|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın yurt içinde katıldığı bir bilimsel toplantı için talep ettiği harcırahın ödenmemesi üzerine yaşanan hukuki uyuşmazlık incelenmiştir. Başvuran, 26-29 Mart 2019 tarihleri arasında görevlendirildiğini ve harcırah talep ettiğini belirtmiştir. Ancak, 2019 yılı Merkezi Bütçe Kanunu’nun 31. maddesi gereği, harcırah ödemesi için toplantının kamu kurumları tarafından düzenlenmiş olması gerektiği vurgulanmıştır.
Başvuranın katıldığı “Uluslararası Ege Disiplinlerarası İnovatif Bilimler Sempozyumu”nun kamu kurumları tarafından düzenlenmediği tespit edilmiştir. Bu nedenle, harcırah ödenmesi mümkün olmamıştır. İdarenin harcırahı ödememe işleminin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve idarenin harcırah ödememe işleminin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. Bu karar, kamu kurumlarının bütçe düzenlemeleri ve harcırah ödemeleri konusundaki yasal çerçeveyi net bir şekilde ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/71991-S.20.78346
BAŞVURU NO : 2020/4896
KARAR TARİHİ : 02/09/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Harcırah talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 13/03/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik
Müh. Böl. Haberleşme ABD bünyesinde kadrolu Araştırma Görevlisi olarak göreve devam ettiği Mart 2019 tarihinde, yevmiyeli ve yurtiçi yolluklu olarak 3 gün süreyle görevlendirildiğini ilgili yolluk ve yevmiye tutarının ödemesi kurum tarafından halen gerçekleştirilmediğini belirterek yolluk ve yevmiyesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi tarafından gönderilen 22/04/2020 tarihli cevabi yazıda özetle;
İlgilinin, 26-29 Mart 2019 tarihleri arasında 4 gün süreyle yevmiyeli ve otobüs yolluklu olarak
İzmir İline görevlendirildiği, ancak 2019 yılı Merkezi Bütçe Kanunu E Cetvelinin 31-a maddesi gereği ilgili Bakanlıktan yetki devri gelmeden ödeme yapılamayacağı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesi; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu “Yurt içinde ve yurt dışında görevlendirme” başlıklı 39 uncu maddesinde;
“Öğretim elemanlarının kurumlarından yolluk almaksızın yurt içinde ve dışında kongre, konferans, seminer ve benzeri bilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer toplantılara katılmalarına, araştırma ve inceleme gezileri yapmalarına, araştırma ve incelemenin gerektirdiği yerde bulunmalarına, bir haftaya kadar dekan, enstitü ve yüksek okul müdürleri, on beş güne kadar rektörler izin verebilirler. Bu şekilde on beş günü aşan veya yolluk verilmesini gerektiren veya araştırma ve incelemenin gerektirdiği masrafların üniversite ile buna bağlı birimlerin bütçesinden veya döner sermaye gelirlerinden ödenmesi icap eden durumlarda, ilgili yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı gereklidir.
…
Gerek birinci fıkraya göre geçici görev yolluğu verilmek suretiyle yurt içinde ve yurt dışında bir yere gönderilenler olsun, gerekse ikinci fıkraya göre gidiş-dönüş yol yevmiyesi ile gideri ödenmek suretiyle yurt dışına gönderilenler olsun, bunlara verilecek yolluk, emsali Devlet memuruna verilen yolluğun aynı olmak üzere genel hükümler çerçevesinde tespit edilir. Geçici görev yolluğu Yükseköğretim Kurumu hesabına gönderilenlere kurum bütçesinden üniversite dışındaki kurum hesabına gönderilenlere ise ilgili kurumun bütçesinden ödenir.”
6. Harcırah Kanununun
Harcırah verilecek kimseler başlıklı 4 üncü maddesinde “1. Bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara Harcırah verilir.”
Harcırahın unsurları başlıklı 5 inci maddesinde “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.”
7. 2019yılı Merkezi Bütçe Kanununun E Cetveli 3 inci maddenin a bendinde;
Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından düzenlenen bilimsel nitelikli toplantılara katılmaları kurumlarınca gerekli görülenlerin katılma giderleri ilgili bakan veya yetki verdiği makamın onayıyla isim ve unvanları belirlenen kurum personelinin unvanı ve gördüğü hizmet ile doğrudan ilgisi bulunan kurslara ilişkin kurs giderleri, kurum bütçesinin ilgili tertibinden ödenir:”
Hükümleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvuran hakkında tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumun bulunmadığı değerlendirildiğinden, ret kararı verilmesine ilişkin öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran hakkında yapılan görevlendirme nedeni ile harcırah talep etmektedir.
10. Dosya kapsamındaki belgelerden ilgilinin 26-29 Mart 2019 tarihleri arasında görevlendirmesinin yapıldığı, ancak 2019 yılı Merkezi Bütçe Kanununun 31 inci maddesi nedeniyle harcırah ödemesinin yapılmadığı belirtilmiştir.
11. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun gereğince görev yolluğunun genel hükümlere göre tespit edileceği belirtilmiş olup, Harcırah kanununda da kanun kapsamında bulunan kurumlarda çalışan memurlara harcırah verileceği belirtilmiştir. Ancak 2019 yılına ilişkin çıkarılan Merkezi Bütçe Kanununun ilgili maddesi gereği bilimsel nitelikli toplantılara katılması durumunda harcırah ödenmesi için söz konusu toplantının kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılmış olması şartı konulmuştur. Başvuranın katılmış olduğu “Uluslararası
Ege Disiplinlerarası İnovatif Bilimler Sempozyumu” adlı çalışmanın kamu kurum ve kuruluşlarından biri tarafından yapılmadığı anlaşılmış olup, bütçe kanunun ilgili maddesi gereği harcırah ödenmesi mümkün değildir.
12. Yukarıda bahsedilen bütün gerekçeler de göz önüne alındığında; İdarenin harcırahı ödememe işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu kapsamda idare tarafından ilgiliye harcırah verilebilmesinin kanunen mümkün olmamasına rağmen yolluklu görevlendirilmesi şeklinde düzenlenen görevlendirilme yazısının “kanunilik ilkesi” ile bağdaşmadığı değerlendirilmiştir. Söz konusu idareye ilgili ilkeye uygun davranması önerilir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili İdarelerin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Erzincan İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
BAŞVURANA ve ERZİNCAN BİNALI YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi