| ÖZET: Başvuran, COVİD-19 sürecinde annesinin sağlık sorunları nedeniyle Kayseri’den Samsun’a tayin talep etmiştir. Ancak, Sağlık Bakanlığı, Samsun’daki biyolog kadrosunun dolu olduğunu ve başvuranın eğitim durumunun sağlıkla ilgili bir bölümde olmadığını belirterek talebi reddetmiştir. Başvuranın tayin talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğu, çünkü Samsun’daki Personel Dağılım Cetveli (PDC) doluluk oranının %103 olduğu ve eğitim mazereti için sağlık alanında dört yıllık öğrenim şartının bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, annesinin sağlık durumu için gerekli yeni tarihli sağlık raporunun sunulmadığı da belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın tayin talebinin reddi yönündeki işlemde hukuka aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/65409-S.20.71021
BAŞVURU NO : 2020/6792
KARAR TARİHİ : 22/07/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Başvuranın eğitim ve annesinin sağlık mazereti dolayısıyla
BAŞVURUNUN KONUSU :
Kayseri ilinden Samsun iline alt bölge tayin talebinin kabul edilmesi talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 23/04/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 23.04.2020 tarihinde e-başvuru yoluyla tarafından
yapılan başvuruda özetle;
1.1) Başvuran özetle; 02.10.2017 tarihinde Kayseri Hastanesine biyolog olarak
atandığını, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde yer değiştirme için belirtilen son atlanılan yerde 2 yıl kalma ve atanmak istenilen ilin çalışılan ilin alt bölgesi olması şartlarını sağladığını, Samsun ilinin biyologlar için Kayseri iline göre alt bölge olduğunu, tüm bu zorunlulukları tamamlamasına rağmen eğitim mazereti ve annesinin sağlık mazeretlerine rağmen tayin isteğinin PDC (Personel Dağılım Cetveli) doluluk oranı gerekçe gösterilerek reddedildiğini, PDC ile birlikte Samsun İl Sağlık Müdürlüğünden Samsun ilinde tüm çalışan biyolog ünvanlı personel araştırıldığında dolu olmadığının görüleceğini, ülkemizin geçmekte olduğu hassas süreçte Samsun’da yaşayan ve sağlık problemleri olan annesinin yanında bulunarak aynı zamanda eğitimine de devam etmek istediğini, son genelge ile sağlık personelinin senelik izinlerinin iptal edilerek izin verilecek personelin şehir dışına çıkmaması gerektiğinin bildirildiğini, tayin talebi reddedilirken annesinin sağlık mazeretinin değerlendirilmediğini ve mağdur olduğunu ifade etmekte olup COVİD-19 salgın sürecinde hem annesiyle ilgilenebilmek hem de eğitimine devam edebilmek için Samsun iline yer değişikliğinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu 20.03.2020 tarihli ve 2020/5372 no.lu
başvuruya ilişkin verilen 10.04.2020 tarihli Gönderme Kararına istinaden Sağlık
Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 14.04.2020 tarihli ve sayılı yazıda özetle;
2.1) Başvuranın Kayseri Devlet Hastanesi’nde kadrolu biyolog unvanı ile görev yaptığı,
2.2) Başvuranın öğrenim mazereti nedeniyle yer değişikliği talepli 09.03.2020 tarihli
dilekçesi kapsamında, 17.03.2020 tarihinde gerekli şartları sağlayıp sağlamadığına ilişkin belgelerin incelenmesi neticesinde, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliği’nin 16 ncı maddesi uyarınca başvuranın sağlıkla ilgili bir bölüm olmayan
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Adli Bilimler Yüksek Lisans öğrencisi olduğu gerekçesiyle talebinin karşılanmadığı,
2.3) Başvuranın alt bölge mazereti nedeniyle yer değişikliği talepli 09.03.2020 tarihli
dilekçesi kapsamında, 17.03.2020 tarihinde gerekli şartları sağlayıp sağlamadığına ilişkin belgelerin incelenmesi neticesinde, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliği’nin 26 ncı maddesi uyarınca Samsun ilinin biyolog unvanında PDC dolu olduğu gerekçesiyle talebinin karşılanmadığı,
2.4) Başvuranın annesinin sağlık mazereti nedeniyle yer değişikliği talepli 09.03.2020 tarihli
dilekçesi kapsamında, 17.03.2020 tarihinde gerekli şartları sağlayıp sağlamadığına ilişkin belgelerin incelenmesi neticesinde, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliği’nin 19 uncu maddesi uyarınca başvuranın annesine ait üniversiteler veya Bakanlık eğitim ve araştırma hastanelerinden alınacak yeni tarihli sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi halinde talebinin inceleneceği
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5
inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 25.06.1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in;
5.1) “Memurun İsteği Üzerine Yapılabilecek Yer Değiştirmeler” başlıklı 12 nci
maddesinde; “Sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir. Sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır. Zorunlu çalışma süresini sağlık veya aile birliği mazeretine dayalı olarak tamamlamamış olan memur mazeretinin sona ermesi durumunda, zorunlu hizmet süresinin eksik kalan kısmını tamamlamak zorundadır.
Sağlık ve can güvenliği mazeretlerine dayalı olarak yapılacak yer değiştirme suretiyle atamalar, atanma dönemine tabi değildir.”,
5.2) “Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 13 üncü maddesinde; “Memurun
sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir.”,
5.3) “Özel Yönetmelikler” başlıklı 28 inci maddesinde; “Kurumlar bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde halen görevde bulunan memurların geçmiş hizmetlerinin bu Yönetmelik çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve bu Yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tespiti öngörülen diğer hususları kapsayan özel Yönetmeliklerini
Devlet Personel Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile çıkarırlar. Özel Yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe aykırı hükümler yer alamaz.”,
6) 26.03.2013 tarihli ve 28599 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı
Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin;
6.1) “İsteğe bağlı yer değiştirme” başlıklı 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında;
“Standardın uygun olması kaydıyla bu Yönetmeliğin puan, süre ve dönem ile ilgili hükümlerine bağlı kalmaksızın; a) Eşinin, çocuklarının, annesinin, babasının veya kardeşlerinden birinin ağır engelli olduğunu belgelendirmesi halinde engelli yakınının ikamet ettiği yere, kendisinin engelli olduğunu belgelendirmesi halinde ise talep ettiği yere, … g) Sağlık ile ilgili bir alanda en az (Değişik ibare:RG-30/9/2016-29843) dört yıllık örgün öğrenim gördüğünü belgelendirmesi hâlinde, öğrenim süresi ile sınırlı olmak kaydıyla, öğrenim gördüğü yere, bir defaya mahsus olmak üzere atanabilir. (Ek cümle:RG-9/2/2019-30681) Bu fıkranın (a)
bendinde bulunanlar bir defaya mahsus atama kısıtlamasına tabi değildir.”,
6.2) “Sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci
fıkrasında; “Personelin kendisinin, eşinin, annesinin, babasının, bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tehlikeye girdiğini veya görev yerinin değişmemesi hâlinde tehlikeye gireceğini, üniversiteler veya Bakanlık eğitim ve araştırma hastanelerinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi halinde tedavinin yapılabileceği bir sağlık kurum veya kuruluşunun bulunduğu veya sağlığının olumsuz etkilenmeyeceği bir ilin münhal kadrolarına sağlık mazereti değerlendirme komisyonu kararı doğrultusunda atanır.”,
6.3) “Üst hizmet bölgelerinden alt hizmet bölgelerine ve bölge içi atama” başlıklı 26 ncı
maddesinin birinci fıkrasında; “İlgililerin talebi hâlinde aynı hizmet bölgesinin A grubu illerinden B, C ve D hizmet grubu illere ve alt hizmet bölgelerinin bütün hizmet grubundaki illere; aynı hizmet bölgesinin B hizmet grubu illerinden C ve D hizmet grubu illere ve alt hizmet bölgelerinin B, C ve D hizmet grubundaki illere; aynı hizmet bölgesinin C hizmet grubu illerden
D hizmet grubu illere ve alt hizmet bölgelerinin C ve D hizmet grubundaki illere; D hizmet grubu illerden alt hizmet bölgelerinin D hizmet grubundaki illere PDC’nin uygun olması durumunda her zaman atama yapılabilir. (Ek cümleler:RG-16/1/2020-31010) 1, 2, 3 ve 4 üncü hizmet bölgelerinden 5 ve 6 ncı hizmet bölgesine yapılacak atamalarda hizmet grubu şartı aranmaz. İlgililerin bu madde kapsamında atanma talebinde bulunabilmesi için bu Yönetmelik hükümlerine göre atandığı tarihten itibaren fiilen bir yıl çalışmış olması şarttır.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvurunun
reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran, 1 no.lu paragrafta yer verildiği üzere, COVİD-19 salgın sürecinde hem sağlık
sorunları olan annesiyle ilgilenebilmek hem de eğitimine devam edebilmek için Kayseri iline göre alt bölge olan Samsun iline yer değişikliğinin yapılmasının sağlanmasını talep etmektedir.
9) Dosya kapsamında yapılan incelemede;
9.1) Başvuranın 02.10.2017 tarihinde Kayseri Devlet Hastanesine biyolog olarak atandığı,
9.2) 01.02.2019 tarihinden itibaren geçici görevlendirme ile Halk Sağlığı Hizmetleri
Başkanlığı’nda çalışmakta olduğu,
9.3) 09.03.2020 tarihli dilekçesi ile öğrenim ve annesinin sağlık mazereti dolayısıyla alt
bölge tayini talebinde bulunduğu,
9.4) T.C. Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün yazısı ile Samsun
ilinin biyolog unvanının Personel Dağılım Cetveline göre dolu olduğu gerekçesiyle başvuranın alt bölge tayin talebinin reddedildiğinin, ayrıca başvuranın sağlıkla ilgili bir bölüm olmayan
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Adli Bilimler Yüksek Lisans öğrencisi olduğu gerekçesiyle öğrenim durumundan dolayı da tayin talebinin karşılanmadığının bildirildiği
anlaşılmıştır.
10) Konuyla ilgili 5 no.lu paragrafta yer verilmiş olan mevzuata bakıldığında; Devlet
memurlarının isteğe bağlı yer değiştirmeleriyle ilgili olarak birtakım kriterlerin belirlendiği görülmektedir. Bu kapsamda, Sağlık Bakanlığı tarafından 5 no.lu paragrafta yer alan mevzuat uyarınca yayımlanan ve 6 no.lu paragrafta yer verilen Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliği’nde Sağlık Bakanlığı personelinin isteğe bağlı yer değiştirmeleriyle ilgili benzer düzenlemelere rastlanmaktadır.
11) Bu çerçevede başvuruya konu somut olayda;
11.1) Başvuranın alt bölge tayin talebine ilişkin olarak, ilk olarak biyolog unvanı bakımından
Kayseri ilinin 2. bölgede ve Samsun ilinin 3. bölgede yer aldığı, dolayısıyla Samsun ilinin
Kayseri iline göre alt bölgede bulunduğu anlaşılmıştır. 30.01.2020 tarihli Sağlık Bakanlığı İl, İlçe, Birimlere göre Standart/Çalışan Kadro Sayıları raporunun incelenmesi neticesinde
Samsun ilinin biyolog unvanında PDC kadro sayısının 36, çalışan sayısının 37 olduğu, bu kapsamda PDC doluluk oranının %103 olduğu, bir diğer ifadeyle hâlihazırda çalışan kişi sayısının dahi PDC’de belirlenen sayıdan fazla olduğu, dolayısıyla PDC’nin dolu olduğu görülmüştür. Yine dosya kapsamında yer alan İl, İlçe, Birim, Unvan ve Branşa Göre STD, Eski
STD ve PDC Bilgilerini içeren çizelgenin incelenmesi neticesinde de Samsun ili biyolog unvanında PDC’nin dolu olduğu teyit edilmiştir. Bu kapsamda Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliği’nin “Üst hizmet bölgelerinden alt hizmet bölgelerine ve bölge içi atama” başlıklı 26 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “İlgililerin talebi hâlinde aynı hizmet bölgesinin A grubu illerinden B, C ve D hizmet grubu illere ve alt hizmet bölgelerinin bütün hizmet grubundaki illere; aynı hizmet bölgesinin B hizmet grubu illerinden C ve D hizmet grubu illere ve alt hizmet bölgelerinin B, C ve D hizmet grubundaki illere; aynı hizmet bölgesinin C hizmet grubu illerden D hizmet grubu illere ve alt hizmet bölgelerinin C ve D hizmet grubundaki illere; D hizmet grubu illerden alt hizmet bölgelerinin D hizmet grubundaki illere PDC’nin uygun olması durumunda her zaman atama yapılabilir.” hükmü de göz önünde bulundurulduğunda başvuranın alt bölge tayin talebinin reddedilmesinin söz konusu mevzuat hükmüne uygun olduğu değerlendirilmiştir.
11.2) Başvuranın eğitim durumu mazereti dolayısıyla tayin talebine ilişkin; dosya kapsamında
yer alan 02.03.2020 tarihli öğrenci belgesinde başvuranın Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen
Bilimleri Enstitüsü Adli Bilimler Yüksek Lisans öğrencisi olduğu tespit edilmiş, idare tarafından başvuranın sağlıkla ilgili bir bölüm olmayan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen
Bilimleri Enstitüsü Adli Bilimler Yüksek Lisans öğrencisi olduğu gerekçesiyle talebinin karşılanmadığı ifade edilmiştir. Bu kapsamda Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliği’nin 16 ncı maddesinde yer alan; “Sağlık ile ilgili bir alanda en az (Değişik ibare:RG-30/9/2016-29843) dört yıllık örgün öğrenim gördüğünü belgelendirmesi hâlinde, öğrenim süresi ile sınırlı olmak kaydıyla, öğrenim gördüğü yere, bir defaya mahsus olmak üzere atanabilir.” hükmü göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın yüksek lisans öğrencisi olduğu, anılan Yönetmelik hükmünde ise sağlıkla ilgili bir alanda en az dört yıllık örgün öğrenim görüldüğünün belgelendirilmesinin istendiği anlaşılmış olup eğitim mazeretiyle başvuranın tayin talebinin reddedilmesinin de söz konusu mevzuat hükmüne uygun olduğu değerlendirilmiştir.
11.3) Başvuranın annesinin sağlık mazereti dolayısıyla tayin talebine ilişkin olarak,
başvuranın annesi hakkında Medipol Mega Hastaneler Kompleksi Sağlık Kurulu ile İstanbul
Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen ancak süresi geçmiş raporlar ile Samsun Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastalıkları Hastanesi tarafından düzenlenen 09.07.2020 bitiş tarihli raporun mevcut olduğu tespit edilmiştir. İdarenin cevabi yazısında; başvuranın annesinin sağlık mazereti nedeniyle yer değişikliği talepli 09.03.2020 tarihli dilekçesi kapsamında, 17.03.2020 tarihinde gerekli şartları sağlayıp sağlamadığına ilişkin belgelerin incelenmesi neticesinde, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliği’nin 19 uncu maddesi uyarınca başvuranın annesine ait üniversiteler veya Bakanlık eğitim ve araştırma hastanelerinden alınacak yeni tarihli sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi halinde talebinin inceleneceği belirtilmiştir. Dolayısıyla başvuranın annesinin sağlık mazereti nedeniyle tayin talebine ilişkin olarak idare tarafından tesis edilmiş bir ret işlemi bulunmadığından bu hususta Kurumumuzca da ayrıca bir değerlendirme yapılmamıştır.
12) Bu kapsamda; başvuranın alt bölge tayin talebi bakımından her ne kadar Samsun ili
Kayseri iline göre alt bölgede yer alsa da Samsun ilinin biyolog unvanında PDC doluluk oranının üzerinde çalışan bulunduğu ve mevzuat uyarınca PDC doluluk oranının müsait olmasının alt bölge tayin koşulları arasında yer aldığı, eğitim mazereti dolayısıyla tayin talebi bakımından başvuranın Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Adli Bilimler
Yüksek Lisans öğrencisi olduğu ve mevzuat uyarınca eğitim mazereti dolayısıyla tayin talebinin karşılanabilmesi için sağlık ile ilgili bir alanda en az dört yıllık örgün öğrenim görme şartının yer aldığı, annesinin sağlık mazereti dolayısıyla tayin talebi bakımından ise mevzuatta öngörülen şekilde alınacak yeni tarihli sağlık kurulu raporunun mevcut olmadığı anlaşılmış olup Sağlık Bakanlığı tarafından başvuranın tayin talebinin reddinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Sağlık Bakanlığı tarafından tesis
edilen, başvuranın eğitim ve annesinin sağlık mazereti dolayısıyla alt bölge tayin talebinin reddine yönelik işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kayseri İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun REDDİNE,
Kararın Başvurana ve SAĞLIK BAKANLIĞI’NA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi