Araştırma görevlisi kadrosuna başvuruda eksik belge nedeniyle reddedilen adayın itirazı ve ilan şartlarının açıklığı konusundaki hukuki değerlendirme (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/11498-S.21.18508

BAŞVURU NO : 2021/5744

KARAR TARİHİ : 09/08/2021

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ

REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın araştırma görevlisi kadrosuna başvurusunun eksik belge sebebiyle kabul edilmemesine itirazı hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 09/03/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 21/12/2020 tarihli ve 31341 sayılı Resmi Gazetede ilan edilen Zonguldak Bülent Ecevit

Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Türk Halk Edebiyatı Anabilim Dalında

1 adet Araştırma Görevlisi kadrosuna başvuru yapmış olduğunu, ilgili idare tarafından başvurusunun eksik

belge sebebiyle kabul edilmediğinin belirtildiğini, fakat eksik olduğunu söyledikleri belgenin ilan şartlarında bulunmadığını, “Yüksek Lisans öğrenci belgesi” veya “Yüksek Lisans belgesi” talebinin Resmi

Gazete ilanında yer almadığını, ilanda yer almayan bir şarttan dolayı başvurusunun reddedilmesinin mümkün olmadığını ifade etmekte olup, ilgili Kurumun ilanının başvuru şartlarının incelenerek başvurusunun kabul edilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı’nın 27/05/2019 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde,

2.1. Araştırma Görevlisi alım işlemlerinin “Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına

Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkındaki Yönetmelik” uyarınca yapılmakta olduğu,

2.2. 21/12/2020 tarihli ilan metninde başvuranın müracaat ettiği kadronun açıklama bölümündeki “Türk

Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunu olmak. Türk Halk Edebiyatı Anabilim dalında tezli yüksek lisans yapıyor olmak” şartının aranmakta olduğu, adı geçenin bu şartı sağladığını gösteren belgeyi göndermediği, ilan metninde yer alan “belgelerden bir tanesinin eksik olması halinde müracaatlar kabul edilmeyecektir.” ifadesi yer aldığından, başvurusunun değerlendirme dışı bırakıldığı, 2.3. Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi

Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin “Özel Şartlar” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrasında “Araştırma görevlisi kadrosuna başvurabilmek için ilana ilk başvuru tarihi itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak gerekir. Devlet yükseköğretim kurumlarının araştırma görevlisi kadrolarına başvurularda tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik eğitimi öğrencisi olmak şartı aranır.” ifadesinin bulunduğu, diğer başvuran adayların bu belgeyi temin ederek gönderdikleri, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrenimlerine ait transkriptlerin öğrenciler tarafından eğitim öğretim aşamasında ya da mezun olduklarında ilgili yükseköğretim kurumundan veya e-Devlet uygulamasından alınabilmekte olduğu, 2.4. Müracaatların posta ile yapılmakta olduğu, ilana başvuru süresinin bitiminden sonra Fakülte Yönetim

Kurulunca belirlenen ön değerlendirme jürisi tarafından incelemeleri ve değerlendirmeleri yapıldığından daha önceden eksiklerin bilinmesi mümkün olmadığı, ayrıca müracaat süresi geçtikten sonra evrak tamamlatmanın etik bir durum olmadığı, ilgili mevzuat gereği, kadro ilanı, başvuru süresi, başvuruların değerlendirilmesi, ön değerlendirme sonuçlarının açıklanması, asil listenin belirlenmesi, ilan edilmesi, adayların sınava çağırılması ve sınav sonuçlarının açıklanması aşamalarının yasal mevzuat gereği belirli bir zaman içerisinde tamamlanması gerektiğinin ilan metninde açıkça belirtildiği, 2.5. İlandaki kadroların 2020 yılı iznine tabi olması nedeni ile aynı yıl içerisinde değerlendirilmesi gerektiği,

2021 yılı için kullanılmasının mümkün olmadığı,

2.6. Belgelerini tam olarak gönderen ve gerekli şartları taşıyan adaylar arasından ön değerlendirme yapılarak ilan edilen 10 kişinin Üniversitenin Fen Edebiyat Fakültesinde sınavlarının yapıldığı, asil ve yedek adayların ilan edildiği ve asil adayın ataması yapılarak göreve başlatılması nedeniyle geriye yönelik bir işlem yapılmasının mümkün olmadığı, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak

Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin; 5.1. ‘Özel şartlar’ başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) Araştırma görevlisi kadrosuna başvurabilmek için ilana ilk başvuru tarihi itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak gerekir. Devlet yükseköğretim kurumlarının araştırma görevlisi kadrolarına başvurularda tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik eğitimi öğrencisi olmak şartı aranır.” 5.2. ‘Ön değerlendirme’ başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1) Sınav jürisi; başvuran adaylar arasından ilan edilen kadro sayısının on katına kadar adayı, meslek yüksekokullarında bu kadrolarda istihdam edilecekler de dâhil olmak üzere bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki öğretim görevlisi kadrolarında ALES puanının %40’ını ve yabancı dil puanının %60’ını; bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ALES puanının %60’ını ve yabancı dil puanının %40’ını; meslek yüksekokullarına müracaatlarda ise ALES puanının %70’ini ve lisans mezuniyet notunun %30’unu dikkate alarak belirler ve kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan eder. Bu sıralamaya göre son sırada aynı puana sahip birden fazla adayın olması halinde, bu kişilerin tamamı sınava çağrılır. Başvuru sayısının ilan edilen kadronun on katından az olması halinde, adayların tamamı giriş sınavına alınır. Adayların ön değerlendirmede dikkate alınan puanları ile lisans mezuniyet notları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir.”, 5.3. ‘Giriş sınavları’ başlıklı 11 inci maddesinde; “(1) Giriş sınavı, sınav jürisi tarafından; bilim alanı yabancı dille ilgili olan birimlerdeki öğretim görevlisi kadroları ile 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı

Yükseköğretim Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca zorunlu yabancı dil dersini vermek üzere atama yapılacak öğretim görevlisi kadroları için adayların mesleki ifade ve bilgi becerisi ile anlatım yeteneğini ölçecek şekilde sadece sözlü, bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolar için ise ilan edilen alanla ilgili bilgi düzeyini ölçecek şekilde sadece yazılı sınav olarak yapılır. Yabancı dille eğitim ve öğretim yapılan programlardaki öğretim görevlisi kadrolarında sözlü sınav yapılır. Ancak senato kararı olması halinde sözlü sınav sonucu 60 ve üzeri puan alanlar için yazılı sınav da yapılır. Bu durumda olanların giriş sınavı puanı, sözlü sınav ile yazılı sınavın puanlarının aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır.

(2) Sınav jürisi, yazılı ve sözlü sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlar. Raportör olarak belirlenen üye, yazılı ve sözlü sınavların soru ve cevaplarını tutanak altına alır.

(3) Sözlü sınav sonuçları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir. Sözlü sınav sonucu 60 puanın altında olanlar başarısız sayılır ve nihai değerlendirme aşamasına geçemezler.”,

5.4. ‘Nihai değerlendirme’ başlıklı 12 nci maddesinde; “(1) Sınav jürisinin değerlendirmesinde; bu

Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki öğretim görevlisi kadrolarında, meslek yüksekokullarında bu kadrolarda istihdam edilecekler de dâhil olmak üzere ALES puanının %30’unu, lisans mezuniyet notunun %10’unu, yabancı dil puanının %30’unu ve giriş sınavı notunun %30’unu; bu

Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ALES puanının %30’unu, lisans mezuniyet notunun %30’unu, yabancı dil puanının %10’unu ve giriş sınavı notunun %30’unu; meslek yüksekokullarında ise ALES notunun %35’ini, lisans mezuniyet notunun %30’unu ve giriş sınavı notunun %35’ini hesaplayarak ilan edilen kadro sayısı kadar adayı başarı sırasına göre belirler. Değerlendirme puanı 65 puanın altında olanlar sınavlarda başarısız sayılır. Adayların değerlendirmede dikkate alınan puanları ile lisans mezuniyet notları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir.”

düzenlemeleri yer almıştır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kısmen kabulkısmen reddi yönünde hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Başvuran, 21/12/2020 tarihli ve 31341 sayılı Resmi Gazetede ilan edilen Zonguldak Bülent Ecevit

Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Türk Halk Edebiyatı Anabilim Dalında

1 adet Araştırma Görevlisi kadrosuna başvuru yapmış olduğunu, başvurusunun eksik belge sebebiyle kabul

edilmediğinin belirtildiğini, fakat eksik olduğunu söyledikleri belgenin ilan şartlarında bulunmadığını belirterek, ilgili Kurumun ilanının başvuru şartlarının incelenmesini ve başvurusunun kabul edilmesini talep etmektedir.

8. Şikayet başvuru dosyasının incelenmesinden, öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarına eleman alınması amacıyla Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Rektörlüğünce 21/12/2020 tarihinde ilana çıkıldığı, Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Türk Halk Edebiyatı Anabilim Dalına bir adet araştırma görevlisi alımı kapsamında başvuru yapan adaylar kapsamında yapılan ön değerlendirme sonucu başvuranın başvurusunun eksik belge sebebiyle kabul edilmemesi dolayısıyla yapmış olduğu itirazın reddedilmesi üzerine bakılmakta olan şikayet başvurusunun yapıldığı anlaşılmaktadır.

9. Başvuru konusu olayda, Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda

Uygulanacak Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin “Özel

Şartlar” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrasında “Araştırma görevlisi kadrosuna başvurabilmek için ilana ilk başvuru tarihi itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak gerekir. Devlet yükseköğretim kurumlarının araştırma görevlisi kadrolarına başvurularda tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik eğitimi öğrencisi olmak şartı aranır.” ifadesinin bulunduğu, diğer başvuran adayların bu belgeyi temin ederek gönderdikleri, belgelerini tam olarak gönderen ve gerekli şartları taşıyan adaylar arasından yapılan ön değerlendirme sonucunda ilan edilen kişilerin sınavlarının Üniversitenin Fen Edebiyat Fakültesinde yapıldığı, asil ve yedek adayların ilan edildiği ve asil adayın atamasının yapılarak göreve başlatıldığı tespit edilmiştir.

10. Başvuranın “Yüksek Lisans öğrenci belgesi” veya “Yüksek Lisans belgesi” olarak yer alan ret sebebinin

Resmi Gazete ilanında yer almadığı iddiası ile ilgili olarak, 21/12/2020 tarihli ilan metninde başvuranların dilekçelerine eklemeleri gereken belgeler arasında “Lisans, Yüksek Lisans ve Doktora mezuniyet belgelerinin fotokopisi veya e-Devlet çıktısı” ile “Lisans, Yüksek Lisans ve Doktora Transkript fotokopileri”nin sayıldığı, başvuranın müracaat ettiği kadronun açıklama bölümünde “Türk Dili ve

Edebiyatı Bölümü mezunu olmak. Türk Halk Edebiyatı Anabilim dalında tezli yüksek lisans yapıyor olmak.” şartının aranmakta olduğu, başvuranın bu şartı sağladığını gösteren yüksek lisans transkript belgesini göndermediği, ayrıca ilan metninde “belgelerden bir tanesinin eksik olması halinde müracaatlar

kabul edilmeyecektir.” ifadesi yer aldığından, başvuranın müracaatının değerlendirme dışı bırakıldığı, her ne kadar başvuran tarafından “Türk Halk Edebiyatı Anabilim dalında tezli yüksek lisans yapıyor olmak.” şartını taşıdığı belirtilmiş olsa da başvuranın başka bir Üniversitede yüksek lisans eğitimine devam ettiği, başvuranın müracaat etmiş olduğu Üniversitenin başvuranın bu şartı sağladığını bilme imkânının olmadığı ve başvuranın ilgili kadro ilanında belirtilen tüm belgeleri başvuru dilekçesi ekinde gönderme yükümlülüğünün bulunduğu anlaşılmıştır.

11. Diğer taraftan, Üniversite tarafından öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarına eleman alınması amacıyla hazırlanacak ilanlarda bundan sonra benzer sorunların ortaya çıkmaması adına konuyla ilgili mevzuat çerçevesinde ilanda belirtilen şart uyarınca ve hakkaniyet yönünden uygun olacak şekilde yüksek lisans programında öğrenciliği devam eden adaylar için bitirmiş oldukları lisans programına ilişkin mezuniyet ve transkript belgelerinin yanı sıra devam ettikleri yüksek lisans programına ilişkin olarak da öğrenciliklerini ispatlama bakımından öğrenci belgesi ile transkript belgesini başvuru dilekçesi ekinde göndermeleri gerektiğinin ilan şartlarında açık olarak ayrı bir maddede belirtilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle ilgili mevzuat uyarınca ilanda “Devlet yükseköğretim kurumlarının araştırma görevlisi kadrolarına başvurularda tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik eğitimi öğrencisi olmak şartı aranır.” şeklinde belirtilen şart uyarınca başvuranın yüksek lisans programına devam ettiğine ilişkin belgeleri başvuru dilekçesi ekinde göndermediği, dolayısıyla Araştırma Görevlisi kadrosuna başvurusunun kabul edilmesi talebinin yerinde olmadığı, ancak hakkaniyet yönünden yüksek lisans programında öğrenciliği devam eden adayların öğrenciliklerini ispatlama bakımından devam ettikleri yüksek lisans programına ilişkin olarak yüksek lisans öğrenci belgesi ile transkript belgesinin gönderilmesi gerektiği hususunun ilan şartlarında açık olarak ayrı bir maddede belirtilmesi ve kadro ilanına başvuran adaylar içerisinde evrak eksikliği bulunanlar olması halinde durumun anlık takip edilerek eksik belgelerin ilgili kişilere ulaşılmak suretiyle tamamlatılması yönünde uygulamalar yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)

dava açma süresinden arta kalan sürede Zonguldak İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle;

Başvuranın Araştırma Görevlisi kadrosuna başvurusunun kabul edilmesi talebinin REDDİNE; Bundan böyle açılacak Araştırma Görevlisi kadro ilanlarında ilgili mevzuat uyarınca yüksek lisans programlarında öğrencilikleri devam eden adaylar için talep edilen belgelerin ilan metninde açıkça belirtilmesi ve evrak eksikliği bulunan adayların durumlarının anlık takip edilerek eksik belgelerin ilgili kişilere ulaşılmak suretiyle tamamlatılması yönünde ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT

ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA;

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,

ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi