ÖZET: Başvuran, Gümüşhane Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğü’nde sözleşmeli inşaat mühendisi olarak çalıştıktan sonra istifa ederek, 657 sayılı Kanun’un 4/A maddesi kapsamında memur kadrosuna atanma talebinde bulunmuştur. Ancak, başvuranın istifasının ardından 657 sayılı Kanun’un Geçici 37. maddesi gereğince memur kadrosuna atanma hakkı bulunmamaktadır. Zira, bu hükümden yararlanabilmek için, başvuranın 02/06/2011 tarihi itibarıyla çalışmakta olması ve belirli şartları taşıması gerekmektedir. Başvuranın 14/09/2006 tarihinde kendi isteğiyle sözleşmesini sonlandırması, bu koşulları sağlamadığından, talebi reddedilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre memurlar ve sözleşmeli personel farklı sınıflarda yer almakta ve sözleşmeli personelin memur tanımında yer almadığı belirtilmiştir. Dolayısıyla, başvuranın talebinin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. İdarenin başvuruya ilişkin reddi, başvuranın durumuna uygun bir değerlendirme yapılmadığı için hukuka aykırı bulunmuştur. Ancak, başvuranın talebinin reddedilmesi, ilgili mevzuat çerçevesinde geçerli bir gerekçeye dayanmaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/7655-S.21.12231

BAŞVURU NO : 2021/4399

KARAR TARİHİ : 18/05/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI

Memur kadrosuna atanma talebi hk.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 24/02/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Gümüşhane Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğünde (mülga) 20/07/2005 tarihli hizmet sözleşmesi ile 657 Kanun’un 4/B maddesi kapsamında inşaat mühendisi olarak çalışmaya başladığını, FETÖ/PDY terör örgütü üyesi oldukları sonradan anlaşılan il müdür yardımcılarının psikolojik tacizine maruz kalıp istifa ettiğini belirtmektedir. Başvuran, sonrasında bu kişiler hakkında cezai işlem yapıldığını ve sözleşmeli personelin de kadroya geçtiğini ifade etmektedir. Bu çerçevede, başvuran mağduriyetinin giderilmesini teminen yeniden Bakanlık bünyesinde ya da herhangi bir teknik kurumda 657 sayılı Kanun’un 4-ATeknik Hizmetler Sınıfında İnşaat Mühendisi olarak istihdam edilmesini Kurumumuzdan talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 09/04/2021 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. Başvuranın Gümüşhane Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğünde (mülga) 01/08/2005-27/09/2006 tarihleri arasında 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli inşaat mühendisi olarak görev yaptığı, 2.2. Başvuranın psikolojik tacize maruz kaldığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, 2.3. Başvuranın 14/06/2011 tarihli dilekçesiyle 632 sayılı KHK ile 657 sayılı Kanun’un 4/A maddesine göre memur kadrosuna atanma talebinde bulunduğu, talebinin 632 sayılı KHK’nın yayımlandığı tarihte çalışmakta olan ve aynı unvanlı memur kadrolarına atanmak isteyenlerin başvurularını 30 gün içerisinde

yapmaları gerektiğine ilişkin düzenleme ve başvuranın 14/09/2006 tarihinde hizmet sözleşmesini kendi isteğiyle feshetmiş olması nedeniyle reddedildiği, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinin (A) ve (B) fıkralarında; “A) Memur: Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır… ) Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.”, “Çekilme” başlıklı 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabilir…”, “Çekilen ve çekilmiş sayılanların yeniden atanmaları” başlıklı 97 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; “Memurlardan mali ve cezai sorumlulukları saklı kalmak üzere; 94 üncü maddenin 2 nci ve 3 üncü fıkrasına uygun olarak memuriyetten çekilenler altı ay geçmeden Devlet memurluğuna alınamazlar.”; 02/06/2011 tarihli ve 632 sayılı KHK’nın 1 inci maddesiyle değişik Geçici

37 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Kamu kurum ve kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı ile

bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi zamanlı çalışanlar ile yükseköğretim kurumlarının araştırma-geliştirme projelerinde proje süreleriyle sınırlı olarak çalışanlar hariç olmak üzere, 4 üncü maddenin (B) fıkrası ve 10/7/2003 tarihli ve

4924 sayılı Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı

Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca vizelenmiş veya ihdas edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarında bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte çalışmakta olan ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, pozisyonlarının vizeli olduğu teşkilat ve birimde, bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı 190 sayılı

Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerde yer alan memur kadrolarına, bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı memur kadrosu olmaması halinde, 190 sayılı

Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerde yer alan kadro unvanlarıyla sınırlı olmak ve sözleşmeli personel pozisyonlarına ilişkin vize cetvellerindeki nitelikler dikkate alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı ve

/

Devlet Personel Başkanlığınca müştereken belirlenen memur kadrolarına, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde kurumlarınca atanırlar.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Gümüşhane Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğünde (mülga) 657 Kanun’un 4/B maddesi kapsamında

İnşaat Mühendisi olarak çalışmakta iken014/09/2006 tarihinde istifa eden başvuran, yeniden Bakanlık bünyesinde ya da herhangi bir teknik kurumda 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (A) fıkrası kapsamında teknik hizmetler sınıfında inşaat mühendisi olarak istihdam edilmesini Kurumumuzdan talep etmektedir.

8. Kamu görevlilerinin dört sınıfa ayrıldığı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre memurlar ve sözleşmeli personel, bu dört sınıfın iki sınıfını oluşturmaktadır. Kanunun 4 üncü maddesindeki memur tanımına göre memurların ifa ettiği görevler asli ve sürekli niteliktedirler. Memur, bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabileceği gibi, belirli şartları sağlamaları ve çekilmeleri üzerinden altı ay geçtikten sonra memurluğuna alınabilme hakkına sahiptirler.

9. Sözleşmeli personel ise, önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallerde, özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir. Bu itibarla, sözleşmeli personelin 657 sayılı Kanun’daki memur tanımında olmayacağı ve görevlerinden çekilmeleri halinde 657 sayılı Kanun’da görevden çekilen memurun tekrar göreve alınmasına ilişkin hükümlerin bu kişilere uygulanamayacağı açıktır.

10. Ayrıca, 657 sayılı Kanun’un 732 sayılı KHK ile değişik Geçici 37 inci maddesinde sözleşmeli personelin memur kadrosuna atanması belirli koşullara bağlanmıştır. Bu koşullar incelediğinde, Kanun’un

4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamındakilerin bu hükmün yürürlüğe girdiği 02/06/2011 tarihi itibarıyla

çalışmakta olmalarının, 48 inci maddede belirtilen şartları taşımaları ve 30 gün içerisinde yazılı başvuruda bulunmaları gerektiğinin düzenlendiği görülmektedir.

11. Başvuru konusu olayda, Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden başvuranın 01/08/2005-27/09/2006 tarihleri arasında 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli inşaat mühendisi olarak görev yaptığı, 14/06/2011 tarihli dilekçesiyle 632 sayılı KHK hükümleri çerçevesinde

657 sayılı Kanun’un 4/A maddesine göre memur kadrosuna atanma talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

12. Yukarıda yapılan açıklamalarla birlikte değerlendirildiğinde, 14/09/2006 tarihinde sözleşmesini kendi isteğiyle sonlandırmış olan başvuranın 657 sayılı Kanun’un Geçici 37 inci maddesinin yürürlüğe girdiği

tarihte çalışmakta olanlardan olmadığı, bu nedenle anılan hükümde getirilen düzenlemeden faydalanma hakkı bulunmadığı değerlendirilmiştir.

13. Başvuran, istifasına çalışmakta olduğu dönemde, sonradan terör örgütü üyeleri olduğu anlaşılanlarca yapılan psikolojik tacizin sebep olduğunu belirtmekte ise de, Kurumumuza bu yönde bir bilgi ve belge sunulmadığı gibi Kurumumuzca da böyle bir tespitte bulunulamamıştır.

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

16. Geçici görevlendirme işleminde ayrıca 6245 sayılı Harcırah Kanunu ve hukuki belirlilik ilkesi uyarınca, görevlendirilecek memurun görev süresi, geçici görev onay belgesinde bulunması gereken bilgilerdendir. Bu itibarla, bundan sonra düzenlenecek olan geçici görevlendirmelerde görev süresinin de belirtilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın başvurana ve ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi