Eş durumundan tayin talebinin norm kadro açığı ve hizmet puanı yetersizliği gerekçesiyle reddedilmesi ve aile birliğinin korunması gerekliliği (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/2327-S.21.3786

BAŞVURU NO : 2020/96703

KARAR TARİHİ : 09/02/2021

TAVSİYE KARARI ,TCKN:

BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

Eş durumundan tayin yapılması talebi.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 17/09/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 2017 Ağustos ayı itibariyle eş durumundan

İlkokuluna atandığını, okulu ile evinin arasının 93 km olduğunu, günlük gidiş gelişin 4 saatini aldığını, pandemi sürecinde servislerin kaldırıldığını, biri 9 biri 3 yaşında iki çocuk annesi olduğunu, eşinin özel sektörde bir reklam ajansı sahibi olduğunu, 75 yaşında bakmakla yükümlü olduğu babası Alzheimer hastası olduğunu, haftanın 3 günüde Konya – Karatay Alzeimer Bakım Merkezine götürülüp getirilmesi gerektiğini, 3 yıldır tüm dönemler eş durumu özür atamalarına başvurmasına rağmen atanmadığını, 2020 Ağustos döneminde tercihleri içinde olan bir okulu dört puanla kaçırdığını, il dışından gelenler için 2012 yılından beri Atama ve yer değiştirme yönetmenliğinde “il dışına il, ilçe emri verilir ibaresi” bulunmamasına rağmen atama takvimine uyulmaksızın 2012 il emri, 2013 ilçe emri, 2014 il ilçe emri, 2016 okul emri, 2017 il emri, 2018 okul emri, 2019 ilçe emri, 2020 il emri verildiği için dışarıdan gelen bir kaç yıllık çok daha düşük puanlı öğretmenler puan gözetilmeksizin kendisinin özür ilçesine yerleştirildiğini, kendisinin 14 yılına ve 197 puanına rağmen mağdur edildiğini, İl içine ilçe emri verilmediği sürece kendi gibi birçok insanın mağduriyetinin devam edeceğini belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gönderilen 2.11.2020 tarihli cevabi yazı ve eklerinde özetle;

2.1. Başvuranın Konya ili ilçesi sınıf öğretmeni olarak görev yaptığı,

2.2. Bakanlığın kadrolarında görev yapan öğretmenlerin isteğe ve mazerete bağlı olarak yer değiştirme işlemlerinin 17.04.2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Millî

Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile hükümleri doğrultusunda yayımlanan Duyurular kapsamında alınan tercihler üzerinden hizmet puanı üstünlüğüne göre gerçekleştirildiği,

2.3. 2020 yılı yaz tatili mazerete ilişkin yer değiştirme işlemlerinin bu kapsamında 24.08.2020 tarihinde tamamlandığı, Duyuru kapsamında iller arası yer değiştirmek üzere başvuruda bulunan; ancak ataması tercihleri doğrultusunda gerçekleşmeyen öğretmenlerin atama işlemleri

Bakanlık Makamının 03.09.2020 tarihli onayı ile mazeretlerinin bulunduğu il millî eğitim müdürlükleri emrine norm kadro fazlası öğretmen olarak gerçekleştirildiği,

2.4. Söz konusu Duyuru kapsamında ilan edilen eğitim kurumlarına gerçekleştirilen bir atama işlemi bulunmadığı,

2.5. Diğer bir ifadeyle söz konusu Duyuru kapsamında ilan edilen eğitim kurumlarına yapılan atama işlemlerinde tercih ve hizmet puanı üstünlüğüne riayet edildiği,

2.6. İl millî eğitim müdürlükleri emrine atanan öğretmenlerin eğitim kurumlarına atama işlemleri, Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği gereği ihtiyaç ve norm kadro fazlası öğretmenlerin yer değiştirmeleri” başlıklı 53’üncü madde hükümleri doğrultusunda il içerisinde alanlarında ihtiyaç bulunan eğitim kurumlarına yine tercih ve hizmet puanı üstünlüğüne göre/resen ilgili Valilikçe gerçekleştirildiği, 2.7. 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 37’nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında; “Öğretmenlerin Bakanlıkça belirlenen hizmet bölge veya alanlarında en az üç eğitim öğretim yılı görev yapması esastır. Bunların yer değiştirme suretiyle atamaları her yıl yapılan atama plan ve programları çerçevesinde eğitim öğretim faaliyetlerini etkilemeyecek şekilde sonuçlandırılır. Bakanlıkça belirlenen özür gruplarına bağlı yer değiştirmeler ise yarıyıl ve/veya yaz tatillerinde yapılır.” hükmü bulunduğu,

2.8. Eğitim-öğretim hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi için aday öğretmenliğe ve öğretmenliğe yapılacak atamalar ile öğretmenlerin yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkartılan ilgi Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme

Yönetmeliğinin Mazeret ve engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeler başlıklı 49’uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde: “Öğretmenlerin; aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri hakkında, Devlet Memurları

Kanunu ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak…;Aile birliği mazereti ile engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeler, yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılır.” denildiği,

2.9. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde yer alan temel ilkelerin dikkate alındığı,

2.10. İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde Millî Eğitim Bakanlığı özür durumuna bağlı yer değiştirme taleplerini değerlendirirken yer değişikliği isteyen öğretmenlerin alanındaki norm kadro açığı ve hizmet puanı üstünlüğüne göre değerlendirme hususunda bağlı yetki içerisinde olduğu,

2.11. Başvuranın Konya ili ilçesi İlkokulu Sınıf Öğretmeni olarak görev yapmakta iken, 2020 Yılı Ağustos Mazerete Bağlı Yer Değiştirme Döneminde

Konya ili Karatay ve Selçuklu ilçelerindeki eğitim kurumlarından 40 tercihte bulunmuştur.

Ancak davacının tercih yapmış olduğu bu eğitim kurumlarına yine davacı gibi özür durumuna bağlı olarak yer değiştirmek isteyen öğretmenler arasından en düşük (200) hizmet puanıyla atama yapılmış olup, davacının (196) hizmet puanı olduğundan hizmet puanı yetersizliğinden ataması yapılamamıştır. Diğer taraftan davacının tercih ettiği (10) kurum muhtemel boşalacak eğitim kurumu olduğundan ve bu kurumdan özür durumuna bağlı olarak yer değişikliği isteyen öğretmenler atanamadığı için kadroları boşalmadığından (atama sonuç ekranında bu eğitim kurumlarının karşısında puan görünmemesi bu durumu ifade etmektedir) bu kurumlara yaptığı tercihler değerlendirilemediği,

2.12. Başvuranın alanında tercih ettiği eğitim kurumunda öğretmen ihtiyacı yokken yapılacak olan atama sonucu öğretmenin bu okulda okutacak bir sınıfının bulunmayacağı,

2.13. Dolayısıyla norm kadro açığı olmadığı halde yapılacak her atamanın ülke düzeyinde öğretmen kaynaklarının yerinde ve verimli kullanımını engelleyeceği,

2.14. Diğer taraftan Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 49’uncu maddesinin altıncı fıkrasında: “İlgili mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı, mülki idare amirliği hizmetleri sınıfı, jandarma hizmetleri sınıfı, sahil güvenlik hizmetleri sınıfı ve emniyet hizmetleri sınıfına giren memurlar, Türk Silahlı

Kuvvetlerine mensup subay ve astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile hakim ve savcıların görev süresiyle sınırlı olmak üzere atandıkları yere, memur olan eşinin atanmasında mevzuatı uyarınca yürürlüğe konulan norm kadro sayılarına ilişkin hükümler uygulanmaz.” denildiği,

belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”, 41 inci maddesinde; “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar.”

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı ; 5.1. 72 nci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır. Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir.” 6. 25.06.1983 günlü, 18088 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Devlet

Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin;

6.1. “Temel ilkeler” başlıklı 4 üncü maddesinde; “a) Yer değiştirme suretiyle atamalarda kadro imkanları göz önünde bulundurulur.

b) Yer değiştirme suretiyle atamalar, ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılmak suretiyle oluşturulan bölgeler arasında yapılır.

c) Bu atamalarda, memurların bölgeler arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamak esastır.”,

6.2. “Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarda Gözönünde Bulundurulacak Hususlar” başlığını taşıyan 9 uncu maddesinde; “Yer değiştirme suretiyle atanmalar, Devlet

Memurlarının dengeli bir şekilde dağılımını sağlamak için öğrenimi, uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi gibi özellikleri ile boş kadro durumu gözönünde bulundurularak kurumlarınca hazırlanan bir plan dahilinde yapılır.

İlgili mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı, mülki idare amirliği hizmetleri sınıfı, jandarma hizmetleri sınıfı, sahil güvenlik hizmetleri sınıfı ve emniyet hizmetleri sınıfına giren memurlar, Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subay ve astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile hakim ve savcıların görev süresiyle sınırlı olmak üzere atandıkları yere, memur olan eşinin atanmasında mevzuatı uyarınca yürürlüğe konulan norm kadro sayılarına ilişkin hükümler uygulanmaz.”,

6.3. “Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 14 üncü maddesinde; “ (Değişik: 30/6/2014-2014/6578 K.) Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun; a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere, b) Eşlerin her ikisinin de aynı kurumda çalışıyor olması halinde, kurumun daha fazla hizmet ihtiyacı duyduğu yere, c) Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere, d) Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere, (2) e) Milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olan eşlerinin bulunduğu yere, atanması suretiyle yapılabilir.

Aile birliği mazeretine dayanarak yer değiştirme isteminde bulunan memur eşinin kamu kurum ve kuruluşlarında kamu personeli olarak çalıştığına veya atanmayı talep ettiği yerde eşinin başvuru tarihi itibariyle son 2 yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya hizmet akdiyle işverene bağlı olarak çalıştığına ya da birinci fıkranın e bendinde sayılan görevlerde bulunduğuna ilişkin belgeyi kuruma ibraz etmekle yükümlüdür ayrıca yer değiştirme duyurusuna evlilik durumunu kanıtlayan belgenin eklenmesi gerekir.”,

6.4. 28 inci maddesinde ; “Özel Yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe aykırı hükümler yer alamaz.”,

7. 17.04.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim

Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin;

7.1. Mazeret ve engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeler başlıklı 49 uncu maddesinde; “(1) Öğretmenlerin; aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri hakkında, Devlet Memurları Kanunu ile Devlet Memurlarının Yer

Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak; a) Aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme, her iki eşin de öğretmen olması ve bu kapsamda yer değiştirmek istedikleri yerlerde alanları itibarıyla öğretmen ihtiyacı bulunmaması durumunda, istemeleri hâlinde her ikisinin de alanları itibarıyla öğretmen ihtiyacı bulunan ile/ilçeye atanmaları suretiyle gerçekleştirilebilir.

b) Öğretmenlikte ve devlet memurluğunda adaylığı kaldırılmayanlar, devlet memurluğunda adaylığı kaldırılıp da öğretmenliğe ilk atama kapsamında atananlar ve yeniden atama ve kurumlar arası atama yoluyla öğretmenliğe atananlardan atandığı yerde en az bir yıl çalışmayanlar ile eşi isteğe bağlı sigortalı olan öğretmenler, aile birliği mazeretine bağlı olarak yer değiştirme isteğinde bulunamaz.

c) Eşleri geçici olarak görevlendirilen öğretmenler, eşlerinin geçici olarak görevlendirildiği yere aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme isteğinde bulunamaz.

ç) Aile birliği mazereti ile engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeler, yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılır.”

7.2. İhtiyaç ve norm kadro fazlası öğretmenlerin yer değiştirmeleri başlıklı 53 üncü maddesinde; “(1) Eğitim kurumunun ya da bölümün/eğitim kurumunda uygulanmakta olan mesleki ve teknik eğitim alanının kapanması, program değişikliği, Bakanlığın öğretmenliğe atanacakların tespitine ilişkin kararıyla ders/alan kaldırılması ya da norm kadro esasları gereğince yapılacak düzenlemeler sonucu öğretmen fazlalığı oluşması hâlinde; eğitim kurumunun ya da bölümün kapatılması veya program değişikliği sonucunda bu eğitim kurumlarında görevli öğretmenler, yeni eğitim kurumu açılarak öğrencilerin taşınması hâlinde bu eğitim kurumlarına, öğrenci azlığı nedeniyle kapatılan eğitim kurumlarında ya da bölümlerde görevli olanlar ise açık norm kadro bulunması hâlinde öncelikle öğrencilerin taşındığı eğitim kurumları olmak üzere il içinde alanlarında ihtiyaç duyulan eğitim kurumlarına mazeretleri ve tercihleri de dikkate alınmak suretiyle atanır.

(2) Bu şekilde yapılan atamalarla fazlalığın giderilememesi hâlinde bu durumdaki öğretmenler tercihleri de dikkate alınmak suretiyle öncelikle il içinde alanlarında ihtiyaç duyulan eğitim kurumlarına atanır. İl içinde alanlarında ihtiyaç bulunmayanların atamaları, bulundukları ilde çalışılması gereken süre şartı aranmaksızın tercihleri doğrultusunda yer değiştirme döneminde il dışına yapılabilir; bunlardan zorunlu çalışma yükümlülüğü bulunanlar, alanlarında ihtiyaç bulunan zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarına atanır.

(3) Öğretmenlerden; herhangi bir nedenle istihdam alanı daralanlar ile görevli oldukları eğitim kurumlarında alanlarında norm kadro sayısı azalanlar, hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılacak değerlendirme sonucunda hizmet puanı en az olandan başlamak üzere norm kadro fazlası olarak belirlenir. Hizmet puanının eşitliği hâlinde sırasıyla; öğretmenlikteki hizmet süresi daha az olan, öğretmenliğe daha sonra başlayan norm kadro fazlası olarak belirlenir.

Hizmet puanlarının hesabında yer değiştirme başvurularının son günü esas alınır. Norm kadro fazlası olarak belirlenen öğretmenler; öncelikle görevli oldukları yerleşim yerindeki ya da ilçedeki eğitim kurumları olmak üzere il içinde alanlarında norm kadro açığı bulunan eğitim kurumlarına tercihleri de dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre atanır.

(4) Genel hayatı etkileyen deprem, sel, yangın ve benzeri doğal afetler nedeniyle olağanüstü durumların oluştuğu yerlerdeki eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı, öncelikle bu madde kapsamında bulunan ihtiyaç fazlası öğretmenlerle karşılanır.

(5) Bu madde kapsamında il içinde yapılan atamalarla fazlalığın giderilememesi durumunda fazlalık, il içinde zamana bağlı olmaksızın yapılacak yer değiştirmelerle giderilir. Bu şekilde yapılacak yer değiştirmeler, duyurusu yapılan eğitim kurumlarına öğretmenlerin tercihleri de dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır. Fazla konumdaki öğretmenlerden herhangi bir kuruma atanmak üzere başvuruda bulunmayanlar ile tercihlerine atanamayanların görev yerleri, il içinde valiliklerce resen belirlenir. (Ek cümle:RG-8/9/2016-

29825) Ancak ilgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında

engelli olduğu belirtilen öğretmenler ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan öğretmenlerden norm kadro fazlası konumunda bulunanlar, engellilik durumlarının devamı süresince resen görev yeri belirlemeden istisnadır.

(6) Dönüştürülen eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler, dönüşen eğitim kurumuna öğretmen olarak atanma şartlarını taşıması ve alanlarında norm kadro bulunması hâlinde hizmet puanı üstünlüğüne göre öncelikle bu eğitim kurumlarına atanır.”

7.2. Yer değiştirmelerde esas alınacak hususlar başlıklı 55 inci maddesinde; “(1)

Öğretmenlerin yer değiştirmeleri Bakanlıkça belirlenen takvime göre yapılır.

(2) Yer değiştirmelere ilişkin iş ve işlemler Bakanlığın internet sitesinde duyurulur. Yer değiştirme başvuruları duyuruda belirtilen süre içinde elektronik ortamda yapılır. Elektronik ortamda yapılmayan başvurular ile onaylatılmayan başvurular geçersiz sayılır. Başvurular şahsen ya da noter aracılığıyla vekâlet verilen kişilerce yapılabilir.

(3) Tercihe bağlı yer değiştirmeler hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır. Hizmet puanlarının hesabında yer değiştirme başvurularının son günü esas alınır. Hizmet puanının eşitliği hâlinde sırasıyla; öğretmenlikteki hizmet süresi daha fazla olana, öğretmenliğe daha önce başlayana öncelik verilir; eşitliğin devamı hâlinde ise atanacak öğretmen bilgisayar kurası ile belirlenir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idare tarafından tesis edilen işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı değerlendirilerek başvurunun kabulü yönünde hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9. 1 no.lu paragrafta ayrıntılı açıklandığı üzere; başvuran, 2017 Ağustos ayı itibariyle eş durumundan İlkokuluna atandığını, okulu ile evinin arasının 93 km olduğunu, 3 yıldır tüm dönemler eş durumu özür atamalarına başvurmasına rağmen atanmadığını, 2020 Ağustos döneminde tercihleri içinde olan bir okulu dört puanla kaçırdığını, dışarıdan gelen bir kaç yıllık çok daha düşük puanlı öğretmenler puan gözetilmeksizin kendisinin özür ilçesine yerleştirildiğini, kendisinin 14 yılına ve 197 puanına rağmen mağdur edildiğini, İl içine ilçe emri verilmediği sürece kendi gibi birçok insanın mağduriyetinin devam edeceğini belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

10. Başvuranın 2017 Ağustos ayı itibariyle eş durumundan Konya ili ilçesinde bulunan İlkokuluna atandığı ve halen burada görev yaptığı anlaşılmaktadır. Başvuran gerek eş durumundan gerekse ilçenin evine uzaklığının 93 km olduğundan ve küçük çocukları ile bakıma muhtaç babası bulunduğundan bahisle tayinini evine yakın okullara yapılması için yıllardır başvurduğunu ancak puanın gözetilerek tayin yapılmadığını şikayet etmektedir.

11. Devlet Memurları Kanununun 72 nci maddesi gereği idare eş durumu nedeniyle yapılacak atamalarda aile birimini muhafaza etmek amacıyla gerekli koordinasyonu yapmakla görevlidir.

Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 49 uncu maddesi gereği, öğretmenlerin; aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri hakkında, Devlet Memurları Kanunu ile Devlet Memurlarının Yer

Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır.

12. İdare başvuranın talep ettiği okullarda norm kadro açığının bulunmadığını belirtmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığı, Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 53 üncü maddesi gereği öğretmenleri hizmet puanını dikkate alarak il içinde alanlarında ihtiyaç duyulan eğitim kurumlarına mazeretleri ve tercihleri de dikkate alınmak suretiyle atama yapmaktadır.

13. Ancak Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair

Yönetmeliğin 14 üncü maddesi gereği memurun kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere eş durumundan atamasının yapılması gerekmektedir. Her ne kadar başvuranın eş durumundan yer değişikliğine hizmet puanı yetmese de Yönetmeliğin 14 üncü maddesi gereği başvuranın eşinin görevi gereği ilçeye gidemeyecek olması, ilçenin uzaklığı ve başvuranın 3 yıldır bu ilçeye gidip gelmesi dikkate alındığında

Anayasanın 41 inci maddesi gereği aile bütünlüğünün korunması amacıyla tayin talebinin dikkate alınması gerektiği değerlendirilmektedir.

14. Benzer konuda verilmiş Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. İdare Dava Dairesinin 2020/251

Esas 2020/329 Karar sayılı emsal kararında da aile birliğinin hizmet puanı uygulamasından önce gelmesi gerektiği belirtilmiş, idarenin hizmet puanı yetersizliği nedeniyle yer değişikliği talebinin reddine ilişkin işlemi iptal edilmiştir. Isparta İdare Mahkemesinin 2019/240 Esas 2019/1034 Karar sayılı kararı da aynı gerekçelerle idarenin eş mazereti nedeniyle il içi yer değişikliğini reddeden işleminin iptali yönündedir.

15. Hakkaniyet ilkesi gereği de aile birliğinin korunması amacıyla Anayasanın 41 inci maddesi gereği Milli Eğitim Bakanlığı Atama Yer Değiştirme Yönetmeliğinde uygulanan hizmet puanı uygulamasının üst normların amaç ve ruhuna uygun düşmediği değerlendirilmektedir.

16. Yukarıda aktarılan hususlar, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; aile birliğinin sağlanması amacıyla başvuranın talebinin kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında

Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Konya

İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.”

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE,

Aile birliğinin sağlanması amacıyla başvuranın eş durumundan atamasının yapılması hususunda MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI’NA tavsiyede bulunulmasına,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin, otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Kararın Başvuran ile MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI’NA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi