Covid-19 karantinasında idari izin yerine hastalık izni uygulanması ve maaş kesintisinin hukuka uygunluğu değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/10182-S.21.16415

BAŞVURU NO : 2021/1020

KARAR TARİHİ : 08/07/2021

RET KARARI

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : TRABZON DEFTERDARLIĞI

Başvuranın temaslı ve covit-19 olduğu sürelerde idari izinli sayılması

BAŞVURUNUN KONUSU :

ve istirahat raporu olduğu süreler için maaşından yapılan kesintinin iadesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 14/01/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuru ve eklerinde, başvuran 18.11.2020 tarihinde eşinin covid-19 testinin pozitif çıkması sonucu evlerine gelen filyasyon ekibi tarafından temaslı sayılarak

18.11.2020 tarihinden itibaren 14 gün süre ile karantinaya alındığını, karantina süreci devam ederken belirti

göstermesi nedeniyle Trabzon Fatih Devlet Hastanesinde yaptırmış olduğu covid-19 testinin pozitif çıkması sonucu aynı gün filyasyon ekiplerince 02.12.2020 tarihinden itibaren 10 gün süreli rapor düzenlendiğini,

15.12.2020 tarihinde almış olduğu Aralık ayı aylık maaşında temaslı ve hastalandığı dönemlerde idari izinli

sayılması gerekirken, izin süreleri hastalık iznine çevrilerek 657 sayılı Kanunun 152. maddesinin ( c )

maddesindeki hükmü gereğince 17 (On yedi) günlük kısmı için maaşından rapor kesintisi yapıldığını, idareye yapmış olduğu başvuru neticesinde yapılan kesintinin iadesinin gerçekleştirilmesi talebinin

Valiliğin 125 nolu Hıfzıssıhha Kurulu kararı doğrultusunda geriye dönük uygulama yapılamayacağı gerekçesiyle reddedildiğini ifade ederek söz konusu tarihlerde idari izinli sayılarak maaşından yapılan kesintinin tarafına iadesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Trabzon Valiliği tarafından gönderilen 08/03/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle;

2.1. Başvuranın Sağlık Bakanlığı Filyasyon Merkezi tarafından düzenlenen 18/11/2020 tarihli ve takip nolu 14 günlük istirahat raporu ve 02/12/2020 tarihli ve takip nolu 10 günlük istirahat raporu

Defterdarlığımız Muhasebe Müdürlüğünce gereği için Personel Müdürlüğüne iletilmiş, 657 sayılı Devlet

/

Memurları Kanununun 105 ve Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat iznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesi gereğince hastalık iznine çevrildiği,

2.2. Yine aynı Kanunun 152. maddesinin Ortak Hükümler Bölümünün (C) maddesindeki “bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin süreleri toplamının 7 günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatlar % 25 eksik ödenir” hükmü gereğince (14+10:24) toplam 24 günlük hastalık izninin 7 günü aşan

17 günlük kısmı için kesinti yapıldığı,

2.3. Karantina sürecinde Sağlık Kurum ve Kuruluşlarınca düzenlenen istirahat raporlarının hastalık iznine dönüştürülmeyeceğine ve hastalık izinli personelin idari izinli sayılacağına dair yasal bir düzenleme bulunmamakla birlikte bu şekildeki istirahat raporlarına hastalık izin onayı alınmak suretiyle işlem yapılması gerektiğine dair diğer kurumlara görüş mahiyetinde yazılan yazılar olduğu, Dolayısıyla, başvuranın kullanmış olduğu hastalık izninin 7 günü aşan kısmı için kesinti yapılması mevzuata aykırı olmayıp, yürürlükteki yasal düzenlemeler kapsamında gerçekleştirildiği,

2.4. Covid-19 kapsamında, Trabzon İl Valiliği Hıfzıssıhha Kurulunun filyasyon ekipleri tarafından, covid-

19 pozitif hastalar ile temaslı olduğu tespit edilen kamu ve özel sektör çalışanlarının herhangi bir sağlık

kuruluşundan sağlık raporu almaksızın izolasyon süresince idari izinli sayılmaları yönünde verilen 18/12/2020 tarih ve 125 sayılı kararı üzerine, idari izinli sayılması gerektiğini varsayan ilgili, 15/12/2020 tarihli dilekçesi ile maaşından yapılan kesintinin yasal dayanağını ve tarafına iadesini talep etmiş olup, söz konusu kararın geçerlilik tarihinin yanı sıra sağlık kurum ve kuruluşlarınca düzenlenen istirahat raporlarının varlığı vurgulanarak kendisi için uygulanamayacağı hususunda bilgilendirildiği,

2.5. Başvuranın, kadro ve pozisyon olarak 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa göre Defterdarlık

Muhasebe Müdürlüğü VHKİ kadrosunda Memur olarak istihdam edildiği, esnek çalışma yöntemleri arasında yer alan ve COVlD-19 tedbirleri kapsamında Defterdarlık birimlerinde uygulanan dönüşümlü çalışma kapsamında haftada 1 veya 2 gün olmak üzere göreve gelmediği günlerde idari izinli sayıldığı,

2.6. Başvuruna, 657 Sayılı Kanuna göre aylık ödenmekte olup, toplamda 24 günlük istirahat raporunun 7 günü aşan 17 günlük kısmı için kesinti yapıldığı, aylık ödemeleri içerisinde yer alan zam ve tazminat miktarının %25 eksik ödendiğini, anılan tarih aralığında yukarıda izah edildiği üzere yasal mevzuat kapsamında alınan hastalık izin onayları çerçevesinde hastalık izini kullanmış olup, idari izin istemi ve idari izin onayı söz konusu olmadığı,

2.7. Dönüşümlü çalışma kapsamında haftada 1 veya 2 gün idari izinli sayılan ilgilinin hastalık izinli sayıldığı 24 gün boyunca dönüşümden bahsedilmesi Ve dönüşümden kaynaklı idari izinli sayılması mümkün olmayıp, bu konuda bir düzenleme de bulunmamaktadır.

2.9. 08/12/2020 tarihinde yayımlanan Valiliğin 125 Nolu İl Hıfzıssıhha Kurulu Kararı anılan tarihten itibaren geçerli olup, filyasyon ekiplerince covid-19 pozitif hastalar ile temaslı olduğu tespit edilen kamu ve özel sektör çalışanlarına, herhangi bir sağlık kuruluşu tarafından sağlık raporu düzenlemeyerek izolasyon süresince idari izinli sayılmaları sağlanmış ve hastalık izin onayı alınmasının önüne geçildiği, 2.10. Ancak bahse konu Hıfzıssıhha Kurulu Kararı, sağlık kurum ve kuruluşlarınca hastalık ibaresi ve tarih aralıkları belirtilmek suretiyle düzenlenecek istirahat raporlarında dahi mevcut yasal düzenlemeler karşısında geçerliliğini yitirmekte iken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 105 ve Devlet

Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat iznine ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin 7. maddesi gereğince alınmış hastalık izin onaylarının iptali anlamına gelmediği, dolayısıyla düzenlenen istirahat raporlarının hastalık iznine çevrilmesi ve 7 günü aşan süreler için %25 oranında zam ve tazminat kesintisi yapılması yasal olup Valilik Kurul Kararı baz alınarak ilgili hakkında geriye dönük uygulama yapılmasının mümkün olmadığı, hastalık izin süreleri hariç haftada 1 veya 2 gün süreyle idari izinli sayılan başvuranın 657 sayılı Kanuna tabi Devlet Memuru ilgilinin aylığından, fiilen çalışılmış sayılan idari izinler için herhangi bir kesinti yapılmadığı, açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128’inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun, 5.1. “Amaç” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.” 5.2. “Uygulamayı isteme hakkı” başlıklı 17 nci maddesinde, “Devlet memurları, bu kanun ve bu kanuna dayanılarak yayınlanan tüzük ve yönetmeliklere göre tayin ve tespit olunup yürürlükte bulunan hükümlerin kendileri hakkında aynen uygulanmasını istemek hakkına sahiptirler.”, 5.3. “Hastalık ve refakat izni” başlıklı 105 inci maddesinin, Beşinci fıkrasında, Görevi sırasında veya görevinden dolayı bir kazaya veya saldırıya uğrayan veya bir meslek hastalığına tutulan memur, iyileşinceye kadar izinli sayılır.

Altıncı fıkrasında, Hastalık raporlarının hangi hallerde, hangi hekimler veya sağlık kurulları tarafından verileceği ve süreleri ile bu konuya ilişkin diğer hususlar, Sağlık, Maliye ve Dışişleri Bakanlıkları ile Sosyal

Güvenlik Kurumunun görüşleri alınarak Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir.

6. 29/10/2011 tarih ve 28099 sayılı Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve

Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinin, /

6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmeliğin amacı, hastalık raporlarının hangi hâllerde, hangi hekimler veya sağlık kurulları tarafından verileceği, raporların süreleri ile hastalık ve refakat iznine ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir.”, 6.2. “Dayanak” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Bu Yönetmelik, 657 sayılı Kanunun 105 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.”, 6.3. “Hastalık raporu ve izin süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinin, Üçüncü fıkrasında, “Görevi sırasında veya görevinden dolayı bir kazaya veya saldırıya uğrayan veya bir meslek hastalığına tutulan memur, iyileşinceye kadar izinli sayılır.

Dördüncü fıkrasında, Memurlara tek hekim raporu ile bir defada en çok on gün rapor verilebilir. Raporda kontrol muayenesi öngörülmüş ise kontrol muayenesi sonrasında tek hekim tarafından en çok on gün daha rapor verilebilir.

7. 26/08.2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan “COVID-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına

Yönelik İlave Tedbirler” konulu 2020/11 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde: “ Çalıştırma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir… Bu Genelge kapsamında… idari izinli sayılanlar istihdama esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılırlar. …”, Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklıdır.

düzenlemeleri bulunmaktadır.

IV. KAMUDENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, raporlu olduğu tarihlerde idari izinli sayılarak maaşından yapılan kesintinin tarafına iadesini talep etmektedir.

10. Başvuranın 18.11.2020 tarihinde eşinin covid-19 testinin pozitif çıkması sonucu evlerine gelen filyasyon ekibi tarafından temaslı sayılarak 18.11.2020 tarihinden itibaren 14 gün süre ile karantinaya alındığını, karantina süreci devam ederken belirti gösterdiği, ardından covid-19 testinin pozitif çıkması sonucu aynı gün filyasyon ekiplerince 02.12.2020 tarihinden itibaren 10 gün süreli rapor düzenlendiği,

15.12.2020 tarihinde almış olduğu Aralık ayı aylık maaşında temaslı ve hastalandığı dönemler için 17 (On

yedi) günlük kısmı için maaşından rapor kesintisi yapıldığı, 08/12/2020 tarihinde yayımlanan Valiliğin 125

Nolu İl Hıfzıssıhha Kurulu Kararı anılan tarihten itibaren filyasyon ekiplerince covid-19 pozitif hastalar ile temaslı olduğu tespit edilen kamu ve özel sektör çalışanlarına, herhangi bir sağlık kuruluşu tarafından sağlık raporu düzenlemeyerek izolasyon süresince idari izinli sayılmaları sağlanmış ve hastalık izin onayı alınmasının önüne geçildiği belirlenmiştir.

/

11. 29/05/2020 tarihli ve 31139 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2020/8 sayılı ve ‘COVID-19

Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Normalleşme ve Alınacak Tedbirler’ konulu

Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde; Çalıştırılma biçimlerine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında (Sağlık Bakanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) çalışan yönetici kadro ve pozisyonunda bulunanlar hariç 60 yaş ve üzerinde olanlar ile Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanların idari izinli sayılacağı, idari izinli sayılanların bu sürede görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılacağı, mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük haklarının saklı kalacağı, bu personelin amirinin izni dışında görev mahallinden ayrılmayacağı ve hizmetine ihtiyaç duyulanların çağırıldıkları anda görevlerine dönecekleri düzenlenmiştir.

12. 26/08/2020 tarihli ve 31225 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2020/11 sayılı ve ‘COVID19

Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik Tedbirler’ konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde; COVID-19 salgınıyla mücadeleyi ve salgının etkilerinin azaltılmasına yönelik faaliyetleri zafiyete uğratmama ve kamu hizmetlerini aksatmama şartıyla; Çalıştırma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabileceği; buna dair usul ve esasların taşra teşkilatı için vali tarafından belirleneceği, bu kapsamda dönüşümlü çalışanlar fiilen göreve gelmedikleri süre zarfında idari izinli sayılacağı, Genelge kapsamında… idari izinli sayılanlar istihdama esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılacağı …, Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük haklarının saklı kalacağı düzenlenmiştir.

13. Cumhurbaşkanlığı Genelgeleri gereği, kamu kurum ve kuruluşlarında (Sağlık Bakanlığı ve Milli

İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) çalışan yönetici kadro ve pozisyonunda bulunanlar hariç 60 yaş ve üzerinde olanlar ile Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanlar idari izinli sayılmış ve idari izinli sayılanlardan hizmetine ihtiyaç duyulanlar çağırıldıkları anda görevlerine dönecek olup, kamu hizmetlerini aksatmamak şartıyla, çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir.

14. Buna göre; Cumhurbaşkanlığı Genelgeleri ile idarelere bir takdir yetkisi tanındığı görülmektedir.

İdarenin takdir yetkisine sahip olması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir.

İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare, takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, eşitlik kuralını gözetmeli, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlarda özel koşullar öngörülmüşse bunlara uymalı; bu yetkiyi kamu yararı ve hizmetin gereklerine uygun bir şekilde objektif, makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak kullanmalıdır 15. Tüm bu açıklamalar doğrultusunda başvuranın Cumhurbaşkanlığı Genelgeleri doğrultusunda hastalık izin süreleri hariç olmak üzere haftada 1 veya 2 gün süreyle idari izinli sayıldığı, Genelge kapsamında fiilen çalışılmış sayılan idari izinler için maaşından herhangi bir kesinti yapılmadığı anlaşılmış olup, başvuranın temaslı olması sebebiyle düzenlenen istirahat raporunun ve covit-19 olduğu sürece ilişkin düzenlenen istirahat raporunun düzenlendiği tarihlerde idari izinli sayılacağına dair herhangi bir İl Hıfzıssıhha Kurulu

Kararı ya da mevzuat hükmü bulunmaması sebebiyle maaşından yapılan kesintinin iade edilmesi talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuruya konu edilmiş olan başvuranın istirahat raporlu olduğu sürelerde idari izinli sayılarak maaşından yapılan kesintinin iadesi talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

/

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden ve Gönderme Kararımız üzerine hem başvurana hem de Kurumumuza kısa sürede cevap verdiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)

dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Trabzon İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve TRABZON DEFTARDARLIĞINA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/