|
ÖZET: Bu karar, Van Muradiye Sosyal Güvenlik Merkezi’nde görev yapan bir aday memurun, Van Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’ne yer değişikliği talebinin reddedilmesine ilişkindir. Başvuran, ailevi nedenlerle bu değişikliği istemekte, ancak idare, aday memur statüsünde olduğu için talebin uygun görülmediğini belirtmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili yönetmelikler, aday memurların yer değiştirme taleplerinin değerlendirilmesine ilişkin sınırlamalar getirmektedir.
İdare, Muradiye SGM’de personel eksikliği olduğunu ve başvuranın adaylık sürecinin devam ettiğini vurgulayarak, yer değişikliği talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu ifade etmiştir. Bu çerçevede, başvuranın talebinin yerine getirilememesi işlemi, hukuka ve hakkaniyete aykırı bulunmamıştır. Sonuç olarak, başvuranın yer değişikliği talebinin reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/11868-S.21.19112
BAŞVURU NO : 2021/6974
KARAR TARİHİ : 16/08/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : VAN SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ
Aday memurun kurum içi yer değişikliği talebine ilişkindir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 31/03/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; 02/11/2020 tarihinde Van Muradiye Sosyal Güvenlik Merkezinde (SGM) memur olarak
göreve başladığını, Van İl Müdürlüğüne naklini talep ettiğini, ancak halen aday memur olduğu gerekçesiyle talebinin reddedildiğini, 657 sayılı Kanunda aday memurun başka kurumlara naklinin olmayacağının belirtildiğini, kendisinin ise farklı kuruma değil aynı kurum içinde ailesinin bulunduğu Van İl Müdürlüğüne naklini talep ettiğini, uygulamada talebinin emsallerinin olduğunu, çocuklarının yanında olabilmek için il merkezine gelmek istediğini, Muradiye SGM ile il merkezi arası bir saatlik mesafe olduğunu ve pandemi sürecinde 6 ve 9 yaşlarında iki kızının gün boyu evde yalnız kaldığını belirterek Van Sosyal Güvenlik İl
Müdürlüğüne yer değişikliğinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 12/04/2020 tarihli ve – sayılı bilgi ve belge talebine istinaden Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığı Van Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından gönderilen 27/04/2021 tarihli ve – – sayılı yazıda özetle; Muradiye SGM norm kadro sayısının 7(yedi)
olmasına rağmen fiilen çalışan personel sayısının 3(üç) olduğu, anılan Merkezde personel eksikliği olduğundan ve ilgilinin aday memur olması nedeniyle talebinin uygun görülmediği, adaylığının kalkmasını müteakip talepte bulunması halinde yeniden değerlendirileceği, ilgilinin zorunlu çalışma süresine tabi olmadığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1) “Amaç” başlıklı 2 nci maddesinde (Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.) “Bu Kanun, Devlet
memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.
(Mülga birinci cümle: 13/2/2011 – 6111/117 md.) Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulur.”,
5.2) “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde “Kurumlarda yer değiştirme
suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.
(Değişik: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K.
1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK527/5 md.) Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir…
Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar.”,
6) Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin;
6.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Yönetmelik; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 2
sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 2 nci maddesi ve aynı Kanunun 2670 sayılı Kanunla değişik
72 nci maddesine dayanılarak, Devlet Memurlarının aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle
atanmalarını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.”,
6.2) “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde “Bu Yönetmelik, Özel Kanunlardaki hükümler saklı kalmak
kaydiyle Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar ile bunlara bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlarda ve Beden
Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak çalışan Devlet
Memurları Hakkında uygulanır.
Ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 36 ncı maddesinde yer alan Yardımcı Hizmetler
Sınıfına dahil memurlar, a) Aynı Kanunun 59 ncu maddesinde sayılan istisnai memurluklar, b) Aday Memurlar, Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarında görevli memurlar, bu Yönetmelik hükümlerine tabi değildir.”,
6.3) “Özel Yönetmelikler” başlıklı 28 inci maddesinde “Kurumlar bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren 6 ay içinde halen görevde bulunan memurların geçmiş hizmetlerinin bu Yönetmelik çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve bu Yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tesbiti öngörülen diğer hususları kapsıyan özel Yönetmeliklerini Devlet Personel Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile çıkarırlar. Özel Yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe aykırı hükümler yer alamaz…”,
7) Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin;
7.1) “Dayanak” başlıklı 3 üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmelik; 16/5/2006 tarihli ve 5502 sayılı Sosyal
Güvenlik Kurumu Kanununun 41 inci maddesi, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 72 nci maddesi ile 19/4/1983 tarihli ve 83/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 28 inci maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.”,
7.2) “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 22 nci maddesinde “(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan
hallerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri ile Genel Yönetmelik hükümleri uygulanır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Van Muradiye SGM’de 02/11/2020 tarihinde memur olarak göreve başlayan başvuran, Van Sosyal
Güvenlik İl Müdürlüğüne kurum içi yer değişikliğinin yapılmasını talep etmektedir (§1).
10) 657 sayılı Kanunun Devlet memurluğuna alınmaya ilişkin 3 üncü kısmının adaylık sürecine ilişkin 3
üncü bölümünde, aday Devlet memurlarına ilişkin düzenlemelere yer verilmiş olup aday Devlet memurları, kendileri için getirilen söz konusu düzenlemeler dışındaki 657 sayılı Kanun düzenlemelerine tabidir. 657 sayılı Kanunun 2 ve 72 nci maddelerine dayanılarak, Devlet Memurlarının aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle atanmalarını sağlamak amacıyla, düzenlenen Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle
Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 2 nci maddesinde, aday memurların söz konusu Yönetmelik hükümlerine tabi olmadığı düzenlenmiştir.
11) Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı merkez ve taşra teşkilatında görev yapan personelin, hizmet
gerekleri esas alınarak atama ve yer değiştirme işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen Sosyal
Güvenlik Kurumu Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde de aday memurlara ilişkin ayrıksı bir düzenlemeye rastlanmamıştır.
12) Başvuru konusu talebe ilişkin idare tarafından (§2); Muradiye SGM norm kadro sayısının 7(yedi)
olmasına rağmen fiilen çalışan personel sayısının 3(üç) olduğu, anılan Merkezde personel eksikliği olduğundan ve ilgilinin aday memur olması nedeniyle talebinin uygun görülmediği, adaylığının kalkmasını müteakiben talep etmesi durumunda talebinin değerlendirilebileceği ifade edilmiştir.
13) Dosya kapsamından, başvuranın 02/11/2020 tarihinde göreve başladığı, halen Van Muradiye SGM
bünyesinde memur unvanıyla görev yapmakta olduğu, zorunlu çalışma süresine tabi bir çalışan olmadığı anlaşılmıştır.
14) Bu çerçevede; aday memur olan başvuran hakkında Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle
Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümlerinin uygulanamayacağı, Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli
Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde aday memurlar hakkında konuya dair bir düzenlemeye yer verilmediği, başvuranın görev yapmakta olduğu Muradiye SGM norm kadro sayısının 7(yedi), fiilen çalışan personel sayısının ise 3(üç) olduğu, idareler tarafından ihtiyaçları doğrultusunda personel dağılım dengesinin de gözetilmesi gerekliliği dikkate alındığında başvuranın yer değişikliği talebinin yerine getirilememesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
15) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; aday memur olan başvuranın, Van Muradiye
SGM’den Van Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne kurum içi yer değişikliği talepli başvurusunun reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderilmiş olduğu tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Van İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi