|
ÖZET: Başvuran, sağlık teknikeri unvanının “tıbbi laboratuvar” olarak düzeltilmesi ve kadrosunun 1-12’den 1-10’a alınması talebiyle Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurmuştur. İdare, başvuranın sağlık memuru olarak atanmasının hukuka uygun olduğunu savunsa da, yapılan incelemede başvuranın Trakya Üniversitesi Tıbbi Laboratuvar Bölümü mezunu olduğu ve bu nedenle sağlık teknikeri kadrosuna atanmasının gerektiği belirlenmiştir.
İlgili mevzuat ve içtihatlar çerçevesinde, başvuranın devre esas kadrosunun mezuniyetine uygun olarak “sağlık teknikeri” olarak düzeltilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, başvuranın sağlık memuru olarak atanmasının, devre esas kadrosu ile örtüşmediği ve bu durumun hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun kabulü ile başvuranın branşının sağlık teknikeri (laboratuvar) olarak düzeltilmesi için Sağlık Bakanlığına tavsiyede bulunulmuştur. İdarenin bu karar üzerine tesis edeceği işlemin 30 gün içinde bildirilmesi zorunludur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/7267-S.20.11509
BAŞVURU NO : 2019/21301
KARAR TARİHİ : 13/05/2020
TAVSİYE KARARI
SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Branş değişikliği hk.
BAŞVURU TARİHİ : 04/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Çanakkale Mehmet Akif Ersoy Devlet Hastanesi mikrobiyoloji laboratuvarı bölümünde laboratuvar teknikeri olarak görev yapmakta iken 18/12/2018 tarihli ve karar ile unvanının sağlık memuru laboratuvar olarak değiştirildiğini, bu durumun hukuka aykırılık içerdiğini belirterek unvan/branşının “sağlık teknikeri” “tıbbi laboratuvar” olarak düzeltilmesi ve kadrosunun 1-12 den 1-10’a alınması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu taleple ilgili olarak Sağlık Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen yazıda; 2.1. Başvuranın Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Asker
Hastaneleri’nde görev yapmakta iken, 6756 sayılı Kanunun 107 nci maddesi kapsamında devredilecek olan ve devir kapsamında bulunan personelin Bakanlığımız kadrolarına devir işlemleri, devire ilişkin usul ve esasları belirleyen 6756 sayılı Kanun ile 2016/9109 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı doğrultusunda gerçekleştiği, 2.2. Başvuranın Trakya Üniversitesi Edirne Meslek Yüksekokulu Tıbbi Laboratuvar Bölümü
Diplomasına istinaden TSK bünyesine laborant olarak açıktan atandığı ve sağlık teknikeri (laboratuvar) unvanında görev yapmadığı tespit edilmiş olduğundan, unvan ve branşı sağlık memuru (laboratuvar) olarak düzeltildiği, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Genel İlkeler başlıklı 128 inci maddesinde “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 31/07/2016 tarih ve 29787 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin; 5.1. “Devredilecek kurumlar” başlıklı 106 ncı maddesinde; “(3) Bu Kanun Hükmünde
Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde; a) Devredilen sağlık kuruluşları için, Sağlık Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Komutanlığından üç kişilik komisyonlar kurulur.” 5.2. “Devredilecek personel” başlıklı 107 nci maddesinde; “(1) 106 ncı madde uyarınca
Komisyonlar tarafından tespit edilen personelin Türk Silahlı Kuvvetleri, Sağlık Bilimleri
Üniversitesi, diğer yükseköğretim kurumları ile Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına devrine ilişkin usul ve esaslar ile devre ilişkin diğer hususları belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
(2) Devredilen personelin atanacağı kadrolar, başka bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek 78 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerin ilgili kurumlara ait bölümlerine eklenmiş sayılır.” 6. 2016/9109 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Asker Hastanelerinin Devrine
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Bakanlar Kurulu Kararının “Devredilecek personel” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devredilen sağlık kuruluşlarında çalışmakta olan sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı kapsamına giren personel ile 657 sayılı Kanıma tabi personel (Türk Silahlı Kuvvetleri, Sahil Güvenlik ve Jandarma Genel Komutanlıklarının mutlak ihtiyaç duyduğu personel hariç olmak üzere) Bakanlığa tahsis edilmiş durumlarına uygun kadrolara nakledilir. Sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı kapsamına girmeyen askeri personelden devredilen sağlık kuruluşlarında hizmetine ihtiyaç duyulan teknik personel de durumlarına uygun bulunan Bakanlık kadrolarına nakledilir. Diğer askeri personel ise Türk Silahlı
Kuvvetleri, Sahil Güvenlik ve Jandarma Genel Komutanlıklarında ihtiyaç bulunan kadrolara naklen atanır. Devredilen personelin devirden önce işgal ettikleri kadro ve pozisyonlara göre
Bakanlık ve Üniversitede atanacakları kadro ve pozisyon karşılıkları ekli 3 sayılı listede gösterilmiştir.” 7. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 7.1. Geçici 7 nci maddesinde; (Ek madde: 06.04.2011 – 6225 S.K/Madde 11) “Bu Kanunun ek 13 üncü maddesi ile tanımlanan sağlık teknisyeni ve sağlık teknikeri mesleklerinden herhangi birine ait iş ve işlemleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili mevzuatına göre gerekli eğitimleri alarak yürütmekte olanların bu hakları saklıdır” 7.2. Ek 13. maddesinin (Ek: 6/4/2011-6225/9 md.) ğ) bendinde; Tıbbi laboratuvar ve patoloji teknikeri; ön lisans seviyesindeki tıbbi laboratuvar ve patoloji laboratuvar teknikleri programlarından mezun; bireyin sağlık durumu veya ölüm sebebi hakkında bilgi edinmek amacıyla tıbbi analiz öncesi hazırlıkları yapan, laboratuvar araç ve gereçlerini kullanarak numunelerin tıbbi testlerini ve kan merkezi çalışmalarını yapan sağlık teknikeridir. (1)
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran branşının sağlık teknikeri “tıbbi laboratuvar” olarak düzeltilmesi ve kadrosunun 1-
12 den 1-10’a alınması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
10. Kurumumuzun benzer nitelikli emsal kararları çerçevesinde yapılan incelemede; 669 sayılı
Kanun Hükmünde Kararname’nin 107 nci maddesinde; “(1) 106 ncı madde uyarınca
Komisyonlar tarafından tespit edilen personelin Türk Silahlı Kuvvetleri, Sağlık Bilimleri
Üniversitesi, diğer yükseköğretim kurumları ile Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına devrine ilişkin usul ve esaslar ile devre ilişkin diğer hususları belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
(2) Devredilen personelin atanacağı kadrolar, başka bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek 78 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerin ilgili kurumlara ait bölümlerine eklenmiş sayılır.” Düzenlemesine, 2016/9109 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Asker
Hastanelerinin Devrine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Bakanlar Kurulu Kararının
“Devredilecek personel” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devredilen sağlık kuruluşlarında çalışmakta olan sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı kapsamına giren personel ile 657 sayılı Kanıma tabi personel (Türk Silahlı Kuvvetleri, Sahil Güvenlik ve Jandarma Genel
Komutanlıklarının mutlak ihtiyaç duyduğu personel hariç olmak üzere) Bakanlığa tahsis edilmiş durumlarına uygun kadrolara nakledilir. Sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı kapsamına girmeyen askeri personelden devredilen sağlık kuruluşlarında hizmetine ihtiyaç duyulan teknik personel de durumlarına uygun bulunan Bakanlık kadrolarına nakledilir. Diğer askeri personel ise Türk Silahlı Kuvvetleri, Sahil Güvenlik ve Jandarma Genel
Komutanlıklarında ihtiyaç bulunan kadrolara naklen atanır. Devredilen personelin devirden önce işgal ettikleri kadro ve pozisyonlara göre Bakanlık ve Üniversitede atanacakları kadro ve pozisyon karşılıkları ekli 3 sayılı listede gösterilmiştir.” Düzenlemesine yer verilmiş olup, 17
Ağustos 2016 tarih ve 29804 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2016/9109 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Asker Hastanelerinin Devrine İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Bakanlar Kurulu Kararının eki 3 sayılı Listesinde; Laboratuvar
Teknisyeni/Teknikeri/Laborant unvan/pozisyonuna karşılık olarak Sağlık Memuru/ Sağlık
Teknikeri kadro/pozisyonunun oluşturulduğu görülmüş, bunun dışında bahse konu Bakanlar
Kurulu Kararı eki 3 sayılı Listesinde branşlarla ilgili herhangi bir açıklamaya yer verilmediği görülmüştür.
11. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerde ise başvuranın, Trakya Üniversitesi Edirne Meslek
Yüksekokulu Tıbbi Laboratuvar Bölümü mezunu olduğu açıklamasına yer verildiği dolayısıyla
Devlet Personel Başkanlığının Sağlık Bakanlığına göndermiş olduğu görüş yazısındaki; Sağlık
Teknisyeni ve Teknikeri unvanlarının, görev yapılan alana göre adlandırılarak (anestezi teknisyeni/teknikeri gibi) teknisyen unvanları için sağlık meslek lisesi mezuniyeti şartı tekniker unvanı için ise ön lisans seviyesindeki programlardan mezuniyet şartı belirlendiğine ilişkin açıklaması da göz önünde bulundurulduğunda başvuranın devre esas kadrosunun mezuniyetine istinaden “tıbbi laboratuvar/patoloji teknikeri;” kadrosuna karşılık geldiği anlaşılmaktadır.
12. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun Geçici 7 nci maddesinde ise; (Ek madde: 06.04.2011 – 6225 S.K/Madde 11) “Bu Kanunun ek 13 üncü maddesi ile tanımlanan sağlık teknisyeni ve sağlık teknikeri mesleklerinden herhangi birine ait iş ve işlemleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili mevzuatına göre gerekli eğitimleri alarak yürütmekte olanların bu hakları saklıdır” düzenlemesine yer verilmiş olup başvuranın Trakya Üniversitesi Edirne Meslek Yüksekokulu Tıbbi Laboratuvar Bölümünden tekniker diplomasının bulunmasına rağmen sağlık memuru olarak atanmasına ilişkin işlemin hukuka uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
13. Tüm bu açıklamalar ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 01/06/1990 yılında bitirmiş olduğu Trakya Üniversitesi Edirne Meslek Yüksekokulu Tıbbi
Laboratuvar Bölümünün ön lisans mezuniyeti olduğu, bu bağlamda 17 Ağustos 2016 tarih ve
29804 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2016/9109 sayılı Gülhane Askeri
Tıp Akademisi ve Asker Hastanelerinin Devrine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Bakanlar
Kurulu Kararının eki 3 sayılı Listesinde başvuranın devre esas kadrosunun mezuniyetine istinaden “Sağlık Memuru/ Sağlık teknikeri” kadrosuna karşılık geldiği ancak bahse konu
Bakanlar Kurulu kararı eki listesinde branşlarla ilgili herhangi bir tespit yapılmadığı, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun Geçici 7 nci maddesindeki; (Ek madde: 06.04.2011 – 6225 S.K/Madde 11) “Bu Kanunun ek 13 üncü maddesi ile tanımlanan sağlık teknisyeni ve sağlık teknikeri mesleklerinden herhangi birine ait iş ve işlemleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili mevzuatına göre gerekli eğitimleri alarak yürütmekte olanların bu hakları saklıdır” düzenlemesi karşısında, laborant unvanlı olarak sağlık teknikeri kadrosunda görev yapmakta iken devir esnasında branşına uygun olarak Sağlık Teknikeri (laboratuvar) kadrosuna yapılan atamasının, daha sonra başvuranın TSK bünyesinde laborant olarak açıktan atanması ve sağlık teknikeri (laboratuvar)
unvanında görev yapmaması sebebiyle iptal edilerek “Sağlık Memuru” unvanına çevrilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu
Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Çanakkale İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜ ile
Başvuranın branşının, Sağlık Teknikeri (Laboratuvar) olarak düzeltilmesi için SAĞLIK
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
İdare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi