|
ÖZET: Başvuran, yıllık izin talebinin reddedilmesi ve astım hastalığı nedeniyle idari izinli sayılma talebinin değerlendirilmesi sürecinde yaşadığı sorunlar nedeniyle geçici görevlendirmesinin iptalini ve manevi tazminat talep etmiştir. İdare, başvuranın görevlendirilmesinin kamu yararı gözetilerek yapıldığını savunsa da, bu işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Başvuranın psikolojik durumunun bozulduğuna dair sunduğu delillerin yetersiz olduğu belirtilmiş ve tazminat talebi reddedilmiştir. İdarenin, başvuranın sağlık raporunu değerlendirirken özlük dosyasına başvurmasının gereksiz olduğu ifade edilmiştir. Ancak, geçici görevlendirme işleminin kamu personelinin etkin kullanımı açısından yeterli bilgi ve somut verilere dayanmadan yapıldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın geçici görevlendirilmesinin iptali talebi kabul edilirken, tazminat talebi reddedilmiş ve Ticaret Bakanlığına, başvuranın durumunu göz önünde bulundurarak işlem tesis etmesi için tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/5008-S.21.8133
BAŞVURU NO : 2020/98480
KARAR TARİHİ : 29/03/2021
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TİCARET BAKANLIĞI
Hakkında uygulanan görevlendirmenin iptali ve manevi
BAŞVURUNUN KONUSU :
tazminat talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 14/10/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran İstanbul Ticaret İl Müdürlüğünde görev yapmakta olduğunu, 23/03/2020 tarihinde koronavirüs salgınından dolayı kreşlerin de kapatılmış olması ve iki kızına da bakması gerektiğinden posta yoluyla yıllık izin talebinde bulunduğunu, yıllık iznin idare tarafından kabul edilmediğini, kronik rahatsızlığın olduğuna dair doktor raporu alınması gerektiğinin bildirildiğini, ilgili raporu almasının akabinde yıllık iznin kabul edildiğini, sonrasında geçici olarak Bakırköy Kaymakamlığına Raportör olarak görevlendirildiğini, fakat tarafına talep etmesine rağmen görevlendirme evrakının tebliğ edilmediğini Bilgi Edinme Kanununda yer alan 15 günlük cevap verme süresinin geçirildiğini, doktor raporunda kronik rahatsızlığın olduğunun belirtilmiş olmasına rağmen ilgili doktor raporuna inanılmayarak özlük dosyasının açıldığını, özlük dosyasında astım rahatsızlığına ilişkin herhangi bir rapor ya da izne rastlanılmadığına ilişkin CİMER üzerinden özlük dosyasına ilişkin bilgilerin yayınlandığını, bu nedenle özel hayatın gizliliği ilkesine uyulmadığını, tüm hususlarla ilgili olarak ilgili idari işlemleri gerçekleştirenler hakkında idari soruşturma açılmasını talep ettiğini, söz konusu talebinin İstanbul Valiliği tarafından reddedildiğini ve Ticaret Bakanlığına gönderilmediğini bu nedenle soruşturma süresi geçirilerek zamanaşımına uğramasına sebebiyet verildiğini belirterek tarafının 29/05/2020 tarihinden itibaren idare ile yaşadığı sorunlar sebebiyle psikolojik tedavi görüp ilaç kullandığı ve bu nedenle manevi olarak yıprandığından bahisle manevi tazminat ve görevlendirmesinin iptal edilerek eski görev yerine dönmeyi talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Ticaret
Bakanlığı tarafından gönderilen 15/01/2021 tarih ve E sayılı cevabi yazıda özetle; Başvuranın 23.03.2020 tarihinde whatsapp uygulaması aracılığı ile yıllık izin talebinde bulunduğu, ancak bu hususun usule uygun olmadığının kendisine bildirilmesinin akabinde
24.03.2020 tarihinde dilekçe vererek okul öncesi çağda iki çocuğu olduğundan bahisle yıllık
izin ve idari izinli sayılma talebinde bulunduğu, ilgili dilekçe ekine de astım olduğuna dair doktor raporunu eklediği ve o tarihten itibaren kendisinin izinli sayıldığı, bu raporun teyidi için özlük dosyasının açılmadığı personeller için ayrıca tutulan izin ve rapor kayıt çizelgesi olduğu, ancak açılan soruşturma kapsamında İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü ile yapılan yazışmalar neticesinde ilgili raporun resmi rapor formatında olmadığı, müştekinin eski hastalık öyküsü, ilaç kullanımı ve tanıyı destekleyen bir hastalık öyküsünün bulunmadığının belirtildiği, psikolojik bir tedavi gördüğüne ilişkin herhangi bir raporun da sunulmadığının anlaşıldığı, başka bir personelin de hamileliğinin 32. haftasında olması ve 75 km yol geliyor olması nedeniyle o personelin evine yakın Silivri Kaymakamlığına naklini yaparken aynı anda başvuranın naklini de evine yakın olan Bakırköy Kaymakamlığına yapıldığı, söz konusu yeni görev yerinin tarafına tebliğ edilmemesi nedeni ile İl Müdürü hakkında disiplin soruşturması başlatıldığı ve neticede uyarma cezası teklif edildiği, başvuran ile yapılan şifahi görüşme neticesinde de başvuranın eski görev yerine dönmeyi istemediğinin bilgisinin alındığı, İfade edilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin “Yöneticilerin sorumlulukları” başlıklı 31 inci maddesinde “Bakanlığın her kademesindeki yöneticileri, görevlerini mevzuata stratejik plan ve programlara, performans ölçütlerine ve hizmet kalite standartlarına uygun olarak yürütmekten sorumludur.” 6. Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin
Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “ Hastalık İzni verilmesi” başlıklı 7 nci maddesinde “Hastalık raporlarının fenne aykırı olması konusunda tereddüt bulunması halinde memur, hastalık izni kullanıyor sayılmakla birlikte Sağlık Bakanlığınca belirlenen ve memurun bulunduğu yere yakın bir hakem hastaneye sevk edilir ve sonucuna göre işlem yapılır.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. İlgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek, başvuru konusu hakkında başvuranın, geçici görevlendirilmesinin iptali ve tazminat talebine yönelik talebinin
REDDİ’NE, İlgili sağlık raporunun personelin özlük dosyası araştırılması suretiyle uygunluğunun denetlenmesinin mevzuata aykırı olması nedeniyle idarenin hatalı davrandığının kabulü yönünde Ticaret Bakanlığına TAVSİYEDE bulunulması şeklinde “Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, yıllık izin talebinde bulunmasının akabinde Bakırköy Kaymakamlığına Raportör olarak görevlendirildiğini ve astım hastası olması nedeniyle idari izinli sayılması için dilekçe verdiğinde raporun doğru olup olmadığını değerlendirmek için özlük dosyasının açıldığını belirterek görevlendirmesinin iptalini ve idare ile yaşadığı sorunlar sebebiyle manevi olarak yıprandığından bahisle tazminat talebinde bulunmuştur.
9. İdare tarafından gönderilen belge ve eklerinden, başvuranın görevlendirmesinin evine yakın olması sebebiyle Bakırköy Kaymakamlığına yapıldığı, anılan görevlendirmenin ilgili personelin etkin ve verimli çalışabilmesi için düzenlenen planlama dahilinde olduğu, başvuranın astım hastası olduğu yönündeki sağlık raporun değerlendirilmesi için özlük dosyasına bakılmasının gerekmediği belirtilse de İstanbul Ticaret İl Müdürünün 29.05.2020 tarih ve E sayılı raporunda “ ’e ait özlük dosyasının incelenmesinden adı geçenin astım hastası olduğuna dair herhangi bir belge bulunamadığı” şeklinde ifadenin olduğu dolayısıyla raporun gerçekliğinin bu şekilde araştırıldığı, ayrıca başvuran ile idare tarafından yapılan şifahi görüşmede başvuranın İl Müdürlüğüne dönmek yönünde bir talebin olmadığının ifade edildiği anlaşılmaktadır.
10. Başvuranın iddiaları ve idarenin açıklamaları kapsamında idare ile başvuran arasındaki uyuşmazlığın, başvuran hakkında uygulanan geçici görevlendirme işlemi ve idare ile arasında yaşanan olumsuz olaylardan dolayı psikolojisinin bozulması sebebiyle tazminat talebi noktasında düğümlendiği anlaşılmaktadır.
11. Başvuranın hakkında uygulanan geçici görevlendirme işlemi açısından: başvuran hakkında uygulanan geçici görevlendirme işleminin her ne kadar başvuranın lehine yapıldığı idarece ifade edilse de anılan geçici görevlendirme işleminin kamu personelinin etkin ve verimli kullanılması açısından kamu yararı gözetilerek yapıldığına ilişkin idarece herhangi bir bilgi sunulmadığı, söz konusu geçici görevlendirme işleminin geçici nitelikte bir hizmete yönelik olmadığı, görevlendirilen kurumun ihtiyacını karşılamak için yapıldığına yönelik somut bilgiye ulaşılamadığı, görevlendirmeye ilişkin sürenin belirlenmediği bu bağlamda söz konusu görevlendirme yönünden idarenin takdir yetkisini objektif kriterlere göre kullandığına ilişkin somut verilere ulaşılamadığı anlaşıldığından söz konusu işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu değerlendirilmektedir.
12. Başvuranın idare ile arasında yaşanan olumsuz olaylardan dolayı psikolojisinin bozulması sebebiyle tazminat talebi açısından ise: başvuranın psikolojik tedavi gördüğüne ilişkin e- nabız uygulaması ekran görüntüsüne ilişkin verinin psikolojisinin idarenin işlemleri neticesinde bozulduğu kanaatini tam olarak oluşturmaya yeterli olmadığı, bu bağlamda başvuran tarafından sağlık raporu da sunulmadığından başvuranın iddialarına dayanak teşkil edecek bir delile ulaşılamaması sebebiyle tazminat talebinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
13. Yukarıda bahsedilen hususlar ve tüm dosya çerçevesinde; başvuran hakkında uygulanan geçici görevlendirme işleminin, söz konusu işleme ilişkin unsurları taşımadığı bu bağlamda idarenin takdir yetkisini objektif kriterlere göre kullandığına ilişkin somut verilere ulaşılamadığı anlaşıldığından anılan işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu ve iptal edilmesi gerektiği, başvuranın idare ile arasında yaşanan olumsuz olaylardan dolayı psikolojisinin bozulması sebebiyle tazminat talebi açısından ise başvuranın iddialarına dayanak teşkil edecek bir delile ulaşılamaması sebebiyle tazminat talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, idarenin kısmen bu ilkelere uyduğu görülmektedir.
15. Ancak başvuranın almış olduğu astım raporunun değerlendirilmesi hususunda, Devlet
Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükmünün göz ardı edildiği bu bağlamda idareden bundan sonra bahsi geçen değerlendirmeler yönünden tesis edilecek iş ve işlemlerde anılan mevzuat kapsamında işlem tesis ederek, iyi yönetim anlayışı içerisinde daha dikkatli ve özenli hareket etmesi beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumu’na dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa)
durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlar, 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı İstanbul
İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle; başvuru hakkında Kısmen Tavsiye Kısmen Ret kararı verilmesine, Başvuranın, geçici görevlendirilme işleminin iptali talebinin KABULÜNE, İdarenin söz konusu geçici görevlendirme işlemi açısından başvuranın talebini karşılayacak şekilde işlem tesis etmesi için TİCARET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Başvuranın tazminat talebinin REDDİNE,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, TİCARET BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve gereği için TİCARET BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Sadettin KALKAN
Kamu Başdenetçisi V.