|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın COVID-19 tedbirleri kapsamında idari izinli sayılma talebi, Tunceli Valiliği tarafından reddedilmiştir. Başvuran, kronik hastalığı nedeniyle risk grubunda yer aldığını belirtmiş, ancak idarenin talebi reddetme gerekçesi olarak yeterli personel bulunmaması ve kamu hizmetinin aksamasını göstermiştir. İdarenin, Cumhurbaşkanlığı Genelgesi çerçevesinde takdir yetkisini kullanarak başvuranın talebini uygun görmemesi, hukuka ve hakkaniyete aykırı bulunmamıştır.
İdarenin, başvuranın idari izin talebini reddetmesinin gerekçeleri arasında, Valilik bünyesindeki personel durumunun yetersizliği ve iş yoğunluğu gibi unsurlar öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek alınan kararın, hukukun belirlediği sınırlar içinde olduğu sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, başvuranın talebinin reddedilmesi işlemi hukuken geçerli kabul edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/13558-S.21.21764
BAŞVURU NO : 2021/7939
KARAR TARİHİ : 22/09/2021
RET KARARI
TUNCELİ VALİLİĞİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : COVID-19 tedbirleri kapsamında idari izinli sayılma taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 15/04/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Tunceli Valiliği Bilgi İşlem Şube Müdürü olarak görev yaptığını, kronik hastalıkları
nedeniyle COVID-19 tedbirleri kapsamında, Cumhurbaşkanlığı Genelgesi gereğince, riskli gruplar arasında yer aldığından bahisle idari izinli sayılma talebinde bulunduğunu, ancak talebinin uygun görülmediğini, kamu kurum ve kuruluşlarında Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin farklı yorumlandığını ve uygulamada birliğin sağlanması gerektiğini belirterek COVID-19 tedbirleri kapsamında idari izinli sayılmasına dair mağduriyetinin giderilerek tarafına bilgi verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 03/05/2021 tarihli ve -S sayılı bilgi ve belge talebine
istinaden Tunceli Valiliği İl Yazı İşleri Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 17/05/2021 tarihli ve E- – – sayılı yazıda özetle;
2.1) Başvuranın Valilik bünyesinde Bilgi İşlem Şube Müdürü olarak görev yapmakta olduğu, 57 yaşında
olduğu, Cumhurbaşkanlığının 2021/8 sayılı Genelgesinde; Sağlık Bakanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı
Başkanlığı hariç, 60 yaş ve üzerinde olanların (yönetici pozisyonlarındakiler hariç), Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanlar ile 10 yaş ve altı çocuğu olan kadın çalışanların idari izinli sayılacağının; bu çalışanların, amirlerinin izni dışında görev mahallinden ayrılmayacakların ve hizmetine ihtiyaç duyulanların görevlerine döneceklerinin hüküm altına alındığı,
2.2) Valilik birimlerinde yeterli sayıda personel bulunmaması, ayrıca iş ve işlemlerin yoğunluğu ile görev
yapan personellerin önemli bir kısmının kronik hasta, engelli ve 10 yaş altı çocuğu olması gibi nedenlerle
idari izne ayrılma talepleri olduğu ve tüm taleplerin karşılanması durumunda kamu hizmetinin aksamasına neden olunacağından hizmetine ihtiyaç duyulan adı geçenin talebinin uygun görülmediği,
2.3) Valilik bünyesinde bulunan toplam 41 memur kadrosundan 19 kadronun dolu, 22 kadronun boş
durumda olduğu, hizmet veren 10 birimin asgari personelle hizmet verdiği, bazı birimlerde sadece müdür, bazı birimlerde müdür ile beraber sadece bir personel, bazı birimlerde ise ihtiyaç duyulanın sayının çok altında personel bulunduğu, bu birimlerde görev yapan personellerden 3 ünün engelli raporu, 3 kadın personelin 10 yaş altı çocuğu, 2 personelin kronik hastalığı olduğu ve 1 personel de 60 yaş üstü olduğundan, tüm personelin idari izin taleplerinin karşılanması durumunda kamu hizmetlerinin aksamasına sebebiyet verileceği, Bakanlık tarafından boş bulunan kadroların atama yapılarak doldurulması durumunda personel ihtiyacının çözüme kavuşturulabileceği,
2.4) Adı geçen personelin sık sık hastanelerin acil kısmından raporlar alarak görevine gelmediği, görevine
gelmediği için tutanak tutulduğu, bu nedenle adı geçen hakkında soruşturma başlatıldığı ve soruşturmasının halen devam ettiği, en son aldığı raporun fenne ve usule uygun olup olmadığı konusunda Valilik tarafından hakem hastaneye sevk edildiği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
5) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
6) Tunceli Valiliği Bilgi İşlem Şube Müdürü olarak görev yapmakta olan başvuran, e-nabız sisteminden
alınmış COVID-19 hastalığı için risk grubunda kronik hastalığı olduğuna dair belgesine istinaden, idari izinli sayılmayı talep etmektedir (§1).
7) 14/04/2021 tarihli ve 31454 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ‘COVID-19 Kapsamında Kamu
Çalışanlarına Yönelik Tedbirler’ konulu ve 2021/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde; kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlardan;
/
7.1) Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç; gebeliğinin yirmi dördüncü haftasından otuz ikinci haftasına
kadar olan süre içerisinde hamile çalışanların, süt izni kullananlar ile engelli çalışanların; Sağlık Bakanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç, 60 yaş ve üzerinde olanların (yönetici pozisyonlarındakiler hariç), Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanlar ile 10 yaş ve altı çocuğu olan kadın çalışanların idari izinli sayılacağı,
7.2) Bu Genelge kapsamında çalışanların fiilen göreve gelmedikleri süre zarfında idari izinli ve
istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılacağı; bu çalışanların, amirlerinin izni dışında görev mahallinden ayrılmayacakları ve hizmetine ihtiyaç duyulanların görevlerine dönecekleri,
7.3) 2020/8 ve 2021/5 sayılı Genelgelerin yürürlükten kaldırıldığı
düzenlenmiştir.
8) Cumhurbaşkanlığı Genelgesi gereği, kamu kurum ve kuruluşlarında (Sağlık Bakanlığı ve Milli istihbarat
Teşkilatı Başkanlığı hariç) çalışan yönetici pozisyonlarındakiler hariç 60 yaş ve üzerinde olanlar ve Sağlık
Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanlar ile 10 yaş ve altı çocuğu olan kadın çalışanlar idari izinli sayılacak ve idari izinli sayılanlardan hizmetine ihtiyaç duyulanlar çağırıldıkları anda görevlerine dönecekler, ayrıca COVID-19 salgınıyla mücadeleyi ve salgının etkilerinin azaltılmasına yönelik faaliyetleri zafiyete uğratmama ve kamu hizmetlerini aksatmama şartıyla çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilecektir. Buna göre; Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile idarelere bir takdir yetkisi tanındığı görülmektedir.
9) İdarelerin idari işlem tesis ederken, eylemde bulunurken yararlandığı serbestiye takdir yetkisi denilir.
Takdir yetkisi idareye bırakılan belli ölçüde karar alma özgürlüğüdür. Hukuken kabul edilebilir koşulların oluşumu halinde tanınmış bir serbestidir. Keyfi bir hareket olmayıp ancak hukuka uygun olarak kullanılabilir. Hukuk Devleti olmanın gereği, idarenin takdir yetkisine dayalı olarak tesis ettikleri bireysel ya da düzenleyici işlemlerin hukuken geçerli ve objektif bir sebebe dayanmasıdır. Takdir yetkisine dayalı işlemlerin hukukun belirlediği sınırların ve eşitlik kuralı gözetilerek kamu yararına ve hizmetin gereklerine uygun şekilde, objektif makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak tesis edilmesi gerekir (Danıştay 8. Dairesinin 27/01/2020 tarihli ve E.2010/2, K.2010/2 sayılı Kararı, https://www.corpus.com.tr/#!/Danistay, Erişim:04/08/2021).
10) Bu kapsamda, idarenin iş ve işlemlerinde kamu yararına ve hizmet gereklerine riayet etmesi, yasal ve
makul gerekçeye dayanması, nesnel ve adil olması, eşitlik ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi hukuk devleti olmanın gereği olup, idarenin mevzuatla kendisine tanınan takdir yetkisini bu ilke ve ölçütleri göz önünde tutarak kullanması gerekmektedir.
11) Başvuranın, e-nabız sisteminden alınmış 14/04/2021 tarihli ve belge numaralı kronik hastalık
durum belgesi bulunduğu ve dolayısıyla COVID-19 hastalığı için risk grubunda olan kronik hastalığı olduğu açıktır. Bununla birlikte; yeterli sayıda personel bulunmaması, ayrıca iş ve işlemlerin yoğunluğu ile görev yapan personellerin önemli bir kısmının kronik hastalık, engel durumu ve 10 yaş altı çocuğu olması gibi nedenlerle idari izne ayrılma talepleri olduğu, tüm taleplerin karşılanması durumunda kamu hizmetinin aksamasına neden olunacağından hizmetine ihtiyaç duyulan başvuranın idari izin talebinin
Cumhurbaşkanlığı Genelgesi çerçevesinde uygun görülmediği, Valilik bünyesinde bulunan toplam 41 memur kadrosundan sadece 19 kadronun dolu olduğu, birimlerin asgari personelle hizmet verdiği hususlarının idare tarafından ifade edilmiş (§2) olduğu dikkate alınarak, konuya ilişkin düzenlemeler
çerçevesinde işlem tesis edilmiş olduğu değerlendirilmiş olup takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına dair bir veriye dosya kapsamında rastlanılmamıştır.
12) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın COVID-19 tedbirleri kapsamında
idari izinli sayılma talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderilmiş olduğu tespit edilmiş, ancak idarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede ve hangi mercie başvurulabileceği gösterilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespitiyle idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzurum İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve TUNCELİ VALİLİĞİNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi