Teknisyenin genel idari hizmetlerde çalıştırılması ve 657 sayılı Kanun’un 45. maddesine aykırılık değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/5762-S.21.9319

BAŞVURU NO : 2020/98715

KARAR TARİHİ : 08/04/2021

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : MERSİN İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Hizmet sınıfına uygun olarak görevlendirilme talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 19/10/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Tarsus İlçe MEM’de çalıştığını kurumda teknik hizmet sınıfında teknisyen olarak görev yapmasına rağmen sınıfı dışında memurların yapması gereken görevlerin personel eksikliği nedeniyle kendisine yaptırıldığını belirterek, bu konunun çözüme kavuşturulmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Mersin İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;

2.1. Millî Eğitim Bakanlığı Yenilik Ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğün Teşkilat Ve Görevlerine İlişkin

Yönergesinin, “Teknisyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 22. Maddesinde; Teknisyenin görev ve sorumluluklarının; makine, araç-gereç, teçhizat, bina, tesis ve benzerlerinin bakım ve onarımını yapmak, korumak ve kullanıma hazır durumda bulundurmak ve de amirlerce verilen diğer görevleri yapmak olarak belirlendiği,

2.2. Mersin İli Tarsus ilçesi İlçe Millî Eğitim Müdürlüğünde genel idari hizmetleri sınıfında personel ihtiyacı bulunduğundan, teknik hizmetler sınıfında görev yapmakta olan , Millî Eğitim

Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevlerine İlişkin Yönergenin 22.

maddesinde belirtilen “Amirlerce verilen diğer görevleri yapmak” ibaresine istinaden birim amirince genel idari hizmetleri sınıfındaki görevlerde de çalıştırılmış olup, bunun haricinde kendisine farklı görev ve sorumluluğun verilmediği,

2.3. Başvuranın İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde Ortaöğretim Mesleki ve Teknik Eğitim Şubesinde görev yaptığı,

2.4. Başvuranın Meslek Lisesi Mobilya Dekorasyon bölümü mezunu olmasından dolayı talebi halinde Mesleki ve Teknik Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda görevlendirilebileceği,

ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;

“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun, 5.1. “Temel ilkeler” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Sınıflandırma: A) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayırmaktır.”

5.2. “Kadroların tespiti” başlıklı 33 üncü maddesinin birinci fıkrasında “Kadrosuz memur çalıştırılamaz.”

5.3. “ Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinde, “… Bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları aşağıda gösterilmiştir.

I – GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI: Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Genel İdare Hizmetleri sınıfını teşkil eder.

II – TEKNİK HİZMETLER SINIFI: Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidro-jeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatcı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okulların-dan mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder.”, (24/7/2013 tarihli ve 28717 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 24/6/2013 tarihli ve 2013/5002 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile programcı ve çözümleyici unvanlarının bu bent kapsamına alınması kararlaştırılmıştır.)

/

5.4. “Memurun başka sınıfta ve derecesinin altında bir görevde çalıştırılamayacağı” başlıklı 45 inci maddesinde “Hiç bir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamaz.”

5.5. “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ncı maddesinin birinci fıkrasında “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.”

düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Tavsiye Karar

Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran özetle, kurumda teknik hizmet sınıfında teknisyen olarak görev yapmasına rağmen personel eksikliği nedeniyle sınıfı dışında çalıştırıldığını belirterek, bu durumun düzeltilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.

8. Anılan İl Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıdan; Millî Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim

Teknolojileri Genel Müdürlüğün Teşkilat ve Görevlerine İlişkin Yönergenin 22. Maddesinde yer alan teknisyenin görevleri arasında amirlerce verilen diğer görevleri yapmanın yer aldığı ve başvuranın da bu kapsamda genel idari hizmetleri sınıfında personel ihtiyacı olması nedeniyle İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde

Ortaöğretim Mesleki ve Teknik Eğitim Şubesinde görev yaptığı ancak başvuranın isteği halinde eğitimine uygun olarak Mesleki ve Teknik Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda görevlendirilebileceği anlaşılmaktadır.

9. 657 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde, sınıflandırma, Devlet kamu hizmetleri görevlerinin ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarının görevlerinin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayrılması şeklinde tanımlanmakta, 33 üncü maddesinde kadrosuz memur çalıştırılamayacağı öngörülmekte, 36’ncı maddesinde, çalıştırılan memurların sınıfları düzenlenmekte ve bu kapsamda büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurların Genel İdare Hizmetleri sınıfını, bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre… teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanların Teknik Hizmetler sınıfını oluşturduğu hüküm altına alınmakta, 45’inci maddesinde ise, hiç bir memurun sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamayacağı hükmü öngörülmektedir.

10. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile kamu personel rejimine kazandırılan “kadro” kavramı devlet örgütü yapısının oluşturulmasında, kamu hizmet ve faaliyetleri ile bunu yürütecek işgücünün planlanmasında kullanılan hukuksal bir araçtır. Kadro, memurun çalıştığı görev yerini, yapacağı işi, bir başka ifadeyle yapacağı görevi tanımlaması açısından önemlidir. Sınıflandırma ise; 657 sayılı Kanunda, Devlet kamu hizmetleri

görevlerinin ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarının görevlerinin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayrılması şeklinde tanımlanmaktadır.

11. 657 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesinde öngörülen “kadrosuz memur çalıştırılamayacağı” ilkesi ile yine aynı Kanun’un 45 inci maddesinde yer alan “hiçbir memurun sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamayacağı” yönündeki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, personel hukukunda memurun kendi sınıfının içinde ve kadro görevinde çalışmasının temel bir prensip olarak kabul edildiği hususunda kuşku bulunmamaktadır. Bir başka deyişle, kamu personelinin bulunduğu hizmet sınıfı içinde ve kadrosu dışında bir görevde istihdam edilemeyeceği kanunun emredici hükümleriyle öngörülmüş genel bir kural niteliğine haiz bulunmaktadır.

12. Somut olay kapsamında, İdarenin personel eksikliği nedeniyle başvuranı Genel İdari Hizmetler sınıfına tabi personellerce yerine getirilebilecek iş ve işlemleri yapmakla görevlendirmesinin, 657 sayılı Kanunun 45 inci maddesinde, hiçbir personelin sınıfı dışında çalıştırılamayacağı şeklinde öngörülen amir hükmüne aykırı olduğu değerlendirilmektedir.

13. Nitekim, Balıkesir İdare Mahkemesi 28/03/2012 tarih ve sayılı kararında, …

Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü Yapım Şube Müdürlüğünde teknisyen olarak görev yapan davacının, evrak kayıt ve arşiv hizmetlerini yürütmekle görevlendirilmesi işleminin, 657 sayı Kanunun 45 inci maddesini aykırı olduğu gerekçesiyle söz konusu görevlendirmenin iptali istemiyle açılan davada, teknik hizmetler sınıfına dahil teknisyen kadrosunda görev yapması gereken davacının, kadrosunun bulunduğu hizmet sınıfı dışında olan ve yapılan işin niteliği gereği Genel İdari hizmetler sınıfında bulunan büro hizmetlerini yürütmesinin 657 sayılı

Kanunun 45 inci maddesinde öngörülen hiçbir memurun sınıfı dışında çalıştırılamayacağı hükmüne aykırı olduğundan dava konusu yapılan işlemde hukuka uyarlık bulunmadığına hükmetmiştir.

14. Bununla birlikte, İdare her ne kadar amir tarafından verilen görevleri yapmanın teknisyenin görevleri kapsamında olduğunu ve bu kapsamda başvurana işler verildiğini belirtse de, 657 sayılı Kanunun “Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 10. Maddesinde amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranacağını ve kendisine verilen amirlik yetkisini kanun ve diğer mevzuatta belirtilen esaslar içinde kullanması gerektiğini düzenlemektedir. Dolayısıyla hiçbir amirin altındaki personele sınıfı dışındaki işleri yaptırma yetkisi bulunmamaktadır.

15. Ayrıca, idarenin sürekliliğini gösteren kamu hizmetlerinin yürütülmesi ve devamlılığı bakımından yerine getirilmesi gereken hizmetleri nedeniyle ihtiyaç duyduğu belli nitelik ve sayıdaki kamu görevlisini ilgili mevzuatındaki koşullar doğrultusunda sağlaması gerekmekte olup, elindeki personeli personel eksikliği nedeniyle sınıfı dışında çalıştırması açıkça hukuka aykırıdır.

16. Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; teknik hizmetler sınıfına dahil teknisyen unvanına sahip başvuranın teknisyen kadrosunda görev yapması gerektiği, kadrosunun bulunduğu hizmet sınıfı dışında olan ve yapılan işin niteliği gereği genel idari hizmetler sınıfında bulunan personelce yürütülebilecek iş ve işlemlerde görevlendirilmesi işleminin 657 sayılı Kanunun 45 inci maddesinde öngörülen hiçbir memurun sınıfı dışında çalıştırılamayacağı yönündeki amir hükmüne aykırılık teşkil ettiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı tespit edilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Mersin İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;

Başvuranın genel idari hizmetler sınıfına tabi personelce yerine getirilebilecek iş ve işlemlerde görevlendirilmesi işleminin makul süre içerisinde geri alınarak teknisyen unvanı ile uyumlu ve unvanın gerektirdiği niteliklere sahip olmayı gerektiren iş ve işlemlerde görevlendirilmesi hususunda MERSİN İL

MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

Bu kararın BAŞVURANA ve MERSİN İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; İdare tarafından

bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/