|
ÖZET: Başvuran, Gazi Üniversitesi’nden mezun olarak teknik hizmetler sınıfında teknisyen olarak çalıştığını ve mezun olduğu bölümün “Teknik Öğretmen” unvanı alması gerektiğini savunarak ek gösterge ve ilave derece talep etmiştir. Ancak, Tarım ve Orman Bakanlığı, başvuranın mezun olduğu bölümün 657 sayılı Kanun’un 36. maddesinde belirtilen unvanlar arasında yer almadığını ve dolayısıyla ilave bir derece verilmesinin mümkün olmadığını belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın teknik hizmetler sınıfında görev almasına rağmen, ilgili mevzuat gereği belirtilen unvanları taşımadığı tespit edilmiştir.
Danıştay, başvuranın talebinin hukuka uygun olmadığını değerlendirerek, ek gösterge ve ilave derece taleplerinin reddedilmesinin gerekçelerini ortaya koymuştur. 657 sayılı Kanun’a ekli (I) Sayılı Ek Gösterge Cetveli’nin II-Teknik Hizmetler Sınıfı bölümünde yer alan unvanların dışında kalan başvuranın, bu bentten yararlanamayacağı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığına karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/11503-S.21.18513
BAŞVURU NO : 2021/8497
KARAR TARİHİ : 09/08/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
Ek göstergenin değiştirilmesi ve ilave derece verilmesi hk
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 21/04/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Aile
Ekonomisi ve Beslenme Öğretmenliği bölümü mezunu olarak teknik hizmetler sınıfında teknisyen olarak çalıştığını belirtmektedir. Başvuran, 07/10/2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında mezunu olduğu bölüm öğrencilerine, “Teknik Öğretmen” unvanı verilmesine karar verilmesiyle teknik hizmetler sınıfına dahil bir üst bölümü bitirmiş olduğunu, ek göstergesinin 657 sayılı Kanunu’na ekli (I)
Sayılı Ek Gösterge Cetvelin Teknik Hizmetler Sınıfı (b) bölümüne alması gerektiğini ifade etmektedir.
Başvuran, 06.06.2018 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında Teknik Eğitim Fakültesinin
Teknik Öğretmen unvanı alan programları ile Mesleki Eğitim Fakültesinin Teknik Öğretmen unvanı alan programlarının aynı kapsamda değerlendirilmesi gerektiğine karar verildiğini açıklamaktadır. Bu doğrultuda, başvuran Kurumumuzdan Mesleki Eğitim Fakültesinin Teknik Öğretmen unvanı alan programlarının, Teknik Eğitim Fakültesinin Teknik Öğretmen unvanı alan programları ile aynı kapsamda değerlendirilmesi gerektiğine dair 06.06.2018 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu Kararına istinaden;
657 sayılı Kanun’a ekli (I) Sayılı Ek Gösterge Cetveli’nin II-Teknik Hizmetler Sınıfı Bölümünün (b) bendi
doğrultusunda ek gösterge ve 36. maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) bendinin 2. alt fıkrasına göre de ilave bir derece verilmesini Kurumumuzdan talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Tarım ve Orman Bakanlığının 01/06/202 tarihli ve sayılı yazısında;
2.1. Maliye Bakanlığının 21/11/2014 tarihli ve 10026 sayılı yazısında başvuranın mezun olduğu bölüm itibarıyla Teknik Eğitim Fakültesi mezunu olarak kabul edilmediğinden bahisle 657 sayılı Kanun’a ekli (I)
sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “II-Teknik Hizmetler Sınıfı” bölümünün (b) bendinde öngörülen ek göstergelerden yararlanması imkânının bulunmadığına, başvuranın teknik hizmetler sınıfındaki teknisyen kadrosunda bulunmakla birlikte bitirmiş olduğu öğrenim itibarıyla 657 sayılı Kanun’un 36. maddesinin A/4 fıkrasında sayılan okullardan mezun ve bu madde belirtilen unvanlara sahip olmadığına yer verilerek ilave bir dereceden faydalanmayacağına yer verildiği, 2.2. Başvuranın başvurusunda belirttiği 29/05/2013 tarihli ve 767 sayılı Devlet Personel Başkanlığı (mülga)
görüşünde Teknik Eğitim Fakültesinin Elektronik ve Bilgisayar Eğitimi Bölümü Bilgisayar Eğitimi
Bölümü Bilgisayar Sitemleri Öğretmenliği bölümü mezunlarının 657 sayılı Kanun’un 36. maddesinin A/2 fıkrası kapsamında bir derece yükselmesinden yararlandırılmasına ilişkin olduğu, başvuranın bitirdiği bölüm ile ilişkili olmadığı, 2.3. Başvuranın 657 sayılı Kanun’da belirtildiği şekilde teknik öğretmen olarak görev yapmamış olması ve teknisyen kadrosunda olması nedeniyle talebinin yerine getirilemeyeceği, açıklamalarına yer verilmektedir.
3. Hazine ve Maliye Bakanlığının 17/06/2021 tarihli ve 324628 sayılı yazısında; 3.1. Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu’nun 07/12/2007 tarihli ve E:2005/2, K:2007/1 sayılı Kararı’nda ek göstergenin öğrenim sonucu elde edilen unvana göre değil, kadro unvanına göre uygulanacağına karar verildiği ancak 657 sayılı Kanun’a ekli (I) Sayılı Ek Gösterge Cetveli’nin “II-Teknik Hizmetler Sınıfı” bölümünün (b) bendinde öngörülen ek göstergeden yararlanılabilmesi için anılan bette yer alan unvanlara ilişkin kadrolara atanmak veya Teknik Yüksek Öğretmen Okulu mezunu olmak şartının arandığı, bu şartları sağlanmayanların anılan bentteki ek göstergeden yararlanamayacakları, 3.2. 2547 sayılı Kanun’un 43 üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamında Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığınca verilen 10/10/2002 tarihli ve 23227 sayılı yazıda Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak eğitim veren yüksek teknik öğretmen okullarının teknik eğitim fakültelerine dönüştürüldüğü, 3.3. 657 sayılı Kanun’un 36. Maddesinin A/2 fıkrasında belirtilen okullardan mezun ve belirtilen unvanlara sahip olmayanlara bir derece verilemeyeceği, açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”,
6. 657 saylı Devlet Memurları Kanunu’nun “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinin “Ortak
Hükümler” bölümünün “A” bendinin ikinci fıkrasında; “Dört yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenlerden yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan öğretmenlik hizmetinde çalışanlar, Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu, Erkek Teknik Öğretmen Okulu ve Devlet
Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu mezunları, İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi ile uygulamalı
Endüstri Sanatları Yüksek Okulu mezunları, Teknik Eğitim Fakültesi (Yüksek Teknik Öğretmen Okulu ve
Güzel Sanatlar Fakültesi, İstanbul Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu) mezunları, öğrenimlerine göre tesbit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece…” dördüncü fıkrasında; “Teknik hizmetler sınıfında görev almak şartiyle jeolog, jeofizikçi, hidrojeolog, hidrolog, jeomorflog, kimyager, fizikçi, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (harekat araştırmacısı), matematiksel iktisatçı (Ekonometrici), Erkek
Teknik Öğretmen Okulu mezunları, fen memurları, teknikerler ve yüksek teknikerler, tütün ve müskirat eksperleri, tarım alet ve makineleri Uzmanlık Yüksek Okulu mezunları ile benzeri fen bilimleri ve teknik bilimler lisansiyerleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun olan şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek bölge plancısı. Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Teknoloji Bölümü
İş ve Teknik Anabilim Dalı mezunları, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ev Ekonomisi Yüksek Okulu mezunları üniversitelerin arkeoloji ve sanat tarihi bölümlerinin prehistorya, protohistorya ve önasya arkeolojisi, klasik arkeoloji anabilim dallarından mezun olanlar öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece”, “Göstergeler” başlıklı 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının (B)
bendinde; “Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.”, Kanun’a ekli (I) Sayılı Ek
Gösterge Cetveli’nin “II-Teknik Hizmetler Sınıfı” bölümünün (b) bendinde, “Kadroları bu sınıfa dahil olup en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte ve yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeomorfolog, jeofizikçi, fizikçi, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatçı, ekonomici ve kimyager unvanı almış olanlarla
Teknik Yüksek Öğretmen Okulu mezunları” , (c) bendinde, “Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışındaki yükseköğrenim mezunları ile yüksek tekniker ve tekniker unvanı almış olanlar”, 7. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Lisans düzeyinde eğitim” başlıklı 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim – öğretim yapan üniversitelerde, eğitim – öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu
Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti
Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, Mesleki Eğitim Fakültesi Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmenliği bölümü mezunu olarak teknik hizmetler sınıfında teknisyen olarak çalıştığını, 07/10/2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında mezunu olduğu bölüm öğrencilerine, “Teknik Öğretmen” unvanı verilmesine karar verilmesiyle teknik hizmetler sınıfına dahil bir üst bölümü bitirmiş olduğunu belirtmektedir. Bu doğrultuda, başvuran Kurumumuzdan 657 sayılı Kanun’a ekli (I) Sayılı Ek Gösterge Cetveli’nin II-Teknik Hizmetler
Sınıfı Bölümü’nün (b) bendi doğrultusunda ek gösterge ve 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün “A” bendinin ikinci fıkrasına göre de ilave bir derece verilmesini Kurumumuzdan talep etmektedir.
10. 657 sayılı Kanun’da yükseköğrenimi bitirenlerden yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar sıfatını alanların, öğretmenlik hizmetinde çalışanların ve açıkça belirtilen eğitim kurumlarından mezun olanların ilave bir derece alma hakkı bulunduğu belirtilmektedir. Teknik hizmetler sınıfında çalışanlar içinse, kimlerin ilave bir derece alabileceği Kanun’un ilgili düzenlemesinde tek tek sayılmıştır.
11. 657 sayılı Kanun’a ekli (I) Sayılı Ek Gösterge Cetveli’nin “II-Teknik Hizmetler Sınıfı” belirtilen unvanlara sahip olanlar veya teknik yüksek öğretmen okulu mezunlarının (b) bendine göre ek gösterge hakkına sahip olduğu belirtilmektedir. Kadroları teknik hizmetler sınıfında yer alıp (b) bendinde sayılanlar dışındaki alanlardan mezun olanların ek göstergelerinin ise (c) bendine göre hesaplanacağı düzenlenmiştir.
12. Başvuru konusu olayda, başvuranın ilave derece talebiyle ilgili olarak dört yıl yükseköğrenimi bitirmiş olmakla birlikte yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar sıfatı almadığı, öğretmenlik hizmetinde çalışmadığı ve Kanun’da belirtilen eğitim kurumlarından mezun olmadığı görülmektedir.
Ayrıca, teknik hizmetler sınıfında olmakla birlikte 657 sayılı Kanun’un “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün “A” bendinin dördüncü fıkrasında belirtilen unvanları haiz veya burada sayılan eğitim kurumlarından mezun olmadığı görülmektedir. Dolayısıyla başvuranın ilave bir derece talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
13. Ek gösterge talebiyle ilgili olarak yapılan değerlendirmede ise, başvuranın mezun olduğu Gazi
Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Bölümü Aile Ekonomisi ve
Beslenme Öğretmenliği mezunlarının, “teknik öğretmen” sayılmasına 07/10/2015 tarihli Yükseköğretim
Yürütme Kurulu toplantısında karar verildiği görülmektedir. Kurul’un 06/06/2018 tarihli toplantısında ise bir önceki karar dikkate alınarak 657 sayılı Kanun’un 36/A-2 fıkrasının 1977 yılında yayımlandığı, Mesleki
Eğitim Fakültesinin ise 1982 yılında açıldığı ve fıkrada yer alan fakülteler içerisinde yer almadığı dikkate alınarak her ne kadar fıkrada ismi yer almasa da, Teknik Eğitim Fakültesinin teknik öğretmen unvanı alan programları ile Mesleki Eğitim Fakültesinin teknik öğretmen unvanı alan programlarının aynı kapsamda değerlendirilmesine karar verildiği de anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, mezun olduğu bölüm itibarıyla başvuranın teknik öğretmen unvanını haiz olduğu, ancak Kanun’da belirtildiği şekilde teknik eğitim fakültesi bölümü mezunu olmadığı değerlendirilmiştir. Ancak, bu unvan 657 sayılı Kanun’a ekli (I) Sayılı
Ek Gösterge Cetveli’nin “II-Teknik Hizmetler Sınıfı” (b) bendinde sayılan unvanlardan değildir. Anılan bentte sayılan “teknik yüksek öğretmen okulu mezunlarının” kimler olduğu ile ilgili yapılan değerlendirmede, bunların 2547 sayılı Kanun’un 43 üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamında
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca verilen 10/10/2002 tarihli ve 23227 sayılı görüş yazsısı kapsamında teknik eğitim fakültelerine dönüştürülen Milli Eğitim Bakanlığına bağlı yüksek teknik öğretmen okulları mezunları olduğu belirlenmiştir. Bu kapsamda, burada bahsedilen durum “teknik öğretmen”in yüksek teknik öğretmen okulu mezunu olarak değerlendirilmesi değil, bu okul mezunlarının teknik eğitim fakültesi mezunu olarak değerlendirilmesidir. “Teknik öğretmen” unvanını haiz ve Aile Ekonomisi ve Beslenme
Öğretmenliği bölümü mezunu başvuran, yüksek teknik öğretmen okulu mezunu kabul edilemeyeceğinden, (b) bendinde sayılan unvanları da haiz olmadığı gözetilerek, bu bent kapsamında ek gösterge alması imkânı bulunmamaktadır.
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın başvurana ve TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi