|
ÖZET: Başvuran, Tıbbi Mikrobiyoloji uzmanı olarak Covid-19 pandemisi sürecinde aldığı ek ödemenin artırılmasını talep etmiştir. İlgili mevzuat gereği, sağlık çalışanlarına ek ödeme oranları, unvan, görev ve çalışma koşullarına göre belirlenmektedir. Pandemi döneminde Sağlık Bakanlığı, ek ödeme oranlarını belirleme yetkisini kullanarak, bazı sağlık personeline %100 oranında ek ödeme yapılmasını sağlamıştır. Ancak başvuranın görev yaptığı birimde Covid-19 hastalarıyla birebir teması olmadığı ve bu nedenle diğer sağlık personeliyle aynı riski taşımadığı belirtilmiştir.
İdare, başvuranın ek ödeme oranının %55 olarak belirlenmesinin gerekçesini, başvuranın Covid-19 pozitif hastalarla doğrudan temas etmemesi ve laboratuvar hizmetlerinde çalışması olarak açıklamıştır. Bu durum, başvuranın Covid-19 bulaş riskinin düşük olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, yapılan değerlendirmeler neticesinde idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. Başvuranın talebi reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/89321-S.20.97758
BAŞVURU NO : 2020/79645
KARAR TARİHİ : 09/12/2020
RET KARARI GİZLİ, TCKN: GİZLİ
Adres: GİZLİ
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Covid 19 pandemisi nedeniyle yapılan ek ödemenin, tavan orandan verilmesi talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 29/06/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; Tıbbi Mikrobiyoloji uzmanı olarak kamuda görev yaptığını, Sağlık Bakanlığı
Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü’ nün 08.04.2020 tarih – sayılı “COVID-
19 pandemisi nedeniyle sağlık tesislerinde ek ödeme yapılmasına ilişkin usûl ve esaslar” konulu
yazısı yayınlandığını, ilgili yazıda “Covid 19 pandemisi nedeniyle personele yapılacak ek ödeme” hususunun düzenlendiği, Mart –Nisan-Mayıs aylarında tuttuğu idari nöbetlerde ve uğraştığı işlerin %90’ını COVİD-19 vakalarının sevk ve idaresi oluşturduğu, Mikrobiyoloji laboratuvarında bu vakaların aerosol içeren riskli numunelerini besiyerine kültürünü alırken ve viral taşıma besiyerine transfer işlemi yaparken temas halinde olduklarını, ayrıca COVİD-19 ile ilgili kurulması planlanan “PCR laboratuvarı çalışmalarının ve COVİD-19 tedavisi için plazma ferez transferinde” katkısı olduğu, laboratuvarda COVİD-19 antikor testi yaptığını, ancak ilgili yazının 3. maddesinde belirtilen tavandan (yüzde yüz) ek ödeme alacak personel listesine dâhil edilmediğini ve yüzde elli beş seviyesinden ek ödeme alabildiğini, sadece ayda iki kez COVİD polikliniğinde çalışanlara bile tavandan ek ödeme verildiğini, Kurumuna yaptığı başvuruya olumsuz olarak cevap verildiğini ifade ederek Mart –Nisan-Mayıs aylarında yüzde elli beş üzerinden verilen ek ödememin geriye rücu ettirilerek tavandan (yüzde yüz) ödenmesini talep etmektedir.
1.1. Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü tarafından sunulan ve Bakanlık
Makamı tarafından imza altına alınan “Covid 19 Pandemisi nedeniyle yapılacak Ek Ödeme” konulu Olur Yazısında: Covid salgını nedeniyle bazı sağlık hizmetlerinin verilememesi nedeniyle sağlık personelinin, ek ödeme şeklindeki, gelirlerinde azalma meydana geldiği, Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair
Yönetmeliğe eklenen geçici 1 inci Maddeye binaen ek ödeme oranlarının personel bazlı olarak değiştiği” ifade edilmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sağlık Bakanlığı’nın 14.09.2020 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve ekindeki belgelerde; “Başvuranın laboratuvar hizmetlerinde Tıbbi Mikrobiyoloji uzmanı olarak görev yaptığı, başvuranın “poliklinik ve acil hizmeti vermemesi”, “başvuranın birebir hasta ile teması olmaması” ve “başvuranın görev yaptığı hastanede Covid – 19 PCR testi yapılmaması” nedeniyle poliklinik, acil ve servislerde görev yapan personelle aynı riski taşımadığı, başvuranın kadrosunda görev yapan personel içinde Covid – 19 pozitif olmadığı, başvuranın poliklinik, acil ve servislerde görev yapmaması nedeniyle başvurana %55 oranında ek ödeme yapıldığı, başvuranın tuttuğu nöbetlerin Covid 19 ile alakası olmadığı, nöbet görevi sırasında hastane başhekimini temsilen hastanede bulunduğu” ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 04.03.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık
Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin;
5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci Maddesinde: “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir.”
5.2. Geçici 1 inci Maddesinde: “1/3/2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere üç ay süreyle yer ve/veya personel yönünden kapsamı ve oranı Bakan tarafından belirlenmek kaydıyla, bu
Yönetmelikte belirlenen esaslara tabi olmaksızın personele ek ödeme yapılabilir. Bu şekilde yapılacak ödeme tutarı toplamı mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemez.”
6. 08.04.2020 tarih 49022165-045.03 sayılı “COVID-19 pandemisi nedeniyle sağlık tesislerinde ek ödeme yapılmasına ilişkin usûl ve esaslar” konulu Bakanlık Olur yazısında:“ …Pandemi kapsamında hizmet sunulan yerlerde görev yaptığı Başhekim tarafından belirlenen tabiplerin ilgili mevzuatta belirlenen tavan oranların %100’ü… diğer uzman tabiplere ise %55’i oranında ek ödeme yapılacaktır…”
IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran; Tıbbi Mikrobiyoloji uzmanı olarak görev yapmakta olup Covid 19 salgını sırasında Mart – Nisan – Mayıs aylarında yüzde elli beş üzerinden kendisi için hesaplanan ek ödememin geriye rücu ettirilerek tavandan (yüzde yüz) ödenmesini talep etmektedir.
9. İlgili mevzuat gereğince; Sağlık çalışanlarına personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı gibi unsurlar dikkate alınarak çalıştığı birim döner sermayesinden ek ödeme yapılmaktadır. Ek ödemenin oranları personelin görevi ve çeşitli performans kriterlerine göre belirlenmektedir. Covid 19 salgını sırasında personelin mali kayıplarının giderilmesi ve personelin motivasyonunun artırılması amacıyla ek ödeme oranları ilgili Yönetmelik’ten bağımsız olarak Bakan tarafından belirlenebileceği hüküm altına alınmıştır. Diğer taraftan, mezkur yetkilendirmeye binaen ek ödeme oranlarının Bakan tarafından belirlenerek tabip personel içinde pandemi kapsamında hizmet sunulan yerlerde görev yapan personele %100 oranında ek ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.
9.1. İdare’nin cevabi yazısından anlaşılacağı üzere; Başvuranın görev yaptığı birimde COVİD hastaları ile birebir teması olmadığı, poliklinik, acil, servislerde görev yapan personelle aynı riski taşımamaktadır. Kaldı ki, hastanelerde COVİD hastalarının tedavisinde görev alan personelin hasta ile aynı ortamda bulunmasının hastalığın bulaş riskini artırdığı aşikardır. Bu bağlamda, başvuranın COVİD’e bulaş riskinin düşük olması nedeniyle bulaş riski yüksek personelle aynı şekilde değerlendirilerek ek ödeme oranın tavan oran olan %100 üzerinden hesaplanması imkanı bulunmamaktadır.
9.2. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
10. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
11. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kayseri İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi