|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın Diyanet İşleri Başkanlığı’nın sözlü mülakat sınavına itirazı incelenmiştir. Başvuran, mülakat sırasında bir komisyon üyesinin dışarı çıkmasının değerlendirmeyi olumsuz etkilediğini iddia ederek, mülakat sonucunun yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. İdare ise, sınavın mevzuata uygun yapıldığını ve puanların komisyon üyelerinin ortak kanaatleriyle belirlendiğini savunmuştur.
Yapılan inceleme sonucunda, sözlü sınavın kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif kriterlere dayalı olarak gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Danıştay, sözlü sınavda değerlendirme kriterlerinin somut bilgi ve belgeye dayandırılması gerektiğini vurgularken, başvuranın iddialarının somut delillerle desteklenmediğini belirtmiştir. Sonuç olarak, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın mülakat sonucunu reddetme kararında hukuka aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. Bu karar, kamu hizmetlerinde liyakat ve objektif değerlendirme ilkelerinin önemini ortaya koymakta ve sınav süreçlerinin şeffaflığına dair önerilerde bulunmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/12439-S.21.19972 –
BAŞVURU NO : 2021/6157
KARAR TARİHİ : 27/08/2021
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
Başvuranın mülakat sınav sonucuna itirazı hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 16/03/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; 19/02/2021 tarihli Diyanet sözleşmeli alım sınavına imam-hatip lisesi ilahiyat ön lisans bölümünden girdiğini, KPSS+DHBT puanının 86, sözlü mülakat puanının 82 olduğunu ve sınav sıralamasının 33 üncü yedek olduğunu, kendi bölümünden 100 kişi alındığını ve en son kazanan adayın puanının 86 olduğunu, kendi mülakatının iki kişi tarafından değerlendirildiğini ve 4 puanla yedekte kaldığını, sözlü sınava girdikten sonra komisyon üyelerinden birisinin dışarı çıktığını, bu durumun konsantrasyonunu bozduğunu, dışarı çıkan komisyon üyesinin neye göre kendisine puan verdiğini bilmediğini, sonuç olarak sınavını iki üyenin dinlediğini ve değerlendirme yaptığını, bu değerlendirmenin teknik olarak haksız olduğunu belirterek durumun lehine çözülmesini ve olumsuz olan sonucunun olumlu karara çevrilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 03/05//2021 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Cumhurbaşkanlığı
Diyanet İşleri Başkanlığından alınan 02/06//2021 tarihli cevabi yazıda özetle; 2.1. Başvuranın talebi ile ilgili dostane çözüm yoluna gidilemediği, söz konusu sınavın 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu, Sözleşmeli personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar, 633 Sayılı Diyanet İşleri
Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ve Vaizlik, Kuran Kursu Öğreticiliği, İmam Hatiplik ve
Müezzin Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme
Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi uyarınca açıldığı ve sözlü sınav yapıldığı,
2.2 Sözlü sınav onayı ve sınav komisyonu asil ve yedek üyelerinin ekte gönderildiği, yapılan inceleme
sonucunda sınavın ilgili mevzuatına uygun bir şekilde gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı,
2.3. Sözlü sınavda komisyon üyelerinin her biri tarafından adaylara verilen puan ve gerekçesinin yer aldığı sınav tutanakları ve adı geçen adayın mülakat sonucuna ilişkin itirazı ve cevabi yazılarının ekte gönderildiği, 2.4. Sınavda sesli veya görüntülü kayıt yapılmadığı, 2.5. Sınavda soruların zarf usulüne göre düzenlenmediği ve komisyon tarafından adaylara şifahi olarak yöneltildiği, adayın sınava katıldığı kategoride ( İlahiyat Önlisans + İHL ) başarılı olan adaylara ait listenin ekte gönderildiği, 2.6. Adaylara verilen puanlar komisyon üyelerinin ortak kanaatleri göz önünde bulundurularak belirlendiği için sınavın bir bölümünde komisyon üyelerinden birinin sınav salonunda bulunmamasının aday aleyhine bir durum oluşturmadığı, 2.6. Adaylara sınav duyurusunda yer alan sınav konuları ve puanlama kriterleri esas alınarak komisyon tarafından şifahi olarak sorular sorulduğu, adayın verdiği cevaplara göre düşünce ve değerlendirme tutanağı hazırlandığı, söz konusu sınavda kura usulüne başvurulmadığı, 2.7. Aynı konuda Başkanlığa ulaşan başka bir başvurunun olmadığı, şikâyet konusu talebe ilişkin yargı organlarında görülmekte olan ve/veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlık bulunmadığı, hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili
“ şikâyetleri inceler.
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” 5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 5.1. “Temel İlkeler” başlıklı 3 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları;
“Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:
…Kariyer: B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlamaktır.
Liyakat: C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır. ” 5.2. “Sınav şartı” başlıklı 50 nci maddesi;
“Devlet kamu hizmet ve görevlerine Devlet memuru olarak atanacakların açılacak Devlet memurluğu sınavlarına girmeleri ve sınavı kazanmaları şarttır.
Sınavların yapılmasına dair usul ve esaslar ile sınava tabi tutulmadan girilebilecek hizmet ve görevler ve bunların tabi olacağı esaslar Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir genel yönetmelikle düzenlenir.” 6. 22/06/1965 tarihli ve 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında
Kanununun 6.1. “Atama” başlıklı 10 uncu maddesi; “Başkanlığa ait kadrolara Kamu Personeli Seçme Sınavı (B) grubu puan sırasına göre ilk defa açıktan atanacak personel, alım yapılacak her bir unvan için boş kadro sayısının üç katına kadar çağırılacak adaylar arasından Başkanlıkça yapılacak sözlü sınav başarı sırasına göre atanır.
Başkanlık kadrolarına yapılacak atama ve nakil işlemlerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.” 6.2. “Sözleşmeli personel istihdamı” başlıklı 10/A maddesi; “Başkanlığın Din Hizmetleri Sınıfına ait kadrolarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel istihdam edilebilir.
Sözleşmeli personel, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlar ile Başkanlık mevzuatı ile belirlenmiş olan özel şartları taşıyanlardan Kamu Personel Seçme Sınavı puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyonun üç katına kadar aday arasından
Başkanlık tarafından yapılacak sözlü sınav başarı sırasına göre atanır. Yapılan atama, sözleşmenin imzalanmasıyla geçerlilik kazanır. Sözleşme, imzalanmadan herhangi bir hak doğurmaz.” 7. 26/10/2011 tarihli ve 28096 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet
İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliğinin; 7.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi; “Bu Yönetmelik, Diyanet İşleri Başkanlığında ilk defa Devlet memuru olarak atanacaklar (Mülga ibare:RG-8/2/2014-28907)(1) (…), halen görevde olup görevini veya görev yerini değiştirmek isteyenler (Mülga ibare:RG-8/2/2014-28907)(1) (…) ve Mesleki Bilgiler Seviye Tespit Sınavına (MBSTS) katılacaklar hakkında uygulanır.” 7.2. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesi; “Bu Yönetmelikte geçen; …
Sözlü sınav: Bir kadroya atanmak isteyenlerin bilgilerini ölçmek, (Değişik ibare:RG-8/2/2014-28907)(1)
atanacağı görevin özelliğine göre becerilerini, davranışlarını, ifade ve temsil yeteneğini ve genel durumunu değerlendirmek maksadı ile yapılan sınavı, … ifade eder.” 7.3. “Sınav komisyonları/kurulları ve görevleri” başlıklı 9 uncu maddesi; “Başkanlıkça açılan sınavlarda sınavı yapacak komisyonlar İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün teklifi ve Başkanlığın onayı ile bir başkan ve en az iki asıl ve bir yedek üyeden oluşur.
…
Sınav komisyonları/kurulları, sınavı düzenli bir şekilde yapmak, sınav sonuçlarını değerlendirmek ve gerektiğinde itirazları inceleyip sonuçlandırmakla görevlidir.” 7.4. “Değerlendirme” başlıklı 13 üncü maddesi; “Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi, sınav komisyonu/kurulu tarafından şu esaslara göre yapılır.
a) Yazılı yapılmış ise yazılı sınavdan başarılı olmak için 100 tam puan üzerinden en az 70 puan alınması şarttır. 70 puan alamayanlar sözlü sınava katılamazlar.
b) Sözlü sınavdan başarılı olmak için 100 tam puan üzerinden en az 70 puan alınması şarttır.
c) Sözlü sınav puanı sınav komisyonu/kurulu üyelerinin her birinin sözlü sınavda ayrı ayrı verdikleri puanların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle tespit edilir.
ç) Yazılı ve sözlü sınava katılanların nihai puanları, yazılı ve sözlü sınav puan ortalamaları alınarak tespit edilir. Yazılı ve/veya sözlü sınavların puanları tespit edilirken küsuratlar da dikkate alınır.” 8. 23/12/2011 tarihli ve 28151 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu
Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliğinin; 8.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi; “Bu Yönetmeliğin amacı, vaiz, Kur’an kursu öğreticisi, imam-hatip ve müezzin-kayyımların sınavlarına/atanmalarına ve bunların kariyer basamaklarında yükselmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.” 8.2. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesi; “Bu Yönetmelikte geçen; …
Giriş sınavı: Başkanlık teşkilatında vaiz unvanlarına ilk defa atanacaklar için yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınavı; Kur’an kursu öğreticisi, imam-hatip ve müezzin-kayyım unvanlarına ilk defa atanacaklar ile sabık görevlilerin yeniden atanmaları için yapılacak sözlü sınavı,…
Kur’an kursu öğreticisi: Kur’an-ı Kerim’i usulüne uygun olarak yüzünden okumayı öğretmek, ibadetler için gerekli sûre, ayet ve duaları ezberletmek, hafızlık yaptırmak ve İslam dininin inanç, ibadet ve ahlak esasları hakkında bilgiler vermek için Kur’an kurslarında görevlendirilen personeli,…
Sözlü sınav: Bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara atanacakların bilgilerini ölçmek, (Değişik ibare:RG8/2/2014-28907) (1) atanacağı görevin özelliğine göre becerilerini, davranışlarını ifade ve temsil yeteneğini ve genel durumunu değerlendirmek maksadı ile yapılan sınavı,…
ifade eder.” 8.3. “Kur’an kursu öğreticiliği giriş sınavına başvuracaklarda aranan özel şartlar” başlıklı 9 uncu maddesi; “ Kur’an kursu öğreticiliği giriş sınavına başvurularda ilk defa açıktan alınacaklar için; /
a) (Değişik:RG-8/2/2014-28907)(1) İmam hatip lisesi mezunu veya üstü dini öğrenim düzeyine sahip olmak, b) (Değişik:RG-8/2/2014-28907)(1) Kur’an kursu öğreticiliği yapmaya mani bir engeli bulunmamak, c) KPSS’den Başkanlıkça belirlenen puanı almış olmak, şartları aranır.” 8.4. “Giriş sınavı” başlıklı 15 inci maddesi; “Başkanlık teşkilatında, (Ek ibare:RG-8/2/2014-28907)(1) vaiz, Kur’an kursu öğreticisi, imam-hatip ve müezzin-kayyım unvanlarına ilk defa atanacaklar, giriş sınavı ile alınırlar…
İlk defa açıktan atama ile Başkanlık teşkilatında Kur’an kursu öğreticisi, imam-hatip ve müezzin-kayyım olarak görev almak isteyenler için yapılacak giriş sınavı, KPSS sonuçlarına göre alımı yapılacak her bir unvan için ilan edilen kadro sayısının üç katına kadar çağırılacak adaylar için Başkanlıkça yapılacak sözlü sınavdan oluşur…
Giriş sınavı, kadro ve ihtiyaç durumuna göre Başkanlık tarafından uygun görülecek zamanlarda ve öğrenim düzeylerinde yapılır.” 8.5. “Sözlü sınav konuları” başlıklı 18 inci maddesi; “Bu Yönetmeliğe göre yapılacak sözlü sınavda; a) Vaizler için;
1) Kur’an-ı Kerim (kıraat, anlam ve tefsir),
2) Arapça,
3) Dini bilgiler (hadis, fıkıh, kelam, İslam tarihi ve İslam ahlakı) ve hitabet,
4) Başkanlık ve Devlet memurları ile ilgili mevzuat.
b) Kur’an kursu öğreticisi ve imam-hatipler için;
1) Kur’an-ı Kerim,
2) Dini bilgiler (İtikat, ibadet, siyer ve ahlâk konuları),
3) Hitabet.
c) Müezzin-kayyımlar için;
1) Kur’an-ı Kerim,
2) Dini bilgiler (İtikat, ibadet, siyer ve ahlâk konuları),
3) Ezan ve ikamet,
konularından sorular sorulur.
Sözlü sınav konularının değerlendirilmesi, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1), (2) ve (3)
numaralı alt bentleri için otuzar, (4) numaralı alt bendi için on puan üzerinden; (b) ve (c) bentlerinin (1)
numaralı alt bentleri için yetmişer, (2) numaralı alt bentleri için yirmişer ve (3) numaralı alt bentleri için ise onar puan üzerinden yapılır.”
8.6. “Sınav komisyonu ve görevleri” başlıklı 19 uncu maddesi; “Bu Yönetmelik kapsamındaki sınavları yapmak üzere İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün teklifi ve
Başkanlığın onayı ile komisyon başkanı dâhil en az üç, en fazla beş üyeden sınav komisyonu oluşturulur…
Sınav komisyonları sınavları düzenli bir şekilde yapmak, sınav sonuçlarını değerlendirmek, gerektiğinde itirazları inceleyip sonuçlandırmakla görevlidir.” 8.7. “Sınavın değerlendirilmesi, başarı sıralaması ve sonuçlarının duyurulması” başlıklı 20 nci maddesi; Yazılı ve/veya sözlü olarak yapılan sınavlarda başarılı olmak için sınavın her bir aşamasından yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alınması şarttır.
Sözlü sınav puanı, sınav komisyonu üyelerinin her birinin sınavda ayrı ayrı verdikleri puanların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle tespit edilir.
Yazılı ve sözlü olarak yapılan sınavların nihai puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalamaları alınarak tespit edilir. Yazılı ve/veya sözlü sınavların puanları tespit edilirken küsuratlar da dikkate alınır.
Başarı sıralamasında en yüksek puandan başlanmak üzere sınav puanı dikkate alınır. Puanların eşitliği halinde, açıktan alınanlar için sırasıyla KPSS puanı yüksek olana, doğum tarihi önce olana; naklen alınanlardan sınava başvurularda MBSTS puanı şartı arananlar için sırasıyla MBSTS puanı yüksek olana, hizmet süresi fazla olana, doğum tarihi önce olana; MBSTS puanı şartı aranmayanlar için sırasıyla yazılı sınav yapılmışsa yazılı sınav puanı yüksek olana, hizmet süresi fazla olana, doğum tarihi önce olana sıralamada öncelik verilir.
Sınavlarda başarılı olanların ilan edilen boş kadro sayısı kadarı asıl, diğerleri de yedek olarak sıralanır.
Sınav sonuçları Başkanlıkça uygun görülecek vasıtalarla ilgililere duyurulur.” 8.8. “Sınav sonuçlarına itiraz” başlıklı 21 inci maddesi; “Sınava katılanlar, sınav sonuçlarının duyurulmasından itibaren yedi gün içinde yazılı olarak sınav sonuçlarına itiraz edebilirler.
Bu itirazlar, sınavı açan birim tarafından en geç on beş gün içinde incelenir ve sonuç ilgiliye bildirilir.” hükmünü amirdir.
IV.KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; sözlü mülakat esnasında komisyon üyelerinden birinin sınavının yapıldığı esnada dışarı çıktığını ve bu durumun objektif bir değerlendirme yapılmasına engel olduğunu belirterek mülakat sonucunun olumlu karara çevrilmesini talep etmektedir.
11. İlgili idare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda ise özetle; adaylara verilen puanların komisyon üyelerinin ortak kanaatleri göz önünde bulundurularak belirlendiği için sınavın bir bölümünde komisyon üyelerinden birinin sınav salonunda bulunmamasının aday aleyhine bir durum oluşturmadığı ve sınav sonuçlarında bir hata olmadığı hususları iletilmiştir.
12. Başvuru konusu talep incelendiğinde uyuşmazlığın; idare tarafından gerçekleştirilen sözlü sınavın mevzuata uygun ve objektif değerlendirme kriterleri esas alınarak gerçekleştirilmesi noktasında düğümlendiği görülmektedir.
13. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
14. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve sayılı Kararı’nda, sözlü sınavda “Değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
15. Somut olayda bilgi ve belgelerin Kurumumuzca tetkiki neticesinde; Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından 05/10/2020 tarihinde yapılan duyuruda; 15.1. Taşra Teşkilatında münhal bulunan pozisyonlar için 2018 yılı KPSS puan sırası esas alınarak her bir grup için boş pozisyon sayısının 3 (üç) katı sözlü sınava çağrılacak adaylar arasından sınav sonucu başarı sırasına göre 4-B sözleşmeli Kur’an kursu öğreticisi, İmam-hatip ve Müezzin kayyım alınacağı, başvuranın başvurduğu Kur’an kursu öğreticiliği (İlahiyat Ön Lisans + İHL ) grubu için 100 kontenjan belirlendiği,
2018 yılı KPSS (B) grubundan lisans mezunları için KPSSP124; ön lisans mezunları için KPSSP123;
ortaöğretim mezunları için KPSSP122 puan türünden en az 50 puan almış olmak ve Kur’an kursu öğreticiliği için bayan olmak şartlarının başvuru şartları arasında sayıldığı, 15.2. Kuran Kursu öğreticisi ve İmam-hatip kadroları için yapılacak puanlamanın Kur’an-ı Kerim, (70 puan), Dini bilgiler (İtikat, ibadet, siyer ve ahlâk konuları), (20 Puan) ve Hitabet (10 puan) olarak belirlendiği, adayların sınav konularından 100 tam puan üzerinden değerlendirileceği, sınavda başarılı sayılabilmek için sınav komisyonu üyelerinin her birinin ayrı ayrı verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az 70 (yetmiş) puan olması gerektiği, başarı sıralamasının sözlü sınav puanı esas alınarak yapılacağının belirtildiği, bilgileri edinilmiştir.
16. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak
Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik kamuya personel alımına ilişkin genel usul ve esasları; 633 sayılı
Diyanet İşleri Başkanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına
İlişkin Esaslar, Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği ve Diyanet İşleri Başkanlığı Vaizlik, Kur’an
Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer
Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği ise Başkanlık bünyesinde çalıştırılmak üzere personel alımına ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından 05/10/2020 tarihinde yapılan
2020 Yılı 4-B Sözlesmeli (Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin Kayyımlık) Alımı Sınavı
duyurusunun ve 01/02/2021 – 19/02/2021 tarihleri arasında yapılan sınavın, yukarıda belirtilen ilgili mevzuatta belirtilen usul ve esaslar kapsamında yapılıp yapılmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
17. 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanununun 10 uncu maddesinde ve Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin Kayyımlık
Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliğinin 15 inci maddesinde yapılacak atamalar için münhal kadro sayısının üç katına kadar adayın giriş sınavına katılacağı, Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde sınav komisyonlarının Başkanlıkça açılan sınavlarda sınavı yapacağı ve İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün teklifi ve Başkanlığın onayı ile bir başkan ve en az iki asıl ve bir yedek üyeden oluşacağı, aynı yönetmeliğin 13 üncü maddesinde ise sözlü sınavdan başarılı olabilmek için 100 tam puan üzerinden en az 70 puan alınması gerektiği ve sözlü sınav puanının sınav komisyonu/kurulu üyelerinin her birinin sözlü sınavda ayrı ayrı verdikleri puanların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle tespit edileceği düzenlemelerine yer verilmiştir. Yine Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu
Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliğinin 18 inci maddesinde Kur’an kursu öğreticiliği sınavında Kur’an-ı Kerim (70), Dini Bilgiler (20) ve Hitabet (10) konularının yer alacağı ve sınav puanlamasındaki ortalamaları gösterilmiş ve aynı Yönetmeliğin 20 nci maddesinde yapılan sınavlarda başarılı olmak için sınavın her bir aşamasından yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alınması şartı getirilerek sözlü sınav puanının, sınav komisyonu üyelerinin her birinin sınavda ayrı ayrı verdikleri puanların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle tespit edileceği belirtilmiştir.
18. Son iki paragrafta belirtilen tüm mevzuat hükümleri ışığında Kurumumuzca yapılan incelemede; söz konusu sınavın ve sınavla ilgili Başkanlıkça yapılan sınav duyurusunun mevzuatta belirtilen usul ve esaslara uygun olarak düzenlendiği, yine 12 nci paragrafta belirtilen Danıştay kararı doğrultusunda adaylara sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirildiği ve hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterildiği tespitlerine ulaşılmıştır.
19. Başvuranın söz konusu ilan kapsamında Kuran kursu öğreticliği kadrosu için 19/02/2021 tarihinde sözlü sınava katıldığı, sınav başarı puanının 82 olduğu ve yapılan puanlamanın;
yukarıdaki tabloda gösterilen şekilde yapıldığı tutanak altına alınmıştır.
20. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen komisyon değerlendirme formları incelendiğinde ise, komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirmeler ve bu değerlendirmeler neticesinde verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, bu nedenle sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve subjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye de rastlanılamadığından bahsi geçen sözlü sınavın usul ve esaslara uygun olarak yapıldığı kanaatine varılmıştır.
21. Yine her bir komisyon üyesince başvuran için doldurulup imza altına alınan değerlendirme formlarının incelenmesinden, komisyon tarafından verilen puanların ortalamasının hesaplanmasında başkanı da dahil olmak üzere komisyon üyelerinin verdikleri not ağırlıklarının eşit olarak değerlendirildiği,komisyon üyelerinden birisinin başvuranın iddia ettiği şekilde mülakat esnasında belirli bir süreliğine dışarı çıktığı iddiası bakımından ise komisyon üyeleri ve başkanının başvuran için verdikleri puanlar arasında dikkat çekici farklılıklar bulunmadığı, mülakatta başvuranın eşit olmayan bir değerlendirmeye tabi tutulduğunu ortaya koyacak somut bilgi ve belgeler tespit edilemediği kanaatine varılmıştır.
22. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, yargı kararları ve tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; Diyanet İşleri Başkanlığı’nın başvuranın mülakat sonucunun olumlu olarak değerlendirilmesi talebini reddetmesine yönelik işleminde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 23. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarelerin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
24. Ayrıca, İdarenin sözlü sınav esnasında ses ve görüntü ile sözlü sınavı kayıt altına alması sınavın objektif olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespiti bakımından önem arz etmektedir. Zira ses ve görüntü kaydının mevcudiyeti halinde olası bir ihtilafta yapılacak incelemede objektif sonuçlara ulaşılacaktır. Ancak idare tarafından sözlü sınavda ses ve görüntü kaydı alınmamış olup, idarenin bundan sonraki sınavlarda anılan hususlara uygun davranması gerektiği değerlendirilmektedir.
25. Öte yandan somut olayda başvuranın iddia ettiği ve idarenin de Kurumumuza gönderdiği cevabi yazıda da belirttiği şekilde komisyon üyelerinden birinin sözlü sınav yapıldığı esnada sınavın belirli bir süresinde sınav salonunu terk ettiği iddiası ile ilgili olarak Kurumumuzca yapılan değerlendirmede; bu durumun tek başına sınav sonucunu etkileyecek ve sınavın objektifliğini zedeleyecek bir durum olmadığı kanaatine varılmış olsa dahi bundan sonra yapılacak sınavlarda bu duruma dikkat edilmesi gerektiği, sınav salonundan ayrılma gibi olası bir durumun iki adayın sınavları arasında yapılmasının daha makul olacağı ve başvuru konusu olaydaki gibi tereddüte sebebiyet verecek yaklaşımlardan kaçınılması gerektiği değerlendirilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
26. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle; Başvuranın sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesi talebinin REDDİNE, Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavları ses ve görüntü ile kayıt altına alması, ayrıca komisyon üyelerinin zorunlu hallerde sınav salonundan ayrılması gibi olası bir durumun iki adayın sınavları arasında yapılması yönünde
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi