|
ÖZET: Bu karar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nda görevli bir mühendis olan başvuranın, unvanına uygun bir birimde görevlendirilmesi talebinin reddedilmesi üzerine yapılmıştır. Başvuran, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 45. maddesi gereğince, kendi sınıfı olan Teknik Hizmetler Sınıfında bir görevde çalıştırılması gerektiğini savunmuş ve bu talebinin gerekçesini, mevcut görevlerinin Genel İdari Hizmetler Sınıfına ait olduğunu belirterek ortaya koymuştur.
Danıştay, memurun kendi sınıfı içinde ve kadro görevinde çalışmasının temel bir prensip olduğunu vurgulayarak, başvuranın mühendis unvanına uygun bir göreve atanması gerektiğine hükmetmiştir. Bu bağlamda, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na başvuranın talebinin yerine getirilmesi yönünde tavsiyede bulunulmuş ve bu kararın otuz gün içinde bildirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Karar, kamu personelinin görev tanımlarının ve sınıflandırmalarının önemini ortaya koyarak, kamu hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi açısından hukuki bir çerçeve sunmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/90508-S.20.99454
BAŞVURU NO : 2020/81796
KARAR TARİHİ : 30/12/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın Teknik Hizmetler Sınıfına uygun bir birimde görevlendirilme talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 03/07/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda özetle, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Yapı
İşleri Genel Müdürlüğü, Bütçe Şube Müdürlüğüne 2009 yılında VHKİ olarak Genel İdari
Hizmetler Sınıfına atandığını, memuriyette iken Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi Endüstri
Mühendisliği bölümünden mezun olduğunu, Bakanlığın 13/07/2019 tarihinde açtığı Unvan
Değişikliği Sınavında başarılı olarak 13/12/2019 tarihli ve sayılı Bakanlık Oluru ile
Mühendis kadrosuna Teknik Hizmetler Sınıfına atandığını, atama sonucunun sadece Mühendis kadrosuna geçişine ilişkin tebliğin yapıldığını, Genel İdare Hizmetleri Sınıfında 10 yıldır VHKİ olarak teminat mektuplarının kabulü, iadesi, nakde dönüştürülmesi, inşaat ve proje işlerine ait hakedişlerin ödenmesi ile birlikte temlik ve icra ödemeleri görevini yerine getirdiğini, unvan değişikliği sınavı sonrası Mühendis olarak Teknik Hizmetler sınıfına atanmış olmasına rağmen aynı birimde (Bütçe Şube Müdürlüğü) ve aynı göreve Genel İdari Hizmetler Sınıfına ait anılan işlere resmi görevlendirilme yazısı olmaksızın sözlü şekilde devam ettirildiğini, söz konusu görevlerin Genel İdari Hizmetler Sınıfında VHKİ ya da Mutemetlik unvanlarına uygun olduğunu düşündüğünü,10 yıldır büyük bir stresle ve yoğun şekilde çalıştığı için zaman zaman strese bağlı sağlık sorunları da yaşadığı için artık başka bir birimde unvanına uygun bir görevlendirilmenin yapılmasını istediğini, söz konusu görevlerin Genel İdari Hizmetler
Sınıfına ait olması nedeniyle 657 sayılı Kanunun 45 inci maddesi hükmüne de aykırı olduğunu, bu nedenle 20/01/2020 tarihli dilekçe ile Teknik Hizmetler Sınıfında Mühendis unvanına uygun olarak Bakanlıkta farklı bir birimde görevlendirilme talebinde bulunduğunu, Personel Genel
Müdürlüğü tarafından gelen 02/03/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazıda “Yapı İşleri Genel
Müdürlüğünde hizmetine ihtiyaç duyulduğu” gerekçesiyle talebinin yerine getirilmediğinin bildirildiğini, araya Covid-19 salgını ve vardiyalı çalışma süreci girdiğinden talebinin reddedilmesine ilişkin herhangi bir mercie başvuramadığını, 09/06/2020 tarihli ikinci bir dilekçe ekinde hizmet sınıfı dışında görevlendirilmelere ilişkin Kurumumuz tavsiye kararları ve Mahkemelerde alınmış emsal yargı kararlarını da ilgi tutarak Endüstri Mühendisi unvanına uygun şekilde Strateji Geliştirme Başkanlığında ya da ihtiyaç duyulan başka bir birimde görevlendirilme talebinin yinelemekle birlikte, Teknik Hizmetler Sınıfında olmasına rağmen sözlü olarak yapılan Genel İdari Hizmetler Sınıfına ait görevlendirmesinin resmi yazıyla tarafına tebliğ ettirilmesini talep ettiğini, Personel Genel Müdürlüğünden gelen 01/07/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazıda söz konusu talebine 02/03/2020 tarihli ve sayılı yazıyla cevap verildiğinden herhangi bir işlem yapılamadığının bildirildiğini, ayrıca dilekçesinde talep ettiği hizmet sınıfının dışındaki Genel İdari Hizmetler Sınıfına ait görevlendirmenin resmi olarak tarafına tebliğ ettirilmesine ilişkin herhangi bir işlemin de yapılmadığını, unvanına uygun görevlendirilme talebini iki kez dilekçeyle Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğüne iletmiş olmasına rağmen “hizmetine ihtiyaç duyulduğu” gerekçesiyle talebinin karşılanmadığını beyan ederek, 657 sayılı Kanunun 45 inci maddesi uyarınca Teknik Hizmetler Sınıfına uygun bir birimde görevlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığından 12/10/2020 tarihli ve sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, yazımıza cevaben Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 21/10/2020 tarihli ve sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Başvuran ’ın, Yapı İşleri Genel Müdürlüğü Bütçe Şube Müdürlüğüne 2009 yılında VHKİ olarak atandıktan sonra, Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünden mezun olduğu, Bakanlığın 13/07/2019 tarihinde açtığı unvan değişikliği sınavında ise başarılı olarak 13/12/2019 tarihli ve sayılı Bakanlık oluru ile endüstri mühendisi olarak teknik hizmetler sınıfına atandığı,
2.2. Yapı İşleri Genel Müdürlüğü Plan Program Dairesi Başkanlığında 10 teknik personel çalıştığı, bunlardan Bütçe Şube Müdürlüğünde 1 adet inşaat mühendisi, 1 adet Makine
Mühendisi, 1 adet Endüstri Mühendisi olmak üzere toplam 3 teknik personel, 1 adet İstatistikçi ve 1 adet Uzman (GİH) olmak üzere topla 5 personelin görev yaptığı, ancak COVID-19 salgını nedeniyle 1 personelin kronik rahatsızlığının bulunması, 1 personelin gebelikten dolayı işe gelemediği, diğer 3 personelin ise aktif olarak çalıştığı,
2.3. Başvuranın, Personel Genel Müdürlüğüne vermiş olduğu 20/01/2020 tarihli dilekçesinde unvanına uygun bir birimde görevlendirilmek istediği ancak Personel Genel Müdürlüğünün 02/03/2020 tarihli ve sayılı ve 01/07/2020 tarih ve sayılı yazıları ile talebinin uygun görülmediği,
2.4. Bütçe Şube Müdürlüğünde; teminat mektuplarının kabulü, iadesi, nakde dönüştürülmesi, inşaat ve proje işlerine ait hakedişlerin ödenmesi ve temlik ile icra ödemelerinin yapıldığı ve iş yoğunluğu nedeniyle personelin hizmetine ihtiyaç duyulduğu,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 1982 Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi: “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun,
5.1. “Temel ilkeler” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Sınıflandırma: A) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayırmaktır.”,
5.2. “Kadroların tespiti” başlıklı 33 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Kadrosuz memur çalıştırılamaz.”
5.3. “ Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinde, “… Bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları aşağıda gösterilmiştir.
I – GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI:
Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Genel İdare Hizmetleri sınıfını teşkil eder.
II – TEKNİK HİZMETLER SINIFI:
Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidro-jeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatçı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okulların-dan mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve
Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek
Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder.”,
5.4. “Memurun başka sınıfta ve derecesinin altında bir görevde çalıştırılamayacağı” başlıklı 45 inci maddesinde “Hiç bir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamaz.”,
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kara Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yapı
İşleri Genel Müdürlüğü Bütçe Şube Müdürlüğünde yaptığı işin genel hizmetler sınıfında yer alan personelce yerine getirilebilecek iş ve işlemler olduğunu beyan ederek, kadrosuna ve hizmet sınıfına uygun bir birimde görevlendirilmeyi talep etmektedir.
8. Çevre ve Şehircilik Bakanlığından istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.
9. Başvuran ’ın, Yapı İşleri Genel Müdürlüğü Bütçe Şube Müdürlüğüne 2009 yılında VHKİ olarak atandıktan sonra, Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünden mezun olduğu, Bakanlığının 13/07/2019 tarihinde açtığı unvan değişikliği sınavında ise başarılı olarak 13/12/2019 tarihli ve sayılı Bakanlık Oluru ile endüstri mühendisi olarak teknik hizmetler sınıfına atandığı, Yapı İşleri Genel Müdürlüğü Plan Program
Dairesi Başkanlığında 10 teknik personelin çalıştığı, bunlardan Bütçe Şube Müdürlüğünde 1 inşaat mühendisi, 1 Makine Mühendisi, 1 Endüstri Mühendisi olmak üzere toplam 3 teknik personel, 1 İstatistikçi ve 1 Uzman (GİH) olmak üzere toplam 5 personelin görev yaptığı, ancak
COVID-19 salgını nedeniyle 1 personelin kronik rahatsızlığının bulunması, 1 personelin gebelikten dolayı işe gelemediği, diğer 3 personelin ise aktif olarak çalıştığı, başvuranın, Personel Genel Müdürlüğüne unvanına uygun bir birimde görevlendirilme talebine ilişkin dilekçesinin Personel Genel Müdürlüğü tarafından, Bütçe Şube Müdürlüğünde; teminat mektuplarının kabulü, iadesi, nakde dönüştürülmesi, inşaat ve proje işlerine ait hakedişlerin ödenmesi ve temlik ile icra ödemelerinin yapıldığı ve iş yoğunluğu nedeniyle personelin hizmetine ihtiyaç duyulduğu gerekçesiyle uygun görülmediği, tespit edilmiştir.
10. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile kamu personel rejimine kazandırılan “kadro” kavramı devlet örgütü yapısının oluşturulmasında, kamu hizmet ve faaliyetleri ile bunu yürütecek işgücünün planlanmasında kullanılan hukuksal bir araçtır. Kadro, memurun çalıştığı görev yerini, yapacağı işi, bir başka ifadeyle yapacağı görevi tanımlaması açısından önemlidir.
Sınıflandırma ise; 657 sayılı Kanunda, Devlet kamu hizmetleri görevlerinin ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarının görevlerinin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayrılması şeklinde tanımlanmaktadır.
11. 657 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesinde öngörülen “kadrosuz memur çalıştırılamayacağı” ilkesi ile yine aynı Kanun’un 45 inci maddesinde yer alan “hiçbir memurun sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamayacağı” yönündeki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, personel hukukunda memurun kendi sınıfının içinde ve kadro görevinde çalışmasının temel bir prensip olarak kabul edildiği hususunda kuşku bulunmamaktadır. Bir başka deyişle, kamu personelinin bulunduğu hizmet sınıfı içinde ve kadrosu dışında bir görevde istihdam edilemeyeceği kanunun emredici hükümleriyle öngörülmüş genel bir kural niteliğine haiz bulunmaktadır.
Teknik hizmetler sınıfına dâhil mühendis unvanına sahip başvuranın, kadro ve unvanına uygun görevlendirilmesi gerektiği yönünde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Çevre ve Şehircilik
Bakanlığınca bu kara üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi