Taşınmaz devrinde davanın konusuz kalmayacağı, devralanın davacının yerine geçeceği ve davanın devam edeceği hukuki değerlendirmesiyle kararın bozulması (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Bu Yargıtay kararı, bir taşınmazın haksız işgaline ilişkin davada, taşınmazın yargılama sürecinde devredilmesi durumunda izlenecek hukuki süreci ele almaktadır. İlk Derece Mahkemesi, taşınmazın devredilmesi nedeniyle müdahalenin önlenmesi talebi yönünden davanın konusuz kaldığına karar vermiştir. Ancak, 6100 sayılı HMK’nın 125/2. maddesi gereğince, taşınmazın devredilmesi durumunda devralan kişinin davacının yerine geçeceği ve davanın devam edeceği belirtilmiştir.

Mahkeme, bu maddeyi göz önünde bulundurarak, davanın kayıt malikine ihbar edilmesi ve davanın devam edip etmeyeceğinin sorulması gerektiği sonucuna varmalıdır. İlk Derece Mahkemesi’nin, taşınmazın devredilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığına dair verdiği kararın hukuka aykırı olduğu vurgulanmıştır. Bu nedenle, Yargıtay, İlk Derece Mahkemesi kararını bozmuş ve istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararını ortadan kaldırmıştır.

7. Hukuk Dairesi         2024/1924 E.  ,  2025/323 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
    SAYISI : 2024/49 E., 2024/228 K.
    İLK DERECE MAHKEMESİ : Ünye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
    SAYISI : 2022/119 E., 2023/436 K.

    Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
    I. DAVA
    Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Ordu ili, Ünye ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, Cumhuriyet İş Hanı, No:…, Kat:… adresindeki taşınmazın maliki olduğunu, söz konusu taşınmazın dava dışı … isimli şahsa kiralandığını; ancak 30.03.2014 tarihli sahte bir kira kontratı ile müvekkilinin imzası taklit edilerek davalı lehine kiralanmış gibi gösterildiğini, bu nedenle savcılığa şikayette bulunulduğunu, davalının müvekkiline ait taşınmazı herhangi bir hukuki hakkı olmadan işgal ettiğini, taşınmazın iş yeri niteliğinde kira getirisi olduğunu ileri sürerek, davalının dava konusu taşınmaza yaptığı müdahalenin sonlandırılarak taşınmazdan tahliyesi ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL haksız işgal tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
    II. CEVAP
    1.Davalı cevap dilekçesinde özetle; uyuşmalığın kira sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle davanın sulh hukuk mahkemelerinin görevine girdiğini, öncelikle bu konuda karar verilmesi gerektiğini, kira sözleşmesinin davacının oğlu olan … tarafından babasının imzaladığı belirtilerek müvekkiline verildiğini, müvekkilinin taşınmazı … Demir’in kiracısı olarak kullanmakta olup buna dair kira sözleşmesinin ve alt kira yetkisinin mevcut olduğunu, müvekkilinin işgalci olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.
    2.İhbar Olunan Ünye Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle; davada müvekkili Kurumun hasım sıfatının bulunmadığını, müvekkili Kurumun ruhsat denetiminin idari bir işlem olup davanın tarafına ihbar edilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, haksız ve yasal dayanaksız ihbarın ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
    III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
    İlk Derece Mahkemesinin 22.09.2023 tarihli ve 2022/119 Esas, 2023/436 Karar sayılı kararı ile “…davacının, taşınmazı davalının kullanmasına yönelik benimsemesinin bulunmadığı, davalının dava konusu taşınmazı davacıların rızası olmaksızın ve herhangi bir hukuki ilişkiye dayanmaksızın kullandığı, bu nedenle davalının haksız işgal tazminatı niteliğindeki ecrimisil tazminatından sorumlu olduğu, dava konusu taşınmazın 20.03.2023 tarihli ve 8437 yevmiye numaralı işlem ile devredilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı…” gerekçesiyle “…müdahalenin önlenmesi talebi yönünden dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ecrimisil talebi hakkındaki davanın kabulü ile taleple bağlı kalınarak…10.000,00 TL haksız işgal tazminatının dönem sonu itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara miras payları oranında verilmesine…” karar verilmiştir.
    IV. İSTİNAF
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 25.01.2024 tarihli ve 2024/49 Esas, 2024/228 Karar sayılı kararı ile “… istinaf başvurusunun esastan reddine….” karar verilmiştir.
    V. TEMYİZ
    A. Temyiz Sebepleri
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda (IV) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
    Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle;
    1.Müvekkilin dava konusu taşınmazı dava dışı … ‘den alt kira ilişkisi ile kiraladığını, … ile davacı … arasında akdedilmiş olan -alt kiraya verme yetkisini içerir- asıl kira sözleşmesi gerekse müvekkil ile … arasında düzenlenmiş olan alt kira sözleşmesinin dosya arasında bulunduğunu,
    2.Davacı tarafın iddiaları üzerine söz konusu kira sözleşmeleri üzerinde Ünye Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/1015 Sor. sayılı dosyasında 10.04.2018 tarih ve BLG 2018-00097 sayılı uzmanlık raporu ile kriminal inceleme yapıldığını, 10.04.2018 tarih ve BLG 2018-00097 sayılı uzmanlık raporunda yalnızca 30.03.2014 tarihli kira sözleşmesindeki imzanın …’a ait olmadığının, dosya arasında mevcut bulunan tüm sözleşmelerdeki imzaların ise …’a ait olduğunun tespit edildiğini,
    3.Mahkemenin gerekçesinde, alt kira sözleşmesi ile asıl kira sözleşmesinin tarihlerinin birbiriyle çeliştiği ve alt kira sözleşmesinin tarihinin asıl kira sözleşmesinin tarihinden önce olması belirtilmişse de, bu durumun basit bir yazım hatası olduğunu,
    4.Kira sözleşmelerinde sahtelik unsuru var ise bunun müvekkil tarafından değil, ancak davacının oğlu … tarafından gerçekleşeceğini cevap dilekçesinde de beyan ettiklerini, Mahkemece bu yönde imza incelemesi yaptırılmadığını, incelemenin eksik kaldığını,
    5.Yargılama aşamasında dinletilen ve iddiaları ispatlar nitelikteki tanık beyanlarına gerekçede yer verilmediğini,
    6.Müvekkilinin kötü niyetli olmadığını belirterek, kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
    B. Değerlendirme ve Gerekçe
    Dava, el atmanın önlenmesi ve ecimisil istemine ilişkindir.

    1.Ünye Tapu Müdürlüğünün 08.09.2023 tarihli yazısında, üzerinde kat mülkiyeti ve kat irtifakı tesisi bulunmayan dava konusu 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki 3/12 hissenin davacı …’a ait bulunduğu, davacının ölümü nedeniyle hissenin mirasçılarına intikal ettiği, intikalen gelen hisselerin ise 20.03.2023 tarihli ve 8437 yevmiye sayılı satış işlemi ile dava dışı 3. kişiye devredildiği belirtilmiştir.
    2.6100 sayılı HMK’nın 125/2. maddesinde; davanın açılmasından sonra, dava konusunun davacı tarafından devredilmesi hâlinde, devralmış olan kişinin görülmekte olan davada davacının yerine geçeceği ve davanın kaldığı yerden itibaren devam edeceği hüküm altına alınmıştır. İlk Derece Mahkemesince HMK’nın 125/2. maddesine göre işlem yapılarak, davanın kayıt malikine ihbarı ile davayı takip edip etmediğinin sorulması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, taşınmazın yargılama aşamasında devredildiği gerekçesiyle müdahalenin önlenmesi talebi yönünden davanın konusuz kaldığı ve esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru görülmemiştir.
    VI. KARAR
    1.Yukarıda (IV.B.2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
    2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
    Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
    16.01.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.