’nin 23.11.2018 tarihli 30604 Sayılı Resmî Gazetede yayınlandığı, mezkur
Yönetmelikte 18.06.2019 tarih ve 30385 sayılı Resmi Gazete ile değişikliğe gidildiği,
29.08.2018 tarihli Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre makinist ve teknikerliğin teknik
hizmetler grubunda yer aldığı, unvanların aynı grupta yer alması nedeniyle başvuranın emsal olarak gösterdiği . ’nın (04.12.2018 tarihli yazı ile uygun görüldüğü) ile . ’nin (17.12.2018 tarihli yazı ile uygun görüldüğü) tekniker olarak görev değişikliğinin yapıldığı,
18.06.2019 tarihli Yönetmeliğin 5 inci maddesinde teknikerliğin unvan değişikliğine tabi kadro
ve pozisyonlar içinde sayıldığı ve aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde tekniker pozisyonuna atanabilmek için “meslek yüksekokullarının ilgili bölümlerinden mezun olma” şartının getirildiği, . ve . ’nin 2018 yılında yayınlanan Yönetmelik hükümlerine göre görev değişikliğinin yapıldığı, başvuranın unvanının tekniker olarak değiştirilmesinin, güncel mevzuata göre, unvan değişikliği sınavı vasıtasıyla olabileceği,
ifade edilmiştir.
2.3. Yazı ekinde bulunan belgeler ve içeriklerinin;
– “02.02.2018 tarihli Personel Hareketleri Gerekçesi ve Onayı Belgesi’ne binaen . ’nın makinistlik ünvanından tekniker ünvanına geçişinin sağlandığı” ,
– “15.02.2019 tarihli Personel Hareketleri Gerekçesi ve Onayı Belgesi’ne binaen . ’nin makinistlik ünvanından tekniker ünvanına geçişinin sağlandığı” ,
olduğu görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 26.09.2017 tarih ve 30192 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 2017/1 sıra nolu Meslekî
Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin
Tebliğ’in 3 üncü maddesinde: “Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Meslekî Yeterlilik
Kurumu tarafından standardı yayımlanan ve ekteki listede belirtilen mesleklerde, Meslekî
Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesine sahip olmayan kişiler bu Tebliğin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra çalıştırılamazlar.” ibaresi yer aldığı ve Tebliğ ekinde yer alan listede “Tren Makinisti” görevinin yer aldığı,
6. 23.11.2018 tarihli 30604 Sayılı Resmî Gazetede yayınlanan TCDD Taşımacılık A.Ş.
Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin;
6.1. Tanımlar başlıklı 4 üncü Maddesinde; “1) Bu Yönetmelikte geçen; …b) Aynı düzey görev: Hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından aynı grupta ya da grup içinde alt gruplar olması halinde aynı alt grupta gösterilen görevleri, f) Görevde yükselme: Bu Yönetmelikte belirtilen kadro ve/veya görevlere aynı veya başka hizmet gruplarından yükselme yoluyla yapılacak atamaları, g) Görevde yükselme sınavı: Bu Yönetmelik hükümlerine göre görevde yükselme suretiyle atanacakların belirlenmesi amacıyla yapılan yazılı ve sözlü sınavı, k) Unvan değişikliği sınavı: En az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin görevlere atanabilmek için yapılan yazılı ve sözlü sınavı…”
6.2. “ Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi görev grupları” başlıklı 5 inci maddesinde: (1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadro ve pozisyonlar aşağıda belirtilmiştir:…
c) Teknik Hizmetler Grubu;…5) Makinist, YHT makinisti, revizör, tekniker, teknisyen, vagon teknisyeni…
(2) Unvan değişikliğine tabi kadro ve pozisyonlar: İstatistikçi, makinist, mimar, mühendis, mütercim, öğretmen, pazarlamacı, programcı, psikolog, tekniker, teknisyen, vagon teknisyeni”
6.3. “Görev grupları arasında geçişler” başlıklı 22 inci Maddesinde;
(1) 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki I sayılı cetvelde yer alan unvanlarda görev yapanlardan, atanılacak kadronun gerektirdiği öğrenim şartını taşıyanların diğer görev gruplarına geçişleri hariç olmak üzere, görev grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar
çerçevesinde yapılır:
a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla; ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro/pozisyon için aranan öğrenim ve hizmetin yerine getirilebilmesi için gerekli sertifika, ehliyet gibi belgelere sahip olmak koşuluyla diğer görevlere sınavsız atama yapılabilir.…..”
7. 18.06.2019 tarih ve 30385 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan TCDD Taşımacılık A.Ş.
Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in;
7.1. 2 nci Maddesinde: Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 5 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadro ve pozisyonlar aşağıda belirtilmiştir:… c) Teknik Hizmetler Grubu;
1) Başmühendis,
2) Teknik şef,
3) Başmakinist,
4) Makinist, YHT makinisti,
5) Başteknisyen, vagon başteknisyeni, revizör,
2) Unvan değişikliğine tabi kadro ve pozisyonlar şunlardır: Avukat, istatistikçi, kimyager,
mühendis, mimar, mütercim, öğretmen, programcı, psikolog, şehir plancısı, tekniker, teknisyen.”
7.2. 6 ncı Maddesinde: “MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 9 – (1) Unvan değişikliği suretiyle yapılacak atamalarda unvan değişikliği sınavında başarılı olmanın yanı sıra aşağıdaki şartlar aranır:…
d) Tekniker pozisyonuna atanmak için;
1) Meslek yüksekokulların ilgili bölümlerinden mezun olmak,”
hüküm altına alınmıştır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuranın TCDD’de makinist olarak görev yaparken mesleki yeterlilik belgesi olmaması nedeniyle kadrosunun 28.11.2018 tarihinde teknisyen olarak değiştirildiği, bu süreç içerisinde ilk olarak 17.08.2018 tarihinde akabinde ise 12.11.2018 tarihinde, başvuran tekniker kadrosuna atanmak için başvuruda bulunduğu ancak 28.11.2018 tarihinde “teknisyenliğe atanmak suretiyle” başvurusunun reddedildiği, başvuru sırasında İdare’nin “teknikerlik ünvanında boş norm kadroları olduğu” ile “başvuranın bu kadroda değerlendirilmesinin Kurum için faydalı olacağı”nı beyan ettiği anlaşılmış olup, başvuran “teknikerlik” kadrosuna geçiş talep edilmektedir.
10. Başvuranın “teknisyenlik” görevine 28.11.2018 tarihinde atanmış olup, mezkur işlemin tesis tarihi göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın talebi dolayısıyla tabi olduğu ve tesis edilen işleme dayanak teşkil etmesi gereken düzenlemenin 23.11.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliği olduğu,
10.1. Diğer taraftan; aynı Yönetmeliğin “Görev grupları arasında geçişler” başlıklı 22 inci maddesinde; “Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla; ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro/pozisyon için aranan öğrenim derecesine haiz olmak koşuluyla diğer görevlere sınavsız atama yapılabileceği”nin hüküm altına alındığı,
10.1.1. Mezkur Yönetmelik’in 5 inci maddesi’ne göre “tekniker” ve “teknisyen” kadroları
“Teknik Hizmetler Grubu” içerisinde aynı madde içerisinde sayıldığı, kaldı ki, başvuran gibi makinist kadrosunda olan . ’nın 04.12.2018 tarihinde ve . ’nin ise 17.12.2018 tarihinde, ünvanların aynı grupta yer alması gerekçesiyle, teknikerlik kadrosuna atamalarının yapıldığı,
10.1.2. Başvuranın ise 11.09.2002 tarihli Atatürk Üniversitesi Aşkale Meslek Yüksekokulu
Elektrik Programı “teknikerlik” diplomasının bulunduğu, dolayısıyla ilgili maddenin öğrenim şartını karşıladığı, ancak, ilgili maddeye istinaden yapılacak görev grupları arasında geçişlerin
İdare’nin takdir yetkisi kapsamında olduğu,
10.2. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanması gerektiği,
10.3. Diğer taraftan; yukarıda belirtildiği üzere “başvuranın görev yaptığı Sivas Araç Bakım
Servis Müdürlüğü’nde başvuranın başvuru yaptığı dönem içerisinde boş tekniker norm kadrosunun bulunduğu” ve “başvuranın bu kadroya atanmasının İdare açısından faydalı olacağı”nın ilgili yazışmalarda İdare tarafından beyan edildiği, başvuranın talebinin reddedilerek “teknisyen” kadrosuna atanması hususundaki işlemin İdarenin takdir yetkisi içerisinde olmasına rağmen herhangi bir somut bilgi ve belge sunulmaksızın başvuranın talebinin reddedildiği, bu hususun ise İdare’nin takdir yetkisini kullanarak işlem tesis ederken
“hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi”ne uygun olmadığı, dolayısıyla, Sivas Araç Bakım Servis Müdürlüğü bünyesinde boş kadronun bulunması ve ilgilinin hizmetine ihtiyaç duyulmasına binaen ilgili idareye tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri uyarınca kullanılmadığı, sunulan gerekçenin makul ve hukuken geçerli bir nedene dayanmadığı, kaldı ki, aynı hukuki statü dahilinde başvuru yapmış olmalarına rağmen, bazı kurum çalışanlarının “tekniker” olarak atanma taleplerinin kabul edilip başvuranın talebinin reddedilmesinin hakkaniyete aykırı bir durum oluşturduğu,
sonucuna varılmıştır.
11. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın öğrenim durumu itibariyle tekniker unvanlı kadroya atanma talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Sivas İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Başvuranın “tekniker kadrosuna atanması” hususunda TÜRKİYE CUMHURİYETİ
DEVLET DEMİRYOLLARI TAŞIMACILIK A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET DEMİRYOLLARI
TAŞIMACILIK A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, TÜRKİYE CUMHURİYETİ
DEVLET DEMİRYOLLARI TAŞIMACILIK A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi