| ÖZET: Kamu Denetçiliği Kurumu, Millî Eğitim Bakanlığı’nın mazeret durumuna bağlı yer değiştirme taleplerini değerlendirirken, öğretmenlerin alanındaki norm kadro açığı ve hizmet puanı üstünlüğüne göre hareket etme yetkisine sahip olduğunu belirtmiştir. Ancak, 2019 Yaz Tatili Mazerete İlişkin Atama Döneminde, kontenjan ve puan yetersizliği gibi nedenlerle yer değişikliği talebi kabul edilmeyen öğretmenlerin atama işlemlerinin, ilgili il veya ilçe müdürlükleri emrine re’sen gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bu durum, idarenin takdir yetkisini kullanırken kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun hareket etme yükümlülüğünü yerine getirmediğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, başvuranın tayin talebinin reddedilmesi işleminin hukuka uygun olmadığına karar verilmiştir. Bu çerçevede, başvuranın tayin talebinin yeniden değerlendirilmesi tavsiye edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/11541-S.20.16266
BAŞVURU NO : 2019/22380
KARAR TARİHİ : 05/06/2020
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Başvuranın tayin talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 18/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran kadrolu sınıf öğretmeni olarak Karaman İli Ermenek İlçesi
İlkokulunda sınıf öğretmeni olarak görev yapmakta olduğunu, eşinin ise Karaman İli Merkez
Lisesinde öğretmen olarak görev yaptığını, aynı şehirde olmaları gerekçesi ile merkeze tayinin yapılamadığını, ancak aralarında 160 km mesafe bulunduğunu, aile birliğinin bu durumdan olumsuz etkilendiğini, ayrıca hizmet puanı kendisinden düşük olan ve şehir dışından Karaman il merkezi tercihi bulunanlarının atamasının yapılabildiğini, bu durumun eşitliğe aykırı olduğunu belirterek Karaman ili merkezine tayinin gerçekleştirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Milli Eğitim
Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 30/03/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Bakanlıklarınca şikâyet başvurusuna konu uyuşmazlık hakkında; Devlet Memurlarının
Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri, 17/04/2015 tarihli ve
2932 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliği hükümleri kapsamında, Öğretmenlerin 2019 Ağustos Ayı
Öğretmenlerin Aile Birliği, Sağlık, Can Güvenliği Mazeretleri ve Engellilik Durumu İle
Diğer Nedenlere Bağlı Yer Değiştirme Duyurusu ile işlemlerin yapıldığı,
2.2. İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde Millî Eğitim Bakanlığı mazeret durumuna bağlı yer değiştirme taleplerini değerlendirirken yer değişikliği isteyen öğretmenlerin alanındaki norm kadro açığı ve hizmet puanı üstünlüğüne göre değerlendirme hususunda bağlı yetki içerisinde bulunduğu, bu kapsamda değerlendirildiğinde ilgilinin aile birliği mazeretine bağlı olarak yer değiştirme isteminde bulunduğu 2019 Ağustos Kadrolu Öğretmenlerin Aile
Birliği, Sağlık, Can Güvenliği Mazeretleri ve Engellilik Durumu ile Diğer Nedenlere Bağlı
Yer Değiştirme Döneminde tercih ettiği Karaman İli Merkez okullarından 15 tercihte bulunmuş olup tercihlerinden 8 tanesi muhtemel boşalacak okullardan olduğu,
2.3. Bakanlıklarınca mazerete bağlı yer değiştirme işlemlerinin “Ön Başvuru” ve “Tercih
Başvuruları” olmak üzere iki aşamalı yapıldığı, yer değiştirme işleminin iki aşamalı yapılması nedeniyle ön başvuruda bulunan öğretmenlerin görev yaptıkları yerler, yer değiştirme başvurusunda bulunan diğer öğretmenler için “muhtemel boşalacak eğitim kurumu” olarak görünmekte ve böylelikle öğretmenlerimize daha fazla eğitim kurumunu tercih etme imkânı sunulmakta olduğu, yer değiştirme başvurusunda bulunan öğretmenlerin tercihleri doğrultusunda yer değiştirme işleminin gerçekleşmesi durumunda ise yer değiştiren öğretmenden boşalan görev yerini tercih eden diğer öğretmenlerin de yer değiştirme işlemleri gerçekleştirilmekte olduğu, Bakanlıklarınca 2019 Yaz Tatili Kadrolu Öğretmenlerin Aile
Birliği, Sağlık, Can Güvenliği Mazeretleri ve Engellilik Durumu ile Diğer Nedenleri Bağlı
Yer Değiştirme Döneminde yer değiştirme işlemleri yukarıda açıklandığı şekilde gerçekleştirilmiş ve tercihleri doğrultusunda yer değiştiren öğretmenlerin yerlerini tercih eden öğretmenlerin yer değiştirme işlemleri hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılmış olduğu,
2.4. 2019 Yaz Tatili Mazerete İlişkin Atama Döneminde iller arası yer değiştirme başvurusunda bulunan; ancak kontenjan yetersizliği veya puan yetersizliği v.b. nedenlerden birine bağlı olarak yer değişikliği işlemi gerçekleşmeyen öğretmenlerin atama işlemleri ise mazeretlerinin bulunduğu ilin il/ilçe Millî Eğitim Müdürlükleri emrine, 2019 Yaz Tatili
Mazerete İlişkin Atama Dönemine ait yer değiştirme işlemi tamamlandıktan sonra farklı bir işlem olan Bakanlık Makamının Onayı ile resen gerçekleştirildiği, dolayısıyla bu yer değişikliklerine ilişkin işlemler ilgililerin tercihleri doğrultusunda olmayıp re’sen olması nedeniyle bu durumdaki eğitim kurumları muhtemel boşalacak eğitim kurumu olarak değerlendirilememiş olup bu nedenle söz konusu kurumlara herhangi bir atama işlemi yapılmadığı, diğer taraftan, re’sen ataması gerçekleştirilen öğretmenlerin yapılan bu yer değişikliklerini iptal ettirebileceği, nitekim bu kapsamda yer değişikliği resen gerçekleşen öğretmenlerin talepleri doğrultusunda birçok yer değişikliği işleminin iptal edildiği, öte yandan ilgilinin Kurumumuza yaptığı başvuruda bahsettiği Merkez Çoğlu Şehit İshak
Sağlamoğlu İlkokulunun, söz konusu atama döneminde aynı alanda görev yapan ve mazereti
Karaman ilinde bulunan tüm öğretmenler ile il içerisinde mazereti merkez ilçelerde olan aynı alandaki tüm öğretmenlerin tercihine açıldığı ve bu eğitim kurumlarını tercih eden öğretmenlerin hizmet puanlarının davacının hizmet puanından yüksek olabileceği hususuna da dikkat edilmesi gerektiği,
2.5. İlgili tarafından aile bütünlüğünün sağlanmadığı ileri sürülmekte ise de Anayasa gereği toplumun temeli olan ailenin korunması, huzur ve refahı için gerekli tedbirlerin alınması
Devletin görevleri arasında yer almaktaysa da aynı ölçüde tüm bireylere eşit ölçüde eğitim öğretim hizmetlerinin götürülmesi ve bu hizmetin etkin ve verimli bir şekilde sunulması da
Devletin görevleri arasında olduğu, eğitim öğretim hizmetinin ülke genelinde etkin, verimli, kesintisiz bir şekilde yürütülmesi görevi mevzuatla Millî Eğitim Bakanlığı’na verildiği, bunun temini bakımından gereksinim duyulan kamu personelinin ülke düzeyinde ve il genelinde hizmetin gereklerine uygun olarak ihtiyaca göre planlamak ve bu yönde gerekli olan personel hareketlerini sağlamanın Millî Eğitim Bakanlığının yetki ve görev alanı içerisinde olduğu, bu kapsamda öğretmenlerin özür durumuna bağlı yer değiştirme taleplerini karşılaması hususundaki yükümlülüğü, yer değişikliği isteyen öğretmenlerin alanlarındaki norm kadro açığı ve hizmet puanı üstünlüğüne göre değerlendirmesi ile sınırlı olan bir yükümlülük olduğu, açıklmalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü, “Yönetmelikler” başlıklı 124 üncü maddesinde; “Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler. …”, hükmü, “Kamu
Hizmeti Görevlileriyle İlgili Hükümler” ana başlığında “Genel Hükümler” kenar başlıklı 128 inci maddesinde; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” hükmü,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Kanunun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde;
“Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır. (Değişik: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK527/5 md.) Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir…”
6. 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Atama” başlıklı 37 nci maddesinde;
“(3)Öğretmenlerin Bakanlıkça belirlenen hizmet bölge veya alanlarında en az üç eğitim öğretim yılı görev yapması esastır. Bunların yer değiştirme suretiyle atamaları her yıl yapılan atama plan ve programları çerçevesinde eğitim öğretim faaliyetlerini etkilemeyecek şekilde sonuçlandırılır. (İptal son cümle: Anayasa Mahkemesinin 6/2/2013 tarihli ve
E:2011/123, K:2013/26 sayılı Kararı ile.: Yeniden Düzenleme: 1/3/2014-6528/22 md.)
Bakanlıkça belirlenen özür gruplarına bağlı yer değiştirmeler ise yarıyıl ve/veya yaz tatillerinde yapılır.
Öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atamalarında uyulacak temel ilkeler, özür grupları, hizmet bölgeleri ve alanları, hizmet puanı ve diğer hususlara ilişkin usûl ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Özüre dayalı yer değiştirme istekleri hizmet puanı sıralamasındaki yetersizlik sonucu yerine getirilemeyenlere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 72 nci maddesi kapsamına girenlerin hakları saklı kalmak kaydıyla, istekleri hâlinde istekte bulundukları yere atanmaya hak kazanıncaya kadar, aylıksız izin verilebilir. Bu şekilde aylıksız izin verilen öğretmenler, bağlı bulundukları il millî eğitim müdürlüklerine bu amaçla tahsis edilmiş bulunan boş öğretmen kadrolarına aylıksız izinli olmak şartıyla atanır. Bunların atandıkları bu kadrolar aylıksız izin süresiyle sınırlı olarak saklı tutulur. Ancak, aylıksız izne ayrılan öğretmenler, üçüncü yılsonuna kadar istedikleri yere atamalarının yapılamaması hâlinde durumlarına uygun boş öğretmen kadrolarına öncelikle atanırlar.
Öğretmenlerin atamaları Bakanlıkça il/ilçe emrine veya doğrudan eğitim kurumuna yapılır.
Bakanlıkça il/ilçe emrine atama yapılması hâlinde, öğretmenlerin atandıkları ildeki görev yerleri, hizmet puanları ve yeterlikleri dikkate alınarak il millî eğitim müdürünün teklifine göre valilerce belirlenir.”
7. Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin,
7.1. “Mazeret ve engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeler” başlıklı 49 uncu maddesinde; “Öğretmenlerin; aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri hakkında, Devlet Memurları Kanunu ile Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır.”
7.2. “Mazeret durumu nedeniyle yer değiştirmesi yapılamayanların aylıksız izinleri” başlıklı 57 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Hizmet puanı veya alanlarında norm kadro yetersizliği nedeniyle mazerete bağlı iller arasında yer değiştirme istekleri karşılanamayan öğretmenler, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 37 nci maddesinin beşinci fıkrasına göre istekte bulundukları yere atanmaya hak kazanıncaya kadar aylıksız izinli sayılmalarını isteyebilirler. Bu süre üç yıldan fazla olamaz. Bu durumda olanların aylıksız izin hakkından yararlandırılmaları için aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmelerde kendilerine
Bakanlıkça sunulan tercihlerin tamamını kullanmaları şartı aranır.”
8. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin
“Temel İlkeler” başlıklı 4 üncü maddesinde;
“Temel ilkeler şunlardır:
Yer değiştirme suretiyle atamalarda kadro imkanları göz önünde bulundurulur.
Yer değiştirme suretiyle atamalar, ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılmak suretiyle oluşturulan bölgeler arasında yapılır.
Bu atamalarda, memurların bölgeler arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamak esastır.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Başvuran kadrolu sınıf öğretmeni olarak Karaman İli Ermenek İlçesi
İlkokulunda sınıf öğretmeni olarak görev yapmakta olduğunu, eşinin ise Karaman İli Merkez
Lisesinde öğretmen olarak görev yaptığını, aynı şehirde olmaları gerekçesi ile merkeze tayinin yapılamadığını, ancak aralarında 160 km mesafe bulunduğunu, aile birliğinin bu durumdan olumsuz etkilendiğini, ayrıca hizmet puanı kendisinden düşük olan ve şehir dışından Karaman il merkezi tercihi bulunanlarının atamasının yapılabildiğini, bu durumun eşitliğe aykırı olduğunu belirterek Karaman ili merkezine tayinin gerçekleştirilmesini talep etmektedir.
11. Şikâyet başvurusu hakkında ilgili idarelerce gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Millî Eğitim Bakanlığı mazeret durumuna bağlı yer değiştirme taleplerini değerlendirirken yer değişikliği isteyen öğretmenlerin alanındaki norm kadro açığı ve hizmet puanı üstünlüğüne göre değerlendirme hususunda bağlı yetki içerisinde bulunduğu, bu kapsamda değerlendirildiğinde başvuranın aile birliği mazeretine bağlı olarak yer değiştirme isteminde bulunduğu 2019 Ağustos Kadrolu Öğretmenlerin Aile Birliği, Sağlık, Can
Güvenliği Mazeretleri ve Engellilik Durumu ile Diğer Nedenlere Bağlı Yer Değiştirme
Döneminde tercih ettiği Karaman İli Merkez okullarından 15 tercihte bulunmuş olup tercihlerinden 8 tanesi muhtemel boşalacak okullardan olduğu ve tercihleri doğrultusunda yer değiştiren öğretmenlerin yerlerini tercih eden öğretmenlerin yer değiştirme işlemleri hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılmış olduğu anlaşılmaktadır. Ancak 2019 Yaz Tatili Mazerete
İlişkin Atama Döneminde iller arası yer değiştirme başvurusunda bulunan; ancak kontenjan yetersizliği veya puan yetersizliği v.b. nedenlerden birine bağlı olarak yer değişikliği işlemi gerçekleşmeyen öğretmenlerin atama işlemleri ise mazeretlerinin bulunduğu ilin il/ilçe Millî
Eğitim Müdürlükleri emrine, 2019 Yaz Tatili Mazerete İlişkin Atama Dönemine ait yer değiştirme işlemi tamamlandıktan sonra farklı bir işlem olan Bakanlık Makamının Onayı ile resen gerçekleştirildiği, dolayısıyla bu yer değişikliklerine ilişkin işlemler ilgililerin tercihleri doğrultusunda olmayıp re’sen olması nedeniyle başvuranın Kurumumuza yaptığı başvuruda bahsettiği Merkez İlkokulunun, söz konusu atama döneminde aynı alanda görev yapan ve mazereti Karaman ilinde bulunan tüm öğretmenler ile il içerisinde mazereti merkez ilçelerde olan aynı alandaki tüm öğretmenlerin tercihine açıldığı ve bu eğitim kurumlarını tercih eden öğretmenlerin hizmet puanlarının davacının hizmet puanından yüksek olabileceği anlaşılmaktadır.
12. İdareye tanınan yetkiler bağlı yetki ve takdir yetkisi olmak üzere iki grupta toplanmaktadır. İdarenin belli bir işlem tesis etmesi ya da belli bir davranışta bulunması kesin biçimde düzenlenmiş ise bu durumda bağlı yetkiden söz edilmektedir. Bağlı yetkide idare yapacağı işlemin koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğini saptamak ve gerçekleşmesi halinde belli bir doğrultuda işlem tesis etmektedir. Bununla birlikte idarelere belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunlu olup, söz konusu takdir yetkisinin idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmeyeceği açıktır.
Nitekim idare takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır.(Bkz. Prof. Dr. Şeref GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”, Eylül/1991 s.204)
Ayrıca öğretide de, idarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içerisinde hareket etmesi, eşitlik ilkesine riayet etmesi, kamu yararı için kullanılması ve gerekçeli olması gibi ilkelere uygun şekilde işlem tesisinin Hukuk Devleti açısından zorunlu olduğu belirtilmektedir.
13. Millî Eğitim Bakanlığı mazeret durumuna bağlı yer değiştirme taleplerini değerlendirirken yer değişikliği isteyen öğretmenlerin alanındaki norm kadro açığı ve hizmet puanı üstünlüğüne göre değerlendirme hususunda bağlı yetki içerisinde bulunduğu, ancak
2019 Yaz Tatili Mazerete İlişkin Atama Döneminde iller arası yer değiştirme başvurusunda
bulunan; ancak kontenjan yetersizliği veya puan yetersizliği v.b. nedenlerden birine bağlı olarak yer değişikliği işlemi gerçekleşmeyen öğretmenlerin atama işlemleri ise mazeretlerinin bulunduğu ilin il/ilçe Millî Eğitim Müdürlükleri emrine, 2019 Yaz Tatili
Mazerete İlişkin Atama Dönemine ait yer değiştirme işlemi tamamlandıktan sonra farklı bir işlem olan Bakanlık Makamının Onayı ile resen gerçekleştirildiği, bu sebeple de bu konudaki işlemlerin tesisi konusunda da takdiri yetkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
14. Konuya ilişkin 657 sayılı Kanunun incelenmesinde, kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılacağı, 652 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamede de, öğretmenlerin Bakanlıkça belirlenen hizmet bölge veya alanlarında en az üç eğitim öğretim yılı görev yapmasının esas olduğu, bunların yer değiştirme suretiyle atamaları her yıl yapılan atama plan ve programları çerçevesinde eğitim öğretim faaliyetlerini etkilemeyecek şekilde sonuçlandırılacağı, özür gruplarına bağlı yer değiştirmeler ise yarıyıl ve/veya yaz tatillerinde yapılacağı, Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliğinde ise, öğretmenlerin; aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri hakkında, Devlet Memurları
Kanunu ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanacağı, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına
İlişkin Yönetmeliğin incelenmesinde ise, yer değiştirme suretiyle atamalarda kadro imkânları göz önünde bulundurulacağı, yer değiştirme suretiyle atamalar, ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılmak suretiyle oluşturulan bölgeler arasında yapılacağı, bu atamalarda, memurların bölgeler arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamanın esas olduğu hükümlerine yer verilmektedir.
15. Kamu Denetçiliği Kurumunun 2019/12607 numaralı Kararında, normlar hiyerarşisi açısından düşünüldüğünde, Kanunda yer verilmemiş olan “eşinin görev yaptığı il” sınırlamasına, … İlişkin Usul ve Esaslarda yer verilmiş olması durumunun açıkça hukuka aykırı olduğu kaldı ki bahse konu “eşinin görev yaptığı il” düzenlemesinin, İl ve İlçe arası mesafelerin 200 km leri bile bulabildiği Türkiye coğrafyasında hakkaniyetsiz sonuçlar da ortaya çıkaracağı, eşlerin aynı ilde görev yapıyor olmalarından bahisle aynı ilçeye tayin için yapılan talebin reddi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğundan bahisle iptali yönünde tavsiye kararı verilmiştir.
16. Şikâyete konu uyuşmazlık kapsamında da başvuranın 2019 Yaz Tatili Mazerete İlişkin
Atama Döneminde iller arası yer değiştirme başvurusuna ilişkin talebinin bağlı yetki kapsamında reddedildiği, takiben 2019 Yaz Tatili Mazerete İlişkin Atama Dönemine ait yer değiştirme işlemi tamamlandıktan sonra farklı bir işlem olan Bakanlık Makamının Onayı ile resen gerçekleştirilen ve başvuranın ile aynı okulları tercih eden öğretmenlerin hizmet puanlarının başvuranın hizmet puanından yüksek olabileceğinin belirtildiği, ancak bu hususta hizmet puanı, aile birliği mazereti veya başka hangi kriterlerin dikkate alındığının anlaşılamadığı, zira ve başvuranın ile aynı okulları tercih eden öğretmenlerin hizmet puanlarının başvuranın hizmet puanından yüksek olabileceği gibi olmayabileceğinin de anlaşıldığı, bu kapsamda ilgili idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanıldığına dair bir bilgi ve belge sunulmadığı anlaşılmaktadır.
17. Tüm bu açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; başvuranın Karaman İl Milli
Eğitim Müdürlüğü kadrosuna atanma talebinin reddedilmesine ilişkin işlemin hukuka uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içinde gönderildiğinden ve başvuranın dilekçesi üzerine kısa sürede cevap verdiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup
Konya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın Karaman İl Milli Eğitim Müdürlüğü kadrosuna tayin talebinin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi ve tayini yönünde MİLLİ
EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Bu kararın Başvurana ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca; MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi