Unvan değişikliği sonrası atanan memurun maaş farkına hak kazanma tarihi ve 657 sayılı Kanun’un 165. maddesi değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/65411-S.20.71023

BAŞVURU NO : 2020/5370

KARAR TARİHİ : 22/07/2020

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın unvan değişikliği sonucu atandığı mühendis kadrosuna ilişkin maaş farkı talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 20/03/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, unvan değişikliği sınavı sonucunda yapılan atamasına ilişkin Olur’un Belgenet (e-yazışma) üzerinden 13.12.2019 tarihinde görev yaptığı Denizli Çevre ve Şehircilik İl

Müdürlüğüne ulaştığını ve kendisinin aynı gün tebliğ almak istediğini sözlü olarak İdareye bildirdiğini, ancak Olur’un tarafına 17.12.2019 tarihinde tebliğ edildiğini, bundan dolayı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (Personel Genel Müdürlüğü) 13.03.2020 tarih ve sayılı yazısıyla, talep ettiği 15.12.2019-14.01.2020 dönemini kapsayan maaş farkının ödenmemesinin bildirildiğini belirterek atamasının yapıldığı 13.12.2019 tarihinden

14.01.2020 tarihine kadar olan ve tarafına ödemesi yapılmayan maaş farkının yasal faizleri ile

birlikte ödemesinin yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun 26.03.2020 tarihli ve – – sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Personel Genel

Müdürlüğü tarafından gönderilen 22.04.2020 tarihli ve sayılı yazı ve ekinde yer alan bilgi ve belgelerde özetle; 2.1. Konuya İlişkin 160 Seri No’lu Devlet Memurları Genel Tebliğin E-Uygulamaya İlişkin

Ortak Açıklamalar bölümünün 11. Maddesinde; “c) Üst derece ile alt derecelere yapılan atamalarda ve görev değişikliğinde memur, atandığı göreve başladığı tarihi izleyen farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır. Aşağı dereceye atananların

68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları caizdir.

Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartıyla) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.”, 5.4. “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ncı maddesinde; “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler. Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler. Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay

T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartıyla) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.” 5.5. “Deyimler” başlıklı 147 inci maddesinde; “Bu Kanunda geçen; A) Aylık: Bu

Kanuna tabi kurumlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı, …İfade der.”, 5.6. “Derece değişikliğinde verilecek aylık” başlıklı 161 inci maddesinde; “Derece yükselmesi veya daha aşağı bir dereceye atama halinde, A) Bulunduğu dereceden yukarı derecelere atanan memur; a) 68 nci maddenin (B) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yeni girdiği derecenin ilk kademe göstergesine/…) Tekabül eden aylığı alır.”, 5.7. “Açıktan atanmada aylığa hak kazanma” başlıklı 165 inci maddesinde; “Bir göreve açıktan aday veya asıl memur olarak atananlar, göreve başladıkları günden itibaren aylığa hak kazanırlar. Bu suretle göreve başlamada ilk aylık, gün hesabiyle ay sonunda ödenir. ”, 5.8. “Kademe ilerlemesinde aylığa hak kazanma” başlıklı 166 ncı maddesinde; “Kademe ilerlemesinde Devlet Memuru, bu ilerlemeye müstehak olduğu tarihi takip eden ay başından itibaren aynı derecenin bir ileri kademesine ait aylığa hak kazanır. ”, 5.9. “Derece değişikliğinde aylığa hak kazanma” başlıklı 167 nci maddesinde; “Derece yükselmesinde veya daha aşağı derecelere atamada memur, yükseldiği veya atandığı derecenin görevine başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren bu derecenin 161 inci maddeye göre kazandığı kademe aylığını alır. Ancak, yürütülmekte olan görevin niteliğinde bir değişme olmaması halinde derece yükselmesine ilişkin onayın geçerlilik tarihini takip eden ay başından itibaren bu derecenin 161 inci maddeye göre kazandığı kademe aylığını alır. ”, 6. 160 Seri No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinin “E-Uygulamaya ilişkin

Ortak Açıklamalar” Bölümünün 11 inci maddesi (c) bendinde; “Üst derece ile alt derecelere yapılan atamalarda ve görev değişikliğinde memur, atandığı göreve başladığı tarihi izleyen aybaşından itibaren atandığı derecenin aylığına hak kazandığından, yeni derece ve görevlerine ait zam ve tazminatlarının da buna göre ödenmesi, ancak 657 sayılı Kanunun

68 inci maddesinin (B) bendine göre atananların aylık ve diğer hakları atandıkları yeni kadro

dereceleri üzerinden göreve başladıkları günden itibaren ödendiğinden, bu kadro dereceleri için öngörülen zam ve tazminatların da anılan Kanunun 165 inci maddesinde olduğu gibi göreve başladıkları günden itibaren ödenmesi, gerekmektedir.”

Düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE

ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın 15/12/2019 ile 01/01/2020 tarihleri arasına denk gelen maaş farkının tarafına ödenmesine ilişkin talebinin reddi, 01/01/2020 ile 15/01/2020 tarihleri arasına tekabül eden maaş farkının ise hesaplanarak ilgiliye ödenmesi yönünde idareye tavsiyede bulunulması gerektiği yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 1 numaralı paragrafta ayrıntılı olarak yer verildiği üzere özetle; unvan değişikliği sınavı sonucunda yapılan atamasına ilişkin Olur’un Belgenet (e-yazışma) üzerinden

13.12.2019 tarihinde idareye ulaşmasına rağmen kendisine 17.12.2019 tarihinde tebliğ

edildiğini ve aynı gün göreve başladığını belirterek 13.12.2019 tarihinden 14.01.2020 tarihine kadar olan ve tarafına ödemesi yapılmayan maaş farkının yasal faizleri ile birlikte ödenmesini talep etmektedir.

9. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; başvuranın Denizli Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü emrinde Bilgisayar İşletmeni olarak görev yapmakta iken

Bakanlıkça yapılan Unvan Değişikliği Sınavında başarılı olması nedeniyle 13.12.2019 tarihli ve sayılı Makam Olur’ u ile Mühendis kadrosuna atandığı ve bu Olur’ u 17.12.2019 tarihinde tebellüğ ederek aynı gün görevine başladığı, idare tarafından 160 Seri No’lu Devlet

Memurları Genel Tebliğin E-Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar bölümünün 11.

Maddesinin ( c) bendi uyarınca 13.12.2019 tarihi ile 14.01.2020 tarihleri arası için bilgisayar işletmeni kadrosu ile mühendis kadrosu arasındaki maaş farkının ödenmediği anlaşılmıştır.

10. Dosya kapsamındaki uyuşmazlık konusunu başvuranın unvan değişikliği sonrası atandığı kadronun aylığına ne zaman hak kazanacağı hususu oluşturmaktadır.

11. Kadro kavramı, kamu hizmeti ifa eden kurumların içerisinde; işgal ettiği yer bakımından sınıfı, unvanı, görev yetki ve sorumlulukları, özlük haklarını gösteren, düzenleyen hukuki bir kavram olup 657 sayılı Kanunun 33 üncü maddesindeki kadrosuz memur çalıştırılamayacağı kuralıyla birlikte düşünüldüğünde, kamu personel sistemimizin temelinin kadro rejimine dayandığı anlaşılmaktadır.

12. Aylık kavramı ise 657 sayılı Kanunun 147 nci maddesinde; bu Kanuna tabi kurumlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı ifade eder şeklinde tanımlanmış ve aynı Kanunun 165 inci maddesinde; bir göreve açıktan aday veya asıl memur olarak atananların, göreve başladıkları günden itibaren aylığa hak kazanacakları kurala bağlanmıştır.

13. 289 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ay kavramı değiştirildiğinden, 657 sayılı

Kanuna tabi personelin aylık ve ücretleri 15 Ekim 1987 tarihinden başlamak üzere her ayın 15’inde ödenmekte; aylık ve ücretlerin ödenmesinde “ay” ibaresi içinde bulunulan ayın 15’inden müteakip ayın 15’inde kadar olan dönemi kapsamakta ve Devlet memurları ile diğer kamu görevlilerinin aylık ve özlük haklarına ilişkin kanunlar ve diğer mevzuatta yer alan “ay başı” ibarelerinden her ayın 15’i anlaşılmaktadır.

14. Somut olayda unvan değişikliği sınavı sonucu yapılan atamada, ilgili idarece; 160 Seri

No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinin “E-Uygulamaya İlişkin Ortak

Açıklamalar” Bölümünün 11’inci maddesi (c) bendinde ; “Üst derece ile alt derecelere yapılan atamalarda ve görev değişikliğinde memur, atandığı göreve başladığı tarihi izleyen aybaşından itibaren atandığı derecenin aylığına hak kazandığından, yeni derece ve görevlerine ait zam ve tazminatlarının da buna göre ödenmesi… gerekmektedir.” hükmü uyarınca başvuranın talep ettiği maaş farklarının ödemesinin yapılamayacağı belirtilmişse de konuya ilişkin 160 Seri No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinin incelenmesinde “EUygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” Bölümünün 11 inci maddesinde; bahse konu kıst ödeme açısından, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendine göre atananların

Kanunun hangi maddesine dayanılarak istisna tutulduğuna ilişkin herhangi bir açıklama getirilmemiştir.

15. Başvuranın Bilgisayar İşletmeni olarak görev yapmakta iken Bakanlıkça yapılan Unvan

Değişikliği Sınavında başarılı olması nedeniyle 13.12.2019 tarihli Olur ile Mühendis kadrosuna atandığı ve 17.12.2019 tarihinde tebellüğ ederek çalışmaya başladığı, mühendis kadrosuna bağlı aylık ve özlük haklarının ise ilk defa 15.01.2020 tarihinde ödendiği, 17.12.2019-14.01.2020 tarihleri arasına tekabül eden mühendis kadrosuna bağlı aylık ve özlük haklarına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmış olup söz konusu atama işlemiyle başvuranın sadece derecesinin değil görevinin niteliğinin de değiştiği, başvuranın mühendis kadrosuna ilişkin aylık ve özlük haklarının göreve başlanan tarihten itibaren ödenmesini engelleyici bir mevzuat hükmü bulunmadığı ve dolayısıyla başvurana, göreve başlama tarihinden, takip eden aybaşına kadar olan dönem için kıst ödeme yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.

16. Nitekim Sayıştay 4. Dairesinin 18.11.1997 tarihli ve 28494 sayılı Kararında; Maliye

Bakanlığının değişik birimlerinde memur olarak çalışmaktayken açılan sınavı kazanarak müfettiş yardımcılığı kadrosuna atanan kişilerin görev değişikliklerinin 657 sayılı Kanunun

169 uncu maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığına ve ilgililere yeni

görevlerinin gerektirdiği zam ve tazminat farklarının kıst olarak ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir.

17. Yine Danıştay İkinci Dairesince verilen E: 2011/2004, K: 2011/1384 sayılı kanun yararına bozma kararında da; davacının özel yarışma sınavıyla unvanının değiştiği davada davacının atanarak göreve başladığı tarihi esas alarak bu tarih itibariyle yeni kadrosunun aylık ve varsa diğer özlük haklarının ödenmesi gerektiğine karar verilmiştir.

18. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın unvan değişikliği sınavı sonucunda mühendis kadrosuna atanmasıyla görevinin niteliğinin değiştiği, bu nedenle 160

Seri No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinin “E-Uygulamaya İlişkin Ortak

Açıklamalar” Bölümünün 11’inci maddesi (c) bendinde yer alan üst derecelere yapılan atamalarda atandığı göreve başladığı tarihi izleyen aybaşından itibaren atandığı derecenin aylığına hak kazanacağına ilişkin hüküm kapsamında değerlendirilemeyeceği, başvuranın mühendis kadrosuna ilişkin aylık ve özlük haklarının göreve başlanan tarihten itibaren ödenmesini engelleyici bir mevzuat hükmü bulunmadığı, bu nedenle başvurana göreve başlama tarihinden, takip eden aybaşına kadar olan dönem için kıst ödeme yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında

Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

20. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu

Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Denizli İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamında göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvurana göreve başlama tarihinden (17.12.2019), takip eden aybaşına kadar olan döneme ilişkin (14.01.2020) mühendis kadrosuna bağlı aylık ve özlük haklarının ödenmesi hususunda

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

Kararın BAŞVURANA ve ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA tebliğine;

6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Çevre ve Şehircilik

Bakanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi