Psikolojik taciz iddialarının idarenin takdir yetkisi çerçevesinde yapılan işlemlerle hukuka aykırılık oluşturmadığı durumda mobbing t (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/2416-S.20.3867

BAŞVURU NO : 2019/18712

KARAR TARİHİ : 14/02/2020

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Psikolojik taciz (mobbing) uygulandığı iddiasıyla, uygulayanlar hakkında işlem yapılması talebi hakkında

BAŞVURU TARİHİ : 25/10/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Ankara Adliyesinde … olarak görev yapmakta iken aynı zamanda Gazi

Üniversitesinde yüksek lisans eğitimine devam ettiği dönemde derslere katılmakta zorlandığından bahisle iki farklı üniversiteye yaptığı … olarak atanma talebinin reddedildiğini, yapılan dışlama ve baskılardan dolayı 2018 yılında istifa ettiğini, istişare sonucu istifasını geri çektiğini, ücretsiz izin talebinde bulunduğunu, bu talebinin de reddedildiğini, 2018 yılı yaz kararnamesinde eğitimi devam etmesine rağmen Adana Adliyesine atamasının yapıldığını,

2019 yılı şubat ayında doktora eğitimine başladığını, eğitim durumu nedeniyle Ankara iline

atanma talebinin reddedildiğini, tarafına mobbing uygulandığını belirterek mobbing olayının araştırılmasını ve gereğinin yapılmasını talep etmektedir

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığı’nın 26/11/2019 tarihli … sayılı yazısında;

2.1. Başvuranın, Bakanlığın Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünde … olarak görev yapmakta iken 15/01/2013 tarihli Olur’la Niğde İcra … atanarak 18/02/2013 tarihinde bu görevine başladığı,

2.2. Bilgisayar ve Öğretim Teknoloji Öğretmenliği bölümünü bitirmiş olması nedeniyle öğretmenlik tercihi yapmak üzere 02/09/2013 tarihli dilekçesi ile muvafakat talebinde bulunduğu ve 03/09/2013 tarihli Olur’la muvafakat talebinin birinci defa kabul edildiği ancak atamasının gerçekleşmediği,

2.3. 12/05/2014 havale tarihli dilekçesi ile Bakanlığın merkez teşkilatında önceki unvanına uygun bir kadroya atanma talebinde bulunduğu talebinin ikinci defa kabul edildiği ve 30/06/2014 tarihli Olur’la Bakanlığın Yayın İşleri Dairesi Başkanlığına atamasının yapılarak 09/07/2014 tarihinde bu görevine başladığı,

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

2.4. 11/10/2016 tarihli dilekçesi ile Ankara … atanma talebinde bulunduğu talebinin üçüncü defa kabul edildiği ve 22/11/2016 tarihli Olur’la Ankara … ataması yapılarak 25/11/2016 tarihinde bu görevine başladığı, 12/07/2018 tarihli Olur’la Adana … atamasının yapıldığı ve halen buradaki görevine devam ettiği,

2.5. Sağlık Bilimleri Üniversitesinin 20/04/2017 tarihli muvafakat talebine 25/04/2017 tarihli yazı ile cevap verildiği, Bakanlığa tahsis edilen atama izni kontenjanının kısıtlı sayıda olması ve münhal kadroların ihtiyacı karşılayacak şekilde doldurulamaması dikkate alınarak ilgilinin atanmasına İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Kâtiplerinin Sınav, Atama ve Nakil

Yönetmeliğinin 32 nci maddesinin son fıkrası uyarınca muvafakat edilemediği,

2.6. 29/12/2017 tarihli dilekçesi ile memuriyetten çekilme talebinde bulunduğu ve bu talebinden 30/01/2018 tarihli dilekçesi ile vazgeçtiği, İzmir Bakırçay Üniversitesinin 28/12/2017 tarihli muvafakat talebine 08/02/2018 tarihli yazı ile cevap verildiği, Bakanlığa tahsis edilen atama izni kontenjanının kısıtlı sayıda olması ve münhal kadroların ihtiyacı karşılayacak şekilde doldurulamaması dikkate alınarak ilgilinin atanmasına İcra Müdür ve

Yardımcıları ile İcra Kâtiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 32 nci maddesinin son fıkrası uyarınca muvafakat edilemediği kayıtların tetkikinden anlaşıldığı, 2.7. Başvuranın taleplerinin birçoğunun yerine getirildiği uygun görülmeyen Sağlık Bilimleri

Üniversitesi ve İzmir Bakırçay Üniversitesine muvafakat taleplerinin ise iş, ihtiyaç ve kadro durumu itibarıyla ilgilinin hizmetine ihtiyaç duyulmasından kaynaklandığı, ayrıca iddia edildiği gibi ilgiliye herhangi bir psikolojik taciz (mobbing) uygulanmadığı.

açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Memurların bu kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 nci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır.”,

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

6. Adalet Bakanlığı İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Kâtiplerinin Sınav, Atama ve

Nakil Yönetmeliğinin; 6.1. ‘İcra müdür ve yardımcılarının bölgelerdeki hizmet süreleri’ başlıklı 35 inci maddesinde; “İcra müdür ve yardımcıları zorunlu atamaya tabi personeldir. Bunların asgari hizmet süreleri beşinci ve dördüncü bölgelerde iki, üçüncü bölgede üç, ikinci bölgede dört, birinci bölgede beş yıldır.”

6.2 ‘Nakil Zamanı’ başlıklı 37 nci maddesinde; “İcra müdür ve yardımcıları için toplu nakil

kararnamesi her yıl yaz döneminde çıkarılır. Ayrıca kadro ve ihtiyaç durumuna göre kararname güz döneminde de çıkarılabilir. Hizmet gereği ve mazerete dayalı nakiller her zaman yapılabilir.” hükümleri yer almaktadır.

7. 19/03/2011 tarihli ve 27879 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan “İşyerlerinde Psikolojik

Tacizin (Mobbing) Önlenmesi” konulu Başbakanlık Genelgesinde, kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör işyerlerinde gerçekleşen psikolojik tacizin çalışanların itibarını ve onurunu zedelediği, verimliliğini azalttığı ve sağlığını kaybetmesine neden olarak çalışma hayatını olumsuz etkilediği, kasıtlı ve sistematik olarak belirli bir süre çalışanın aşağılanması, küçümsenmesi, dışlanması, kişiliğinin ve saygınlığının zedelenmesi, kötü muameleye tabi tutulması, yıldırılması ve benzeri şekillerde ortaya çıkan psikolojik tacizin önlenmesi, iş sağlığı ve güvenliğinin ve çalışma barışının geliştirilmesi için bazı tedbirlerin alınması gerektiği, işyerinde psikolojik tacizle mücadelenin öncelikle işverenin sorumluluğunda olduğu, işverenlerin çalışanların tacize maruz kalmamaları için gerekli bütün önlemleri alacakları, bütün çalışanların psikolojik taciz olarak değerlendirilebilecek her türlü eylem ve davranışlardan uzak duracakları belirtilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

8. Başvuranın psikolojik tacize neden olabilecek tutum ve davranışlara maruz kalmadığı gibi kötü muamelelere de muhatap olmadığı anlaşıldığından, başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9. Başvuran, şahsına psikolojik taciz (mobbing) uygulandığını belirterek ilgililer hakkında işlem yapılmasını talep etmektedir.

10. Şikâyet başvuru dosyanın incelenmesinden, başvuranın Ankara Adliyesinde … olarak görev yapmakta iken 2018 yılı yaz kararnamesinde Adana Adliyesine atamasının yapıldığı,

2019 yılı şubat ayında doktora eğitimine başladığından bahisle eğitim durumu nedeniyle

Ankara iline atanma talebinin reddedildiği, iki defa iki ayrı üniversiteye atanmak için muvafakat talebine izin verilmediği, yapılan bu eylemlerin bir bütün olarak tarafına mobbing uygulaması olarak değerlendirilmesi gerektiği iddialarıyla mobbing olayının araştırılması ve gereğinin yapılması talebiyle bakılan başvurunun yapıldığı anlaşılmaktadır.

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

11. Psikolojik tacize maruz kalan bireylerin; bıktırma, yıldırma, dışlanma, kurumun hizmetlerinden yoksun bırakılma, aşağılanma, izin ve görevlendirilmelerde yararlandırılmama, zorla tayin gibi psikolojik tacize neden olabilecek tutum ve davranışlara maruz kalabilmekte oldukları, bir olguya işyerinde psikolojik taciz diye bakabilmek için davranışların ayda birkaç kez tekrarlanması, birbiri ardına birtakım evreler içinde geçmiş olması, uzun süre devam etmesi ve davranış tarzlarının kişiye kötü muamele şeklinde olması gerektiği, en azından, kasıtlılık, süreklilik ve sistemlilik niteliklerini taşıması gerektiği belirtilmiş, mobbinge neden olabilecek idari işlemler ise; geçici görevlendirme (görev yeri değişikliği), mesleğin (unvanın) gerektirdiği görevleri vermeme, atama (atamama) özlük haklarının yerine getirilmemesi, disiplin soruşturması açılması olarak sayılmıştır. [Bkz, Türkiye Büyük Millet Meclisi Kadın Erkek

Fırsat Eşitliği Komisyonu İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) ve Çözüm Önerileri Komisyon

Raporu (Nisan 2011)]

12. Memurların bir kurumdan başka bir kuruma nakilleri 657 sayılı Devlet Memurları

Kanununun 74 üncü maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddede nakillerin kurumların muvafakatleri ile gerçekleştirileceği düzenlenmekte ve İdarelere de nakil konusunda takdir yetkisi tanınmaktadır. Başvuranın iki farklı üniversiteye yaptığı şube müdürü olarak atanma talebinin reddedilmesine ilişkin işlemlerde, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığını gösterir bir bulgu ortaya konulamadığı gibi kamu yararı ve hizmet gereklerine de aykırılık tespit edilememiştir.

13. Başvuranın iddia ettiği şekilde mobbingin var olabilmesi için kasıtlı ve sistematik olarak belirli bir süre çalışanın aşağılanması, küçümsenmesi, dışlanması, kişiliğinin ve saygınlığının zedelenmesi, kötü muameleye tabi tutulması, yıldırılması ve benzeri şekillerin olması gerekmekte olup, başvuranın icra müdür yardımcısı olarak görev yaptığı süre içinde yapılan görevlendirmelerinde ve taleplerinin karşılanmamasında ilgili idarenin işlemlerinin hukuka aykırı bir durum oluşturmadığı, söz konusu işlemlerin idarenin takdir yetkisini kullanabileceği alan içerisinde kaldığı hususu dikkate alındığında idarenin bahse konu işlemleri sonucu başvuranın aşağılanması, küçümsenmesi, dışlanması, kişiliğinin ve saygınlığının zedelenmesi gibi kötü muameleye tabi tutulmadığı değerlendirildiğinden, dosyada sunulan belgelerden mobbingin tespiti yapılamamaktadır.

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın psikolojik tacize neden olabilecek tutum ve davranışlara maruz kalmadığı gibi kötü muamelelere de muhatap olmadığı anlaşıldığından, başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;

İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Adana İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın başvuran ve Adalet Bakanlığı’na tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.