Zorunlu hizmet süresi hesaplamasında idarenin işleminin hukuka uygunluğu ve başvuranın iddialarının mevzuatla çelişmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/4716-S.21.7614

BAŞVURU NO : 2020/99873

KARAR TARİHİ : 24/03/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : PENDİK İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

Hizmet puanı hesaplanması hk.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 09/11/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran özetle; İstanbul İli, Pendik İlçesi, Cemile Çopuroğlu Ortaokulu’nda matematik öğretmeni olarak görev yaptığını, zorunlu hizmet süresi 5 yıl olan Cemile Çopuroğlu

Ortaokulu’nda zorunlu hizmetini yaparken 18/10/2019 tarihinde zorunlu hizmet süresi 6 yıl olan Şeyhli Ortaokulu’na norm fazlası olduğu gerekçesiyle görevlendirildiğini ve 19/06/2020 tarihinde görevlendirilmesinin bitmesi üzerine kadrosunun bulunduğu okula geri döndüğünü, görevlendirmeden önce zorunlu hizmetinin bitiş tarihi MEBBIS’te 07/01/2021 olarak gözükürken görevlendirme bittikten sonra zorunlu hizmet bitiş süresinin 22/06/2021 olarak değiştiğini, Şeyhli Ortaokulu’nda yaklaşık olarak 8 ay görev yapmasına rağmen zorunlu hizmet yükümlülüğünün yaklaşık olarak 6,5 ay arttığını, oysa zorunlu hizmet süreleri aralarındaki farka göre matematiksel işlemler yaptığında zorunlu hizmet süresinin en fazla 1,5 ay artması gerektiğini belirterek zorunlu hizmet süresinin matematiksel olarak hesaplanıp yaklaşık olarak 1,5 ay uzayacak şekilde güncellenmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Pendik

Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen 25/12/2020 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; başvuranın görev yaptığı, Cemile Çopuroğlu

Ortaokulu için öngörülen zorunlu çalışma yükümlülüğünün 5 yıl, Şeyhli Ortaokulu için öngörülen zorunlu çalışma yükümlülüğünün ise 6 yıl olduğu, Öğretmen Atama ve Yer

Değiştirme Yönetmeliğinin, 46 ncı maddesinin 1/f bendine göre, adı geçenin yıl içindeki görevlendirmesinin 90 gününün, kadrosunun bulunduğu kurumda sayıldığı, aynı maddenin 2 nci fıkrasında ise; “Yılda toplam 90 günü aşan geçici görev süreleri, aday öğretmen olarak geçen süreler ile başka yerdeki bir görevin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca öğretmene vekaleten gördürülmesi halinde bu sürelerin; öğretmenlikte geçen kısmı görevin yapıldığı hizmet alanında, öğretmenlik dışında geçen kısmı ise görevin geçirildiği hizmet bölgesinin birinci hizmet alanında geçmiş sayılır.” Düzenlemesine yer verildiği, başvuranın, zorunlu çalışma süreleri yükümlüğünün, MEBBİS sisteminde bulunan görev kaydı ve görevlendirme kaydı dikkate alınarak Bakanlık tarafından otomatik olarak hesaplandığı bu sebeple sistem üzerinde güncelleme yapma imkanlarının olmadığı bildirilmiştir.

3. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 01/02/2021 tarih ve

– – sayılı cevabi yazıda ise özetle; Millî Eğitim Bakanlığı

Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin, “Zorunlu çalışma süresinden sayılacak süreler” başlıklı 46 maddesinin birinci fıkrasında; “Zorunlu çalışma yükümlülüğüne tabi öğretmenlerin, zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarındaki eğitim kurumlarında adaylık dâhil fiilen öğretmen olarak geçirdikleri süreler zorunlu çalışma süresinden sayılır. Bu sürelere; ( …) f) Yılda toplam 90 günü geçmeyen geçici görev süreleri, dâhil edilir.” hükmü ile söz konusu maddenin ikinci fıkrasında; “Yılda toplam 90 günü aşan geçici görev süreleri, aday öğretmen olarak geçen süreler ile başka yerdeki bir görevin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca öğretmene vekâleten gördürülmesi hâlinde bu sürelerin; öğretmenlikte geçen kısmı görevin yapıldığı hizmet alanında, öğretmenlik dışında geçen kısmı ise görevin geçirildiği hizmet bölgesinin birinci hizmet alanında geçmiş sayılır” hükmünün yer aldığı,

3.1 Diğer taraftan aynı yönetmeliğin 43 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasında; “Bu madde

kapsamında görev yeri değiştirilen öğretmenler, atandıkları yer için öngörülen zorunlu çalışma süresine tabi tutulur. Ancak, zorunlu çalışma süresi yönünden daha önce görev yaptıkları hizmet alanından daha az çalışma süresi öngörülen hizmet alanlarına atananlar, atandıkları tarihten itibaren en az bir yıl geçmeden ve zorunlu hizmet yükümlülüğünü tamamlamadan mazeret durumu hariç herhangi bir nedenle yer değiştirme isteğinde bulunamaz.” denildiği,

3.2 Bakanlık, PBS Hizmet Analiz Modülünün incelenmesi neticesinde ilgilinin İstanbul İli,

Pendik İlçesi, Cemile Çopuroğlu Ortaokulunda (Zorunlu çalışma yükümlülüğü 5 yıl olarak öngörülen 2 nci hizmet bölgesi 5 inci hizmet alanı) Matematik Öğretmeni olarak görev yapmakta iken 18/10/2019 tarihinden 19/06/2020 tarihine kadar İstanbul ili, Pendik ilçesi, Şeyhli Ortaokuluna (Zorunlu çalışma yükümlülüğü 6 yıl olarak öngörülen 2 nci hizmet bölgesi

4 üncü hizmet alanı) görevlendirildiği, zorunlu çalışma sürelerinin hesabında söz konusu

görevlendirmenin 90 güne kadar olan kısmı kadrosunun bulunduğu kurumda, 90 günü aşan süreleri ise görevlendirme olarak çalıştığı kurumda değerlendirildiği, görevlendirilmesinin sonlandırılması ile kurumundaki görevine 20/06/2020 tarihinde başlayan ilgilinin zorunlu çalışma süresinin, Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğin

43 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrası gereği yeniden belirlenmiş olduğu, başvuranın, söz

konusu eğitim kurumunda görevine devam etmesi halinde zorunlu çalışma yükümlülüğünü 21/06/2021 tarihinde tamamlayacağı,

3.3 Bu nedenle ilgilinin zorunlu çalışma yükümlüğüne ilişkin sürelerinin yukarıda belirtilen

mevzuat hükümleri doğrultusunda Bakanlık Bilişim Sistemi kayıtları ile düzenlendiği, herhangi bir hata bulunmadığı bildirilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Genel İlkeler başlıklı 128 inci maddesinde “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.

5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 6. 17.04.2015 tarih ve 29329 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, Millî

Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Dayanak” başlıklı

3 üncü maddesinde; “Bu Yönetmelik, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları

Kanunu, 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu, 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 19/4/1983 tarihli ve 83/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Devlet

Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.” 6.1. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Bu yönetmelikte geçen “j) Hizmet alanı: Bu

Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında her derece ve türdeki eğitim kurumlarının gruplandırılmasıyla oluşturulan alanları, k) Hizmet bölgesi: Coğrafi durum, ekonomik ve sosyal yönden gelişmişlik düzeyi, ulaşım şartları ile hizmet gereklerinin karşılanması yönünden birbirine benzerlik gösteren ve Ek-1 Hizmet Bölgeleri Çizelgesinde belirtilenlerin gruplandırılmasıyla oluşturulan bölgeleri, z) Zorunlu çalışma yükümlülüğü: Öğretmenlerin, bu Yönetmelikle belirlenen hizmet bölgelerinin dördüncü, beşinci ve altıncı hizmet alanlarında bu Yönetmelikte belirtilen sürelerde zorunlu olarak çalışmalarını ifade eder.”

6.2 “Hizmet bölgeleri” başlıklı 37 inci maddesinde; “Öğretmen ihtiyacı, coğrafi durum,

ekonomik ve sosyal yönden gelişmişlik düzeyi, ulaşım şartları ile hizmet gereklerinin karşılanması yönünden benzerlik gösteren iller gruplandırılarak üç hizmet bölgesi oluşturulmuş ve bu iller, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1 Hizmet Bölgeleri Çizelgesinde gösterilmiştir.”

6.3 “Hizmet alanları” başlıklı 38 inci maddesinde; “(1) Öğretmen ataması ve

çalıştırılmasında güçlük derecesi bakımından benzerlik gösteren eğitim kurumları gruplandırılarak altı hizmet alanına ayrılmıştır. (2) Eğitim kurumlarından 1, 2 ve 3 üncü hizmet alanlarındakiler zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamı dışında; 4, 5 ve 6 ncı hizmet alanlarındakiler ise zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamında olacak şekilde valiliklerce belirlenerek Bakanlığa bildirilir. (3) Eğitim kurumlarının yer aldığı hizmet alanları ve bu hizmet alanları için öngörülen hizmet puanları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 Hizmet Alanları ve Hizmet Puanları Çizelgesinde belirtilir ve Bakan onayından sonra Tebliğler Dergisinde yayımlanır.

6.4 “Zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirmeler” başlıklı 43 üncü

maddesinde; (…) (9) Bu madde kapsamında görev yeri değiştirilen öğretmenler, atandıkları yer için öngörülen zorunlu çalışma süresine tabi tutulur. Ancak, zorunlu çalışma süresi yönünden daha önce görev yaptıkları hizmet alanından daha az çalışma süresi öngörülen hizmet alanlarına atananlar, atandıkları tarihten itibaren en az bir yıl geçmeden ve zorunlu hizmet yükümlülüğünü tamamlamadan mazeret durumu hariç herhangi bir nedenle yer değiştirme isteğinde bulunamaz.

6.5 “Zorunlu çalışma süresinden sayılacak süreler” başlıklı 46 ncı maddesinde; (…) f)

Yılda toplam 90 günü geçmeyen geçici görev süreleri, Düzenlemeleri bulunmaktadır.

IV. KAMUDENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran. Zorunlu hizmet bitiş süresinin yeniden hesaplanması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur 9. Konuya ilişkin Milli Eğitim Bakanlığınca Şubat 2020 tarihinde yayınlanan 2749 sayılı

Tebliğler Dergisinde; İstanbul ili, Pendik İlçesinde bulunan, Cemile Çopuroğlu

Ortaokulu’nun 2 nci Hizmet Bölgesinde ve 5 inci Hizmet Alanında, Şeyhli Ortaokulu’nun ise yine, 2 nci Hizmet Bölgesinde ve 4 üncü Hizmet Alanında bulunduğu, Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin, “Zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanları ve süreleri” başlıklı 42 nci maddesinde ise; İkinci hizmet bölgesindeki illerin; 4 üncü hizmet alanındaki eğitim kurumlarında en az 6 yıl, 5 inci hizmet alanındaki eğitim kurumlarında ise en az 5 yıl çalışılmakla yükümlü olunduğu hususunun düzenlendiği dolayısıyla başvuranın görev yaptığı, Cemile Çopuroğlu Ortaokulu için öngörülen zorunlu çalışma yükümlülüğü 5 yıl iken, Şeyhli Ortaokulu için öngörülen zorunlu çalışma yükümlülüğünün 6 yıl olduğu görülmüştür.

10. İlgili idarece gönderilen bilgi ve belgelerde de; başvuranın, İstanbul İli, Pendik İlçesi, Cemile Çopuroğlu Ortaokulunda (Zorunlu çalışma yükümlülüğü 5 yıl olarak öngörülen 2 nci hizmet bölgesi 5 inci hizmet alanı) Matematik Öğretmeni olarak görev yapmakta iken 18/10/2019 tarihinden 19/06/2020 tarihine kadar İstanbul ili, Pendik ilçesi, Şeyhli Ortaokuluna (Zorunlu çalışma yükümlülüğü 6 yıl olarak öngörülen 2 nci hizmet bölgesi 4 üncü hizmet alanı)

görevlendirildiği, bahse konu görevlendirmenin 90 güne kadar olan kısmının başvuranın kadrosunun bulunduğu kurumda, 90 günü aşan kısmının ise görevlendirme olarak çalıştığı kurumda değerlendirildiği, görevlendirilmesinin sonlandırılması ile 20/06/2020 tarihinde kurumundaki görevine başladığı anlaşılmıştır.

11. Bilindiği üzere Hukuk Devleti ilkesinin en önemli gereği, idarenin yapmış olduğu işlem ve eylemlerin hukuka uygunluk yönünden yargı denetimine tabi olmasıdır. Bununla beraber, yargı denetimi idarenin işlem ve eylemleri üzerinde yapılan tek denetim değildir. Yargı denetimi dışında, idari, siyasal v.b denetim yolları ile de idari işlem ve eylemlerin hukuka uygunluğu denetlenebilmektedir.

12. İdari denetim, İdarenin yapmış olduğu işlem ve eylemlerin idari kuruluşlar tarafından denetlenmesi olup, bu denetim, aynı kamu tüzel kişiliği içinde yer alan iki merciden birinin diğerinin işlem ya da eylemini denetlemesi biçiminde olabileceği gibi, bir kamu tüzel kişisi ya da organının yapmış olduğu bir işlem ya da eylemin bir başka kamu tüzel kişisi ya da organı tarafından denetlenmesi biçiminde de olabilmektedir. Bu idari denetimin birinci biçimi, iç denetim olarak da adlandırılan hiyerarşi denetimi olup bu denetim biçimi ile idari işlem ve eylemlerin hem hukuka uygunluğu ve hem de yerindeliği denetlenebilmektedir.

13. Bu bağlamda başvuranın, zorunlu hizmet süresinin en fazla 1,5 ay artması gerektiğine ilişkin iddiası öncelikle Pendik Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne yazdığımız bilgi ve belge talebi doğrultusunda incelenmiş ardından Pendik Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim

Müdürlüğünün başvuran hakkında yapmış olduğu zorunlu hizmet süresi hesaplaması işleminde hata olup olmadığı hususu aynı zamanda hiyerarşik denetim yapma imkanı da bulunan Milli

Eğitim Bakanlığına yazdığımız bilgi ve belge talepli yazımız doğrultusunda Milli Eğitim

Bakanlığınca incelenmiş ve Kurumumuza cevaben gönderilen yazılarda Milli Eğitim Bakanlığı

Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümlerine atıfla yapılan işlemde herhangi bir hata olmadığı bildirilmiştir.

14. Nitekim Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümlerinin incelenmesinde de; anılan yönetmeliğin, 43 üncü maddesinde; (…) Bu madde kapsamında görev yeri değiştirilen öğretmenlerin, atandıkları yer için öngörülen zorunlu çalışma süresine tabi tutulacaklarının belirtildiği, yine aynı yönetmeliğin 46 ncı maddesinde; (…) Yılda toplam 90 günü geçmeyen geçici görev sürelerinin zorunlu çalışma sürelerine dahil edileceği hususlarına yer verildiği görülmüştür.

15. Tüm bu açıklamalar ve mevzuat hükümleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde; başvuranın, zorunlu hizmet süreleri aralarındaki farka göre matematiksel işlemler yapmak suretiyle bu sürenin en fazla 1,5 ay artması gerektiğine yönelik iddiasının yukarıda yer verilen açık mevzuat hükümleri karşısında dayanaktan yoksun olduğu, çünkü başvuranın, 18/10/201919/06/2020 tarihleri arasında görev yaptığı Şeyhli Ortaokulunda geçirmiş olduğu hizmet sürelerinden yalnızca 90 gününün hali hazırda görev yapmakta olduğu Cemile Çopuroğlu

Ortaokulunda geçmiş sayılacağının açıkça düzenlendiği diğer taraftan konuya ilişkin gerek

Pendik Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce, gerekse Milli Eğitim Bakanlığınca başvuranın hizmet puanı hesaplanmasında herhangi bir hata bulunmadığına ilişkin açıklamalar da göz önünde bulundurulduğunda başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 26. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi merciye başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

27. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Ret Kararının, BAŞVURANA ve PENDİK KAYMAKAKAMLIĞI İLÇE MİLLİ EĞİTİM

MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Sadettin KALKAN

Kamu Başdenetçisi V.