Sağlık raporları doğrultusunda uygun göreve atanma talebi ve idarenin görevlerin sağlık raporlarına uygunluğunu savunması üzerine sağlık durumunun yeniden değerlendirilmesi kararı (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/87334-S.20.95052

BAŞVURU NO : 2020/95812

KARAR TARİHİ : 09/11/2020

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : Karaman İl Milli Eğitim Müdürlüğü

Sözleşmeli destek personel olan başvuranın, sağlık raporları

BAŞVURUNUN KONUSU :

doğrultusunda, sağlığına uygun göreve atama yapılması talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 07/09/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza başvuruda bulunan başvuran Karaman İl Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesindeki ortaokulda sözleşmeli idari destek görevlisi olarak çalıştığını, Karaman Devlet

Hastanesinden alınmış ağır işlerde çalıştırılamayacağına ilişkin 2015 tarihli sağlık kurulu raporu ve tozlu, rutubetli nemli ve iritan gazlarının olduğu yerde çalışamayacağına ilişkin

2020 tarihli bir başka sağlık raporu olduğunu, Karaman İl Milli Eğitim Müdürlüğüne dilekçe

yazdığını, ‘ilgili yönetmelik gereğince uygun yerlerde değerlendirilmesi’ yönünde okula cevap verildiğini ancak okul ortamında temizlik işleri dışında yapacağı bir iş olmadığından, 31/08/2020 tarihinde aynı talepli dilekçe ile tekrar Karaman Milli Eğitim Müdürlüğüne başvurduğunu, idarenin yine aynı şekilde cevap verdiğini belirterek, sağlık raporları dikkate alınarak Karaman Merkezde uygun bir yere atamasının yapılmasını talep etmiştir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Karaman İl Milli Eğitim

Müdürlüğü’nden 11/09/2020 tarih, S. 20.81536 sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, Karaman İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 02/10/2020 tarihli cevabi yazısında; 2.1. “Başvuranın sözleşmeli idari destek görevlisi (657 S.K. 4/B) olarak görev yaptığı, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarının 9 Ek maddesinin (c) bendindeki söz konusu personelden; yükseköğrenim mezunu olanların “idari büro görevlisi” unvanlı pozisyonlara, diğerlerinin ise “idari destek görevlisi” unvanlı pozisyonlara atama teklifleri yapılır” denildiğinden ilgili personelin lise mezunu olması nedeniyle bir üst unvana atamasının yapılmasının mümkün görünmediği, 2.2. Kurumumuz bütün okul ve kurumlarımızda tozlu ortam bulunmakta olduğu, ayrıca kişinin raporunda belirtilen ağır işlerin Ağır İşler Yönetmeliği’nde geçmediği, 2.3.İlgili personelin bildirmiş olduğu dilekçelerinde yer alan Karaman Devlet Hastanesinden almış olduğu raporlarda “hastanın sağlığı nedeniyle ağır ve zorlayıcı işlerde çalışması hastalığı açısından uygun değildir” ve “hastanın tozlu, rutubetli, nemli ve iritan gazların bulunduğu ortamlarda çalışması uygun değildir” kararları doğrultusunda, Ağır İşler

Yönetmeliği’nde belirtilen rapora ilişkin bir ağır iş olmadığından ve kişinin halen görev yaptığı okulun personele uygun işlerin verdiği, 2.4. İlgili personelin halen görev yaptığı okulda, okul idaresinin kendisine vermiş olduğu raporlara uygun işlerde çalıştırılacağı, Bilgileri edinilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinin 3. ve 4.

fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda; “Kurum içi yer değişikliği” başlıklı Ek Madde 3’te; (Ek: 2/3/2009-2009/14799) “Sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz. Sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği ise aşağıdaki hallerde Kurumca gerçekleştirilebilir.

a) Kurumun hizmet icapları dikkate alınarak, aynı unvan ve hizmet niteliklerini haiz sözleşmeli personelin kurum içi karşılıklı yer değiştirme talepleri, pozisyonunun vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olmaları şartıyla yerine getirilebilir.

b) Personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; (…)

c) Sağlık sebebine bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; mazeret süresince geçerli olmak üzere, personelin geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması, pozisyonunun bulunduğu ildeki Devlet ve üniversite hastanesinde kendisi, eşi ve çocukları ile mevzuat uyarınca bakmakla yükümlü olduğu ana ve babasının hastalığının tedavisinin mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunu kuruma ibraz etmesi halinde yerine getirilebilir. Sağlık mazeretinin sona ermesi durumunda, eski pozisyonun bulunduğu il sınırları içerisindeki aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyona yeniden atama yapılır.

(…)”; 5.1.Ek madde 9’un ilgili hükümleri; “…Söz konusu personelden; yükseköğrenim mezunu olanların “idari büro görevlisi” unvanlı pozisyonlara, diğerlerinin ise “idari destek görevlisi” unvanlı pozisyonlara atama teklifleri yapılır.

(…)”

Düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

6. İlgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusuna ilişkin

“Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden 7. Başvuran sağlık raporları dikkate alınarak Karaman Merkezde uygun bir yere atamasının yapılmasını talep etmiş, idare ise başvurana sağlık durumuna uygun işlerin verildiğini / verileceğini belirtmiştir.

8. Somut olayda; 8.1. Başvuranın hizmet cetveli incelendiğinde, 31/08/2007 tarihinde sözleşmesinin başladığı, son olarak sözleşmesinin 02/04/2018 tarihinde yenilendiği, 8.2. Başvuran lise mezunu olması nedeniyle, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin

Esaslar’ın Ek 9. maddesi uyarınca ‘idari destek görevlisi’ olarak ataması yapıldığı, 8.3. Başvuran hakkında Karaman Devlet Hastanesinin 24/03/2015 tarihli raporunda “hastanın hastalığı nedeniyle ağır ve zorlayıcı işlerde çalışması hastalığı açısından uygun değildir” ve aynı hastanenin 18/03/2020 tarihli raporunda ise; “hastanın tozlu, rutubetli, nemli ve iritan gazların bulunduğu ortamlarda çalışması uygun değildir” şeklinde rapor düzenlendiği 8.4. Başvuran sağlık raporları doğrultusunda idareden, sağlığına uygun işler verilmesini talep etmiş, başvuran çalıştığı okul idaresince başvurana, başvuranın ‘sınıf, koridor ve tuvalet temizlikleri görevlerine’ verilemediği, ‘her gün okul bahçesinin temizliğini yapmak, çöp kovalarını boşaltmak, okul idari odalarının temizliğini yapmak, masaların tozunu almak, zemine paspas çekmek vb.’ görevlerine verildiği, Tespit edilmiştir.

9. İdari destek görevlisinin, çalıştığı idare fark etmeksizin, genel olarak yapacağı işler

‘kurumda bulunan çöp kovalarını temizleme, kurumu zemini ile beraber temizleme, kurumu havalandırma, pencereleri ya da klimayı açma, fotokopi işlerini yapma, basit ve diğer işleri yapma’ şeklinde belirtilebilir.

10. 16 Haziran 2004 tarih ve 25494 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ağır ve Tehlikeli

İşler Yönetmeliği uyarınca, hangi işlerin ağır ve tehlikeli işlerden sayılacağı Yönetmelik ekinde sayılmış ve ekteki çizelgede yer almayan herhangi bir işin ağır ve tehlikeli işlerden sayılıp sayılmayacağı konusunda karar vermeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkili olduğu düzenlenmiştir.

11. Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği ekinde bulunan çizelgede yer alan ağır ve tehlikeli işlerin başlıkları şu şekildedir: Arama ve Sondaj İşleri, Metalurji Sanayii ile İlgili İşler, Taş ve

Toprak Sanayii ile İlgili İşler, Metal ve Metalden Mamul Eşya Sanayii ile İlgili İşler, Ağaç ve

Bunlardan Mamul Eşya Sanayii ile İlgili İşler, Yapı İşleri, Kimya Sanayi İle İlgili İşler, İplik

Dokuma ve Giyim Sanayi ile İlgili İşler, Kağıt ve Selüloz Sanayii İle İlgili İşler, Gıda ve İçki

Sanayii ile İlgili İşler, Tütün Sanayii İle İlgili İşler, Enerji Üretimi, Nakli ve Dağıtımı ile İlgili

İşler, Nakliye Benzeri İşler, Tarım ve Hayvancılık İşleri, Ardiye ve Antrepoculuk, Haberleşme, Çeşitli İşler.

12. Başvuranın 2015 yılı hastalık raporunda ‘ağır ve zorlayıcı işlerde çalışması hastalığı açısından uygun değildir’ kanaatine varıldığı ve başvuranın raporları doğrultusunda çalıştığı okul idaresince, başvuranın ‘sınıf, koridor ve tuvalet temizlikleri görevlerine’ verilemediği, ‘her gün okul bahçesinin temizliğini yapmak, çöp kovalarını boşaltmak, okul idari odalarının temizliğini yapmak’ görevlerine verildiği görülmüştür.

13. Ağır işler bakımından yukarıda bahsi geçen Yönetmelik, yapılacak değerlendirme bakımından esas teşkil etmektedir. Söz konusu Yönetmelik bakımından yapılan değerlendirmede, başvurana verilen işlerin ağır işler kavramına girmediği açıktır.

14. Zorlayıcı işler kavramı, geniş bir kavram olup, kişinin hastalığına, yaşına, cinsiyetine göre değişiklik gösteren bir husustur. Söz konusu hususun konunun uzmanları tarafından değerlendirilmesinin uygun olduğu düşünülmektedir. Ayrıca başvuranın raporlarından birinin

2015 yılına ait olduğu (raporun süreklilik arz etmediği), bu nedenle bahsi geçen

hastalıklarının devam edip etmediğinin tespit edilmesi gerekmektedir.

15. Başvuranın çalıştığı okul müdürü tarafından Karaman İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne yazılan 31/08/2020 tarihli yazıda “Osman Yüksel’in başka bir kurumda görevlendirme ısrarı ve kurumda ben hastayım, iş yapamam gibi söylemleri kurumda çalışma barışını bozmaktadır. Osman Yüksel’in isteği doğrultusunda başka bir kurumda görevlendirilmesi” yönünde talepte bulunduğu görülmüştür.

16. Başvuranın ‘ağır ve zorlayıcı işlerde çalışması hastalığı açısından uygun değildir’ kanaatine varılan raporunun 2015 yılına ait olduğu, söz konusu hastalıkların iyileşip iyileşmediği ya da kötüleşip kötüleşmediğinin tespitinin gerektiği, başvuranın çalıştığı okul idaresinin de başvuranın başka bir kuruma görevlendirilmesini istediği görülmüş olup, Karaman İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından, hem personelinin sağlığının korunması hem de okul idaresinin çalışma barışının sağlanması açısından, başvuranın hastalıklarının devam edip etmediği yönünde güncel bir kurul raporu alınması için başvuranı hastaneye sevk etmesinin uygun olduğu kanaatine varılmıştır.

17. Karaman İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından sevk edilecek olan başvuran hakkında alınacak kurul raporunda; 17.1. Başvurana ait Karaman Devlet Hastanesinin 24/03/2015 tarih ve protokol nolu raporunda başvuranın hastalıklarının Gastro-özafajial reflü hastalığı, özafajitsiz; Servikal disk bozukluğu; Lumbar ve diğer intervertebral disk bozukluklari radikülopati ile olduğu belirtilmiş olup, başvuranın söz konusu hastalıklarının devam edip etmediği, iyiye ya da kötüye gidip gitmediğinin tespiti, 17.2. Başvuranın bahsi geçen hastalıklarının ve tanısı yapılan (astım) / yapılacak diğer hastalıklarının, başvurana verilen ‘‘her gün okul bahçesinin temizliğini yapmak, çöp kovalarını boşaltmak, okul idari odalarının temizliğini yapmak’’ görevleri bakımından ‘ağır ve zorlayıcı iş’ teşkil edip etmediği, Hususlarında ayrıntılı bilgilerin ilgili Devlet Hastanesi’nden talep edilerek, başvuran hakkında alınacak güncel hastalık raporu doğrultusunda başvuranın talebinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde “İyi yönetim ilkelerine” yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “makul sürede karar verme” ve “hesap verilebilirlik”, ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, ilgili idarenin işlemleri yönünden, Konya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiği takdirde

BAŞVURUNUN KABULÜNE;

Başvuranın, sağlık raporu alınması amacıyla hastaneye sevkinin sağlanarak, alınan rapor doğrultusunda sağlık durumuna uygun bir görevde çalıştırılması hususunda

KARAMAN İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Karaman İl

Milli Eğitim Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde

Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana, Karaman İl Milli Eğitim Müdürlüğüne ve bilgileri için

Karaman Devlet Hastanesine tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi