SGK hizmet dökümünde meslek kodu nedeniyle reddedilen hizmet birleştirme talebinin 657 sayılı Kanun’un 36. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/9405-S.21.15193

BAŞVURU NO : 2020/101382

KARAR TARİHİ : 24/06/2021

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : TİCARET BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Hizmet birleştirmesi talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 24/11/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 18/02/2020 tarih ve sayılı dilekçe ile Kurumuna başvurduğunu ve tarafına E-devlet sisteminden alınarak ibraz ettiği Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel

Müdürlüğünün 03.06.2020 tarihli “Sigortalılık Tescil ve Hizmet Kaydı Tespiti” incelenmesinden, 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olarak çalıştığım işlerde “9321.01

” meslek kodu ile “Paketleme İşçisi (Cam)” olarak çalıştığı ve bu aşamada yapılacak işlem bulunmadığının bildirildiğini, ancak kendisinin kamuda çalışmaya başlamadan önce tek bir işletmede değil birden fazla işletmede çalıştığını “9321 .O1 Paketleme İşçisi (Cam)” olarak görülen meslek kodunun Paşabahçe Cam

San. ve Tic. AS. ‘de çalışırken yaptığı işe ait meslek kodunu olduğu ancak SGK hizmet dökümünün yeniden incelenerek tespit edilecek çalışmalarının 657 sayılı Kanunun 36. maddesinin C/ I bendine göre değerlendirilerek hizmet birleştirme talebinin karşılanmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Ticaret Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın, Teknik Hizmetler Sınıfında 3. dereceli Tekniker kadrosunda görev yaptığı,

2.2. Başvuranın, Batı Akdeniz Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünde Bilgisayar İşletmeni olarak görevli iken, Bakanlık tarafından 2019 yılında yapılan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği sınavında başarılı olarak 14.01.2019 tarihli ve sayılı Onay ile Tekniker olarak atanmasının yapıldığı ve ardından halen görevli olduğu Doğu Anadolu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün 18.02.2020

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr

tarihli ve sayılı yazısı eki 18.02.2020 tarihli dilekçesi ile sigortalı hizmetlerinin 657 sayılı

Kanunun 36 ncı maddesinin C/ 1 bendi kapsamında değerlendirilmesi talebinde bulunduğu,

2.3. Ayrıca personel, talep konusu ile ilgili olarak, anılan Bölge Müdürlüğünün 09.06.2020 tarihli ve sayılı yazısı eki 09.06.2020 tarihli dilekçesi ile de, söz konusu hizmet kodunun sadece 1022977 işyeri kodlu Paşabahçe Cam San. ve Tic. AŞ. de geçen hizmetlerine ilişkin olduğunu belirtmiş ise de; EK-

3 de örneği bulunan hizmet dökümünden söz konusu durumun anlaşılamadığı, bu nedenle Sosyal Güvenlik

Kurumu Başkanlığına muhatap 29.06.2020 tarihli ve sayılı yazı ile önce adı geçenin hizmet vermiş olduğu tüm işletmeler için ilgili hizmet kodu bilgisinin istendiği, cevabi yazı gelmemesi nedeniyle

16.03.2021 tarihli ve sayılı yazımız ile anılan Kurumdan yeniden bilgi istendiği,

2.4. Adı geçenin talebinin 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin C/1 bendinde “Teknik Hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin 3/4 ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.” hükmü kapsamında Bakanlığa sunmuş olduğu belgelerin yeterli olmaması nedeniyle karşılanamadığı,

2.5. Başvuranın eğitim bilgileri incelendiğinde ise mezuniyet belgesinden ilgilinin Bilgisayar Operatörlüğü ve Teknikerliği Bölümü mezunu olduğunun anlaşıldığı ve bu kapsamda, yapılan değerlendirmede; dilekçe ekinde sunduğu 03.06.2020 tarihli Hizmet Dökümünün incelenmesinden de, adı geçenin çalıştığı işlerdeki meslek kodu bilgisinin 9321 .O1: Paketleme İşçisi (Cam) olarak görünmekte olduğu tespit edildiğinden,

06.06.2020 tarihli ve sayılı yazı ile talebi ile ilgili yapılacak işlem bulunmadığının tarafına

bildirildiği,

2.6. Başvuru konusu talep ile ilgili olarak yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir davası bulunmayan adı geçenin durumunun değerlendirilebilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından cevabi yazının halen beklendiği, mezkur eksik bilgi ve belgelerin ilgili kurum aracılığı ile tamamlanmasını müteakiben, gelen cevabi yazıya göre ilgilinin talebinin karşılanabileceği,

3. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Sosyal Güvenlik Kurumu

Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;

3.1. Meslek adı ve meslek kodu bilgisinin 5510 sayılı Kanunun ek 1. Maddesi gereğince 1/8/2009 tarihinden itibaren işe giriş bildirgesi ile 2012 yılı Kasım ayından itibaren de aylık prim ve hizmet belgesi ile alındığını,

3.2. Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde sigortalıların iş yerlerinde fiilen yaptıkları işe uygun meslek adı ve kodunun işverenlerce bildirilmesi zorunluluğunun getirildiğini, muhtasar ve prim beyannamesi uygulamasına 21/12/2017 tarihli ve 30277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanana Muhtasar ve Prim Hizmet

Beyannamesi Genel Tebliği (Sıra no1)’inde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No 3) ile 1/1/2018

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr

tarihinden itibaren Kırşehir, Amasya, Bartın ve Çankırı illeri merkez ve ilçelerinde başlatıldığı, 1/7/2020 tarihinden itibaren tüm illerde uygulandığı,

3.3. Kurum kayıtlarında yapılan inceleme sonucunda başvuran hakkında 1022977 işyeri nolu Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. tarafından Kasım 2012-Haziran 2013 dönemleri arasında 9321.01 (Paketleme

İşçisi) meslek kodu ile bildirim yapıldığının tespit edildiği,

ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;

4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;

“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,

4.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlığı altında yer alan 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”

5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 6.1. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ıncı maddesinin “II–Teknik Hizmetler Sınıfı” başlıklı bölümünde, “Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatcı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik

Hizmetler sınıfını teşkil eder.”

6.2. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ıncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (C) fıkrasının

1 inci bendinde, “Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt

dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr

geri kalan sürenin 3/4 ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.”

düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan

Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran özetle, SGK hizmet dökümünün yeniden incelenerek tespit edilecek çalışmalarının 657 sayılı

Kanunun 36. maddesinin C/ I bendine göre değerlendirilerek hizmet birleştirme talebinin karşılanmasını talep etmektedir.

9. İdare ise başvuranın talebini hizmet dökümünde çalıştığı işlerdeki meslek kodu bilgisinin 9321.O1:

Paketleme İşçisi (Cam) olarak göründüğü gerekçesiyle reddetmiştir.

10. Uygulamada işverenler tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilen sigortalı işe giriş bildirgelerinde ve aylık prim ve hizmet belgelerinde meslek kodunun girildiği bölü m yer almakta olup, işverenler söz konusu bölümlere çalıştırdıkları sigortalı için geçerli olan kodu girmekte ve sigortalılara ilişkin iş verenlerce girilen meslek kodları Sosyal Gü venlik Kurumu tarafından kayıt altına alınmaktadır.

Ancak SGK’nın meslek kodları uygulamasının bu şekilde uygulanması 2012 yılından bu yana devam eden aşamalı çalışmalar ile 1/1/2018 tarihinden itibaren Kırşehir, Amasya, Bartın ve Çankırı illeri merkez ve ilçelerinde başlatılmış, 1/7/2020 tarihinden itibaren tüm illerde uygulanabilir hale getirilmiştir.

11. Somut olayda, başvuranın kamuda çalışmaya başlamadan önce farklı iş yerlerinde çalıştığı, bu iş yerleri arasından sadece Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. tarafından Kasım 2012-Haziran 2013 dönemleri arasında 9321.01 (Paketleme İşçisi) meslek kodu ile bildirim yaptığı kayıtlardan anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, baş vuranın idareye sunduğu 18/2/2020 tarihli dilekçesinde 7/9/2005 ile 23/2/2008 tarihleri arasında AS Otelcilik Turizm Gıda San. Tic. Ltd. Şti’de bilgisayar teknikeri olarak çalıştığına dair anılan şirketten aldığı belgeyi sunduğu görülmektedir.

12. Başvuranın, 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (C) bendinin 1 inci fıkrası uyarınca memuriyete girmeden önce ki hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde sayılabilmesi için Teknik Hizmetler Sınıfında görev alması, mesleğin icrası için mer’i mevzuat gereğince aranılan şartları taşıması, sosyal güvenlik kurumuna prim ödenmiş olduğunu ve mesleğini, özel veya kamu kurumlarında anılan unvanlar kapsamında, icra ettiğini belgelendirmesi gerekmektedir.

13. İdarenin, henüz meslek kodu uygulamasının başlamadığı döneme dair, başvuranın hizmet dökümünde meslek kodunun bulunmaması gerekçesiyle başvuranın talebini karşılamadığı anlaşılmaktadır. Halbuki

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr

meslek kodu uygulamasının SGK’nın yazısından da anlaşılacağı üzere tüm Türkiye’de uygulamaya geçmesi 2020 yılını bulmaktadır. Bu nedenle, başvuru konusunu açıklığa kavuşturmak için İdarenin başvuranın mevzuat gereğince aranılan şartları taşıyıp taşımadığını irdelemesi ve başvuranın memuriyete girmeden önce çalıştığı yerden getirdiği belgenin gerçekliğini teyit ederek bu yönde işlem yapması gerekmektedir.

14. Yukarıdan bu yana yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri, İdarenin cevabi yazısı ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde, başvuranın meslek kodu uygulamasının hayata geçirilmediği 7/9/2005 ile 23/2/2008 tarihleri arasında AS Otelcilik Turizm Gıda San. Tic. Ltd. Şti’de bilgisayar teknikeri olarak çalıştığını gösteren belgeyi İdareye sunduğu anlaşıldığından başvuranın talebinin İdare tarafından meslek kodunun bulunmaması gerekçesiyle reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı tespit edilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)

dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Van İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;

Başvuranın sunmuş olduğu belgeye istinaden yeniden inceleme yapılarak tespit edilecek çalışmaların 657 sayılı Kanunun 36. maddesinin C/ I bendine göre değerlendirilerek hizmet birleştirme talebinin karşılanması hususunda TİCARET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

Bu kararın BAŞVURANA ve TİCARET BAKANLIĞINA tebliğine;

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; İdare

tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

/

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr