OHAL Komisyonu kararıyla göreve iade edilen zabıta memurunun kademe ilerlemesi ve mali hak taleplerinin ihraç kararı sonrası değerlendirilmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/46603-S.20.51513

BAŞVURU NO : 2020/300

KARAR TARİHİ : 16/06/2020

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : BAŞAKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Kademe ilerlemesi ve mali haklar hakkındadır

BAŞVURU TARİHİ : 06/01/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran özetle; 22.11.2016 tarihli 657 sayılı KHK ile

Başaksehir Belediye Başkanlığı Zabıta Memurluğundan ihraç edildiğini, 07.10.2019 tarihinde

OHAL işlemleri komisyon kararı ile görevine iade edildiğini, 657 sayılı Kanunun 64.

maddesine istinaden kademe ilerlemesinin yapılması gerektiğini, kademe ilerlemesi yapılmadığından özlük haklarının ve mali ödemelerinin eksik hesaplandığını ifade ederek kadro derecesinin düzeltilerek eksik ödemelerinin yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Konuyla ilgili olarak Başakşehir Belediye Başkanlığı’nın bilgi ve belge talep yazımıza istinaden gönderdiği 11/02/2020 tarihli ve sayılı cevabında;657 sayılı kanunun 64.

maddesinin 5. bendi ve 6111 sayılı kanunun 100. maddesinde belirtilen “Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.” denildiğinden başvuranın talebinin; Disiplin

Soruşturma dosyası ve hakkında ihraç kararı bulunması nedeniyle reddedildiğini, görevden alınmadan önce ve göreve iade edildikten sonra başvuranın 6 dereceli Zabıta Memuru kadrosunda bulunduğunu, başvuranın kamu görevinden çıkarılması dışında memuriyeti süresince hakkında herhangi bir disiplin işlemi bulunmadığı belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.” 4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı

64 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Kademe; derece içinde, görevin önemi veya

sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir.”, dördüncü fıkrasında; “Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.”,

5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

6. 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında

Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun

“Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrası, “…İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir”

düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ile tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Başvuran, kadro derecesinin düzeltilerek eksik ödemelerinin yapılmasını talep etmektedir.

9. Kamu görevinden ihraç edilen başvuranın göreve iade edilmesinin OHAL İşlemleri İnceleme

Komisyonu kararıyla gerçekleşmesi, bahse konu kararın uygulanmasına ilişkin 7075 sayılı

Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasını başvurunun incelenmesinde önemli hale getirmektedir. Söz konusu hükme göre, kamu görevinden çıkarılıp başvurusu Komisyonca kabul edilenlere ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu kararla tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılmakta ve bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenmektedir. Yani Komisyon kararıyla kamu görevine dönen kişiler bakımından, ihraçları sonucunu doğuran KHK hükümlerinin kendileri açısından baştan itibaren hiç tesis edilmediği kabul edilmekte ve görevden uzak kalınan sürelere yönelik mali ve sosyal hakların ise ilgilisine ödenmesi gerekliliği vurgulanmaktadır.

Dolayısıyla somut olayın bu düzenleme çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

10. Başvuran hakkında tesis edilen görevden ihraç kararının ilk andan itibaren tüm hüküm ve sonuçlarıyla ortadan kalkması, başvuranın görevinden uzak kaldığı süre boyunca görevinin başındaymış gibi değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu yönüyle başvuran; son sekiz yıl içinde tüm hüküm ve sonuçları ortadan kaldırılan ihraç kararı hariç olmak üzere herhangi bir disiplin cezası almadığından, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanması mümkün görülmektedir.

11. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, emsal yargı kararı ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mevzuattan kaynaklı diğer şartların karşılanması kaydıyla 657 sayılı kanunun 64. maddesine göre kademe ilerlemesi yapılarak başvuranın mali ve sosyal haklarının (yasal faiziyle birlikte) ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında

Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, haklı beklentiye uygunluk, kararların gerekçeli olması, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ve karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VII. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının

İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VIII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;

Başvuranın kademe ilerlemesi yapılarak başvuranın mali ve sosyal haklarının (yasal faiziyle birlikte) ödenmesi hususunda BAŞAKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

Tavsiye Kararının BAŞVURANA ve BAŞAKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;

BAŞAKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi