Kademe ilerlemesi için adaylık dönemi sicil raporlarının dikkate alınmaması ve 6111 sayılı Kanun’un geçiş hükümlerinin uygulanması gerekliliği (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/70458-S.20.76792

BAŞVURU NO : 2020/6470

KARAR TARİHİ : 01/09/2020

RET KARARI

SAĞLIK BAKANLIĞI

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Kademe ilerlemesi yapılması talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 15/04/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 6111 sayılı Kanununla yapılan değişikliklerin yürürlüğe girdiği 25/02/2011 tarihleri arasında geçen hizmetlerine karşılık düzenlenen 6 yıllık sicil notu ortalamasının 90 ve üzeri olmasına rağmen 01/01/2011 yılı itibariyle sicil notu ortalamasından dolayı 1 kademe ilerlemesinden faydalandırılmadığını, konuya ilişkin İdaresine yapmış olduğu müracaatının bahse konu 6 yıllık sürenin hesabında aday memurlukta geçen sürenin dikkate alınmayacağı gerekçesiyle reddedildiğini belirterek, göreve başladığı 01/07/2005 tarihinden, 6111 sayılı

Kanununla yapılan değişikliklerin yürürlüğe girdiği 25/02/2011 tarihleri arasında geçen hizmetlerine karşılık düzenlenen 6 yıllık sicil notu ortalamasının 90 ve üzeri olması nedeniyle 01/01/2011 yılı itibariyle 1 kademe ilerlemesinden, 25/02/2019 tarihi itibariyle de 8 yıl üzerinden kademe ilerlemesi hükmünden faydalandırılması talebiyle Kurumumuza başvuru yapmıştır.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Sağlık Bakanlığı

Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 11/05/2020 tarihli ve E. sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın Adana İl Sağlık Müdürlüğünde Şube Müdürü kadrosunda görev yapığı, 2.2. (Mülga) Devlet Personel Başkanlığının 07.03.2014 tarihli ve 1034 sayılı yazılarında; “2006 yılı içerisinde aday memur olarak göreve başlayan ve 2007 yılı içerisinde asil memur olarak atanan personelin; adaylık dönemi ile adaylığın kaldırılması sırasında verilen sicil notları dikkate alınmaksızın 2007, 2008, 2009 ve 2010 olmak üzere dört yılsonu sicil notunun 90 ve yukarı olması ve mevzuatta öngörülen diğer şartları taşıması kaydıyla bir kademe ilerlemesinden faydalanabileceği’’ 18.05.2011 tarihli ve 6654 sayılı görüşlerinde ise “bir yıldan fazla iki yıldan az adaylığa tabi tutulan personelin adaylığının kaldırılması aşamasında doldurulan sicil raporunda yer alan sicil notunun, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin ikinci fıkrasının 6111 sayılı Kanunla değiştirilmeden önceki hükmünün uygulanmasında, dikkate alınmaması gerektiği’’ görüşlerine yer verildiği, başvuru konusuna ilişkin (mülga) Devlet

Personel Başkanlığının görüşlerine istinaden işlem tesis edilmiştir.

2.3. Başvuran hakkında adli veya idari yönden yapılmış herhangi bir soruşturma ve disiplin cezası kaydına rastlanılmadığı, 2.4. (mülga) Devlet Personel Başkanlığının 03/02/2017 tarihli ve 739 sayılı yazısına istinaden

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 64 üncü maddesi 4 üncü paragrafı gereğince verilen

kademe ilerlemesinde adaylıkta geçen sürenin de dikkate alınması gerektiği belirtilmekte ise de; söz konusu görüşün 25.02.2011 tarihinden sonra memuriyete başlayan ve 6111 sayılı

Kanunun sicil raporlarının 01.01.2011 tarihinden itibaren kaldırılması neticesinde sicil notları olmayan personel hakkında verildiği, oysaki başvuranın memuriyete 07.01.2005 tarihinde başlaması nedeniyle 6111 sayılı Kanunun 116 ncı maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları

Kanununa eklenen Geçici 36 ncı maddesinin (C) bendindeki geçiş hükümlerine tabi olduğundan başvuran hakkında konu ile ilgili (mülga) Devlet Personel Başkanlığının

07.03.2014 tarihli ve 1034 sayılı yazısı doğrultusunda işlem yapılması gerektiği,

İfade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun

Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 5.1. “Adaylığa kabul edilme” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Sınavlarda başarılı olanlardan Devlet memurluğuna girmek isteyenler başarı listesindeki sıraya ve 47 nci maddeye göre ilan edilen kadro sayısı kadar, kurumlarınca memur adayı olarak atanırlar.”, 5.2. “Asli memurluğa atanma” başlıklı 58 inci maddesinde, “Adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan adaylar disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile onay tarihinden geçerli olmak üzere asli memurluğa atanırlar. Asli memurluğa geçme tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez.”, 5.3. 6111 sayılı Kanunla değiştirilen ve 25/02/2011 tarihinde yürürlüğe giren “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesinde, “Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir.

Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır.

72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere, mecburî olarak sürekli görevle

atanan memurlardan kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara, bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir.

Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışılmış sayılır. İki yıldan az süreler dikkate alınmaz.

Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.

Bu maddede belirtilen şartları haiz her sınıf ve derecedeki memurlar, hak kazandıkları tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bir ileri kademeye ilerlemiş sayılırlar.

Kademe ilerlemesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Onay mercileri kademe ilerlemeleri ile ilgili yetkilerini devredebilirler.

Kademe ilerlemesine hak kazanamayan memurlar, kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenir. Kademe ilerlemesi yapmış sayılanlardan ilerlemeye müstahak olmadıkları sonradan tespit edilenlerin kademe ilerlemeleri, ilerlemiş sayıldıkları tarihten geçerli olmak üzere iptal edilir.”, 5.4. 6111 sayılı Kanunla değiştirilmeden önceki 64 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, “Devlet memurlarından 6 yıllık sicil notu ortalaması 90 ve daha yukarı olanların aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.”

5.5 “Asaleti onaylanan memurların kademe ilerlemeleri” başlıklı 159 uncu maddesinde,

“Adaylık süresi sonunda bu Kanun hükümlerine göre asıl memurluğa atananların adaylıkta geçirdikleri süreler, kademe ilerlemelerinde ve derece yükselmelerinde değerlendirilir.”, 5.6. 6111 sayılı Kanunla eklenen ve 25/02/2011 tarihinde yürürlüğe giren geçici 36 ncı maddesinde, “C) Bu maddenin yayımı tarihinden önceki son altı yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlardan bir kademe ilerlemesi uygulamasından yararlanmamış olanlar hakkında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla değiştirilen 64 üncü maddenin ikinci fıkrasının değişiklikten önceki hükmü uygulanır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla değiştirilen 64 üncü maddenin dördüncü fıkrasında yer alan sekiz yıllık süre, ilk sekiz yıllık dönem için, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki; a) Son beş yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için üç yıl, b) Son dört yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için dört yıl, c) Son üç yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için beş yıl, d) Son iki yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için altı yıl, e) Son sicil notu doksan ve daha yukarı olanlar için yedi yıl, olarak uygulanır.” 6. 18/10/1986 tarihli ve 19255 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan mülga Devlet Memurları

Sicil Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde, “Gizli sicil raporları her yılın Aralık ayının ikinci yarısı içinde doldurulur. Raporların ilgililerce en geç 31 Aralık günü, tatile rastladığı takdirde müteakip çalışma günü mesai saati sonuna kadar bunları muhafaza ile görevli makamlara teslim edilmesi şarttır.

…

Aday memurların sicil raporları işe başladıkları tarihi takip eden birinci yılın dolmasından sonraki 15 gün içinde, 2 yıl süre ile adaylığa tabi tutulan aday memurların ikinci yıl sicilleri aynı şekilde doldurulur.

Bir yıldan çok iki yıldan az bir süre ile adaylığa tabi tutulan memurların ikinci sicil raporları, adaylıklarının kaldırılmasının söz konusu olduğu tarihte doldurulur.”

Hükümleri düzenlenmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 6111 sayılı Kanunla 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesi ile 6 yıllık sicil notu ortalaması 90 ve daha yukarı olanlara ilave bir kademe verilmesine ilişkin hükümde değişiklik yapılarak, son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara ilave bir kademe verilmesi hususunun düzenlendiğini, söz konusu düzenlemenin değişmeden önce 6 yıl sicil not ortalamasının 90 ve yukarı olması nedeniyle kendisine bir kademe verilmesi gerekirken kademe ilerlemesinin hesabında aday memurluk döneminde doldurulan sicil raporunun dikkate alınmaması nedeniyle tarafına 01/01/2011 tarihi itibariyle 1 kademe ilerlemesi verilmediğini, bu nedenle son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almaması nedeniyle 25/02/2019 tarihi itibariyle de bir kademe ilerlemesinden yararlanamadığını belirterek, göreve başladığı 01/07/2005 tarihinden, 6111 sayılı Kanununla yapılan değişikliklerin yürürlüğe girdiği 25/02/2011 tarihleri arasında geçen hizmetlerine karşılık düzenlenen 6 yıllık sicil notu ortalamasının 90 ve üzeri olması nedeniyle 01/01/2011 tarihi itibariyle bir kademe ilerlemesinden, 25/02/2019 tarihi itibariyle de 8 yıl boyunca disiplin cezası almaması nedeniyle bir kademe ilerlemesi verilmesini talep etmektedir.

9. Bilindiği üzere, 6111 sayılı Kanunla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki sicile ilişkin düzenlemeler yürürlükten kaldırılmıştır. Yine 6111 sayılı Kanunla 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesi ile 6 yıllık sicil notu ortalaması 90 ve daha yukarı olanlara ilave bir kademe verilmesine ilişkin hükümde değişiklik yapılarak, son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara ilave bir kademe verilmesi düzenlenmiş, hak kaybının yaşanmaması amacıyla hem sicil notunun hem de disiplin cezalarının esas alındığı bir geçiş süreci öngörülmüştür.

10. Bu kapsamda başvuru konusu incelendiğinde, başvuranın 2005 yılında göreve başladığı,

2006 yılında da adaylığının kaldırıldığı, kademe ilerlemesinin hesabında aday memurluk

döneminde doldurulan sicil raporunun dikkate alınmaması nedeniyle başvuranın hem sicil notunun hem de disiplin cezalarının esas alındığı geçiş sürecine ilişkin düzenlemeye tabi tutulduğu, 2006-2007-2008-2009 ve 2010 yılı sicil raporlarının ortalaması ile 25/02/201125/02/2014 tarihleri arasında herhangi bir disiplin cezası almadan geçirilen memuriyet süresinin esas alınarak 25/02/2014 tarihinden geçerli olmak üzere bir kademeden faydalandırıldığı, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almadan geçirilen sürenin hesabında da 25/02/2014 tarihinin başlangıç noktası olarak belirlenmesi nedeniyle başvuranın ilave kademe ilerlemesi yapılması talebinin reddedildiği anlaşılmıştır.

11. Benzer bir konu hakkında Devlet Personel Başkanlığından alınan 07/03/2014 tarihli ve 31292642-622-02-1034 sayılı sayılı görüş yazısında, “2006 yılında aday memur olarak göreve başlayan ve 2007 yılı içerisinde asil memur olarak atanan personelin, 2007, 2008, 2009 ve

2010 olmak üzere dört yılsonu sicil notunun 90 ve yukarı olması, 6111 sayılı Kanunun yürürlük

tarihi olan 25.02.2011 tarihinden başlamak üzere 25.02.2015 tarihine kadar ki dört yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almaması ve mevzuatta öngörülen diğer şartları taşıması kaydıyla bir kademe ilerlemesinden faydalanabileceği, bu itibarla, ilgili hakkında adaylık döneminde ve adaylığın kaldırılması sırasında verilen sicil notlarının dikkate alınmaması gerektiği” ifade edilmektedir. Devlet Personel Başkanlığının 03/02/2017 tarihli ve 739 sayılı yazısında ise

“aday memurların kendileri için getirilen özel hükümler dışında 657 sayılı Devlet Memurları

Kanununun diğer hükümlerine tabi oldukları hususu göz önünde bulundurulduğunda, 6111 sayılı Kanunla değiştirilen ve bu Kanunun Resmi Gazetede yayım tarihi olan 25.02.2011 tarihinde yürürlüğe giren 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası ile düzenlenen bir kademe ilerlemesi uygulamasından yararlanmak için gerekli olan disiplin cezası almaksızın geçirilecek sekiz yıllık sürenin hesabında aday memurluk dâhil Devlet memurluğunda geçen hizmet sürelerinin esas alınması gerektiği” belirtilmektedir.

12. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuran tarafından (mülga) Devlet Personel Başkanlığının 03/02/2017 tarihli ve 739 sayılı yazısına istinaden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 64 üncü maddesinin 4 üncü paragrafı gereğince verilen kademe ilerlemesinde adaylıkta geçen sürenin de dikkate alınması gerektiği belirtilmekte ise de; söz konusu görüşün 6111 sayılı Kanun’un 116 ıncı maddesi ile düzenlenen geçici 36 ıncı maddesinin (c) bendinin yürürlük tarihi olan 25/02/2011 tarihi itibariyle ilk defa aday olarak atanan devlet memurlarının adaylıkta geçen sürelerinin 8 yıllık süre hesabında dikkate alınmasına ilişkin olduğu, bu tarihten önce memuriyete başlayanları kapsamadığı, başvuranın 07/01/2005 tarihinde aday memur olarak göreve başladığı ve 1 yıl süre ile adaylığa tabi tutulduğu, ilk sicil raporunun 2005 yılında adaylık döneminde tutulduğu, asli devlet memurluğuna 07/01/2006 tarihinde atanması nedeniyle mülga Devlet Memurları Sicil

Yönetmeliğine göre aday memur iken tanzim edilen 2005 yılı sicil raporunun dikkate alınamaması gerektiği, zira mezkûr Yönetmelik gereğince aday memurların sicil raporları ile asli memurların sicil raporlarının ayrı düzenlendiği, 07/01/2005 tarihinde göreve başlayan ve bir yıl süreyle adaylığa tabi tutulan başvuran hakkında, işe başladığı tarihi takip eden birinci yılın dolmasından sonraki 15 gün içinde doldurulması öngörülen sicil raporunda yer alan sicil notunun adaylık kaldırma sicil notu olduğu, 2006 yılı itibariyle doldurulan sicil raporunda yer alan sicil notunun ise 2006 yılı sicil notu olduğu, bu kapsamda başvuranın 6 yıllık sicil notunun hesabında 2006 yılının esas alınması gerektiği anlaşıldığından, başvuranın 2006-2007-2008-

2009 ve 2010 yılı sicil raporlarının ortalaması ile 25/02/2011-25/02/2014 tarihleri arasında

herhangi bir disiplin cezası almadan geçirilen memuriyet süresinin esas alınarak 25/02/2014 tarihinden geçerli olmak üzere bir kademeden faydalandırılması ve 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almadan geçirilen sürenin hesabında da 25/02/2014 tarihinin başlangıç noktası olarak belirlenmesi işleminde hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarelerin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı ancak idarenin ilgili mevzuat gereği işlem tesis etmemesi nedeniyle“ kanunlara uygunluk” ilkesi ile başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Adana İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın Başvuran ile SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi