Merkez Bankası mülakatında puanlama kriterlerinin somut bilgi ve belgeye dayandırılması ve nesnelliğin sağlanması gerekliliği (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/15118-S.21.24199

BAŞVURU NO : 2021/8784

KARAR TARİHİ : 20/10/2021

TAVSİYE KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Sözlü sınav hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 27/04/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; eşinin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasında çalıştığını, Bankanın 2020 yılında çalışanlarını İstanbul’a taşımaya başladığını, sadece merkez kadrosu olan bir pozisyonda Ankara’da çalıştığını ve çalıştığı kurumun İstanbul’da çalışabileceği bir kadrosunun bulunmadığını, bu durum aile bütünlüğünü etkileyeceğinden 2020 yılı KPSS’ye girerek 80 puan aldığını, ardından Merkez Bankasının 2020 yılı Eylül ayında bilişim alanında 35 kişilik uzman yardımcısı alım duyurusuna başvurduğunu, genel yetenek sınavına katıldığını, genel yetenek sınavında başarılı olan diğer adaylarla beraber “Bilişim Teknolojileri-Uzman Yardımcısı” işe alım sürecinin sonraki aşaması olan yazılı meslek sınavına katılmaya hak kazandığını, 25 Ekim 2020 tarihinde klasik yöntemle İstanbul’da yapılan ve gün boyu süren yazılı meslek sınavına katıldığını, yazılı meslek sınavından 100 üzerinden 80 puan alarak iki yüz küsur kişinin katıldığı yazılı meslek sınavında ilk sıralarda yer aldığını, yazılı meslek sınavından

50 tam puanı geçen tüm adaylara komisyon mülakatı öncesinde kişilik ve yetkinlik testleri uygulandığını,

bu testlerde de başarılı olduğundan işe alım sürecinin son aşaması olan komisyon mülakatına çağırıldığını, Ocak 2021 ‘de İstanbul’da komisyon mülakatına katıldığını, mülakatının olumlu geçtiğini, ancak mülakat sonucunda baraj puanının altında bir puan verilerek sıralamaya dahi alınmadığını öğrendiğini, 2008 yılında

Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği bölümünden mezun olduğunu ve

İstanbul’da 3 yıl özel bir bankanın bilgi teknolojileri bölümünde çalıştığını, 2011 yılında Sosyal Güvenlik

Kurumunda göreve başladığını, 2016 yılında 4.00/4.00 ortalama ile Gazi Üniversitesi Yönetim Bilişim

Sistemleri tezli yüksek lisans bölümünden mezun olduğunu, 13 yıllık çalışma hayatında bilgi teknolojilerinin sistem, bilgi güvenliği, veri tabanı ve yazılım alanlarında çalışmalar yürüterek kurumuna, devletine ve milletine hizmet edip kendini de geliştirmeye çalıştığını, Merkez Bankasının bilimsel usulde

objektif olarak yaptırdığı bütün elemelerden geçtiğini ifade ederek baraj puan olan 70 puanın üzerinde bir puan verilerek sıralamaya dahil edilmesini ve sonucunun yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Türkiye Cumhuriyeti

Merkez Bankası tarafından gönderilen 07/07/2021 tarih ve E. sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. 2020 yılı bilişim teknolojileri genel müdürlüğü uzman yardımcısı işe alım süreci 1211 sayılı Türkiye

Cumhuriyeti Merkez Bankası Kanunu hükümlerine dayanılarak hazırlanan Türkiye Cumhuriyeti Merkez

Bankası Çalışanları Atama İlkeleri çerçevesinde işe alım sınavının açılması, adaylarda aranacak koşullar ve işe alım ile ilgili hususlar 08/09/2020 tarihli yönetim komitesi kararı ile kararlaştırıldığı, söz konusu karardan sonra Banka insan kaynakları internet sitesinin işe alım duyurularında işe alım ilanı yayımlanarak başvuruların internet üzerinden alındığı, 2.2. Başvuranın Bankanın düzenlediği genel yetenek sınavından 100 üzerinden 50 puan, yazılı meslek sınavında 100 üzerinden 80 puan aldığı, ilanda belirtilen şartları taşıyan ve uygulama sınavında başarılı olan adayların komisyon mülakatına hak kazandığı, 25/29 Ocak 2021 tarihlerinde mülakatların yapıldığı, adayların “Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Çalışanları Atama İlkelerinin 8 inci maddesine istinaden yayımlanan işe alım ilanında belirtildiği gibi mülakat komisyonu tarafından “mesleğin gerektirdiği konulara hâkimiyet” ve “güncel sosyo-ekonomik konulara hâkimiyet” yönünden değerlendirilmiş ve mülakat puanı yetmişin altında olan adayların başarısız sayıldığı, adayların mülakat sorularına verdikleri yanıtlar önceden hazırlanan cevap anahtarına dayanılarak her bir komisyon üyesi tarafından her bir soruya ayrı ayrı puan verilmek suretiyle değerlendirilmiş ve tutanak altına alındığı, başvuranın komisyon üyelerinden 100 üzerinden 53,51,55 puan olmak üzere 53 puan aldığından başarısız sayıldığı, 2.3. Komisyonun Banka mevzuatına uygun olarak teşekkül ettiği, adaylara sorulacak soruların ve bu soruların cevap anahtarlarının her oturum için önceden hazırlandığı ve komisyon üyelerince tutanak altına alındığı, komisyon mülakatı aşamasında Banka tarafından liyakat ve şeffaflık ilkelerine titizlikle uyulduğu, mülakat sorularının sınav öncesi belirlenerek tutanak altına alınması usulü ile her adaya aynı içerikteki soruların yöneltilmesinin sağlandığı, 2.4. Komisyonu oluşturan değerlendiricilerin tutanak altındaki soruları adaylara yönelttiği ve mülakat esnasında önlerinde hazır bulunan cevap anahtarlarına göre yanıtları değerlendirdiği, değerlendiriciler tarafından doldurulan “Mülakat Değerlendirme Formu”nda adaya ilişkin temel bilgiler, yazılı sınav ve genel yetenek sınavı aşamasındaki puanları ile yabancı dil puanları, uygulanan kişilik ve yetkinlik testinin sonuçlarının da yer aldığı, böylece komisyonda yer alan değerlendiricilerin tüm bu hususları göz önünde bulundurma imkânı bulduğu, alım yapılan pozisyona en uygun adayın tespit edilmesi hedeflendiği, liyakat esasına uygun, şeffaf, bilimsel temellere dayalı bir işe alım süreci yürütülmesinin sağlandığı, 2.5. İşe alım sürecinin komisyon mülakatı aşamasında adayların soruları yaymalarını önlemek amacıyla telefonlarının toplandığı ve adayların oturum süresince dışarı çıkmalarına izin verilmediği, ayrıca mülakatların tamamının ses kayıt cihazı ile kaydedildiği,

2.6. Başvuranın dilekçesinde, özetle; kendisinin Ankara’da görev yaptığını, “Bankanın İstanbul’a taşınması” nedeniyle aile bütünlüğünün tehdit altında olduğunu, Bankamız sınavında büyük bir haksızlığa uğradığını, yazılı sınavda yüksek alan bir kişiye mülakatta düşük puan verilemeyeceğini iddia ettiği, başvuranın eşinin

Banka Ankara İdare Merkezinde Veri Yönetişimi ve İstatistik Genel Müdürlüğünde çalışmakta olup şu an hakkında alınmış bir İstanbul’a nakil kararı bulunmadığı, bu bağlamda, başvuranın bu iddiası bakımından güncel menfaatinin bulunmadığı, ayrıca idarelerce işe alım sınavlarının aile birliği sağlamak üzere kullanılamayacağının açık olduğu, 2.7. Bankanın işe alım sürecinin her aşamasını bilimsel test ve değerlendirmeler ışığında titizlikle yürüttüğü, bu çerçevede yapılan genel yetenek sınavı ve yazılı sınav aşamalarını en başarılı adayların geçtiği, mülakat aşamasına ulaşan adayların tamamının başvurucunun geçtiği aşamaları geçmiş bulunduğu, bu çerçevede, başvurucunun önceki aşamalardaki başarısına ilişkin açıklamaları ile mülakat aşaması arasında kurduğu bağlantının uygun olmadığının değerlendirildiği, 2.8. Başvuranın başarısına gösterge olarak sunduğu Banka işe alım sürecinin ön aşamalarından Genel

Yetenek sınavında 100 üzerinden 50 puan aldığı görülmekte olup bu puanın pek çok adaydan düşük olduğu, 2.9. Başvuru dilekçesindeki ifadelerden, yazılı sınav aşamasında yüksek puan almış bir adayın mülakat aşamasında düşük puan almasına olanak bulunmadığı sonucuna varıldığı, bu önermenin kabulü halinde, mülakat aşamasının varlığının anlamını kaybedeceği, Banka işe alım sürecinin her aşamasında adaylar farklı yönlerden değerlendirildiği, dolayısıyla, bir adayın bir alanda yüksek başarı göstermişken başka bir hususta daha az başarılı olmasının mümkün olduğu, açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.”, 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, /

5. 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu’nun 5.1. “Banka Meclisinin görev ve yetkileri başlıklı 22 nci maddesinde “Banka Meclisi (…) k) Bankanın idare, teşkilat ve hizmetleri ile personeline ilişkin olarak düzenlemelerin onaylanması, ile görevli ve yetkilidir.” 5.2. “Personel statüsü başlıklı 32 nci maddesinin dördüncü fıkrasında; “Banka personeli. bu kanun ile

Banka Meclisince düzenlenecek statü hükümlerine tabidir” 6. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama İlkelerinin 8 inci maddesinde; “1)İşe alım sınavının açılması İçin Yönetim Komitesinden onay alınır. Söz konusu onayda adaylarda aranacak koşullar ve işe alım sınavı ile ilgili diğer hususlar belirlenir.

2) İşe alım sürecinin tüm aşamaları İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünce uygulanır,

3) İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen İş gereklilikleri ve yetkinlikler ile başvuru

kanallarım içeren işe alım ilanı unvan grubuna özel olarak hazırlanır ve İnsan Kaynakları Genel

Müdürlüğü tarafından belirlenen mecralarda duyurusu yapılır.

4)Başvuran adaylardan belirlenen koşulları taşıyanlar. Bir genel kültür ve/veya genel yetenek sınavına tabi tutulurlar, Söz konusu sınav Banka tarafından yapılabilir. Ölçme değerlendirme konusunda uzman kurum, kuruluş veya firmalara yaptırılabilir veya bu sınav yerine ulusal/uluslararası sınavlar kullanılabilir. Bu sınavda belirlenen puan barajım aşan ve/veya belirlenen sayıdaki aday, başvuru aşamasını tamamlamış sayılır.

5)Başvuru aşamasını tamamlayan adaylar, detayları Yönetim Komitesince belirlenecek yazılı meslek sınavına tabi tutulabilirler. Bu sınav Bankaya özel tasarlanabileceği gibi ulusal veya uluslararası sınavlar da kullanılabilir. Bankaca yapılacak sınav konularından alınan notların ortalamasının yüz üzerinden en az elli olması koşuluyla belirlenen sayıda aday yazılı meslek sınavında başarılı savılır.

6)Adaylara bedensel ve/veya mesleki yeterliliği ölçmek üzere uygulama sınavı yapılabilir, Bu sınav Banka tarafından yapılabileceği gibi ölçme değerlendirme konusunda uzman kurum, kuruluş veya firmalara da yaptırılabilir, Uygulama sınavından yüz üzerinden en az elli alması koşuluyla belirlenen sayıda aday uygulama sınavında başarılı sayılır.

7)Adaylara kişilik. yetkinlik veya liderlik testleri uygulanabilir.

8)Adaylar İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü yetkilileri ve/veya konusunda uzman danışmanlık firması yetkililerince yetkinlik bazlı mülakata tabi tutulabilirler. Bu mülakat sonucunda. belirlenen yetkinlikleri yeterli düzeyde taşıyan adaylar bir sonraki aşamaya geçer. Aday sayısının fazla olması durumunda söz konusu mülakattan önce grup mülakatı yapılabilir.

9)Adaylara değerlendirme merkezi görsel algı ve dikkat testleri ile vaka çalışması ve sunum gibi aşamalar uygulanabilir. Bu aşamalar Banka tarafından yapılabileceği gibi ölçme değerlendirme konusunda uzman kurum, kuruluş veya firmalara da yaptırılabilir.

10) Önceki aşamalarda başarılı olan adaylar komisyon mülakatına tabi tutulur. Mülakat komisyonu işe

alım yapılacak birimden bir veya iki değerlendirici, İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünden bir değerlendirici ile işe alım yapılacak birimin yakın iş ilişkisi içerisinde olduğu birimden bir değerlendiriciden oluşur. Değerlendiriciler en az Müdür düzeyinde belirlenir. Başkan veya Başkan

Yardımcıları da komisyona katılabilirler.

11) Mülakata girecek adaylar hakkındaki daha önce yapılan kişilik, yetkinlik veya liderlik potansiyeli

gibi testlerin, yetkinlik bazlı mülakatın ve değerlendirme merkezinin sonuçları değerlendirilmek üzere komisyona iletilir.

12)Komisyon, adayları güncel sosyo-ekonomik konular ile mesleğin gerektirdiği konulara hakimiyet yönünden ve varsa daha önce kendilerine iletilen vakalarla ilgili yapacakları sunumlar üzerinden değerlendirir. Değerlendirme, her bir komisyon üyesi tarafından yüz tam puan üzerinden yapılır ve verilen puanların ortalaması alınarak adayın mülakat puanı bulunur.

13)Mülakat puanı yetmişin üstündeki her aday için yüz tam puan üzerinden verilen yazılı meslek sınavı veya uygulama sınavı puanı ile mülakat puanının ortalaması alınarak aday başarı puanı bulunur. Yazılı meslek sınavı veya uygulama sınavı yapılmamış olan adaylar için mülakat puanı adayın başarı puanı yerine geçer. Aday başarı puanı sıralamasına göre belirlenen sayıdaki aday başarılı olmuş savılır.

14) Başarılı adaylardan elektronik posta ile gerekli belgeleri tamamlamaları istenir, Adayların söz konusu

belgeleri en fazla on iş günü içinde kendilerine bildirilen Banka birim veya şubelerine teslim etmeleri gerekir. 15)Tecrübe ve uzmanlık gerektiren işler için alım yapılacak kadronun görev gerekleri ve özellikleri göz önünde bulundurularak; sadece kişilik, yetkinlik veya liderlik potansiyeli gibi testler, yetkinlik bazlı mülakat, vaka çalışması, sunum veya komisyon mülakatı ile işe alım yapılmasına atamaya yetkili organ tarafından karar verilebilir, 16)İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünce hazırlanacak işe alım sürecine ilişkin usul ve esaslar Yönetim

Komitesince belirlenir.

düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran baraj puan olan 70 puanın üzerinde bir puan verilerek sıralamaya dahil edilmesini ve mülakat sonucunun yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.

9. Konuya ilişkin ilgili mevzuatın ve bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu; Türkiye Cumhuriyet Merkez

Bankası Çalışanları Atama İlkeleri uyarınca adayların sözlü sınavında bilişim teknolojileri alanında dokuz

adet soru hazırlandığı, soruların cevap anahtarlarının bulunduğu, verilecek cevaplarda adaylardan istenen cevaplara ilişkin detaylı bilgilerin yer aldığı, sınavların ses kaydının alındığı, mülakat değerlendirme formunda adaya ilişkin temel bilgiler, yazılı sınav ve genel yetenek sınavı aşamasındaki puanları ile yabancı dil puanları, uygulanan kişilik ve yetkinlik testinin sonuçlarının da yer aldığı, böylece komisyonda yer alan değerlendiricilerin tüm bu hususları göz önünde bulundurma imkânı bulduğu, komisyon üyeleri tarafından her soruya ayrı puan verilmek suretiyle değerlendirme yapıldığı anlaşılmıştır.

10. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.

11. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararı’nda, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.

12. Danıştay 12 nci Dairesinin 29/12/2015 tarihli ve E:2013/11187, K:2015/7260 sayılı Kararı’nda, “İnfaz ve koruma memuru öğrenci alımı sözlü sınavı incelendiğinde, sınav komisyonu tarafından sözlü sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanmadığı, sınav esnasında davacıya sorulan soruların neler olduğunun tutanağa bağlanmamış olduğu, sözlü sınav komisyonu başkan ve üyelerince takdir edilen notların ise ayrı ayrı tutanağa geçirildiği görülmüştür. Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır. Bu durumda, davacının başarısız sayıldığı sözlü sınavda, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanmaması ve sınav komisyonu tarafından sınav esnasında davacıya sorulan soruların tutanağa bağlanmamış olması nedenleriyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan, bu durumun davacının sözlü sınavı kazandığı sonucunu doğurmayacağı, bu karar üzerine davacının yeniden sözlü sınava alınacağı tabiidir.” ifadelerine yer verilmektedir.

13.Yukarıda da yer verilen Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama İlkelerinin 8 inci maddesinin 16 ıncı fıkrasında, “İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünce hazırlanacak işe alım sürecine ilişkin usul ve esaslar Yönetim Komitesince belirlenir.” düzenlemesinin bulunduğu, İnsan

Kaynakları Genel Müdürlüğünce 04/01/2021 tarihinde atama ilkelerine uygun şekilde komisyon üyelerinin belirlendiği, 22/01/2021 tarihinde “mesleğin gerektirdiği konulara hakimiyet ve güncel sosyo-ekonomik konulara hakimiyet alanında 9 soru belirlenerek bu sorulardan iki adedinin sorulmasının kararlaştırıldığı belirlenmiştir.

14. Somut olaydaki Bilişim Teknolojileri-Uzman Yardımcısı kadrosu için yapılan sözlü sınava ilişkin bilgi ve belgeler ile başvuranın sözlü sınavına ilişkin ses kaydı incelendiğinde; başvurana mülakat sırasında hazırlanan sorulardan yalnızca 4 numaralı sorunun yöneltildiği, bunun yanında hazırlanmış sorular arasında bulunmayan iki ayrı soru daha sorulduğu, diğer deyişle 22/01/2021 tarihinde hazırlanan sorulardan iki adedinin sorulmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan komisyon üyelerince verilen puanların tutanağa geçirildiği ancak ayrı ayrı soru ve cevaplara ilişkin herhangi bir gerekçeli tutanağın tutulmadığı, verilen mülakat puanlarının hangi kriterlere göre verildiğini belirleyecek bir bilginin sunulmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca idare tarafından başvuranın genel kültür sınav puanının düşük olduğu ifade edilmiş olsa da başvurandan daha düşük puanlı birden fazla kişinin mülakat sınav puanı ile başarılı sayıldığı belirlenmiştir.

15. Yukarıda yer alan ve kamu kurumlarındaki mülakat sınavlarına ilişkin kriterleri belirleyen Danıştay kararları dikkate alındığında, İdarenin sözlü sınav öncesinde, bir puanlama kriteri düzenlenmesi, sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterler olarak tespit edilmektedir. Bu kapsamda sorulması kararlaştırılan sorular arasından eksik sayıda soru sorulmaması ve komisyon üyelerinin takdir ettikleri notların gerekçesinin tutanaklarda yer almaması puanlamanın nesnel ve tarafsız bir şekilde yapıldığı tespitini güçleştirmektedir.

16. Yukarıda yer alan ve kamu kurumlarındaki mülakat sınavlarına ilişkin kriterleri belirleyen Danıştay kararları dikkate alındığında, idarenin sözlü sınav öncesinde, bir puanlama kriteri düzenlenmesi, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterler olarak tespit edilmektedir.

17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın katılmış olduğu sözlü sınava dair sorulması kararlaştırılan sayıda sorunun adaya yöneltilmediği, komisyon üyelerince takdir edilen notların gerekçesiyle ortaya konulmadığı anlaşıldığından başvuranın sözlü sınavın yapılışı ile ilgili olarak hukuka uygunluk tespit edilememiştir. Dolayısıyla, başvuranın sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde de hukuka uyarlık bulunamadığından bahisle, başvuranın yeniden sözlü sınava alınmasına ve İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde belirlenen soruların adaylara yöneltilmesinin sağlanmasına, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin

“İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de

karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

19. Ayrıca, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde belirlenen soruların adaylara yöneltilmesinin sağlanmasına, sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin değerlendirme formunda

‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi mülakatın nesnelliği açısından aranan bir kriter olduğu, idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden idarenin, Nesnellik, Şeffaflık ve Hesap verilebilirlik ilkelerine uygun hareket etmediği anlaşılmıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)

dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın yeniden sözlü sınava alınması ve İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde belirlenen soruların adaylara yöneltilmesinin sağlanması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde TÜRKİYE CUMHURİYETİ MERKEZ

BANKASI BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti Merkez

Bankası Başkanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE CUMHURİYETİ MERKEZ BANKASI BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi