|
ÖZET: Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından yapılan incelemede, başvuranın engelli statüsünde görev yaptığı Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nden isteği dışında Anadolu İmam Hatip Lisesine atanmasının hukuka aykırı olduğu belirlenmiştir. Başvuran, bu atamanın Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3. maddesine aykırı olduğunu, zira engellilik durumu devam eden memurların isteği dışında yerlerinin değiştirilemeyeceğini ifade etmiştir. İdare, başvuranın atamasını, personel fazlası ve ihtiyaç gerekçeleriyle gerçekleştirmiş, ancak başvuranın engel durumu dikkate alınmamıştır.
Kurum, başvuranın durumunu değerlendirirken, ilgili mevzuatın öngördüğü hakları ve koruyucu tedbirleri göz önünde bulundurmamıştır. Bu nedenle, başvuranın Anadolu İmam Hatip Lisesine yapılan atanmasının iptal edilerek, eski görevine iadesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. İdarenin bu tavsiyeye uygun hareket etmesi beklenmektedir. Ayrıca, başvuranın talebinin reddedilmesi durumunda hangi yollara başvurabileceği konusunda bilgi verilmemesi, iyi yönetim ilkelerine aykırı olarak değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/7114-S.20.11291
BAŞVURU NO : 2019/19628
KARAR TARİHİ : 11/05/2020
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın tayin talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 12/11/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğünde engelli statüsünde hizmetli olarak görev yapmakta iken Anadolu İmam Hatip Lisesine kadrosu ile atamasının gerçekleştiğini, ancak kendisinin bu yönde bir talebi olmadığını, bu işlemin Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3 üncü maddesinde yer alan ‘Engellilik durumu devam ettiği sürece kurumlarca isteği dışında memurun yeri değiştirilmez’ hükmüne aykırı olduğunu, belirterek eski görevine iadesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Konya Valiliği
İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen 30/01/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Başvuranın atamasının yapıldığı tarihte İl Milli Eğitim Müdürlüğü binasının temizlik iş ve işlemlerini yapmak üzere Hizmetli, Sözleşmeli İdari Destek Görevlisi ve Sürekli İşçi unvanlarında 15 engelli personel olmak üzere toplam 34 personel görev yaptığından personel fazlası bulunduğu, İl Milli Eğitim Müdürlüğünün başvuranın ikamet adresine 13,4 km uzaklıkta iken 5 km mesafede bulunan ve personel ihtiyacı bulunan Selçuklu İlçesi
Anadolu Lisesine atamasının yapıldığı,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü, “Yönetmelikler” başlıklı 124 üncü maddesinde; “Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler. …”, hükmü, “Kamu
Hizmeti Görevlileriyle İlgili Hükümler” ana başlığında “Genel Hükümler” kenar başlıklı 128 inci maddesinde; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” hükmü,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Kanunun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde;
“İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır…
6. 01/07/2005 tarih ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun’un;
6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde: “Bu Kanunun amacı; engellilerin temel hak ve özgürlüklerden faydalanmasını teşvik ve temin ederek ve doğuştan sahip oldukları onura saygıyı güçlendirerek toplumsal hayata diğer bireylerle eşit koşullarda tam ve etkin katılımlarının sağlanması ve engelliliği önleyici tedbirlerin alınması için gerekli düzenlemelerin yapılmasını sağlamaktır.”
6.2. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; “Engelli:
Fiziksel, zihinsel, ruhsal ve duyusal yetilerinde çeşitli düzeyde kayıplarından dolayı topluma diğer bireyler ile birlikte eşit koşullarda tam ve etkin katılımını kısıtlayan tutum ve çevre koşullarından etkilenen bireyi”
Aynı fıkranın (j) bendinde; “Makul düzenleme: Engellilerin insan haklarını ve temel özgürlüklerini tam ve diğer bireylerle eşit şekilde kullanmasını veya bunlardan yararlanmasını sağlamak üzere belirli bir durumda ihtiyaç duyulan, ölçüsüz veya aşırı bir yük getirmeyen, gerekli ve uygun değişiklik ve tedbirleri”
6.3.“Ayrımcılık başlıklı” 4/A maddesinde; “Doğrudan veya dolaylı ayrımcılık olmak üzere engelliliğe dayalı her türlü ayrımcılık yasaktır. Eşitliği sağlamak ve ayrımcılığı ortadan kaldırmak üzere engellilere yönelik makul düzenlemelerin yapılması için gerekli tedbirler alınır. Engellilerin hak ve özgürlüklerden tam ve eşit olarak yararlanmasını sağlamaya yönelik alınacak tedbirler ayrımcılık olarak değerlendirilemez.”
6.4. “İstihdam” başlıklı 14 üncü maddesinde, “Engellilerin iş gücü piyasası ve çalışma ortamında sürdürülebilir istihdamı için kendi işini kurmaya rehberlik ve mesleki danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesi de dâhil olmak üzere gerekli tedbirler alınır.
İşe başvuru, alım, önerilen çalışma süreleri ve şartları ile istihdamın sürekliliği, kariyer gelişimi, sağlıklı ve güvenli çalışma koşulları dâhil olmak üzere istihdama ilişkin hiçbir hususta engelliliğe dayalı ayrımcı uygulamalarda bulunulamaz.
Çalışan engellilerin aleyhinde sonuç doğuracak şekilde, engelinden dolayı diğer kişilerden farklı muamelede bulunulamaz.
Çalışan veya iş başvurusunda bulunan engellilerin karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerindeki önlemlerin alınması ve engellilerin çalıştığı iş yerlerinde makul düzenlemelerin, bu konuda görev, yetki ve sorumluluğu bulunan kurum ve kuruluşlar ile işverenler tarafından yapılması zorunludur. (…)”
7. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek
3 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; “Engellilik durumu devam ettiği sürece
kurumlarca isteği dışında memurun yeri değiştirilmez.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğünde engelli statüsünde hizmetli olarak görev yapmakta iken Anadolu İmam Hatip Lisesine kadrosu ile atamasının gerçekleştiğini, ancak kendisinin bu yönde bir talebi olmadığını, bu işlemin Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3 üncü maddesinde yer alan ‘Engellilik durumu devam ettiği sürece kurumlarca isteği dışında memurun yeri değiştirilmez’ hükmüne aykırı olduğunu, belirterek eski görevine iadesini talep etmektedir.
10. Kurumumuzca ilgili idareden talep edilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, başvuranın atamasının yapıldığı tarihte İl Milli Eğitim Müdürlüğü binasında istihdam edildiği ancak ilgili birimde personel fazlası bulunduğu, bu gerekçe ile ve İl Milli Eğitim Müdürlüğünün başvuranın ikamet adresine 13,4 km uzaklıkta olması ve 5 km mesafede bulunan Selçuklu
İlçesi Anadolu Lisesinde personel ihtiyacı bulunması gerekçesi ile atamasının yapıldığı, ancak bu işlem tesis edilirken başvuranın engel durumuna ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, ilgili idarenin kadro durumu ve personel ihtiyacının göz önünde bulundurulduğu anlaşılmaktadır.
11. Engelliler Hakkında Kanunda, engellilerin haklarını diğer bireylerle eşit kullanabilmesi için idarelere gerekli değişiklikleri yapması, tedbirleri alması ve de çalışan engellilerin karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerine dair önlemleri alması yönünde düzenlemeler yer almaktadır. 657 sayılı Kanunda da engelli olan ya da engelli yakını olan memurlara ilişkin koruyucu ve destekleyici tedbirlere yer verilmiştir.
12. Devlet Memurlarının aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle atanmalarını düzenleyen
Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelikte, memurun engellilik durumu devam ettiği sürece kurumlarca isteği dışında yerinin değiştirilemeyeceği açıkça düzenlenmiştir. Bu hüküm karşısında başvuranın Anadolu İmam
Hatip Lisesine isteği dışında atanması işleminin hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir.
13. Yukarıda aktarılan hususlar, idarenin konu ile ilgili açıklamaları ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın isteği dışında Anadolu İmam Hatip
Lisesine yapılan atanmasının iptal edilerek İl Milli Eğitim Müdürlüğündeki eski görevine iadesi yönünde tavsiyede bulunulması sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içinde gönderildiğinden ve başvuranın dilekçesi üzerine kısa sürede cevap verdiğinden “kararın geciktirilmeksizin teyidi https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden 40c5-4573-bbe8 kodu ile yapılabilir.
bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup
Konya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın isteği dışında Anadolu İmam Hatip Lisesine yapılan atanmasının iptal edilerek Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğündeki eski görevine iadesi yönünde MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Bu kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca; MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi