|
ÖZET: Başvuran, Çarşı ve Mahalle Bekçisi olarak atanmak için gerekli sağlık raporunu almak üzere başvuruda bulunmuş, ilk rapor “bekçi olabilir” şeklinde düzenlenmesine rağmen, itiraz sonucu “bekçi olamaz” raporu verilmiştir. Bu durum, başvuranın bekçi olarak atanamamasına neden olmuştur. Ancak, başvuranın itirazı üzerine yapılan ikinci sağlık tetkikinde “bekçi olabilir” raporu düzenlenmiş, ardından Hakem Hastane tarafından da benzer bir rapor verilmiştir.
Hukuki değerlendirme sonucunda, sağlık raporları arasında çelişki olduğu ve nihai kararın Hakem Hastane tarafından verildiği belirtilmiştir. Bu nedenle, başvuranın bekçi olarak atanamaması işleminin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. İlgili idarenin, Hakem Hastane raporunu dikkate alarak başvuran hakkında atama işlemi tesis etmesi gerektiği tavsiye edilmiştir. Bu karar, kamu denetçiliği ilkeleri çerçevesinde başvuranın hak arama özgürlüğünü de gözetmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/69318-S.20.75512
BAŞVURU NO : 2020/4382
KARAR TARİHİ : 26/08/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Bekçi olarak atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 06/03/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, bekçilik alımı nedeni ile yapılan kulak ölçümlerinin lehine sonuçlanmasına rağmen Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından bekçilik mesleğine kabule itiraz edilmesi üzerine söz konusu mesleğe kabulün gerçekleşmediğini belirterek, bekçiliğe atanmayı talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Dosyanın devamı niteliğinde olan ilgilinin 02/08/2019 tarihindeki başvurusuna istinaden İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü tarafından gönderilen 20/09/2019 tarihli cevabi yazıda özetle; İl Emniyet Müdürlüğü kadrolarında istihdam edilmek üzere 2000 Çarşı ve Mahalle Bekçisi kadrosunun tahsis edildiği, ilgilinin yazılı sınav sonucunda 1. Asil aday olarak başarı gösterdiği, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde devlet memuru olmasında herhangi bir engel olmadığının anlaşıldığı, sağlık raporu alması için Çatalca İlyas
Çokay Devlet Hastanesinden alınan sağlık raporunda “bekçi olur” şeklinde değerlendirmede bulunulduğu Kurumlarınca değerlendirilmesi neticesinde ilgili hastane raporunda sol kulak 24
DB işitme kaybının olması ve ilgili mevzuat hükümleri nedeniyle bekçi olamayacağı değerlendirildiğinden söz konusu rapora itiraz edildiği ve “bekçi olamaz” şeklinde değiştirildiği, benzer davalarda mahkeme kararı ile hakem hastanelere ilgililerin yönlendirildiği söz konusu hakem hastanelerin kararına göre karar verildiği, 3. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen 16/06/2020 tarihli ve devam eden cevabi yazılarda özetle; Başvuranın, Çatalca İlyas Çokay Devlet Hastanesi tarafından verilen “Bekçi olamaz” raporu üzerine atama işleminin yapılmaması işlemine itirazı üzerine, Kurumumuz tarafından söz konusu raporun yeniden değerlendirilmesi için İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü ile yapılan yazışmalar neticesinde Silivri Devlet Hastanesi tarafından ilgilinin durumunun yeniden değerlendirildiği, neticede “bekçi olur” raporu düzenlendiği iki raporun çelişmesi nedeni ile
Kurumumuz tarafından hakem hastane belirlenmesi talepli yazımız neticesinde Silivri devlet
Hastanesine yeniden yönlendirildiği, Covid-19 salgını nedeni ile hastanelerde hizmet veren sağlık kurullarının iş ve işlemlerinin durdurulduğu normalleşme dönemi kapsamında işlemlere devam edilmeye başlanması neticesinde ilgili ile iletişime geçildiği ancak Adana İlinde olduğunun anlaşıldığı, söz konusu İle dönüşü ile Hakem Hastaneye yönlendirileceği, devamı yazılarda ise Bölge Hakem Hastane olarak belirlenen Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve
Araştırma Hastanesinin 13/07/2020 son tarihli Sağlık Kurulu Raporunda “KBB ODYO Sol 8/ODB SAĞ 6/ODB İşitme Normal Sınırlardadır. Bekçi Olabilir.” şeklinde oy birliği ile karar verildiği
Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 318/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 5. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 6. Çarşı Ve Mahalle Bekçiliğine Giriş Sınavı Yönetmeliğinin “Çarşı ve mahalle bekçisi adaylarının atamaları” başlıklı 19 uncu maddesinde; “1) İllerdeki ilgili emniyet birimleri tarafından kendi iline planlanan asıl adaylara güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırılarak, sonucu olumlu olanlar tebligat üzerine en geç altmış gün içerisinde, Sağlık Yönetmeliği hükümlerine göre alacakları sağlık kurul raporlarını, planlandığı ildeki eğitim şube müdürlüğüne teslim ederler.
(2) Bu raporlar, illerdeki eğitim şube müdürlüklerince Sağlık Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda gerekli işlemler yapılmak üzere Emniyet Genel Müdürlüğü Sağlık İşleri Daire
Başkanlığına gönderilir. Çarşı ve mahalle bekçiliğine girmeye elverişli olduğu anlaşılanlar
Valinin onayı ile aday memur olarak atanırlar. Ataması yapılanlar kurum sicil numarası verilmek üzere Personel Daire Başkanlığına bildirilir.”
7. Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin Ek 3-6 ıncı maddelerinde “Her iki kulakta ayrı ayrı olmak üzer 20 DB’e kadar olan (20 DB dahil) işitme kayıpları sağlam kabul edilir.” 8. Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu
Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Özürlü sağlık kurulu raporuna itiraz” başlıklı 10 uncu maddesinde “Özürlü sağlık kurulu raporuna; özürlü, velisi veya vasisi veyahut raporu isteyen kurum tarafından itiraz edilebilir. İlgililer itiraz dilekçesi ve ilk özürlü sağlık kurulu raporunun tasdikli bir örneği ile birlikte, bulunduğu ilin sağlık müdürlüğüne başvurur. İl sağlık müdürlüğünce, özürlü sağlık kurulu raporu alacak kişi en yakın farklı bir özürlü sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneye gönderilir. İtiraz edilen özürlü sağlık kurulu raporu ile itiraz üzerine verilen özürlü sağlık kurulu raporundaki kararlar aynı yönde ise özürlü sağlık kurulu raporu kesinleşir.
(2) Özürlü sağlık kurulu raporlarının farklı olması durumunda, Sağlık Bakanlığınca belirlenmiş olan hakem hastanelerden, kişinin ikamet ettiği yere en yakın bir hakem hastaneye, kişi yeniden muayene edilmesi ve özürlü sağlık kurulu raporu tanzim edilmesi amacıyla yine il sağlık müdürlüğü kanalıyla gönderilir. Hakem hastanenin özürlü sağlık kurulunca verilen kararı kesindir.”
Hükümleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran mahalle bekçisi olarak atanmayı talep etmektedir.
11. Başvuran Çarşı Mahalle Bekçisi olarak atanmak için yazılı sınava girmiş olup, 1. Asil aday olarak ilgili sınavı kazanmış, hakkında yapılan güvenlik soruşturması neticesinde de Devlet
Memuru olmaya engel bir husus tespit edilemediğinden atama işlemleri için sağlık kurulu raporu alması için Çatalca İlyas Çokay Devlet Hastanesine yönlendirilmiş ilgili devlet hastanesinden alınan ilk raporun “bekçi olabilir.” şeklinde düzenlendiği ancak ilgili mevzuat gereğince raporun incelenmesi sonucu sol kulağın işitme biriminin mevzuatta belirtilen sınırın altında kaldığında bahisle idare tarafından itiraz edilmesi üzerine “bekçi olamaz.” şeklinde raporun düzeltildiği anlaşılmıştır. Bunun üzerine atanmak için ilgili sağlık şartını sağlamadığı gerekçesi ile ilgilinin bekçi olarak atanamadığı anlaşılmıştır.
12. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu başvuru neticesinde söz konusu sağlık raporunun yeniden değerlendirilmesi için başka bir hastaneye sevki gerektiğinden bahisle İstanbul İl
Sağlık Müdürlüğü ile yapılan yazışmalar neticesinde Silivri Devlet Hastanesi tarafından yeniden sağlık tetkiki yapılmış olup, neticede “Bekçi olabilir” şeklinde rapor düzenlendiği, ilk sağlık raporu ile ikincisinin çelişmesi nedeni ile mevzuat gereği ilgilinin Hakem Hastaneye sevki gerekmiştir.
13. Bunun üzerine ilgili idare ile yapılan yazışmalar neticesinde Hakem Hastane olarak belirlenen Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 13/07/2020 son tarihli
Sağlık Kurulu Raporunda “KBB ODYO Sol 8/ODB SAĞ 6/ODB İşitme Normal Sınırlardadır.
“Bekçi Olabilir.” şeklinde oy birliği ile karar verildiği anlaşılmıştır. Söz konusu mevzuat gereği sağlık raporlarında bir çelişki olması durumunda Hakem Hastane tarafından verilecek olan raporun kesin olduğu belirtilmiş olup, Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından “Bekçi olur.” şeklinde düzenlenen raporun kesin ve nihai olması nedeni ile ilgilinin atanma işlemine sebep teşkil edecek nitelikte olduğu değerlendirilmiştir.
14. Çarşı Ve Mahalle Bekçiliğine Giriş Sınavı Yönetmeliğinin personelin atanması başlıklı ilgili maddesinde “Sağlık Yönetmeliği hükümlerine göre alacakları sağlık kurul raporlarını,…
Bu raporlar, illerdeki eğitim şube müdürlüklerince Sağlık Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda gerekli işlemler yapılmak üzere Emniyet Genel Müdürlüğü Sağlık İşleri Daire
Başkanlığına gönderilir. Çarşı ve mahalle bekçiliğine girmeye elverişli olduğu anlaşılanlar
Valinin onayı ile aday memur olarak atanırlar.” hükmü gereğince sağlık kurulu raporunun atama işlemini yapacak idare tarafından değerlendirilmesi neticesinde söz konusu adayın atama işleminin yapılması için Vali onayına sunulacağı belirtilmiştir. İlgilinin atanmama işlemine sebep teşkil edecek son tarihli Hakem Hastane raporunda ilgilinin işitme düzeyinin normal sınırlarda olduğuna ilişkin raporuna binaen kişinin bekçi olarak atanmama işleminde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Dolayısıyla bekçiliğe atanmama işlemi sebep unsuru yönünden sakat bir işlem olduğu anlaşıldığından ilgili atanmama işleminin idare tarafından geri alınarak yeniden işlem tesis etmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
15. Yapılan araştırmalar neticesinde; başvuranın atanmasına engel teşkil eden söz konusu sağlık kurulu raporunun hatalı olması ve Hakem Hastane tarafından verilen “bekçi olabilir.” şeklinde düzenlenen nihai sağlık kurulu raporuna istinaden ilgilinin bekçi olarak atanmaması işleminin sebep unsuru yönünden sakat bir işlem olduğu değerlendirilmiş olup, ilgili idari işlemin geri alınarak nihai sağlık kurulu raporu değerlendirilerek başvuran hakkında atama işleminin tesis edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, ilkeler aykırılık teşkil edecek bir işleme rastlanmamıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, atamama işlemine sebep teşkil eden sağlık kurulu raporuna itiraz neticesinde Hakem Hastane tarafından düzenlenen “bekçi olur” raporu esas alınmak suretiyle başvuran hakkında tesis edilen atanmama işleminin geri alınarak, ilgilinin bekçi olarak atanması yönünde İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
İÇİŞLERİ BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi