|
ÖZET: Başvuran, Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’nde iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilmesi nedeniyle 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 8. maddesi uyarınca ilave ödeme talep etmiştir. Ancak, ilgili mevzuat gereği kamu kurumlarında iş güvenliği uzmanı olarak tam zamanlı çalışanların ilave ödeme alması mümkün değildir. Kamu kurumları, kendi çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı görevlendirebilirken, bu görevlendirmelerin kısmi süreli olduğu kabul edilmektedir. Başvuranın durumu, tam zamanlı bir görev ifa etmesine rağmen, mevcut düzenlemelere göre ilave ödeme yapılmasını gerektirmemektedir.
Başvuranın iddiaları ve idarenin açıklamaları doğrultusunda yapılan değerlendirmede, başvuranın asli görevlerinin iş güvenliği uzmanı olduğu ve bu nedenle ilave ödeme talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, başvurana ilave ödeme yapılmaması işleminin hukuk ve hakkaniyete aykırılık taşımadığı belirlenmiştir. Bu karar, kamu kurumlarının iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri konusundaki yükümlülüklerini ve çalışanların haklarını net bir şekilde ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/9835-S.21.15900
BAŞVURU NO : 2021/4165
KARAR TARİHİ : 05/07/2021
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
Ek ödeme yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 22/02/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; Ankara İl Sağlık Müdürlüğü Etimesgut Şehit Sait Ertürk Devlet Hastanesinin A sınıfı iş güvenliği uzmanı ihtiyacına binaen geçici görevlendirme ile iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirildiğini, iş güvenliği uzmanı olarak çalışmış olduğu İşyeri Sağlık ve Güvenlik Biriminde 6331 sayılı Kanun kapsamında, iş güvenliği uzmanlığı görev, yetki ve yükümlülüklerimi yerine getirdiğini, ancak söz konusu birimde görev yaptığı 23/09/2019 tarihinden itibaren her ay görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödemenin güncel olarak tarafına ödenmediğini belirterek, söz konusu ilave ödemenin yapılarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Konuyla ilgili olarak Etimesgut Şehit Sait Ertürk Devlet Hastanesi Başhekimliğinin 22/04/2021 tarihli ve sayılı yazısında, 2.1. Başvuranın hastaneye kimyager kadrosunda tayin olduğu, İş Güvenliği Uzmanı olarak görev ifa etmek için vermiş olduğu dilekçesinde bu görev karşılığında herhangi bir ek ücret talebi istemediğini yazılı olarak teyid etmesi nedeniyle sonrasında istemiş olduğu ödeme talebinin reddedildiği, 2.2. Başvuranın 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “İşyeri Hekimleri ve İş Güvenliği
Uzmanları” başlıklı 8 inci maddesinin 7 inci fıkrası kapsamında görevlendirildiği, 2.3. Başvuranın tam zamanlı olarak görevlendirildiği, görevlendirildiği dönemde ilgili birimde iş güvenliği uzmanı olarak 08:00-17:00 saatleri arasında görev ifa ettiği ve halen aynı şekilde görevine devam ettiği, bu görevini yaparken asli kadrosuna ait hiçbir mesai yapmadığı, kadrosuna ait maaş ve ek ödemeleri tam olarak aldığı,
İfade edilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının, 3.1. “Zorla çalıştırma yasağı” başlıklı 18 inci maddesinde, “Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır.”, 3.2. “Ücrette adalet sağlanması” başlıklı 55 inci maddesinde, “Ücret emeğin karşılığıdır. Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır.” 3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun, 5.1. “İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrasında; “Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren; a) Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirir.
Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir. (Ek cümle:10/9/2014-6552/16 md.) Belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olmayan ancak 50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri işverenleri veya işveren vekili tarafından Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlamak şartıyla işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebilirler.” 5.2. “İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları” başlıklı 8 inci maddesinin yedinci fıkrasında; “Kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olma niteliğini haiz personel, gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme, hizmet alan kurum tarafından yapılır. Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durumdaki görevlendirmeye ilişkin ilave ödemelerde, günlük mesai saatlerine bağlı kalmak kaydıyla, aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler dikkate alınmaz.”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, bir numaralı paragrafa belirtildiği üzere Ankara İl Sağlık Müdürlüğü Etimesgut Şehit Sait
Ertürk Devlet Hastanesinde iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilmesi nedeniyle tarafına 6331 sayılı
Kanunun 8 inci maddesinin 7 inci fıkrası uyarınca ilave ödeme yapılmasını talep etmektedir.
8. İşyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması, mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek amacıyla yürürlüğe konulan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 6 ncı maddesi ile, kamu kurumları dahil işyerlerinin kendi kuruluşlarına yönelik olarak iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunma zorunluluğu getirilmiş, bu kapsamda kamu kurumlarının kendi çalışanları arasından iş sağlığı ve güvenliği uzmanı görevlendirebileceği gibi ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet satın alarak da bu yükümlülüğü yerine getirebilecekleri belirtilmiştir. Buna göre, kamu kurumlarının iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi niteliğini haiz gerekli sertifikaya sahip olan personeli kadro veya pozisyon unvanına bakılmaksızın tam zamanlı olarak istihdam edebilmesi mümkün kılınmıştır. Bu şekilde tam zamanlı olarak çalıştırılanların, görevlendirme süresince kadro unvanı faklı olmakla birlikte, asli görevleri iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi olmaktadır. Mevcut düzenlemelere göre tam zamanlı olarak iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi olarak görevlendirilenlere ilave ödeme yapılması mümkün bulunmamaktadır.
9. Diğer yandan, 6331 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelin asli görevleri yanında çalışmakta oldukları kamu kurumunda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında ilave ödeme yapılmak suretiyle iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi olarak görevlendirilebilecekleri ifade edilmiştir.
10. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarece başvuranın 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanunu’nun “İşyeri Hekimleri ve İş Güvenliği Uzmanları” başlıklı 8 inci maddesinin 7 inci fıkrası kapsamında görevlendirildiği ifade edilmekle birlikte, söz konusu madde kapsamında yapılan görevlendirmelerin kısmi süreli olduğu, başvuranın görevlendirmesinin ise 6331 sayılı Kanun’un 6 ıncı maddesi kapsamında tam zamanlı olduğunun kabul edilmesi gerektiği, zira ilgili İdarece başvuranın görevlendirildiği dönemde ilgili birimde iş güvenliği uzmanı olarak 08:00-17:00 saatleri arasında görev ifa ettiğinin ve bu görevini yaparken asli kadrosuna ait hiçbir mesai yapmadığının açıkça ifade edildiği, başvuran tarafından da kimyagerlik görevi ile iş güvenliği uzmanlığı görevinin birlikte yürütüldüğünün iddia edilmediği, bu şekilde tam zamanlı olarak çalıştırılanların, görevlendirme süresince kadro unvanı faklı olmakla birlikte, asli görevlerinin iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi olduğu, mevcut düzenlemelere göre tam zamanlı olarak iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi olarak görevlendirilenlere ilave ödeme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından başvurana ilave ödeme yapılmaması işleminde hukuk ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, başvurunun REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi