Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Bu Danıştay kararı, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yapılan öğretim görevlisi alımında başvuranın yüksek lisans diplomasının uygunluğu üzerine bir hukuki uyuşmazlığı ele almaktadır. Başvuran, “Bilgisayar Bilimleri” alanında yüksek lisans yapmış olmasına rağmen, başvuru koşullarında belirtilen “Bilgisayar Mühendisliği” veya “Yazılım Mühendisliği” alanlarında tezli yüksek lisans yapmış olma şartını sağlamadığı gerekçesiyle başvurusu reddedilmiştir. İdare, başvuranın sunduğu belgelerin Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanan denklik belgesi ile eşdeğer olmadığını belirtmiştir.

Kararda, kamu görevine girişte liyakat ve eşit fırsat sağlama ilkesinin önemine vurgu yapılmakta, idarenin ilan metninde belirlediği şartlara bağlı kalmasının gerekliliği ifade edilmektedir. Başvuranın, mezun olduğu programın ilan şartlarıyla eşdeğerliğini kanıtlayacak belgeleri sunmadığı ve YÖK’ten görüş alınmadığı için başvurusu kabul edilmemiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddi işleminin hukuka uygun olduğu tespit edilmiştir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/13422-S.21.21567

BAŞVURU NO : 2021/7666

KARAR TARİHİ : 20/09/2021

RET KARARI

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Akademik personel alım ilanına ilişkindir.

BAŞVURU TARİHİ : 13/04/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Rektörlüğü

Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi birimi için ilan sıra numarası 4, derecesi 3 olan Öğretim

Görevlisi (Uygulamalı Alan) kadrosuna yaptığı başvurunun “Yüksek lisans yapmış olduğu Bilgisayar

Bilimleri Anabilim Dalı ilan ile uygun değildir.” gerekçesi ile reddedildiğini, İngiltere’de ve çoğu Avrupa ülkesinde “Computer Engineering” diye müstakil bir yüksek lisans programının yer almadığını ve

“Computer Science” yüksek lisans programlarında Türkiye’deki Bilgisayar Mühendisliği yüksek lisans programları ile eşdeğer bir eğitim verildiğini, Bilgisayar Bilimleri Tezli Yüksek Lisansının Bilgisayar

Mühendisliği Tezli Yüksek Lisansa eşdeğer olduğu hususunda Yükseköğretim Kurumundan görüş talep edilip edilmediği gerekçeye eklenmeden, ön değerlendirme sonucuna itirazının ilgili komisyonca uygun bulunmadığını belirterek ilgili idarenin süreci tekrar değerlendirerek boşta kalan kadroya atamasının yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Niğde Ömer

Halisdemir Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığı tarafından gönderilen 25/05/2021 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Başvuranın talebi ile ilgili olarak Kurumca yapılacak herhangi bir işlemin bulunmadığı, 2.2. 30/12/2020 tarihli ve 31350 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Uzaktan Eğitim Uygulama ve

Araştırma Merkezi Öğretim Görevlisi (Uygulamalı Alan) alımı 4 sıra numaralı ilanın açıklamasında başvuru koşullarının “Bilgisayar Mühendisliği veya Yazılım Mühendisliği Bölümü lisans mezunu olmak, Bilgisayar Mühendisliği veya Yazılım Mühendisliği veya Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi

Anabilim Dalı veya Eğitim Teknolojisi veya Öğretim Teknolojisi Anabilim Dalı veya Bilim Dalında tezli yüksek lisans yapmış olmak” şeklinde belirtildiği ve ilgili ilana iki adayın başvuru yaptığı, Komisyonun

29/01/2021 tarihinde yaptığı 4 sıra numaralı ilanın ön değerlendirme toplantısında ilk olarak 3

TC kimlik numaralı başvuru belgelerinin incelendiği, yapılan incelemede adayın tezli yüksek lisans derecesini York Üniversitesi Computer Science programından aldığının görüldüğü, başvuru evrakları arasında Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) ilgili programın denkliğini

Bilgisayar Bilimleri olarak tanıdığına dair belgeye de yer verildiği; ancak, Türkiye’de Bilgisayar Bilimleri tezli yüksek lisans programı ile ilan şartları arasında yer alan Bilgisayar Mühendisliği tezli yüksek lisans programının eşdeğerliğine yönelik YÖK onaylı herhangi bir belgenin aday tarafından sunulmadığı, bu sebeple, Komisyon tarafından adayın ilanda belirtilen alanlarda tezli yüksek lisans yapmış olma şartını sağlamadığına ve ön değerlendirme sonuç metnine gerekçe olarak da “Yüksek Lisans yapmış olduğu

Bilgisayar Bilimleri Anabilim Dalı ilan ile uygun değildir.” açıklamasının eklenmesine karar verildiği, ikinci olarak ilana başvuran diğer aday TC Kimlik numaralı başvurusunun değerlendirildiği ve adayın lisans mezuniyetinin Yakın Doğu Üniversitesi Bilgisayar ve

Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü ve tezli yüksek lisans mezuniyetinin Yakın Doğu Üniversitesi

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık programı olduğunun görüldüğü, adayın başvurusunun ilan açıklamasında belirtilen gerek lisans gerekse tezli yüksek lisans mezuniyetlerinin başvuru şartlarını taşımadığı sonucuna varıldığı ve ilgili aday için değerlendirme sonuç metnine “Lisans ve Yüksek Lisans mezuniyetleri ilan ile uygun değildir.” açıklamasının eklenmesine karar verildiği, 2.3. Komisyonun yapmış olduğu ön değerlendirmede 4 sıra numaralı ilana başvuran her iki adayın da başvuru şartlarını taşımadığına karar verildiği, diğer bir deyişle, yapılan ön değerlendirme sonucuna göre başvurusu geçerli sayılıp sınava girmeye hak kazanan aday bulunmadığı, 2.4. Öğretim Elemanı alım ilanlarının, Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak

Atamalarda Uygulanacak Merkezî Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yapıldığı, 2.5. Komisyonun, söz konusu 4 sıra numaralı ilanın 08/02/2021 tarihinde açıklanan ön değerlendirme sonucuna göre başvuru kartlarını taşımadığına karar verilen itirazı üzerine 12/02/2021 tarihinde yeniden toplandığı, adayın itiraz dilekçesi ve başvuru evraklarının yeniden ayrıntılı olarak incelendiği, adayın, Bilgisayar Bilimleri ile Bilgisayar Mühendisliği tezli yüksek lisans programlarının eşdeğer olduğunu dilekçesinde belirtmesine rağmen eşdeğerliği kanıtlamaya yönelik yeni herhangi bir ek belge sunmadığı, adayın itiraz dilekçesinde ilgili programların eşdeğer olduğuna yönelik YÖK’ten görüş istenmesini talep ettiği; ancak, mezun olunan program ile ilan şartlarında yer alan programların eşdeğer olup olmadığının belgelendirilmesi işleminin ilan takvimi de göz önünde bulundurulduğunda Komisyonun (ya da Kurumun) değil başvuruda bulunan adayın kendi sorumluluğunda olduğu düşünüldüğü, adayın itiraz dilekçesinde ayrıca gelecekteki ilanlarda rekabeti arttırmak adına ilanın başvuru koşullarına “veya

Bilgisayar Bilimlerinde yüksek lisans yapmış olmak” ibaresinin eklenebileceğini önerdiği, 2.6. Komisyonun yapılan itirazı doğru ve hakkaniyetli değerlendirebilmek adına Türkiye’deki Lisansüstü programları inceleyerek Bilgisayar Bilimleri ve Bilgisayar Mühendisliği tezli yüksek lisans programlarının eşdeğer olup olmadığına yönelik bir araştırma yaptığı, yapılan incelemelerde birçok üniversitede lisansüstü düzeyde Bilgisayar Bilimleri ve Bilgisayar Mühendisliği programlarının aynı enstitü/üniversite bünyesinde iki farklı program olarak yer aldığı, Erişilen örneklerden; Örnek 1: Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nde Bilgisayar Bilimleri ve Bilgisayar

Mühendisliği olmak üzere iki farklı lisansüstü programının yer aldığı, Kaynak: http://www.fbe.deu.edu.tr/tr/anabilim-dallarimiz/

Örnek 2: İstanbul Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü’nde Bilgisayar Bilimleri ve Bilgisayar

Mühendisliği olmak üzere iki farklı lisansüstü programının yer aldığı, /

Kaynak: https://www.tyyc.itu.edu.tr/Programlar.php?Birim=LE&Dili=TR

Örnek 3: Gazi Üniversitesi Bilişim Enstitüsü’nde Bilgisayar Bilimleri programı ve Fen Bilimleri

Enstitüsü’nde Bilgisayar Mühendisliği programı olmak üzere iki farklı enstitü bünyesinde iki farklı lisansüstü programının yer aldığı, Kaynak 1: http://be.eazi.edu.tr/posts/vie\v/title/bilgisayar-bi1imleri2-99003 (Bilgisayar Bilimleri)

Kaynak 2: http://fbe.gazi.edu.tr/posts/view/tit1e/anabilim-da11arî- 1581 24?siteUri=fbe (Bilgisayar

Mühendisliği)

bu araştırmalar neticesinde Komisyonun, aynı enstitü bünyesinde yer alan iki Lisansüstü programının eşdeğer olmalarının (her iki programın da YÖK’ün onayının ardından açıldığı düşünüldüğünde) pek mümkün olamayacağı sonucuna vardığı (Örnek 1 ve Örnek 2), benzer şekilde, Örnek 3’te olduğu gibi ilgili programların aynı üniversitenin farklı enstitülerinde de iki farklı program olarak yer alabildiğinin görüldüğü, 2.7. Adayın ön değerlendirme sonucuna yapmış olduğu itirazda, Bilgisayar Bilimleri ile Bilgisayar

Mühendisliği programlarının eşdeğer olduğunu belirttiği ve bu konuda YÖK’ten görüş alınmasını talep ettiği; ancak, yukarda da belirtildiği üzere mezun olunan program ile ilan şartlarında yer alan programların eşdeğer olup olmadığının belgelendirilmesi işleminin ilan takvimi de göz önünde bulundurulduğunda

Komisyonun (ya da Kurumun) değil başvuruda bulunan adayın kendi sorumluluğunda olduğunun düşünüldüğü, buna rağmen, yapılan itirazı doğru ve hakkaniyetli değerlendirebilmek adına Türkiye’deki

Lisansüstü programların incelendiği, Bilgisayar Bilimleri ve Bilgisayar Mühendisliği tezli yüksek lisans programlarının eşdeğer olup olmadığına yönelik bir araştırma yapıldığı, yapılan araştırmada birçok üniversitede lisansüstü düzeyde Bilgisayar Bilimleri ve Bilgisayar Mühendisliği programlarının aynı enstitü (ya da aynı üniversitenin farklı iki enstitüsü) bünyesinde iki farklı program olarak yer aldığının görüldüğü, bazı üniversitelerde ise ilgili programların iki farklı enstitü bünyesinde yer verildiğinin belirlendiği, tüm bu durumlar çerçevesinde itirazın değerlendirildiği ve adayın başvurusunun söz konusu ilan şartlarını taşımadığı, ön değerlendirme sonucu ile ilgili olarak maddi bir hataya rastlanılmadığı ve

Komisyonun daha önce almış olduğu kararda değişiklik olmadığı sonucuna varıldığı, 2.8. Başvuru konusu talebe ilişkin aynı durumda olan başka aday/adaylar bulunmadığı, 2.9. Başvuru konusu talebe ilişkin olarak aday ve adaylar tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış herhangi bir işlem bulunmadığı, Hususları ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Kamu hizmetlerine girme hakkı” başlıklı 70 inci maddesi; “Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği

niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez.” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrası;

“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 04/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kurumu Kanununun “Öğretim görevlileri” başlıklı 31 inci maddesi; “Öğretim görevlileri; üniversitelerde ve bağlı birimlerinde bu Kanun uyarınca atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen konularının eğitim – öğretim ve uygulamaları için, kendi uzmanlık alanlarındaki çalışma ve eserleri ile tanınmış kişiler, süreli veya ders saati ücreti ile görevlendirilebilirler. (Ek cümle:15/4/2020-7243/3 md.) Meslek yüksekokullarının

Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen uzmanlık alanlarına başvuracak olanlar hariç olmak üzere öğretim görevlisi kadrosuna başvuracak adaylarda en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olmak şartı aranır. Öğretim görevlileri, ilgili yönetim kurullarının görüşleri alınarak fakültelerde dekanların, rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanlarının önerileri üzerine ve rektörün onayı ile öğretim üyesi, araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadrolarına atanabilirler veya kadro şartı aranmaksızın ders saati ücreti veya sözleşmeli olarak istihdam edilebilirler. Öğretim üyesi kadrolarına öğretim görevlileri en çok iki yıl süre ile atanabilirler; bu süre sonunda işgal ettikleri kadroya başvuran öğretim üyesi bulunmadığı ve görevlerine devamda yarar görüldüğü takdirde aynı usulle yeniden atanabilirler. Atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunların yeniden atanmaları mümkündür. Bu takdirde ilk atama usulü uygulanır. Konservatuvarlar ile meslek yüksekokullarına gerektiğinde sürekli olarak öğretim görevlisi atanabilir.” 6. 09/11/2018 tarihli ve 30590 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim

Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına

İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin,

6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi; “Bu Yönetmeliğin amacı, öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı kadrolarına yapılacak atamalarda uygulanacak merkezi sınav ve giriş sınavlarına ilişkin usul ve esaslarla bu sınavlara girecek adaylarda aranacak şartları belirlemektir.” 6.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrası; “Bu Yönetmelik, devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarına yapılacak atamaları kapsar.” 6.3. “Genel şartlar” başlıklı 6 ncı maddesi; “Bu Yönetmelik kapsamındaki öğretim elemanı kadrolarına yapılacak atamalarda; a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde belirtilen şartları taşımak, b) ALES’ten en az 70, Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezi yabancı dil sınavından en az

50 puan veya eşdeğerliği kabul edilen bir sınavdan bu puan muadili bir puan almış olmak gerekir. Merkezi

sınav muafiyetinden yararlanmayı talep edenlerin ön değerlendirme ve nihai değerlendirme aşamalarında

ALES puanı 70 olarak kabul edilir.

…

Yükseköğretim kurumları, bu Yönetmeliğe tabi öğretim elemanı kadro ilanlarında lisans veya lisansüstü mezuniyet alanları ile ilan edilen alana ait bilimsel, nesnel ve denetlenebilir koşullar dışında belirli bir adayı tanımlayan özel şartlar koyamazlar.” 6.4. “Özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinin üçüncü fıkrası; “Öğretim görevlisi kadrosuna başvuracak adaylarda en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olmak veya lisans ve yüksek lisans derecesini birlikte veren programlardan mezun olmak şartı aranır.

6.5. “İlan” başlıklı 8 inci maddesi; “Öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı kadroları 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10 sayılı Resmî Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yükseköğretim kurumları tarafından ilan edilir.

İlan metninde, aranacak ve bu Yönetmelik kapsamında belirlenmiş olan şartlar, son başvuru tarihi, ön değerlendirme sonuçlarının ilan tarihi, giriş sınavı tarihi, yabancı dille eğitim-öğretim yapılan programlardaki öğretim görevlisi kadrolarında senato kararıyla sözlü sınav sonucu 60 ve üzeri puan alanlar için yazılı sınav yapılacaksa yazılı sınav tarihi, sınav sonuçlarının açıklanacağı günler ile internet adreslerini içeren sınav takvimi de belirtilir. Son başvuru tarihi, ilan tarihinden itibaren on beş günden az olarak belirlenemez. Adayların başvuruları, ilanda belirtilen adrese şahsen veya posta yoluyla ya da ilanda belirtilmiş olması halinde internet yoluyla yapılır. Postadaki gecikmeler nedeniyle ilanda belirtilen süre içinde yapılamayan başvurular dikkate alınmaz.” 6.6. “Ön değerlendirme” başlıklı 10 uncu maddesi; “Sınav jürisi; başvuran adaylar arasından ilan edilen kadro sayısının on katına kadar adayı, meslek yüksekokullarında bu kadrolarda istihdam edilecekler de dâhil olmak üzere bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki öğretim görevlisi kadrolarında ALES puanının %40’ını ve yabancı dil puanının %60’ını; bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ALES puanının %60’ını ve yabancı dil puanının %40’ını; meslek yüksekokullarına müracaatlarda ise ALES puanının %70’ini ve lisans mezuniyet notunun %30’unu dikkate alarak belirler ve kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan eder. Bu sıralamaya göre son sırada aynı puana sahip birden fazla adayın olması halinde, bu kişilerin tamamı sınava çağrılır. Başvuru sayısının ilan edilen kadronun on katından az olması halinde, adayların tamamı giriş sınavına alınır. Adayların ön değerlendirmede dikkate alınan puanları ile lisans mezuniyet notları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir.” 7. 05/12/2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim

Diplomaları Tanıma Ve Denklik Yönetmeliğinin; 7.1. “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3 üncü maddesi; “…

e) Diploma denklik belgesi: Denkliği talep edilen diplomanın Türk yükseköğretim sisteminde hangi alan ve düzeye eşdeğer olduğunu gösterir belgeyi,…

ifade eder”

7.2. “Mezuniyet tanıma belgesi ve diploma denklik belgesi başvurularının incelenmesi” başlıklı 6 ncı maddesi; “5 inci maddeye göre tanınan bir yükseköğretim kurumu ve programından mezun olup başvuruya esas

belgeleri tam olanların başvuruları, aşağıdaki hususlar yönüyle incelenir:

…

b) Mezuniyet tanıma belgesi başvurusunda bulunan ilgililerin mezun olduğu yükseköğretim kurumunun ve programının tanınıp tanınmadığı ve alınan eğitimin derecesi, c) Diploma denklik belgesi başvurusunda, denkliği talep edilen diplomaya esas yükseköğretim programının asgari süre, kredi ve kazanımlar açısından Türk yükseköğretim sisteminde yer alan programa ve derecelere eşdeğer olup olmadığı, ç) Denklik için başvurusu yapılan diploma programının aynısı veya benzerinin Türk yükseköğretim sisteminde bulunmadığı durumlarda, bu Yönetmelikte belirtilen diğer şartların sağlanması hâlinde diplomanın ön lisans, lisans ve yüksek lisans dereceleri açısından Türk yükseköğretim sisteminde eşdeğerliği,”

Hükümlerini amirdir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Rektörlüğü

Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi birimi için Öğretim Görevlisi (Uygulamalı Alan)

kadrosuna yaptığı başvurunun “Yüksek lisans yapmış olduğu Bilgisayar Bilimleri Anabilim Dalı ilan ile uygun değildir.” gerekçesi ile reddedildiğini, Bilgisayar Bilimleri Tezli Yüksek Lisansının Bilgisayar

10. İdare tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

Öğretim Görevlisi (Uygulamalı Alan) alımı ilanın açıklamasında başvuru koşullarının “Bilgisayar

Mühendisliği veya Yazılım Mühendisliği Bölümü lisans mezunu olmak, Bilgisayar Mühendisliği veya

Yazılım Mühendisliği veya Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Anabilim Dalı veya Eğitim

Teknolojisi veya Öğretim Teknolojisi Anabilim Dalı veya Bilim Dalında tezli yüksek lisans yapmış olmak” şeklinde belirlendiği, başvuranın belgeleri ile ilgili yapılan incelemede adayın tezli yüksek lisans derecesini York Üniversitesi Computer Science programından aldığının görüldüğü, başvuru evrakları arasında Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) ilgili programın denkliğini Bilgisayar

Bilimleri olarak tanıdığına dair belgeye de yer verildiği; ancak, Türkiye’de Bilgisayar Bilimleri tezli yüksek lisans programı ile ilan şartları arasında yer alan Bilgisayar Mühendisliği tezli yüksek lisans programının eşdeğerliğine yönelik YÖK onaylı herhangi bir belgenin aday tarafından sunulmadığı,

bu sebeple, Komisyon tarafından adayın ilanda belirtilen alanlarda tezli yüksek lisans yapmış olma şartını sağlamadığı gerekçesiyle başvurusunun kabul edilmediği hususları ifade edilmiştir.

11. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde söz konusu uyuşmazlığın, başvuranın mezun olduğu tezli yüksek lisans programı ve YÖK tarafından denkliği kabul edilen programın, idarenin ilan metninde şartlarını belirlediği tezli yüksek lisans programı ile eşdeğer olup olmadığı noktasında düğümlendiği görülmektedir.

12. Başvuru konusu idari işlem ile ilgili mevzuat incelendiğinde öğretim görevlisi giriş sınavına başvuracak adaylar için, en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olmak veya lisans ve yüksek lisans derecesini birlikte veren programlardan mezun olmak şartı aranacağı hüküm altına alınmıştır. Başvuran adaylara arasından ilan edilen kadro sayısının on katına kadar adayın giriş sınavına çağrılacağı; ilan metninde de adaylarda aranacak şartlar, son başvuru tarihi, ön değerlendirme sonuçlarının ilan tarihi, giriş sınavı tarihi hususlarının yer alacağı belirtilmiştir.

13. Kamu görevine girmenin her Türk vatandaşının hakkı olduğu yönündeki Anayasa hükmü doğrultusunda, mevzuat gereği idareler kamu görevine giriş için liyakati ölçü olarak almakta ve nesnel ve objektif sınavlar yapmak suretiyle kamu görevine girişte her vatandaşa eşit fırsat sunmaktadır. Bilindiği üzere, bütün idari işlemler, biçimi ve konusu ne olursa olsun, kamu yararı için yapılır. Yönetimin kamu yararı dışında bir amaç gütmesi durumunda yapmış olduğu işlem “amaç” yönünden hukuka aykırı olur ve iptali gerekir. Kamu görevine girmek için sınav yapılması, yukarıda da belirtildiği üzere vatandaşların Anayasal haklarının korunması yönünden gerekli bir uygulamadır. Düzenlenen bu sınavlarda katılımın şartları taşıyan her istekliye açık olması idareden beklenilmektedir. Bu kapsamda sınavlara katılım için idare tarafından ilan edilen kadro ve alanda görev alacak adaylar için ilan metninde belirtilen şartları sağlayıp sağlamadığının tespiti için belge talep edilmesi işleminin gerekli bir uygulama olduğu değerlendirilmektedir.

14. Somut olayda; 30/12/2020 tarihinde Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi tarafından Öğretim Üyesi

Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş

Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde; 2547 sayılı Kanunun 31 inci maddesi uyarınca Uzaktan Eğitim Uygulama Ve Araştırma Merkezinde görevlendirilmek için 1 adet öğretim görevlisi alınacağı duyurulmuştur. 08/02/2021 tarihinde ilan edilen ön değerlendirme sonuçlarına göre ise ilan edilen kadroya 2 adayın başvurduğu ve 2 adayın da başvurusunun kabul edilmediği anlaşılmıştır.

15. İdare ilan metninde adayların başvurularının kabul edilebilmesi için 2 özel asgari şart belirlemiştir.

Öğretim görevlisi kadrolarına atanabilmek için mevzuatta belirlenen “657 sayılı Devlet Memurları

Kanununun 48 inci maddesinde belirtilen şartları taşımak, ALES’ten en az 70, Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezi yabancı dil sınavından en az 50 puan veya eşdeğerliği kabul edilen bir sınavdan bu puan muadili bir puan almış olmak” genel şartlarının yanında, adaylardan “Bilgisayar

Mühendisliği veya Yazılım Mühendisliği Bölümü lisans mezunu olma ve Bilgisayar Mühendisliği veya

Yazılım Mühendisliği veya Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Anabilim Dalı veya Eğitim

Teknolojisi veya Öğretim Teknolojisi Anabilim Dalı veya Bilim Dalında tezli yüksek lisans yapmış olma” şartlarını sağlayan adayların başvurularının kabul edileceği, başvurusu kabul edilen adaylardan da ilan edilen kadro adedinin (1) on katına (10) kadar adayın giriş sınavına en yüksek puandan başlamak suretiyle kabul edileceği ilan edilmiştir.

16. Sınava başvuruda bulunacak adaylardan “Lisans mezuniyetine ilişkin belge ve transkript ile Lisansüstü

Mezuniyet Belgesi ve Transkriptinin E-Devlet’ten alınmış karekodlu veya onaylı sureti” istenilen belgeler kısmında belirtilmiş, “Açıklamalar” kısmında ise “Adayların; E-Devlet üzerinden almış oldukları

mezuniyet belgeleri ile öğrenim belgeleri karekodlu olması durumunda kabul edilecektir. E-Devlet haricinde alınmış mezuniyet ve öğrenim belgelerinin onaylı (Islak imzalı, mühürlü) olması gerekmektedir. Yurtdışından alınmış diplomaların Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca denkliğinin onaylandığını gösterir belgenin ibraz edilmesi zorunludur. (Aslı veya onaylı sureti) (Onaysız belge ve fotokopi kabul edilmeyecektir.)” şartları idarece ilan edilmiştir.

17. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde; 17.1. İdare tarafından başvurusu kabul edilmeyen ve ön değerlendirme kapsamında başvurusu geçersiz sayılan 2 adaydan; başvuranın başvurusu “Yüksek Lisans yapmış olduğu programın Bilgisayar

Bilimleri Anabilim Dalı ile uygun olmadığı” gerekçesiyle, diğer adayın başvurusu ise “Lisans ve Yüksek

Lisans mezuniyetleri ilan ile uygun olmadığı” gerekçesiyle kabul edilmemiş ve ilan edilen kadro için 30/12/2020 tarihli ve 31350 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Akademik Personel İlanı kapsamında atama yapılamamıştır.

17.2. Kurumumuza yapılan başvurunun da esasını oluşturan ’ın başvurusu incelendiğinde, idarenin verdiği cevabi yazıdan da anlaşılacağı üzere başvuranın tezli yüksek lisans derecesini York Üniversitesi Computer Science programından aldığının görüldüğü, başvuru evrakları arasında Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) ilgili programın denkliğini Bilgisayar Bilimleri olarak tanıdığına dair belgeye de yer verildiği, idarenin ilan metninde yurtdışından diploma almış adayların durumunu da gözeterek Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca onaylı denklik belgesini de adaylardan talep ettiği; ancak adayın ilan metninde belirtilen anabilim dalı/bilim dalı ile ilgili mezuniyet belgesini idareye sunmadığı anlaşılmaktadır.

17.3. İlgili ilana başvuran ikinci adayın başvuru evrakları incelendiğinde ise; adayın lisans mezuniyetinin

Yakın Doğu Üniversitesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü ve tezli yüksek lisans mezuniyetinin Yakın Doğu Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık programı olduğunun görüldüğü, adayın başvurusunun ilan açıklamasında belirtilen gerek lisans gerekse tezli yüksek lisans mezuniyetlerinin başvuru şartlarını taşımadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşıldığından, adayın başvurusunun ilan metninde belirtilen şartları karşılamadığı noktasında tereddüt bulunmamaktadır.

18. İlgili ilana başvuran ve başvurusu geçersiz kabul edilen adayların başvuru için gönderdiği evraklar incelendiğinde, 14 üncü paragrafta da belirtildiği üzere belirli şartları sağlamak amacıyla başvuranlardan bazı belgeler istendiği, şartlar ilan metninde belirtildiği için idarenin bu aşamada takdir yetkisini kullanamayacağı, ön başvuru aşamasında şartları ( ALES’ten 70 puan barajı, YDS veya eşdeğerliği kabul edilen yabancı dil sınavından 50 puan barajı, Bilgisayar Mühendisliği veya

Yazılım Mühendisliği lisans programından mezun olmak ve ilanda belirtilen ANABİLİM dallarında tezli yüksek lisans yapmış olmak) karşılayan adayların başvurusunun kabul edilerek, başvuru evraklarını eksiksiz gönderen adayların daha sonra sınav puanları hesaplanmak suretiyle ön değerlendirme listesinin açıklanacağı görülmektedir.

19. Başvuranın ön değerlendirme sonuçlarının açıklanması süresinde Yükseköğretim Kurulu

Başkanlığı’ndan görüş alınmadığı iddiası ile ilgili Kurumumuzca yapılan incelemede ise; idarenin ilan metninde yurtdışından alınmış diplomaların Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca denkliğinin onaylandığını gösterir belgelerin ibrazını istediği, başvuranın da buna ilişkin belgeyi sınav başvurusunda idareye gönderdiği, idareye gönderilen belgelerden başvuranın denkliğinin “Bilgisayar Bilimleri” programı için verildiği, ülkemizdeki lisans ve lisansüstü bölümler incelendiğinde “Bilgisayar Bilimleri” ve

“Bilgisayar Mühendisliği” bilim dallarının iki ayrı disiplin olarak değerlendirildiği, Yükseköğretim

Kurulu Başkanlığının da bu kapsamda başvuranın yurtdışında diploma aldığı “Computer Science” programı ile ilgili diploma denklik belgesini “Bilgisayar Mühendisliği” alanında değil “Bilgisayar

Bilimleri” alanında verdiği görülmektedir. Diploma denklik belgesi verilmesi sürecinde yurtdışından mezun olunan programın “asgari süre, kredi ve kazanımlar açısından Türk yükseköğretim sisteminde yer alan programa ve derecelere eşdeğer olup olmadığı” yönüyle inceleneceğinin mevzuatta belirtildiği, Yükseköğretim Kurulunca da bu kriterler göz önüne alınarak adaya denklik belgesi verildiği gözetildiğinde, adayın mezun olduğu “Computer Science” programı ve “Bilgisayar Mühendisliği” programları arasında

Başkanlıktan yeniden görüş alınmasına gerek olmadığı değerlendirilmektedir. Ayrıca Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden idarenin “Bilgisayar Mühendisliği” ve “Bilgisayar Bilimleri” programlarının ülkedeki üniversitelerin lisansüstü düzeyinde uygulamalarına yönelik araştırma yaptığı, anılan programların üniversitelerde aynı veya farklı enstitüler bünyesinde iki farklı program olarak yer aldığının örneklerle sunulduğu görülmektedir.

20. Öğretim görevlisi alımı için Üniversitelerin açtığı sınavlarda genel olarak; değerlendirme sonucu açıklanan listede idarenin hangi adayı tercih ettiği konusunda ve adayların yeterliliklerinin tespitinde idarenin genel sınav esaslarına bağlı kalmak şartı ile nispeten bir takdir yetkisinden bahsedilirken, ön değerlendirme listesi hazırlanırken idarenin ilan metnine bağlı kalması gerektiği ve “şeffaflık” ve

“hukuki öngörülebirlik” ilkesine bağlı kalması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu kapsamda

Kurumumuzca yapılan incelemede; 2 adayın da başvurularının ilan metninde belirtilen lisans ve lisansüstü programları ile mezun oldukları lisans ve lisansüstü programlarının ilgili ve eşdeğer olmadığı nedeniyle kabul edilmemesi işleminde bir hata olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

21. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; ilan metninde yer alan şartların yukarıdaki paragraflarda da anlatıldığı üzere açık olduğu, idarenin personel alımı için adaylardan Bilgisayar

Mühendisliği veya Yazılım Mühendisliği alanında tezli yüksek lisans yapmış olma şartı koyduğu ve ilan metninde yurtdışında lisansüstü programlarını tamamlayan adayların başvurusunun kabulü için hangi belgeleri ibraz etmesi konusunda adayları bilgilendirdiği, başvuranın yurtdışından mezun olduğu programa karşılık Yükseköğretim Kurulunca verilen diploma denklik belgesinin ilan metninde açıkça belirtilen programla eşdeğer olmadığı, YÖK tarafından daha önce diploma denklik belgesi verildiği için idare tarafından sınav takvimi de göz önünde bulundurularak yeniden bir görüş istenmediği, üniversite tarafından Kurumumuza sunulan örneklerde Bilgisayar Bilimleri ve

Bilgisayar Mühendisliği programlarının üniversiteler düzeyinde iki farklı program olarak sunulduğunun görüldüğü, idarenin de ön değerlendirme aşamasında ilan metnine bağlı kalması gerektiği ve bu aşamada takdir yetkisi de olmadığı değerlendirildiğinden, başvuranın söz konusu akademik ilana yaptığı başvurunun kabul edilmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi merciye başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

23. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)

dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Aksaray İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi