|
ÖZET: Başvuran, Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü’nde sözleşmeli çözümleyici olarak çalışmakta iken, ek ödemelerinin kaldırılması ve sözleşme ücretinin yeniden hesaplanması talebinde bulunmuştur. İdare, başvuranın sözleşme katının arttırılmadığını ve brüt ücretin mevcut çalışma süresi ile yabancı dil seviyesine göre belirlendiğini savunmuştur. Ancak, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar uyarınca, sözleşmeli personelin ücretinin belirlenmesinde pozisyon unvanı ve hizmet süresinin dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir.
Kararda, başvuranın ek ödeme talebinin reddedilmesinin mevzuata uygun olduğu, ancak sözleşme ücretinin yeniden hesaplanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen ücret artış oranlarının başvuranın sözleşme ücretine yansıtılması gerektiği ve mevcut ücretin bu hesaplamaya göre artırılması durumunda fark ödemesi yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Bu durum, sözleşmeli personelin haklarının korunması açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/12069-S.21.19398 –
BAŞVURU NO : 2021/4384
KARAR TARİHİ : 19/08/2021
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
ADALET BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın ek ödemelerinin ödenmesi ve sözleşme ücretinin yeniden hesaplanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23/02/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, 11/12/2019 tarihinden beri Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğünde 657 4/B sözleşmeli çözümleyici olarak çalışmakta olduğunu, idarenin 2020 Mart ayından itibaren Sözleşmeli
Personel Esaslarının 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası ve Sözleşmeli Personel Ek Ödeme Esaslarının 1 inci maddesinin birinci fıkrasını gerekçe göstererek, 657 4/B tavan ücretinin (1,9) katına kadar ücret ödenebileceğine dair değişiklik mevzuata işlenmediği halde, ek ödemeyi sözleşme ücret katsayısını (1,2)
sabit bırakarak kaldırdığını ve böylece eline geçen net ücretin teklif edilenin çok altında kalarak düştüğünü, idarenin mevzuatı yanlış yorumlamasından kaynaklı bu hatasını seneye (2021 yılı) ücret katsayısını düzelterek gidereceğini beyan ettiğini, ancak konuya ilişkin 29/09/2020 tarihinde yapmış olduğu başvurusuna cevap verilmediğini, 2021 yılı için imzaladığı sözleşmede (30/12/2020) idarenin hesaplama yöntemini tamamen değiştirerek hesaplama yaptığı (sadece sözleşme ücreti) için ciddi şekilde mağduriyet yaşadığını ve maaş ve hizmet değerlendirme hususunda yerleşik yargı içtihatları, DPB ve BÜMKO görüşlerine aykırı davranıldığını ve 2020/103971 sayılı başvurusu üzerine Kurumumuzun 25/01/2021 tarihli gönderme kararına idarenin hukuken temelsiz bir cevap verdiğini ifade ederek, ek ödemesinin ödenmesi ve geriye dönük ödenmeyen aylar için farklarının verilmesini, sözleşme ücretinin son değişiklikten önceki yöntemle hesaplanması ve geriye dönük farklarının verilmesini ve ek ödeme/sözleşme ücreti için yeniden hizmet değerlendirmesi yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 30/04/2021 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Bilgi İşlem Genel Müdürlüğünde görev yapmakta olan sözleşmeli personelin özlük işlemlerinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
Ek 6 ncı maddesi ile 31/12/2008 tarih ve 27097 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve
Kuruluşlarının Büyük Ölçekli Bilgi İşlem Birimlerinde Sözleşmeli Bilişim Personeli İstihdamına İlişkin
Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik esasları çerçevesinde yürütüldüğü, 2.2. İlgili personelin sözleşme katının arttırılmayarak önceki yıldaki kattan devam ettirilmesi ve brüt ücret ödemesinin tavan ücret üzerinden hesaplanmayarak mevcut çalışma süresi, yabancı dil seviyesi üzerinden hesaplanmasına ilişkin değerlendirmenin 28/06/1978 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda belirtilen ilgili maddelere dayanılarak gerçekleştirildiği, 2.3. Sözleşme ücretlerinin, 28/06/1978 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan, 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların
3 üncü maddesinin “…Sözleşme ile çalıştırılacak personele ödenecek ücretlerin aylık brüt tutarı ile
sağlanacak diğer parasal ve ayni menfaatlerin yıllık brüt tutarının on ikide birinin toplamı 5.754,98 TL’yi geçemez.
Sözleşme ücretleri; (Ek:11/9/2017-2017/10818) havacılık simülatör uzmanı, helikopter makinisti ve uçuş teknisyeni pozisyonlarıyla uçuş ile ilgili bakım ve kontrolörlük ve yükseköğretim kurumlarının (Ek:5/1/2009-2009/14539) gemiadamı pozisyonları ile araştırma-geliştirme proje hizmetlerine ilişkin pozisyonlarda çalıştırılacaklar için ikinci fıkrada belirtilen tavan ücretin iki katını, Savunma Sanayii İcra
Komitesince uygun bulunan araştırma-geliştirme projelerinde çalıştırılacaklar ile pilot (Ek:11/9/20172017/10818) ve havacılık sertifikasyon uzmanı pozisyonlarında çalıştırılacaklar için ise üç katını geçmemek kaydıyla belirlenebilir.
Sözleşme ile çalıştırılacak personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılamaz ve sözleşmelere bu yolda hüküm konulamaz.” şeklinde düzenlendiği, belirlenen tavan ücretinin 1,9 katını geçmemek üzere ücret ödenen sözleşmeli personele ek ödemenin yapılmasının mümkün olmadığının değerlendirildiği, 2.4. Ayrıca bahse konu hüküm gereğince, 2021 yılı sözleşme katının Genel Müdürlük tarafından değerlendirilerek katının mevcut haliyle devam etmesi ve Genel Müdürlükte 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 4/B maddesine tabi personele Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 3 üncü maddesinde belirtilen tavan ücret üzerinden ödeme yapılmayarak mevcut çalışma süreleri ve yabancı dil seviyeleri baz alınarak belirlenen ücret katsayıları üzerinden sözleşmelerinin yenilenmesinin uygun olacağının değerlendirildiği, 2.5. İlgilinin yeni sözleşme döneminde kendisine teklif edilen şartları özgür iradesiyle kabul ederek sözleşme yenilemeyi tercih ettiği, sözleşme yenilemenin kişinin özgür iradesine bağlı bir tasarruf olduğu,
nitekim Genel Müdürlük bünyesinde yeni dönemde sözleşme yenilemeyi kabul etmeyerek ayrılış işlemini gerçekleştirmiş olan personelin de bulunduğu, 2.6. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 3 üncü maddesi hükümleri doğrultusunda, ilgili kişinin çözümleyici unvanı ile mesleki tecrübe aralığı 3-5 yıl olarak ve “C” seviyede dil düzeyi ile 1,2 katı olarak aylık brüt 7.934,74 TL üzerinden sözleşme imzaladığı ve Nisan 2021 tarihi itibarıyla aylık brüt 8.516,36 TL ücret almakta olduğu, 2.7. İlgili ile yıl, kıdem, dil vs. tüm şartlar yönünden birebir aynı durumda olan personel bulunmamakla birlikte benzer durumda olan aynı sözleşme tipindeki tüm personele standart olarak aynı uygulama yapıldığı, uygulamanın kişiye özel bir uygulama olmadığı, aynı statüdeki tüm personele yasal zorunluluk olarak mevzuat çerçevesinde uygulama yapıldığı, ifade edilmiştir.
3. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünün 28/06/2021 tarihli ve sayılı yazısında özetle; 3.1. 21/04/2021 tarihli ve 31461 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 73 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi ile Bakanlığın kamu personel yönetimine ilişkin görev ve yetkilerinin; anılan Kararnamenin
1 inci maddesinde yer alan; “Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen temel hedef ve amaçlar çerçevesinde;
memur ve diğer kamu görevlilerinin tabi olacakları personel rejimlerinin temel ilke ve esaslarının belirlenmesine, hukuki ve mali statülerinin ve uygulama esaslarının tespit edilmesine, düzenlenmesine, geliştirilmesine, personel rejimleri arasında uyum, denge ve koordinasyonun sağlanmasına ilişkin iş ve işlemleri ilgili mevzuat çerçevesinde yürütmek, memur ve diğer kamu görevlilerine ilişkin mevzuat hükümlerinin uygulanmasını izlemek, uygulama birliğini sağlayıcı tedbirleri almak, uygulamayı yönlendirmek ve ortaya çıkacak tereddütleri gidermek ve kamu personel istihdam planlaması ile personel alım ve yerleştirilmesinde uygulanacak usul ve esasların belirlenmesine ilişkin iş ve işlemleri yürütmek,” hükmü çerçevesinde Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğüne devredildiği, 3.2. Bakanlığa gönderilen başvurunun yazı ekinde Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve
Prensipler Genel Müdürlüğüne gönderildiği, ifade edilmiştir.
4. Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğünün 02/07/2021 tarihli ve sayılı yazısında özetle; 4.1. 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca sözleşmeli personel pozisyonlarının; sayı, unvan, nitelik, sözleşme ücreti ve sürelerinin belirlenmesi suretiyle merkezde toplam sayı olarak, taşrada ise bölge veya il bazında
Cumhurbaşkanınca ihdas edildiği, 4.2. 20/4/2021 tarihli ve sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinde yapılan değişiklikle sözleşmeli personelin tabi olacağı personel rejiminin temel ilke ve esaslarının belirlenmesine, hukuki ve mali statülerinin ve uygulama esaslarının tespit edilmesine ilişkin iş
/
ve işlemleri ilgili mevzuat çerçevesinde yürütme görevinin Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı
Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğüne verildiği, aynı Kararnameyle 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde yapılan değişiklikle ise sözleşmeli personel pozisyonlarından boş olanların açıktan alım amacıyla kullanılmasının Cumhurbaşkanlığının iznine tâbi tutulduğu, 4.3. Bahse konu mevzuat değişiklikleri çerçevesinde ilgi yazıda yer alan talebin Cumhurbaşkanlığı İdari
İşler Başkanlığı tarafından değerlendirilmesinin uygun olacağının mütalaa edildiği, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.” 6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 7. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesinde; “B) Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.
… (Ek paragraf: 4/4/2007 – 5620/4 md.) Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri
Cumhurbaşkanınca belirlenir. (Ek cümle: 25/6/2009 – 5917/47 md.) Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler.” 8. 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların; 8.1. 3 üncü maddesinde; “(Ek:22/11/2010-2010/1169) Sözleşmeli personelin ücreti; pozisyon unvanı, bu unvana ilişkin eğitim düzeyi, kamu kurum ve kuruluşlarında aynı kadro veya pozisyon unvanında geçen hizmet süresi dikkate alınarak tespit edilir. (Ek:14/05/2018-2018/11809) Pilot unvanlı sözleşmeli
personel pozisyonlarına ilişkin sözleşme ücretlerinin tespitinde, kamu kurum ve kuruluşları dışında pilot olarak geçen hizmet süreleri de dikkate alınır.
(Değişik: 6/1/1989-89/13691) Sözleşme ile çalıştırılacak personele ödenecek ücretlerin aylık brüt tutarı ile
sağlanacak diğer parasal ve ayni menfaatlerin yıllık brüt tutarının on ikide birinin toplamı 5.754,98 TL’yi geçemez. Ancak, yurtdışı teşkilatında çalıştırılan personel ile Cumhurbaşkanlığı ve Devlet Senfoni
Orkestralarında, Devlet Opera ve Balesinde ve Devlet Konservatuvarlarında görevlendirilecek yabancı misafir şef, solist ve sanatçılar hakkında bu hüküm uygulanmaz. Bu fıkrada belirtilen 5.754,98 TL, görevin önemi ve özelliği ile çalıştırılacak personelin niteliği dikkate alınarak Maliye Bakanlığı’nın görüşü üzerine Başbakan’ın onayı ile artırılabilir.
(Ek:3/1/2008-2008/13055) Sözleşme ücretleri; (Ek:11/9/2017-2017/10818) havacılık simülatör uzmanı, helikopter makinisti ve uçuş teknisyeni pozisyonlarıyla uçuş ile ilgili bakım ve kontrolörlük ve yükseköğretim kurumlarının (Ek:5/1/2009-2009/14539) gemiadamı pozisyonları ile araştırma-geliştirme proje hizmetlerine ilişkin pozisyonlarda çalıştırılacaklar için ikinci fıkrada belirtilen tavan ücretin iki katını, Savunma Sanayii İcra Komitesince uygun bulunan araştırma-geliştirme projelerinde çalıştırılacaklar ile pilot (Ek:11/9/2017-2017/10818) ve havacılık sertifikasyon uzmanı pozisyonlarında çalıştırılacaklar için ise üç katını geçmemek kaydıyla belirlenebilir.
(Ek: 3/8/2005-2005/9245)Sözleşme ile çalıştırılacak personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılamaz ve sözleşmelere bu yolda hüküm konulamaz.”
.
(Hazine ve Maliye Bakanlığının 06/01/2021 tarihli ve 1 Sıra No lu Genelgesinin 1 inci maddesinin (c)
bendinde, 1/1/2021-30/6/2021 döneminde geçerli olmak üzere; “6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ücret tavanı 8.089,31 TL’ye yükseltilmiştir.” denilmektedir. Hazine
.
ve Maliye Bakanlığının 07/07/2021 tarihli ve 7 Sıra No lu Genelgesinde, 1/7/2021-31/12/2021 döneminde geçerli olmak üzere; bu tutar 8.772,86 TL olarak belirlenmiştir. )
8.2. 5 inci maddesinde; “Sözleşme süreleri mali yıl ile sınırlıdır.” 8.3. 14 üncü maddesinde; “657 sayılı Kanunun değişik 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre çalıştırılacak sözleşmeli personelin (…)sayısı, unvanı, nitelikleri, sözleşme ücreti ve süreleri ilgili Bakanlığın önerisi ve
Devlet Personel Başkanlığının olumlu görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca saptanır.
Bu saptamaya dayanılarak ilgili Bakanın onayı ile sözleşmeli personel çalıştırılabilir.” 9. 02/11/2011 tarihli ve 28103 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete’de yayımlanan 666 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek
9 uncu maddenin birinci ve dokuzuncu fıkrasında;
“Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personele, subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile uzman jandarma ve uzman erbaşlara, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak
amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.”
“Kadro karşılığı sözleşmeli personel ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personel hariç olmak üzere 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı
Belediye Kanununun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca çalışan sözleşmeli personel ile çeşitli statülerde istihdam edilen sözleşmeli personele çalıştıkları birim ve bulundukları pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel için belirlenmiş olan ek ödeme oranını aşmamak üzere, statüleri ile mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarları gibi kriterler birlikte veya ayrı ayrı dikkate alınarak bu madde hükümleri çerçevesinde ek ödeme yapılıp yapılmayacağım, yapılacak ek ödeme oranını sözleşme ücreti ile ilişkilendirilmeksizin belirlemeye, Cumhurbaşkanı yetkilidir. Bu ödeme tutarı damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz.” 10. 10/01/2012 tarihli ve 28169 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2012/2665 sayılı Sözleşmeli
Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararının “Ek ödeme” başlıklı l inci maddesinin birinci fıkrasında; “Sözleşme ücretleri 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesi ile üçüncü fıkrası kapsamında belirlenenler, idarelerin yurt dışı teşkilatlarında istihdam edilenler ile ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi zamanlı çalışanlar hariç olmak üzere kamu kurum ve kuruluşlarında; a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre usulüne uygun olarak vizesi yapılmış sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen sözleşmeli personele, bu Karara ekli
“Sözleşmeli Personel Ek Ödeme Oranları Cetveli”nde yer alan pozisyon unvanlarına karşılık gelen oranların, … en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil) uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda, sözleşme ücreti ile ilişkilendirilmeksizin her ay ek ödeme yapılır. ” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kısmen kabulkısmen reddi yönünde hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvuran 1 numaralı paragrafta belirtildiği üzere; 11/12/2019 tarihinden beri Adalet Bakanlığı Bilgi
İşlem Genel Müdürlüğünde 657 4/B sözleşmeli çözümleyici olarak çalışmakta olduğunu, idarenin 2020
Mart ayından itibaren ek ödemelerini sözleşme ücret katsayısını (1,2) sabit bırakarak kaldırdığını ve sözleşme ücretini yeni bir yöntemle hesapladığını, 2021 yılı için imzaladığı sözleşmede (30/12/2020)
idarenin hesaplama yöntemini tamamen değiştirerek hesaplama yaptığı için mağduriyet yaşadığını belirterek, ek ödemelerinin ödenmesini, sözleşme ücretinin son değişiklikten önceki yöntemle hesaplanmasını, ek ödeme/sözleşme ücreti için geriye dönük farklarının verilmesini ve yeniden hizmet değerlendirmesi yapılmasını talep etmektedir.
13. İlgili İdare (Adalet Bakanlığı) tarafından başvuranın sözleşme katının arttırılmayarak önceki yıldaki kattan devam ettirilmesi ve brüt ücret ödemesinin tavan ücret üzerinden hesaplanmayarak mevcut çalışma süresi, yabancı dil seviyesi üzerinden hesaplanmasına ilişkin değerlendirmenin 28/06/1978 tarihinde Resmi
Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslardaki ilgili maddelere dayanılarak gerçekleştirildiği savunulmaktadır.
14. Konuyla ilgili mevzuat hükümleri incelendiğinde, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların
3 üncü maddesinde sözleşmeli personelin ücretinin; pozisyon unvanı, bu unvana ilişkin eğitim düzeyi,
kamu kurum ve kuruluşlarında aynı kadro veya pozisyon unvanında geçen hizmet süresi dikkate alınarak tespit edileceğinin düzenlendiği, Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Bakanlar Kurulu
Kararının “Ek ödeme” başlıklı l inci maddesinde sözleşme ücretleri Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına
İlişkin Esasların 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesi ile üçüncü fıkrası kapsamında belirlenenlerin ek ödemeden hariç tutulduğu ve Sözleşmeli Personel Ek Ödeme Oranları Cetvelinde yer alan pozisyon unvanlarına karşılık gelen oranlar üzerinden her ay ek ödeme yapılacağının belirtilmesinden dolayı sözleşme ücretini artırımsız alan sözleşmeli personele ek ödemenin yapılmasının gerektiği anlaşılmaktadır.
15. Somut olayda başvuranın durumu ile ilgili olarak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesine tabi sözleşmeli çözümleyici personel olarak görev yapmakta olan başvuranın Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 3 üncü maddesi uyarınca mevcut çalışma süresi ve yabancı dil seviyesi baz alınarak belirlenen ücret katsayısı üzerinden sözleşmesinin yenilendiği, başvuranın çözümleyici unvanı ile mesleki tecrübe aralığı 3-5 yıl olarak ve “C” seviyede yabancı dil düzeyi ile 1,2 ücret katı olarak aylık brüt 7.934,74 TL üzerinden sözleşme imzaladığı ve imzalamış olduğu sözleşme ücreti üzerinden maaş artışı ile birlikte Nisan 2021 tarihi itibarıyla aylık brüt 8.516,36 TL ücret almakta olduğu ve başvuranın Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararının 1 inci maddesinde belirtilen koşulları sağlamaması nedeniyle ek ödeme talebinin idarece reddedildiği tespit edilmiştir.
16. Ayrıca, konuyla ilgili olarak Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel
Müdürlüğü yetkilisi ile 13/07/2021 tarihinde yapılan telefon görüşmesinde konuyla ilgili mevzuat uyarınca sözleşme ücretleri Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesi ile üçüncü fıkrası kapsamında belirlenenlerin ek ödemeden hariç tutulduğu için başvuranın ek ödemeden yararlandırılması imkânının bulunmadığı, başvuranın sözleşme ücretinin eksik hesaplandığı iddiası ile ilgili olarak ise Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Mali ve Sosyal Haklara ilişkin olarak 6’şar aylık dönemler itibarıyla çıkarılan Genelgeler kapsamında sözleşmeli personel ücret artış oranlarının belirlendiği, başvuranın ilk imzalamış olduğu sözleşme ücreti üzerinden 6 aylık dönemler itibarıyla belirlenen bu artış oranları yansıtılarak hesaplanan sözleşme ücretinin mevcut sözleşme ücretinden fazla olması halinde başvurana fark ödemesi yapılması gerektiği ifade edilmiştir.
17. Yukarıdan bu yana tüm açıklananlar, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; konuyla ilgili mevzuat uyarınca sözleşme ücretleri Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesi ile üçüncü fıkrası kapsamında belirlenenlerin ek ödemeden hariç tutulduğu ve başvuranın mezkur Esaslar uyarınca sözleşme imzalamış olduğu dolayısıyla başvuranın ek ödemeden yararlandırılmaması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı, bununla birlikte başvuranın sözleşme ücretinin yeniden hesaplanması talebi kapsamında başvuranın ilk imzalamış olduğu sözleşme ücreti üzerinden Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Mali ve
Sosyal Haklara ilişkin olarak 6 aylık dönemler itibarıyla çıkarılan Genelgelerin (ç) bendi kapsamında belirlenen sözleşmeli personel ücret artış oranları yansıtılarak sözleşme ücretinin yeniden hesaplanması ve bu yönteme göre hesaplanan sözleşme ücretinin başvuranın mevcut sözleşme ücretinden fazla olması halinde başvurana fark ödemesi yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden ve Gönderme Kararımız üzerine hem başvurana hem de Kurumumuza kısa sürede cevap verildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği ve başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede idari yargıya başvurabileceğinin gösterilmiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulduğu tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvuranın ek ödemesinin ödenmesi ve geriye dönük ödenmeyen aylar için farklarının verilmesi talebinin
REDDİNE;
Başvuranın sözleşme ücretinin yeniden hesaplanması talebi ile ilgili olarak, başvuranın ilk imzalamış olduğu sözleşme ücreti üzerinden Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Mali ve Sosyal Haklara ilişkin olarak 6 aylık dönemler itibarıyla çıkarılan Genelgeler kapsamında belirlenen sözleşmeli personel ücret artış oranları yansıtılarak yeniden hesaplanması ve buna göre hesaplanan sözleşme ücretinin başvuranın mevcut sözleşme ücretinden fazla olması halinde başvurana fark ödemesi yapılması yönünde ADALET
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ADALET
BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve ADALET BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi