|
ÖZET: Başvuran, Yozgat Defterdarlığı’nda çalıştığı süre boyunca mobbing uygulandığını, sürekli disiplin soruşturmaları açılarak mesnetsiz cezalar verildiğini ve bilgi taleplerinin reddedildiğini iddia etmiştir. İdare ise, başvuranın disiplin cezalarının mevzuata uygun olarak verildiğini, mobbing iddialarının gerçeği yansıtmadığını belirtmiştir. Yapılan incelemelerde, başvuranın bilgi taleplerinin 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu’nun 19. maddesi gereği reddedildiği ve disiplin soruşturmalarının da şikayetler üzerine başlatıldığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, başvuranın iddialarının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu yönünde bir bulguya ulaşılamamış ve başvurunun reddine karar verilmiştir. İdarenin disiplin işlemlerinin mevzuata uygun olduğu, başvuranın mobbing iddialarının ise somut bir delil ile desteklenmediği vurgulanmıştır. Bu bağlamda, disiplin cezalarının verilme süreçlerinin de hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/13548-S.21.21754
BAŞVURU NO : 2021/6972
KARAR TARİHİ : 22/09/2021
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : YOZGAT DEFTERDARLIĞI
Disiplin soruşturmaları açılarak tarafına mobbing uygulandığı
BAŞVURUNUN KONUSU :
iddiasına ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 31/03/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Sorgun Vergi Dairesinde ve Yerköy Vergi Dairesinde çalıştığı süreçte mobbinge maruz kaldığını ve mobbingin halen devam ettiğini, hakkında sürekli disiplin soruşturması açılarak mesnetsiz iddialarla tarafına ceza verildiğini, savunması istenirken taraf olduğu dosyayı yazı ile talep etmesine rağmen dosyanın kendisine verilmediğini, Yozgat Valiliğinin de başka bir soruşturmada aynı şekilde davranarak dosyayı istemesine rağmen soruşturma dosyasının kendisine verilmeden ceza verildiğini, bu disiplin cezaları sonucu çalıştığı servisten önce alındığını, daha sonra bulunduğu ilçeden gönderildiğini, mahkemenin kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını kaldırdığını, kınama cezası için ise istinafa başvurduğunu, yapılan tüm işlemlerin usulsüz ve hukuka aykırı olduğunu, ayrıca defterdarlığın atamış olduğu muhakkikin, kendisi ile husumetli olan kişilerden EFT yolu ile para aldığının sabit olmasına ve defterdarlığın bu durumdan haberi olmasına rağmen, Kurumun kendisine karşı mobbing yapan ve husumetli olduğu kişileri kolladığını, bu olaylar yüzünden Yozgat Şehir Hastanesi psikiyatri bölümünde 2 defa muayene olduğunu ve antidepresan ilaç kullandığını, Defterdarlığın halen üzerine geldiğini ve kendisini suç işlemeye teşvik ve tahrik ettiğini belirterek uygulanan mobbingin son bulmasını, kurum değişikliği yapılmasını, şikâyetçi olduğu kişiler hakkında soruşturma açılmasını ve maddi manevi tüm zararlarının karşılanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir
İdaresi Başkanlığı Personel Dairesi Başkanlığından alınan 07/06/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Adı geçenin taleplerine ilişkin olarak idarece yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı ve ilgili hakkında yapılan işlemlerin mevzuata uygun bir şekilde yapıldığı, ilgilinin yapmış olduğu itirazlar
neticesinde de idare mahkemelerinde adı geçen hakkında verilen disiplin cezalarına ilişkin olarak gerekli hükümlerin verildiği, 2.2. Şikâyet konusuna ilişkin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu hükümlerinin uygulandığı, 2.3. Başvurana ait güncel hizmet belgesinin, başvuran hakkında yürütülen disiplin soruşturmalarına ilişkin rapor ve eklerinin birer örneğinin ve başvurana verilen disiplin cezalarına yapılan itirazların ve itiraz sonucu verilen kararların birer örneğinin dosya ekinde gönderildiği, 2.4. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun “İdari soruşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler” başlıklı
19 uncu maddesinde yer alan “Kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen idarî soruşturmalarla
ilgili olup, açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde; a) Kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak, b) Kişilerin veya soruşturmayı yürüten görevlilerin hayatını ya da güvenliğini tehlikeye sokacak, c) Soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek, d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa çıkmasına neden olacak veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının temin edilmesini güçleştirecek, bilgi veya belgeler bu Kanun kapsamı dışındadır” ifadesi uyarınca ilgili hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin bilgi ve belge talebinin uygun görülmediği, hakkında yürütülen disiplin soruşturmasıyla ilgili olarak
’ın husumetli olduğu kişilerden borç para alıp almadığı ile ilgili bilgi ve belge talebi ise özlük dosyalarına ilişkin üçüncü kişilere bilgi verilemediğinden bilgi ve belge talebinin uygun görülmediği, 2.5. Başvuranın mükellefi önünde kurum çalışanlarından biri tarafından darp edildiği iddialarına ilişkin olarak 09/04/2020 tarihli ve sayılı disiplin soruşturması raporunda gerekli açıklamaların yapıldığı ve dosya ekinde gönderildiği, ayrıca Sorgun Polis Merkezi Amirliğince şikâyet üzerine alınan ifadeler ve muayene raporlarının disiplin soruşturması raporu ekinde yer aldığı, başvuranın çalıştığı süreçte mobbinge uğradığı iddiasının ise gerçeği yansıtmadığı, yapılan tüm disiplin işlemlerinin Sorgun
Kaymakamlığınca (Vergi Dairesi Müdürlüğü) alınan tutanaklar ve soruşturma talebi üzerine yapıldığı, ayrıca yapılan işlemlerin tamamının alınan ifadeler ve verilen tutanaklar neticesinde objektif bir şekilde mevzuat hükümleri çerçevesinde yerine getirildiği, adı geçenin söz konusu iddialarına ilişkin olarak
Bakanlığa yapmış olduğu şikâyet üzerine Bakanlıkça gönderilen müfettiş tarafından adı geçen hakkında yapılan disiplin dosyalarından birer örnek alındığı ve ilgililer hakkında gerekli incelemenin yapıldığı, söz konusu inceleme ve araştırmaya ilişkin bilgi ve belgelerin Bakanlıkta bulunduğu; ancak adı geçen personelin yapılan disiplin soruşturmalarında itiraz hakkını ve idare mahkemelerinde kanuni yolları kullanmasına rağmen tersine bir mobbing uygulayarak sürekli dilekçe ve şikâyetler ile Kurumu meşgul ettiği, 2.6. Disiplin soruşturması kapsamında görevlendirilen muhakkiklerin 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun disiplin hükümleri uyarınca görevlendirildiği, 09/04/2020 tarihli ve sayılı disiplin soruşturması raporunu düzenleyen ’un Vergi Dairesi Müdür V. olarak görev yaptığı, yine aynı soruşturmada muhakkik olarak görev yapan ’ün denetim ve inceleme yetkili uzman olarak görev yapmakta iken Bakanlıkça denetim yetkilerinin kaldırıldığı ve halen
Defterdarlık Boğazlıyan Malmüdürlüğünde defterdarlık uzmanı olarak görev yaptığı, 2.7. Başvuranın, muhakkikin objektif kriterler ışığında değerlendirme yapmadığı iddiasına ilişkin olarak söz konusu disiplin soruşturmalarının alınan tutanaklar ve verilen ifadeler çerçevesinde mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlendiğinin düşünüldüğü; başvuranın, ’ün kendisi
ile husumet yaşayan kişilerden para aldığı iddialarına ilişkin olarak düzenlenen 06/08/2020 tarihli disiplin soruşturması raporunda ’ün ’dan 19/04/2020 tarihinde 1000 TL borç para aldığı ve almış olduğu borç parayı 02/06/2020 tarihinde geri ödediğinin tespit edildiği; ancak ile hakkında düzenlenen 09/04/2020 tarihli ve sayılı disiplin soruşturması raporunun borç para alışverişinden önce düzenlendiği ve muhakkik
’ün söz konusu soruşturma raporunu Vergi Dairesi Müdür V. ile birlikte yürüttüğü, söz konusu soruşturma raporunda hakkında kınama cezası teklifi ile ve aynı yerde görevli eşi olan ’dan birinin görev yerinin değiştirilmesi teklifinde bulunduğunun anlaşılması nedeniyle söz konusu borç para alışverişinin disiplin soruşturması raporunun objektifliğini etkileyebilecek bir durum olmadığı kanaatine varıldığı, 2.8. 12/02/2020 tarihli disiplin soruşturmasını düzenleyen ’nın Personel Müdür V. olarak görev yaptığı, 11/05/2020 tarihli ve sayılı disiplin soruşturması raporu ve 21/08/2020 tarihli ve sayılı disiplin soruşturması raporunu düzenleyen ’ün denetim ve inceleme yetkili uzman olarak görev yapmakta iken Bakanlıkça denetim yetkilerinin kaldırıldığı ve halen
Defterdarlık Boğazlıyan Malmüdürlüğünde defterdarlık uzmanı olarak görev yaptığı,
2.9. Başvuru konusu talebe ilişkin aynı durumda olan başka personel bulunmadığı, 2.10. Adı geçen ile ilgili disiplin soruşturmaları hakkında yapılan idari davalara ilişkin belgelerin dosya ekinde sunulduğu, 2.11. Şikâyet konusunu çözüme kavuşturabilmek için Defterdarlıkça yapılabilecek herhangi bir işlem bulunmadığı ve yapılan işlemlerde mevzuata aykırı bir durum bulunmadığı, Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 3.1. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesi; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.” 3.2. “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49 uncu maddesinin ikinci fıkrası; “Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.” 3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”, 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 5.1. “Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası; “Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır.” 5.2. “Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrası; “Devlet memurları kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.” 5.3. “Disiplin amiri ve disiplin cezaları” başlıklı 125 inci maddesinin ikinci fıkrası; “Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve yönetmeliklerin Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir.” 5.4. “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesi; “Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller
şunlardır:
A – Uyarma: Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
…
d) Usulsüz müracaat veya şikâyette bulunmak, B – Kınama: Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.
Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
d) Hizmet dışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak, …
h) İş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak, …
l) Kurumların huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozmak, …
C – Aylıktan kesme: Memurun, brüt aylığından 1/30 – 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır.
Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: …
ı) Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak, D – Kademe ilerlemesinin durdurulması: Fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 – 3 yıl durdurulmasıdır…
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: …
l) Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek, E – Devlet memurluğundan çıkarma: Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır…”
Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verilir.
5.5. “Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar” başlıklı 126 ncı maddesi; “Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.
Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.
Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler.
Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır.” 5.6. “İtiraz” başlıklı 135 inci maddesi; “Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir.
İtirazda süre, kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür. Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir.
İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde kararlarını vermek zorundadır.
İtirazın kabulü hâlinde, disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler.
Disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir.” 6. 09/10/2003 tarihli 4982 Sayılı Bilgi Edinme Kanununun “İdarî soruşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler” başlıklı 19 uncu maddesi;
“Kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen idarî soruşturmalarla ilgili olup, açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde; a) Kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak, b) Kişilerin veya soruşturmayı yürüten görevlilerin hayatını ya da güvenliğini tehlikeye sokacak, c) Soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek, d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa çıkmasına neden olacak veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının temin edilmesini güçleştirecek, Bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır.” 7. 19/03/2011 tarihli ve 27879 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi konulu 2011/2 sayılı Başbakanlık Genelgesi; “Kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör işyerlerinde gerçekleşen psikolojik tacizin, çalışanların itibarını ve onurunu zedelediği, verimliliğini azalttığı ve sağlığını kaybetmesine neden olarak çalışma hayatını olumsuz etkilediği belirtilmiş, kasıtlı ve sistematik olarak belirli bir süre çalışanın aşağılanması, küçümsenmesi, dışlanması, kişiliğinin ve saygınlığının zedelenmesi, kötü muameleye tabi tutulması, yıldırılması ve benzeri şekillerde ortaya çıkan psikolojik tacizin önlenmesinin gerek iş sağlığı ve güvenliği gerekse çalışma barışının geliştirilmesi açısından çok önemli olduğu vurgulanmış, bu doğrultuda çalışanların psikolojik tacizden korunması amacıyla birtakım tedbirler alınmıştır.”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza başvuruda bulunan başvuran özetle; çalıştığı vergi dairelerinde tarafına mobbing uygulandığını ve uygulanmaya devam ettiğini, hakkında sürekli disiplin soruşturması açılarak tarafına ceza verildiğini, savunması istenirken taraf olduğu dosyayı yazı ile talep etmesine rağmen dosyanın kendisine verilmediğini ve soruşturma dosyasının kendisine verilmeden ceza verildiğini, bu disiplin cezaları sonucu çalıştığı servisten önce alındığını, daha sonra bulunduğu ilçeden gönderildiğini, defterdarlığın soruşturma dosyasına atamış olduğu muhakkikin, kendisi ile husumetli olan kişilerden EFT yolu ile para aldığının sabit olmasına ve defterdarlığın bu durumdan haberi olmasına rağmen, Kurumun kendisine karşı mobbing yapan ve husumetli olduğu kişileri kolladığını belirterek mobbingin son bulmasını, kurum değişikliği yapılmasını, şikâyetçi olduğu kişiler hakkında soruşturma açılmasını ve maddi manevi tüm zararlarının karşılanmasını talep etmektedir.
10. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; ilgili hakkında yapılan işlemlerin mevzuata uygun bir şekilde yapıldığı, ilgilinin yapmış olduğu itirazlar neticesinde de idare mahkemelerinde adı geçen hakkında verilen disiplin cezalarına ilişkin olarak gerekli hükümlerin verildiği, başvuranın çalıştığı süreçte mobbinge uğradığı iddiasının ise gerçeği yansıtmadığı, yapılan tüm disiplin
işlemlerinin Sorgun Kaymakamlığınca (Vergi Dairesi Müdürlüğü) alınan tutanaklar ve soruşturma talebi üzerine yapıldığı, ayrıca yapılan işlemlerin tamamının alınan ifadeler ve verilen tutanaklar neticesinde objektif bir şekilde mevzuat hükümleri çerçevesinde yerine getirildiği hususları ifade edilmiştir.
11. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde uyuşmazlığın; başvuranın idare tarafından kendisine karşı mobbing uygulandığı, bilgi alma taleplerinin reddedildiği, kendisine karşı sürekli disiplin soruşturulması açılarak mesnetsiz ve usulsüz cezalar verildiği ve husumetli olduğu kişilerin idare tarafından kollandığı iddiaları noktasında toplandığı görülmektedir.
12. Başvuranın hizmet belgesinin tetkiki neticesinde; Muğla Marmaris Vergi Dairesi Müdürlüğünde gelir uzman yardımcısı unvanı ile 18/11/2015 tarihinde göreve başladığı, 24/08/2017 tarihinde Yozgat Sorgun
Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne naklen tayininin yapıldığı, 18/05/2020 tarihinde Yozgat Yerköy Vergi Dairesi
Müdürlüğüne naklen tayininin yapıldığı, 10/06/2020 tarihinde ise gelir uzmanı kadrosunda kamu görevine devam ettiği tespit edilmiştir.
13. Başvuranın idareden istediği bilgi ve belgelerin tarafına verilmediği iddiasıyla ilgili
Kurumumuzca yapılan incelemede; 13.1. Başvuran ’ın 30/06/2020 tarihinde Yozgat Defterdarlığı’na dilekçe yoluyla hakkında yürütülmüş ve yürütülmekte olan soruşturma dosyalarına ait bilgi ve belge talebinde bulunduğu, dosyanın ilgisi nedeniyle Defterdarlık Personel Müdürlüğü tarafından 03/07/2020 tarihinde Sorgun Vergi
Dairesi Müdürlüğüne gönderildiği, Sorgun Vergi Dairesi Müdürlüğünün 09/07/2020 tarihli cevabi yazısında istenilen soruşturma dosyalarının, 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanununun 19 uncu maddesi gereği verilmesinin mümkün olmadığı hususunun başvurana tebliğ edildiği, 13.2. Başvuranın 23/03/2021 tarihinde Yozgat Defterdarlığı Personel Genel Müdürlüğü’ne dilekçe yoluyla hakkında yürütülmüş ve yürütülmekte olan soruşturma dosyalarına ait bilgi ve belge talebinde bulunduğu, Yozgat Defterdarlığı Personel Genel Müdürlüğü’nün 02/04/2021 tarihli cevabi yazısında istenilen soruşturma dosyalarının, 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanununun 19 uncu maddesi gereği verilmesinin mümkün olmadığı hususunun başvurana tebliğ edildiği, 13.3. Başvuranın tarihinde Yozgat Defterdarlığı Personel Genel Müdürlüğü’ne dilekçe yoluyla başvuruda bulunduğu, başvurusunda kendisi ile ilgili disiplin soruşturmalarını yürüten muhakkik hakkında para alışverişi iddiası ile şikâyette bulunduğu ve konu ile ilgili yapılan işlemler hakkında tarafına bilgi verilmesi talebinde bulunduğu, dilekçenin ilgisi sebebiyle Defterdarlık Personel Genel
Müdürlüğünce Yozgat Valiliğine 02/04/2021 tarihinde iletildiği, Valilik makamının yazıyı muhatabın
Defterdarlık makamı olduğu gerekçesiyle 07/04/2021 tarihinde Defterdarlık Personel Genel Müdürlüğüne iade ettiği, nihai olarak Defterdarlık Personel Genel Müdürlüğü’nün 14/04/2021 tarihli yazısında başvuranın taleplerinin Bilgi Edinme Hakkı Kanunun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında
Yönetmeliğin 18 inci maddesi kapsamında karşılanmasının mümkün olmadığı hususunun başvurana tebliğ edildiği, 13.4. Başvuranın son olarak 20/05/2021 tarihli dilekçesi ile Yozgat Defterdarlığı Personel Genel
Müdürlüğü’ne muhakkik ile ilgili şikâyeti kapsamında tarafına bilgi verilmesi hususunda başvuruda bulunduğu görülmektedir.
13.5. Başvuranın yaptığı talepler idare tarafından 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu ve Bilgi Edinme Hakkı
Kanunun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik gerekçe gösterilerek reddedilmiştir.
4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunun 19 uncu maddesi “Kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen
idarî soruşturmalarla ilgili olup, açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde; a) Kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak, b) Kişilerin veya soruşturmayı yürüten görevlilerin hayatını ya da güvenliğini tehlikeye sokacak, c) Soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek, d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa çıkmasına neden olacak veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının temin edilmesini güçleştirecek, Bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır” hükmünü, Bilgi Edinme Hakkı Kanunun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında
Yönetmeliğin 18 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası ise “Daha önce cevaplandığı halde aynı kişiler tarafından yapılan tekrar mahiyetindeki başvurular ile soyut ve genel nitelikteki başvurular işleme konulmaz ve durum başvuru sahibine bildirilir.” hükmünü ihtiva etmektedir. Somut olayda başvuranın taleplerinin reddedilme gerekçesi ile yukarıda anlatılan mevzuat incelendiğinde idarenin işleminde hukuka ve mevzuata aykırı bir husus tespit edilememiştir.
14. Başvuranın hakkında sürekli disiplin soruşturmaları açılarak tarafına ceza verildiği ve verilen tüm disiplin cezalarının usulsüz ve hukuka aykırı olduğu iddialarıyla ilgili yapılan incelemede; 14.1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Disiplin amiri ve disiplin cezaları” başlıklı 124 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisinin verilebileceği düzenlenmektedir. Bu kapsamda disiplin soruşturmasına konu isnatlarda yer alan hareketlerin sübuta erip ermediği ve söz konusu isnatlar için öngörülen disiplin cezasının başvurana uygulanmasına olanak bulunup bulunmadığı hususlarının ayrı ayrı incelenmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda başvuruya konu edilen bir adet uyarma cezası, bir adet kınama cezası, bir adet kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ve bir adet aylıktan kesme cezasının başvurana uygulanmasına olanak bulunup bulunmadığı hususlarının öncelikle incelenmesi gerektiği değerlendirildiğinden başvurana verilen her bir disiplin cezası aşağıda sırasıyla ayrı ayrı irdelenmiştir.
14.2. Bilindiği üzere, disiplin cezaları, gerek yargı kararlarında gerekse doktrinde belirtildiği gibi kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla; kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin emrettiği ödevleri yerine getirmeyen, uyulmasını zorunlu kıldığı hususlara uymayan ve yasakladığı işleri yapan devlet memurlarına durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre verilen cezalardır. Kamu hizmetinin belli bir düzen içerisinde yürütülmesi için gerekli önlemlerden olan disiplin cezaları, niteliği gereği öteki idari işlemlerden farklıdır. Disiplin cezası vermeye yetkili organlar, bu organların oluşumu, çalışma usulü, karar oluşturması, bu kararlara itiraz ve bütün bu sürecin her aşaması için öngörülen süre koşulları ile disiplin cezası işlemi sıkı şekil şartına bağlı olarak uygulanmalıdır.
14.3. Başvuran hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 125/B-h sayılı maddesinde yer alan “İş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hakaretle sataşmak” 125/B-l sayılı maddesinde yer alan
“Kurumların huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozmak” fiillerini işlemekten Sorgun Vergi Dairesi
Müdürlüğü’nün 17/03/2020 tarihli ve 1544 sayılı yazısı ile “kınama” cezası verildiği, başvuran tarafından 03/07/2020 tarihinde adına tesis edilen kınama cezasının iptali için idari yargıda dava açtığı, yapılan yargılama neticesinde başvuranın iptal talebinin reddedildiği görülmektedir.
14.3.1. 16/12/2019 tarihinde gerçekleşen olayda ile çalıştığı vergi dairesi mükellefi ile arasında hizmet binasındaki tuvaletin kullanımı sebebiyle tartışma yaşanması sonucunda şikâyetçinin 07/01/2020 tarihli dilekçesine istinaden, Defterdarlık makamının 10/01/2020 tarihinde Defterdarlık
Personel Genel Müdür Vekili ’yı soruşturmacı olarak görevlendirdiği ve 15/01/2020 tarihinde disiplin soruşturmasına başlandığı, 12/02/2020 tarihinde soruşturmanın tamamlandığı ve
17/03/2020 tarihinde ’ın kınama cezası ile tecziye edildiği, 20/03/2020 tarihinde anılan disiplin cezasına karşı İl Disiplin Kurulu’na itiraz başvurusunda bulunulduğu ancak talebin 15/04/2020 tarihinde reddedildiği, disiplin cezasının iptali talebi için İdare Mahkemesine açılan davanın 22/12/2020 tarihinde reddedildiği, istinaf sürecinin ise devam ettiği tespit edilmiştir.
14.3.2. Kurumumuzca disiplin cezasının verilme süreci ile ilgili usul ve esas yönünden yapılan incelemede; anılan disiplin cezası ile ilgili başvuranın cezanın iptali talebiyle ilgili Yozgat İdare
Mahkemesi’nin , Karar No: sayılı kararı bulunduğu, mahkemece hakkında verilen kınama cezası işleminin mesnetsiz verildiğine veya hukuka uygun olmadığına dair bir kanaate varılamadığı ve iptal talebinin reddedildiği, ayrıca konuyla ilgili istinaf sürecinin devam ettiği görülmektedir.
14.3.3. Disiplin soruşturmasında alınan ifadeler ve tutanaklar incelendiğinde ise soruşturmanın idarenin tek taraflı bir işlemi ile başlamadığı, başvuran hakkında çalıştığı idareye şikayet olduğu ve dolayısıyla şikayet üzerine soruşturma başlatıldığı, başvuran ’ın çalışma arkadaşlarının çoğu tarafından agresif tavırlar sergileyen birisi olarak anlatıldığı, daha önce de 03/08/2018 tarihinde de hakkında CİMER’e
“mükelleflere kötü davrandığı” gerekçesiyle şikayet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu olayda da mükellefe karşı argo ve sert bir üslup takındığı tanık ifadelerinden anlaşılmaktadır.
14.4. Başvuran hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/A-d sayılı maddesinde yer alan
“Usulsüz müracaat ve şikâyette bulunmak” fiillerini işlemekten Yerköy Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün 14/09/2020 tarihli ve sayılı yazısı ile “uyarma” cezası verildiği; ancak yapılan itiraz sonucu Yozgat
Valiliği İl Disiplin Kurulu’nun 14/10/2020 tarihli kararı ile verilen uyarma cezasının kaldırıldığı görülmektedir.
14.4.1. Başvuran tarafından 09/03/2020 tarihinde verilen dilekçede “vergi dairesindeki memurların görev yerlerinde olmadığı ve gerekli uyarıların yapılmasını” talep ettiği, 10/03/2020 tarihinde ise “bir gün önce verdiği dilekçenin doğruluğunun kamera kayıtlarından anlaşılacağını” belirttiği, bu dilekçelere istinaden Defterdarlık makamının söz konusu dilekçelerde belirtilen hususlara ilişkin ilgili personeller hakkında disiplin soruşturması yapılması hususunda 20/03/2020 tarihinde Defterdarlık
Uzmanı ’ü soruşturmacı olarak görevlendirdiği, 21/08/2020 tarihinde raporun tamamlandığı ve kamera 14/09/2020 tarihinde ’ın “uyarma” cezası ile tecziye edildiği, 18/09/2020 tarihinde İl Disiplin Kurulu’na itiraz başvurusunda bulunulduğu ve itiraz talebinin kabul edilerek 14/10/2020 tarihinde anılan “uyarma” cezasının kaldırıldığı tespit edilmiştir.
14.4.2. Kurumumuzca yapılan incelemede; başvuranın şikâyet dilekçesi üzerine disiplin soruşturulmasına başlandığı, başvuranın şikâyet dilekçesinde belirttiği iddiaların kamera kayıtları ile kanıtlanamadığı ve iddiası doğrultusunda ilgililer hakkında işlem yapılmasını gerektirecek somut bilgi tespit edilemediği, 14/10/2020 tarihli İl Disiplin Kurulu kararında da disiplin cezasının iptal gerekçesi olarak şikâyet dilekçesinin silsile gözetilerek yapılması ve yapılan müracaatın usulsüz olarak değerlendirilememesi hususlarının gösterildiği, sonuç olarak bahse konu disiplin cezasının verilmesi ve geri alınması sürecinde idarenin başvurana yönelik subjektif bir tutum veya tavır sergilediğine yönelik dosya kapsamında herhangi bir veriye ulaşılamamıştır.
14.5. Başvuran hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/D-l sayılı maddesinde yer alan
“Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek” fiilini işlemekten Yozgat Valiliği İl Disiplin Kurulunca 13/05/2020 tarihinde “1 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması” cezası verildiği, başvuran tarafından cezanın iptali için Yozgat
İdare Mahkemesi’nde iptal davası açıldığı, yapılan yargılama neticesinde 22/12/2020 tarihli ve
karar ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, karara karşı yürütmenin durdurulması talepli istinaf kanun yoluna başvurulduğu, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesince sayılı kararla yürütmenin durdurulması talebinin reddedildiği, istinaf sürecinin ise devam ettiği bilgisi edinilmiştir.
14.5.1. 27/12/2019 tarihinde gerçekleşen olayda ile Sorgun Vergi Dairesi Müdürlüğü’nde çalışan ve arasında sözlü ve fiziki tartışma yaşandığı, Valilik makamının 31/12/2019 tarihli onayı ile disiplin soruşturması yapmak üzere Vergi Dairesi Müdür
Yardımcısı ’un görevlendirildiği, bu soruşturma sonucu düzenlenen raporda sadece
’ın fiilleri ön plana çıkarılarak disiplin soruşturulması yapılması ve ile hakkında tasarrufta bulunulmasına yönelik herhangi bir teklife yer verilmediği gerekçesiyle Yozgat Valiliği İl Disiplin Kurulu’nun 12/02/2020 tarihli nolu kararıyla Yozgat Defterdarlığı’na iade edildiği, ’ın 27/01/2020 tarihli dilekçesine istinaden Valilik makamının 14/02/2020 tarihli onayı ile disiplin soruşturması yapmak üzere Defterdarlık
Uzmanı ’ün görevlendirildiği, Valilik makamının 26/02/2020 tarihli oluru ile her iki disiplin soruşturmasının birleştirildiği ve 09/04/2020 tarihinde disiplin soruşturması raporunun tamamlandığı, 13/05/2020 tarihinde Yozgat Valiliği İl Disiplin Kurulu Kararı ile başvurana “1 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması” cezası verildiği, verilen disiplin cezasının iptali talebiyle açılan davada mahkemenin “Yozgat Valiliği İl Disiplin Kurulu’nun 12/02/2020 tarihli 2020/04 nolu kararıyla disiplin soruşturmasının iadesinin uygun görüldüğü yönünde işlem tesis edildiği, disiplin kurulunun kendisinden görüş istenilen cezayı kabul etme veya reddetme yetkisi bulunduğu, cezaya ilişkin karar verilmeden yetkisinde bulunmayan soruşturma raporunun iadesine karar verildiği, mevzuatta da buna cevaz veren bir düzenlemenin mevcut olmadığından usuli sakatlık bulunduğu” gerekçesiyle disiplin cezası verilmesi işleminde şekil yönünden hukuka uyarlık bulunmadığından dava konusu işlemin iptaline karar verdiği görülmektedir.
14.5.2. Anılan disiplin cezasının verilmesi ve kaldırılmasına ilişkin süreç, yargı organlarına intikal ettiğinden, konu ile ilgili hem idare mahkemesince karar verildiği hem de istinaf sürecinin devam ettiği bu sebeple bu aşamada Kurumumuzca disiplin cezasının verilme usulü ve esasına yönelik bir değerlendirme yapılamamıştır. Ancak başvuranın kendisine karşı sürekli disiplin soruşturmaları açılarak mobbing uygulandığı iddiasına ilişkin yapılan değerlendirmede; Sorgun Vergi Dairesinde çalışan personeller tarafından tutulan 27/12/2019 tarihli tutanak ve başvuranın 27/01/2020 tarihli dilekçesine istinaden; disiplin cezası verilmesine sebep olan disiplin soruşturmasına başlandığı, disiplin soruşturmasının içeriği incelendiğinde mesai saatleri içerisinde tartışma ve kavga yaşandığı, konu ile ilgili olayın yaşandığı tarih olan 27/12/2019 tarihinde Sorgun Polis Merkezi Amirliğinde adli kolluk tarafından ifade alındığı ve olayın taraflarınca aynı zamanda adli muayene raporu alındığı, tüm bu durumlar ele alındığında idarenin bu olaylardan sonra disiplin soruşturması açmasının hayatın olağan akışına aykırı olmadığı, başvuranın kendisine yönelik subjektif bir tavır sergilendiği iddiasını doğrular nitelikte bir durum tespit edilemediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
14.6. 11/05/2020 tarihli disiplin soruşturması raporunda başvuran hakkında 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 125/D-l sayılı maddesinde yer alan “Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek” fiilini işlemek suçundan kademe ilerlemesinin durdurulması cezası teklifi üzerine söz konusu disiplin soruşturması raporunun Yozgat Valiliği İl İdare
Kurulu Müdürlüğü’ne gönderildiği, Yozgat Valiliği İl Disiplin Kurulunun 17/06/2020 tarihli kararında
“Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek” fiilinden ötürü başvuranın daha önce 1 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezası aldığından ve aynı fiilden ötürü tekrardan aynı ceza verilemeyeceğinden, İl Disiplin Kurulu’nun esas hakkında
değerlendirme yapmasına yer olmadığı ve teklifin reddine karar verilerek dosyanın esastan görüşülebilmesi bakımından Yüksek Disiplin Kuruluna (Gelir İdaresi Başkanlığı) gönderildiği, Gelir İdaresi Başkanlığı
Yüksek Disiplin Kurulu Başkanlığı’nın 28/01/2021 tarihli ve sayılı kararı ile tekerrüre konu ilk fiille ilgili verilen disiplin cezasının başvurana 15/06/2020 tarihinde tebliğ edildiği, buna mukabil tekerrüre konu ikinci fiilin ise 09/03/2020 tarihinde işlendiği, dolayısıyla tekerrür şartlarının gerçekleşmediğinden “Devlet Memurluğundan Çıkarma” cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin önerinin reddine karar verildiği, bunun üzerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 126/3 üncü ve 125 inci maddesi uyarınca atamaya yetkili amirin 15/02/2021 tarihli ve sayılı onayı ile başvurana brüt aylığının 1/30 aylıktan kesme cezasıyla tecziye edilmesine karar verildiği görülmektedir.
14.6.1. 09/03/2020 tarihinde gerçekleşen olayda ile Sorgun Vergi Dairesi Müdür
Yardımcısı arasında sözlü tartışma yaşandığı, ’ın konuşma esnasında hakaret içerikli kelimeler kullandığı iddiası doğrultusunda dairede çalışan personel tarafından yaşanan olaya ilişkin tutanak tutulduğu, bunun üzerine Valilik makamının 20/03/2020 tarihli oluruyla disiplin soruşturması yapmak üzere denetim yetkili defterdarlık uzmanı ’ün görevlendirildiği, 11/05/2020 tarihinde disiplin soruşturması raporunun tamamlandığı, bir önceki paragrafta da anlatıldığı üzere 15/02/2021 tarihinde başvurana aylıktan kesme cezası verildiği ve konuyla ilgili yargı sürecinin devam ettiği bilgisi edinilmiştir.
14.6.2. Söz konusu disiplin cezasının verilme süreci ile ilgili Kurumumuzca yapılan incelemede; disiplin soruşturmasının olayın gerçekleştiği gün Sorgun Vergi Dairesi Müdürlüğünde çalışan personellerin tuttuğu imzalı tutanağın idareye intikal etmesinden sonra başladığı, disiplin soruşturmasında yer alan ifadeler incelendiğinde ifadesi alınan tüm personellerin ’ın Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı
’ye hakaret ettiği yönünde ifade verdiği, bu sebeple disiplin soruşturmasında teklif edilen ceza ve başvurana tecziye edilen “aylıktan kesme” disiplin cezası verilmesi sürecinde idarenin mesnetsiz ve usulsüz işlem yaptığına yönelik dosya kapsamında somut bir veri tespit edilememiştir.
15. Defterdarlığın atamış olduğu muhakkikin, kendisi ile husumetli olan kişilerden EFT yolu ile para aldığının sabit olmasına ve defterdarlığın bu durumdan haberi olmasına rağmen, Kurumun kendisine karşı mobbing yapan ve husumetli olduğu kişileri kolladığı iddiasına yönelik
Kurumumuzca yapılan incelemede; 15.1. Başvuranın tarafına “uyarma”, “kademe ilerlemesinin durdurulması” ve “aylıktan kesme” cezası verilen disiplin soruşturmalarında muhakkik olarak görev yapan Denetim Yetkili Defterdarlık Uzmanı hakkındaki şikâyeti kapsamında Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden Ahmet
Hilmi Gündüz’ün; – Başvuranın “uyarma” cezası ile tecziye edildiği disiplin soruşturması raporu sürecinde; 20/03/2020 tarihinde Defterdarlık Uzmanı ’ün soruşturmacı olarak görevlendirildiği ve 21/08/2020 tarihinde disiplin soruşturması raporunu tamamladığı, – Başvuranın “kademe ilerlemesinin durdurulması” cezası ile tecziye edildiği disiplin soruşturması raporu sürecinde; Valilik makamının 14/02/2020 tarihli onayı ile disiplin soruşturması yapmak üzere Defterdarlık
Uzmanı ’ün görevlendirildiği ve soruşturmayı Vergi Dairesi Müdür
Yardımcısı ile beraber yürüttüğü, 09/04/2020 tarihinde disiplin soruşturması raporunun tamamlandığı, – Başvuranın “aylıktan kesme” cezası ile tecziye edildiği disiplin soruşturması raporu sürecinde; Valilik makamının 20/03/2020 tarihli onayı ile disiplin soruşturması yapmak üzere Defterdarlık Uzmanı a/
’ün görevlendirildiği, 11/05/2020 tarihinde disiplin soruşturması raporunun tamamlandığı, – Yozgat Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 25/02/2021 tarihli talimatı doğrultusunda hakkındaki iddialara yönelik soruşturma başlatıldığı, soruşturma kapsamında Sorgun Vergi Dairesi
Müdürlüğü personelleri , , ve ifadelerine başvurulduğu, ’ün ’dan 17/05/2020 tarihinde 1000
TL, ’den 17/05/2020 tarihinde 1000 TL, ’den 16/05/2020 tarihinde 1500
TL, ’dan da 19/04/2020 tarihinde 1500 TL para aldığının banka dekontlarıyla sabit olduğu, – Başvuranın şikâyet dilekçesi kapsamında Yozgat Valiliği makamının 07/07/2020 tarihli onayı ile Denetim
Yetkili Defterdarlık Uzmanı hakkında disiplin soruşturmasına başlandığı, disiplin soruşturmasını yapmak üzere Defterdarlık Personel Müdürü ve Defterdar
’in görevlendirildiği, 06/08/2020 tarihinde soruşturmanın tamamlandığı ve 03/09/2020 tarihinde ’e 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/B-d sayılı maddesindeki
“Hizmet dışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak” ve 125/C-ı sayılı maddesindeki “Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak” fiillerini işlemekten “aylıktan kesme” cezası ile tecziye edildiği, denetim ve inceleme yetkisinin kaldırıldığı ve görev yerinin değiştirilerek Boğazlıyan
Malmüdürlüğü’ne tayin edildiği, Bilgilerine ulaşılmıştır.
15.2. Bu kapsamda yapılan değerlendirmede; başvuranın iddiaları sonucunda hem disiplin soruşturmasına başlandığı, hem de şikâyet edilen kişi hakkında disiplin cezası tedbiri uygulandığı, ’ün muhakkik olarak görev aldığı disiplin soruşturmalarında başvuran hakkında teklif edilen cezalar, mevzuattaki ilgili maddeler ve tanık ifadeleri ele alındığında soruşturmanın subjektif yürütüldüğüne yönelik bir tespite varılamadığı, banka dekontlarıyla da sabit olan para alışverişi ile soruşturmanın güvenilirliğinin zedelenmesi noktasında bir illiyet bağı kurulamadığı, konu ile ilgili yargı organlarınca da inceleme yapıldığı, başvuranın “idarenin kendisi ile husumetli kişileri koruduğu ve haklarında işlem yapılmadığı” iddiasına yönelik idarenin anılan iddialar doğrultusunda üzerine düşen görevi yerine getirdiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
16. Başvuranın, idare tarafından kendisine yönelik mobbing uygulandığı iddiasına ilişkin
Kurumumuzca yapılan incelemede; 16.1. Mobbing “İşyerlerinde bir veya birden fazla kişi tarafından diğer kişi ya da kişilere yönelik gerçekleştirilen, belirli bir süre sistematik biçimde devam eden, yıldırma, pasifize etme veya işten uzaklaştırmayı amaçlayan; mağdur ya da mağdurların kişilik değerlerine, mesleki durumlarına, sosyal ilişkilerine veya sağlıklarına zarar veren; kötü niyetli, kasıtlı, olumsuz tutum ve davranışlar bütünü” olarak tanımlanmış, mobbingin unsurları olarak; işyerinde gerçekleşmesi, sistemli bir şekilde yapılması, süreklilik kazanmış bir sıklıkla tekrarlanması, kasıtlı yapılması, yıldırma, pasifize etme ve işten uzaklaştırma amacında olması, mağdurun kişiliğinde, mesleki durumunda veya sağlığında zarar ortaya çıkması hususları sayılmıştır. [Bkz, İşyerlerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) Bilgilendirme Rehberi, Psikolojik Tacizle
Mücadele Kurulu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Mayıs 2014)]
16.2 Yargıtay 22 nci Hukuk Dairesinin 16/09/2014 tarihli ve E:2014/18743, K:2014/24185 sayılı kararında;
“Mobbingin meydana gelebilmesi için bir işçinin hedef alınarak, uzun bir süre ve belli aralıklarla sistematik biçimde tekrarlanan, mağdurun karşı koymasına rağmen yapılan aşağılayıcı, küçük düşürücü ve
psikolojik olarak acı veren, işteki performansı engelleyen veyahut olumsuz bir çalışma ortamına sebep olan tehdit, şiddet, aşağılama, hakaret, ayrımcılık, ağır eleştiri, taciz ve çalışma şartlarını ağırlaştırma gibi eylem, tutum ve davranışların uygulanması gerekir. … Mobbingde, hedef alınan kişinin şerefine, kişiliğine, karakterine, inancına, değerlerine, yeteneklerine, tecrübelerine, birikimlerine, düşüncelerine, etnik kökenine, yaşam biçimine, kültür ve benzeri yönlerine topluca bir saldırı söz konusudur. Bu saldırı, dedikodu ve söylenti çıkarma, iftira atma, toplum önünde küçük düşürme, hafife alma, karalama, kötüleme ve yok sayma gibi kişiyi zihinsel, ruhsal, fiziksel ve bedensel olarak etkileyebilecek eylemlerle yapılmaktadır. Süreklilik göstermeyen, belli aralıklarla sık sık tekrarlanmayan, ara sıra münferit olarak meydana gelmiş birkaç haksız, kaba, nezaketsiz veya etik dışı davranış mobbing olarak nitelendirilemez.” ifadeleri yer almaktadır.
16.3. Başvuranın iddiaları ve dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgeler bir bütün olarak ele alındığında; başvuranın tarafına mobbing uygulandığı iddialarının “bilgi ve belge taleplerine olumsuz cevap verilmesi” ve “hakkında sürekli disiplin soruşturmaları açılarak tarafına disiplin cezası tedbirleri uygulanması” noktasında temellendiği görülmektedir. Bu kapsamda ilk olarak başvuranın bilgi ve belge taleplerinin karşılanamamasının temel sebebi olarak mevzuatta yer alan amir hükümler olarak gösterildiği, bu noktada başvuranın dilekçeleri de incelendiğinde idarenin başvuranın bilgi alma talebini reddetmesi işleminde Kurumumuzca da mevzuata aykırı bir durum tespit edilememiş, bu kapsamda yukarıdaki paragraflarda anlatılan mobbingin unsurları da gözetildiğinde mobbing uygulandığına yönelik bir kanaate varılamamıştır. Yine mevzuattaki amir hükümlerin disiplin cezası tedbirlerini hem şekil hem de esas yönünden ayrıntılı olarak düzenlediği, işlenen fiillere karşı hangi makamca hangi disiplin cezasının uygulanabileceğine yönelik hükümler getirdiği görülmektedir. Bu kapsamda da disiplin soruşturulmalarının başlatılma süreci ve disiplin soruşturması sonucu verilen cezalarla ilgili 13 üncü paragrafta Kurumumuzca da ayrıntılı bir inceleme yapılmış ve başvuran hakkında uygulanan disiplin cezası tedbirleri ile başvuranın kendisine yönelik mobbing uygulandığı iddiası arasında illiyet bağı kurulamadığından, idare tarafından başvurana mobbing uygulandığına yönelik bir husus tespit edilememiştir.
17. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; başvuranın kendisine mobbing uygulandığı, çalıştığı idarenin disiplin soruşturmasını yürüten muhakkik ve husumetli olduğu kişileri kolladığı ve bu kişiler hakkında işlem yapılmadığı, hakkında sürekli disiplin soruşturmaları açılarak usulsüz ve mesnetsiz cezalar verildiği ve bilgi alma taleplerinin reddedildiği iddialarına yönelik İdarece yapılan iş ve işlemlerde takdir yetkisinin keyfi kullanıldığı ve yapılan işlemlerin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu yönünde bir tespite varılamadığından başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; İdarenin “karara karşı başvuru yolları gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
19. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Yozgat İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre, BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve HAZİNE ve MALİYE BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi