657 sayılı Kanun’a göre ek göstergenin memurun görevde bulunduğu kadroya bağlı olması ve önceki hakların yeni kadroda geçerli olmaması durumu (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/10527-S.21.16922

BAŞVURU NO : 2021/1958

KARAR TARİHİ : 13/07/2021

RET KARARI

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : İZMİT BELEDİYE BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Ek gösterge talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 28/01/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda özetle; 14 yıl Jandarma astsubay olarak

Jandarma Genel Komutanlığında görev yaptığını, 2014 yılında sınıf değişikliği yaparak İzmit Belediye

Başkanlığı bünyesinde 5. dereceli zabıta memuru kadrosuna atamasının yapıldığını, 2016 yılında astsubay kadrolarına ilişkin düzenleme yapıldığını ve ilk atamasının 3. dereceye yükseldiğini, şuan görev yaptığı kadronun şef kadrosu olduğu, Jandarma astsubay kıdemli başçavuş rütbesindeki personellerin 3600 ek gösterge rakamlarından yararlandıklarını, yapılan düzenlemeler sonucunda Hazine ve Maliye Bakanlığının da görüşü alınarak emekli keseneği ve kurum karşılıklarının 3600 ek gösterge üzerinden yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuz tarafından İzmit Belediye Başkanlığına gönderilen 01/03/2021 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, İzmit Belediye Başkanlığı tarafından gönderilen 19/03/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazıda; başvuranın Jandarma Genel Komutanlığında 5.dereceli Astsubay Başçavuş kadrosunda 5.derecenin 2.kademesinde maaş almakta iken 08/07/2014 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetler

Hizmetler sınıfından istifa ettiği,

2.1. 09/06/2014 tarihli dilekçe ile Memur olarak atanmak istediğini beyan ettiği, 09/07/2014 tarihinde Genel

İdari Hizmet Sınıfından 5.dereceli Zabıta Memuru kadrosuna açıktan atamasının yapıldığı, başvuranın 31/12/2018 tarihinde 6.dereceli Şef kadrosuna atandığı ve Zabıta Memuru olarak görev yaptığı,

2.2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 43.maddesi uygulamasında (148 sayılı Devlet Memurları

Kanunu Genel tebliği) “İlgililerin kariyerleri ile ilgili ek göstergeden yararlanabilmeleri kariyerleri dışındaki görevlere ilk atamalarının kurumların 1-4 dereceli kadrolarına olması durumunda mümkün

olabilecektir. Bu şekilde atanmamış olanların, söz konusu madde hükmü gereğince kariyerleri ile ilgili ek göstergeden yararlandırılması mümkün bulunmamaktadır.” denildiği, bu hükme göre başvuranın 5.dereceli Astsubay Başçavuş unvanından Belediye 5. dereceli Zabıta Memuru kadrosuna atandığı için daha sonra kazanılmış hak aylığı 1. dereceye gelmiş olsa bile Jandarma Genel Komutanlığında 1.derece için tespit edilmiş olan 3600 ek göstergesinde kanun gereği yararlanmasının mümkün olmadığı,

2.3. Başvuranın Jandarma Genel Komutanlığından istifa ederken Hizmet Cetvelinde 3600 ek gösterge aldığı ile ilgili bir kayıta rastlanmadığı, kurumda hizmet sınıfı ve kadro unvanı değiştiğinden bulunduğu kadro unvanından ek göstergesini aldığı,

2.4. Başvuranın Astsubay Başçavuş görevinden istifa ettiğinde 3600 ek göstergeden yararlanmadığı ve belediye kadrosunda kadro unvanlı ve hizmet sınıfının değiştiği ve 657 sayılı kanuna tabi olarak çalıştığı belirtilerek 3600 ek gösterge talebinin karşılanamayacağı belirtilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü,

5. 148 sayılı Devlet Memurları Genel Tebliğinde ; ““İlgililerin kariyerleri ile ilgili ek göstergeden yararlanabilmeleri kariyerleri dışındaki görevlere ilk atamalarının kurumların 1-4 dereceli kadrolarına olması durumunda mümkün olabilecektir. Bu şekilde atanmamış olanların, söz konusu madde hükmü gereğince kariyerleri ile ilgili ek göstergeden yararlandırılması mümkün bulunmamaktadır.” hükmü,

6. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun “Göstergeler” başlıklı 43 üncü maddesinde; “Ek

Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.(1) Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz.

Kurumların 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz.” hükmü yer almaktadır.

IV. KAMUDENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Başvuran, 14 yıl Jandarma astsubay olarak Jandarma Genel Komutanlığında görev yaptığını, 2014 yılında sınıf değişikliği yaparak İzmit Belediye Başkanlığı bünyesinde 5. dereceli zabıta memuru kadrosuna atamasının yapıldığını, 2016 yılında astsubay kadrolarına ilişkin düzenleme yapıldığını ve ilk atamasının 3. dereceye yükseldiğini, şuan görev yaptığı kadronun şef kadrosu olduğu, Jandarma astsubay kıdemli başçavuş rütbesindeki personellerin 3600 ek gösterge rakamlarından yararlandıklarını, yapılan düzenlemeler sonucunda Hazine ve Maliye Bakanlığının da görüşü alınarak emekli keseneği ve kurum karşılıklarının 3600 ek gösterge üzerinden yapılmasını talep etmektedir.

9. Konuya ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; başvuranın 09/06/2014 tarihli dilekçe ile

Memur olarak atanmak istediğini beyan ettiği, 09/07/2014 tarihinde Genel İdari Hizmet Sınıfından 5.dereceli Zabıta Memuru kadrosuna açıktan atamasının yapıldığı, başvuranın 31/12/2018 tarihinde 6.dereceli Şef kadrosuna atandığı ve Zabıta Memuru olarak görevine devam ettiği,

9.1. Başvuranın Astsubay Başçavuş görevinden istifa ettiği, 2014 yılında ilgili kadroya ilişkin hizmet cetvelinde 3600 ek göstergeye tabii olmadığı, 5. derece Astsubay Başçavuş kadrosundan 5. Derece zabıta memurluğu kadrosuna atandığı, Jandarma Astsubay Başçavuş kadrosunun 3600 ek gösterge hakkını 2016 yılında kazandığı ancak başvuranın 2014 yılında istifa ederek başladığı yeni görevle birlikte hizmet sınıfı ve kadro unvanının değiştiği görülmektedir.

10. Devlet Personel Başkanlığının görüş yazısında özetle; 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel

Kanunu ile 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununa tabi olarak görev yapmakta iken istifa ederek 657 sayılı

Devlet Memurları Kanununun 92 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında Devlet memurluğuna ataması yapılanların intibakları ile önceki personel kanunlarına istinaden verilmiş derece, kademe ve ek göstergeden yararlanmaya devam edip edemeyecekleri hususun incelenmesinden; “926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri

Personel Kanunu ile 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununa tabi olarak görev yapmakta iken istifa ederek 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında Devlet memurluğuna ataması yapılanların intibakları ile önceki personel kanunlarına istinaden verilmiş derece, kademe ve ek göstergeden yararlanmaya devam edip edemeyecekleri hususlarında görüş talep eden ilgi yazı ve ekleri incelenmiştir. Bilindiği üzere, Devlet memurlarının memuriyete girmeden ya da memurluktan ayrılarak yapmış olduğu hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilmesi için yasal düzenleme gerekmektedir.

10.1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ıncı maddesinde hizmet sınıfları sayılmış ve Devlet memurlarının memuriyete girmeden ya da memurluktan ayrılarak yapmış olduğu hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde şekilde değerlendirileceğine ilişkin hükümlere yer verilmiştir.

10.2. Mezkûr maddenin Ortak Hükümler kısmının (C) bendinde; söz konusu bentte sayılan hizmet sınıflarına atanan Devlet memurlarından, memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin buralarda geçen hizmet sürelerinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi hüküm altına alınmış olup, genel idare hizmetleri sınıfında

bulunan Devlet memuru açısından söz konusu hizmet sürelerinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.

10.3. Memur kadrolarına ataması yapılan personelin intibakı yapılırken memuriyete giriş dereceleri 657 sayılı Kanunun 36 ıncı maddesi uyarınca belirlenmekte ve uzman erbaşlıkta geçen hizmet süreleri kazanılmış hak aylığında değerlendirilmekte olup, mezkur hükme göre yapılacak intibak işleminde ilgililerin 657 sayılı Kanunun 36 ıncı maddesinde belirtilen öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri tavanı aşamayacağı öngörülmektedir. Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; – 926 sayılı

Kanuna tabi subay olarak çalışmakta iken kendi isteği ile görevinden ayrılan ve 657 sayılı Kanunun 92 inci maddesine göre açıktan atanan personele ilişkin olarak, subaylıktan ayrıldıkları tarihte hak etmiş oldukları aylık derecelerine eşit bir derecenin aynı kademesine asli memur olarak atanmaları; ancak mezkur Kanunun

36 ncı maddesinde öğrenim durumu itibariyle tespit edilen giriş derece ve kademelerinin üzerinde bir derece

ve kademe ile subaylık görevine başlatılanların, atandıkları kadroda, ilk kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi için kanuni bekleme sürelerinin, fazladan kazanılan derece ve kademeye tekabül eden süre kadar uzatılması ve bu süre tamamlanıncaya kadar atandıkları derecede kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi yaptırılmaması gerekmektedir.

10.4. Söz konusu personelin ek göstergelerine ilişkin olarak görüş talep edilen hususta ise 657 sayılı Devlet

Memurları Kanununun 43/13 maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; “Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenerek hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurumların I, 2,3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz.” hükmü yer almaktadır.

10.5. Mezkur madde ile ek göstergenin memurun yer aldığı sınıf ve görevlerde bulunduğu sürece ödeneceği ifade edilmiş olup, ek göstergenin kadroya bağlı olduğu belirtilmiştir. Zira 657 sayılı Kanun kapsamında kadro memurun çalıştığı belli bir görev yerini ifade etmekte olup, yapacağı işle bağlantısının da kurucu unsurudur. Aynı zamanda kadro personelin sayısının, niteliğinin, görev yerinin, unvanının, sınıf ve derecesinin, yükselmesinin, parasal ve özlük haklarının da genel olarak belirleyicisidir.

10.6. Diğer taraftan, söz konusu 43 üncü maddede, 657 sayılı Kanuna tabi olarak görev yapmakta olan memurların aylıklarının hesabında, bu Kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde memurların hizmet sınıfları, görev türleri ve dereceleri nazara alınarak tespit edilen ek göstergelerin de dikkate alınacağı ifade edilmiş, ancak daha önce farklı personel kanunlarına tabi olarak görev yapmakta iken aylıkların hesabına dahil edilen ek göstergelerin, ilgililerin 657 sayılı Kanuna tabi bir göreve atanmaları durumunda dikkate alınması yönünde herhangi bir ifadeye yer verilmemiştir.

10.7. Bu itibarla, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu gibi farklı personel kanunlarına tabi olarak görev yapmakta iken istifa ederek 657 sayılı Kanun’un 92 inci maddesi uyarınca Devlet memurluğuna ataması yapılan ilgililerin daha önceki farklı personel kanunlarına tabi olarak görev yapmakta iken almış oldukları ek göstergelerden yararlanamayacağı, dolayısıyla hali hazırda görev yaptığı kadronun ek gösterge rakamından yararlandırılması gerektiği” belirtilmektedir.

11. İlgili mevzuat ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü birlikte değerlendirildiğinde; 657 sayılı

Devlet Memurları Kanunu kapsamında ek göstergenin memurun yer aldığı sınıf ve görevlerde bulunduğu sürece ödeneceği, ek göstergenin kadroya bağlı olduğu, kadronun memurun çalıştığı belli bir görev yerini ifade ettiği ve yapacağı işle bağlantısının kurucu unsuru olduğu, memurun dahil olduğu kadronun ise parasal ve özlük haklarının da genel olarak belirleyicisi olduğu,

11.1. Mevzuatta, daha önce farklı personel kanunlarına tabi olarak görev yapmakta iken aylıkların hesabına dahil edilen ek göstergelerin, ilgililerin 657 sayılı Kanuna tabi bir göreve atanmaları durumunda dikkate alınması yönünde herhangi bir ifadeye yer verilmediği,

11.2. Başvuranın hali hazırda bulunduğu kadro unvanından ek göstergesini aldığı ve söz konusu kadronun

3600 ek gösterge ödemesini gerektirmediği anlaşıldığından idare tarafından gerçekleştirilen iş ve işlemlerde

hukuka aykırı bir durum tespit edilmemiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

12. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı

6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde

gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kocaeli İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

BAŞVURANA ve İZMİT BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi