|
ÖZET: Bu karar, Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayi A. Ş.’nde mühendis olarak görev yapan başvuranın, Covid-19 pandemisi nedeniyle idari izinli sayılması gerekçesiyle iş güvenliği uzmanlığına ait ek ödemenin yapılmaması üzerine yaptığı başvurunun reddine ilişkindir. Başvuran, Mayıs ve Haziran ayları için ilave ödemenin yapılmasını talep etmiştir. Ancak, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre, iş güvenliği uzmanı olarak ilave ödeme alabilmek için fiilen görev ifası gerekmektedir.
İlgili mevzuat uyarınca, idari izinli sayılan personelin esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılmaları, ilave görevlerin fiilen ifa edilmesi şartını ortadan kaldırmamaktadır. Bu nedenle, başvuranın idari izinli olduğu dönemlerde iş güvenliği uzmanlığı görevini fiilen yerine getirmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, ilave ödemenin yapılmasına imkan bulunmadığı sonucuna varılmıştır. İdarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/4944-S.21.8034
BAŞVURU NO : 2020/97990
KARAR TARİHİ : 26/03/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE RAYLI SİSTEM ARAÇLARI SANAYİİ
ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : İş güvenliği uzmanlığı ödemesi yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 06/10/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran (TCKN: ); Pandemi nedeniyle çıkartılan genelge doğrultusunda, idari izinli sayıldığı mayıs – haziran ayına ait iş güvenliği ücretinin, 29
Mayıs 2020 tarih ve 31139 sayılı genelgenin 6331 sayılı Kanunla çelişmesi gerekçiyle, tarafına ödenmediğini, 30.04.2020 tarih ve sayılı yazıda “Nisan ayı için ilave ödemeye esas teşkil edecek fiili çalışmasının 160 saat olarak hesaplandığını” ancak sonra bu yazının iptal edilmesine rağmen 6986 sayılı ikinci bir yazı düzenlendiğini ve bu yazıda 2020 Nisan ayı için ilave ödemeye esas teşkil edecek fiili çalışmasının bulunmadığını ifade ederek mezkur 4672
TL. eksik ödemenin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazısına istinaden Türkiye Raylı Sistem Araçları
Sanayi A. Ş. Eskişehir Bölge Müdürlüğü’nün 13.01.2021 tarih ve sayılı yazısında: “
İş güvenliği hakkında ilgili düzenlemelerin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 8 inci Maddesinin 7 fıkrasında yer aldığı, başvuranın talebine ilişkin 15.09.2020 tarihli cevabi yazıda “iş sağlığı ve güvenliği ücretinin ödenebilmesi için fiili çalışma şartının bulunduğu, Covid – 19 kapsamında yayınlanan 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde ise asli görevlerin dışında ilave olarak yürütülen ve fiili çalışma esas alınarak ilave ücret alınan çalışma süreleri için herhangi bir ibareye yer verilmemesi”ne binaen başvuranın talebinin reddedildiği,
6331 sayılı Kanunda açık olarak iş güvenliği ücretinin fiili olarak görev yapma karşılığı
ödendiğinin belirtildiği, kaldı ki, iş güvenliği uzmanlığının asli göreve ek bir görev olduğu ve
Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında istihdama esas görev olmadığı” ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 20.06.2012 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 6331 sayılı İş Güvenliği Kanunu“İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları” başlıklı 8 inci Maddesinin 7 inci fıkrasında: “Kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olma niteliğini haiz personel, gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir.
Bu şekilde görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme, hizmet alan kurum tarafından yapılır.
Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durumdaki görevlendirmeye ilişkin ilave ödemelerde, günlük mesai saatlerine bağlı kalmak kaydıyla, aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler dikkate alınmaz.”
6. 22.03.2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan “COVID-19 Kapsamında Kamu
Çalışanlarına Yönelik İlave Tedbirler” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde: “
Çalıştırma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir… Bu Genelge kapsamında…
idari izinli sayılanlar istihdama esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılırlar. …”,
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran; mühendis olarak Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayi A. Ş.’nde görev yapmakta olup asıl görevi yanında iş güvenliği uzmanlığı görevini ifa ettiği, Covid – 19 pandemisi nedeniyle yayınlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında idari izinli sayılması gerekçe gösterilerek iş güvenliği uzmanlığına ait ek ödemenin yapılmadığını ifade ederek, Mayıs ve
Haziran ayları için mezkur ilave ödemenin yapılmasını talep etmektedir.
9. İlgili mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde: “Kamu kurum ve kuruluşlarında işverene iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda rehberlik ve danışmanlık yapmak üzere görevlendirilen ilgili mevzuata göre çalıştırılan iş güvenliği uzmanı olma niteliğini haiz personel asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalışmakta oldukları kurumda görevlendirilebildikleri, bu şekilde görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için ilave ödeme, yapıldığı, diğer taraftan, Covid – 19 kapsamında idariizinli olarak değerlendirilen personelin istihdama esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayıldıkları” anlaşılmıştır.
9.1. Bu bağlamda mezkur genelge kapsamında idari izinli sayılan personelin esas görevlerini fiilen yer getirmiş sayıldıkları ancak herhangi bir esas göreve ilave görevin fiilen yerine getirildiği hususunda bir değerlendirmenin yer almadığı, diğer taraftan, kamu kurumlarında iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilen personele görev yaptığı her saat için ilave ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, mezkur personelin iş güvenliği uzmanlığı görevi için verilen ilave ödemeye hak kazanabilmesi için görevi fiilen yerine getirmesi gerekmektedir.
Başvuranın ilgili dönemlerde idari izinli sayılıp görev başında olmaması hususunda tarafların açıklamalarında bir çelişki yoktur. Bu sebeple, yukarıda da belirtildiği üzere, fiilen görevin ifası sonucunda 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 8’inci maddesinin 7’inci fıkrası kapsamında ödenen iş güvenliği uzmanlığı ilave ödemesinin, başvuranın fiilen görevini ifa etmemesinden bahisle yapılmasına imkan bulunmamaktadır.
10. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda belirtilen gerekçelerle idarenin işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE RAYLI SİSTEM ARAÇLARI SANAYİ A. Ş. ‘ne tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi