Covid-19 idari izninde fiilen görev ifa etmeyen sağlık personeline döner sermaye ödemesi yapılmaması ve iyi yönetim ilkeleri bağlamında hak arama özgürlüğü değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/15638-S.21.25002

BAŞVURU NO : 2021/10667

KARAR TARİHİ : 01/11/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : KAYSERİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

Döner Sermaye ödenme talebi hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 11/06/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran; Kayseri il ambulans servisine bağlı komuta kontrol merkezinde acil tıp teknisyeni olarak görev yapmakta iken Sağlık Bakanlığı’nın 14.04.2021-16135 sayılı genelgesine istinaden kurumu tarafından 19.04.2021 tarihinde idari izine çıkarıldığı, Cumhurbaşkanlığı’nın 2021-8 ve Sağlık

Bakanlığının 14.04.2021-16135 sayılı genelgelerinde “idari izinli sayılanlar fiilen göreve gelmedikleri süre zarfında idari izinli ve istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılacaklardır. Söz konusu çalışanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklı olup hizmetin yürütülmesi açısından sorumlulukları görev yerinde çalışanlarla eşittir” hükmü bulunmasına karşın döner sermaye performans ödemesi hesaplanırken idari izinli sayıldığı günler çalışılmayan gün kabul edilmiş olup idari izinli olduğu günlerde tarafına döner sermaye performans ödemesi yapılmadığını ifade ederek istihdam edildiği komuta kontrol merkezinde görevli sağlık personeline ödenen kat sayı üzerinden döner sermaye performans ödemesinin yapılmasını talep etmektedir.

1.1. Kayseri İl Sağlık Müdürlüğü’nün “ . .” konulu 07.06.2021 tarihli yazısında: “İl Sağlık Müdürlükleri ve birimlerinde (birinci basamak sağlık kuruluşlarında) görevli personele 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı

Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner

Sermaye Hakkında Kanunun 5’inci maddesi uyarınca 28.11.2014 tarihli ve 29189 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01.12.2014 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe giren ‘Sağlık Bakanlığı ve Bağlı

Kuruluşları Personeline Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik’te belirlenen usul ve esaslar uyarınca ek ödeme yapılmaktadır.

1.1.1. Bakanlık Makamından alınan 17.05.2021 tarihli ve E-763 sayılı Onay kapsamında İl Sağlık

Müdürlüklerinin 2021 yılı Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz dönemlerine ait ek ödeme hesaplamalarına ilişkin olarak; “… 2020-2021 yıllarını kapsayan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararlarının, Sağlık ve

Sosyal Hizmet İş Koluna İlişkin Üçüncü Bölümünün 25 inci maddesi hükmü uyarınca ayda en fazla 5

güne kadar yılda toplam 12 güne kadar olan yıllık izin süreleri ve süt izninde geçirilen süreler ile anılan

Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin (h) bendinde çalışılmış gün olarak değerlendirilen günler ile COVID-19 salgın hastalığına yakalananlar ve/veya karantina altında olanların, bu durumlarının

İl Sağlık Müdürlüğünce belgelendirilmesi halinde kullandıkları hastalık izin süreleri hariç olmak üzere kullanılan izinler (14.04.2021 tarih ve 2021/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde yer alan idari izinler dâhil) çalışılmayan gün olarak değerlendirilecektir. İl Sağlık Müdürlükleri ve birimlerinde mezkûr

Yönetmelik kapsamında bulunan personele, Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz 2021 dönemlerinde yukarıda belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ek ödeme yapılması” hükümlerine yer verilmiştir. Sağlık

Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün “COVİD-19 Pandemisi Nedeniyle İl Sağlık

Müdürlüklerinde Yapılacak Ek Ödeme” konulu yazısına istinaden idari izin günlerine çalışılmayan gün olarak işlem yapılması gerektiği” ifade edilmiştir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazısına istinaden Kayseri İl Sağlık Müdürlüğü’nün 26.08.2021 tarih ve sayılı cevabi yazısında: “Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün

18.08.2021 tarihli yazısında ‘ Yapılacak her iki ödeme hesaplamasında aktif çalışılan gün katsayısı

hesaplanacak olup, 2020 – 2021 yıllarını kapsayan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararlarının, Sağlık ve Sosyal Hizmet İş Koluna İlişkin Üçüncü Bölümünün 25 inci maddesi hükmü uyarınca ayda en fazla 5 güne kadar yılda toplam 12 güne kadar olan yıllık izin süreleri ve süt izninde geçirilen süreler ile anılan

Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin (h) bendinde çalışılmış gün olarak değerlendirilen günler ile Covid-19 salgın hastalığına yakalanan veya karantina altına alınanların hastalık izin süreleri hariç kullandığı izinler (2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde yer alan idari izinler dahil) çalışılmayan gün olarak değerlendireleceği, bu bağlamda Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz 2021 dönemi için başvuranın talebinin karşılanma imkanının olmadığı” ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 28.11.2014 tarih ve 29189 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları

Personeline Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik’in;

5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci Maddesinde: “ Bu Yönetmeliğin amacı, … sınıfında fiilen görev yapan personele Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle, personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, eğitim, öğretim, inceleme ve araştırma faaliyetleri gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemektir.”,

5.2. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü Maddesinin h fıkrasında: “Resmi tatil günleri, nöbet izinleri ve görevin yapılması esnasında meydana gelebilecek yaralanma ve hastalık halinin sağlık raporuyla belgelendirilmesi sonucu kullanılan hastalık izin süreleri hariç olmak üzere tüm çalışılmayan günleri,”

6. 01.09.2019 tarihli 30875 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2019/1 sayılı Kamu Görevlileri Hakem

Kurulu Kararı’nın Üçüncü Kısımının Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklar başlıklı Üçüncü Bölümünün “Yıllık İzin ve süt İzinlerinde Döner Sermaye Kesintisi” başlıklı 25 inci

Maddesinde; “… uyarınca döner sermaye ödemelerinde ayda 5 gün ve yılda toplam 12 güne kadar olan yıllık izin süreleri ile süt izini süreleri döner sermaye ödemelerinde “çalışılmayan gün” kapsamında değerlendirilemez”,

7. 22.03.2020 tarih ve 31076 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Covid-19 Kapsamında Kamu

Çalışanlarına Yönelik İlave Tedbirler başlıklı 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde; “Covid-

19 salgınının ülkemizde yayılımının en aza indirilmesi amacıyla, bu salgınla mücadeleyi ve salgının

etkilerinin azaltılmasına yönelik faaliyetleri zafiyete uğratmayacak ve kamu hizmetlerini aksatmayacak şekilde, ihtiyacı karşılayacak kadar asgari sayıda personelin bulundurulması şartıyla; Çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir. Buna dair usul ve esaslar Cumhurbaşkanlığı, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları için üst yönetici; bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları için bakan; taşra teşkilatları (bakanlıklarca belirlenmemiş ise) ile mahalli idareler, bağlı kuruluşlar ile mahalli idare birlikleri için ilgisine göre vali veya belediye başkanı; diğer kamu kurum ve kuruluşları için üst yönetici tarafından belirlenir. Bu belirleme yetkisi devredilebilir. Bu kapsamda dönüşümlü çalışanlar fiilen göreve gelmedikleri süre zarfında idari izinli sayılır. Bu Genelge kapsamında esnek çalışma yöntemlerinden faydalanan çalışanlar ile idari izinli sayılanlar bu sürede istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılırlar. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile görev yerinde çalışanlar hizmetin yürütülmesi sorumluluğu açısından eşittir. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklıdır. İdari izinliler, uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar amirlerinin izni dışında görev mahallerinden ayrılamazlar ve hizmetine ihtiyaç duyulanlar çağrıldıkları anda görevine dönmek zorundadır. Daha önce, Covid-19 kapsamında idari izinli sayılanlar, yeni bir karar verilinceye kadar idari izinli sayılmaya devam edecekler; yıllık veya mazeret izni kullanabilecekleri belirtilen çalışanlar da bu genelge kapsamında belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde idari izinli sayılabileceklerdir…”

8. 29/05/2020 tarihli ve 31139 sayılı mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2020/8 sayılı

Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde; “…Ancak çalıştırılma biçimlerine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında (Sağlık Bakanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) çalışan yönetici kadro ve pozisyonunda bulunanlar hariç 60 yaş ve üzerinde olanlar ile Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanlar idari izinli sayılacaktır. İdari izinli sayılanlar bu sürede görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılacak; bunların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklı kalacaktır. Bu personel amirinin izni dışında görev mahallinden ayrılmayacak ve hizmetine ihtiyaç duyulanlar çağrıldıkları anda görevlerine döneceklerdir…”,

ibarelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

10. Başvuran; Kayseri il ambulans servisine bağlı komuta kontrol merkezinde acil tıp teknisyeni olarak görev yapmakta iken Cumhurbaşkanlığının 2021-8 sayılı Genelgesi’ne istinaden Covid-19 salgınına binaen idari izinli olduğu günlerde tarafına döner sermaye performans ödemesi yapılmadığını ifade ederek istihdam edildiği komuta kontrol merkezinde görevli sağlık personeline ödenen kat sayı üzerinden döner sermaye performans ödemesinin yapılmasını talep etmektedir.

11. Mezkur Cumhurbaşkanlığı Genelgelerinde; belirtilen istisnalar hariç olmak üzere Sağlık Bakanlığının belirlediği listede belirtilen kronik hastalığı bulunanların idari izinli sayılacağı, idari izinli sayılanların bu sürede görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılacakları, bunların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük haklarının saklı kalacağı, bu personellerin amirinin izni dışında görev mahallinden ayrılmayacağı ve hizmetine ihtiyaç duyulanların çağrıldıkları anda görevlerine dönecekleri hususlarına, yer verilmiştir.

12. Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Personeline Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik’te personelin unvanı, hizmete katkısı, performansı, gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlendiği, Çalışılmayan günlerin ise; “Resmi tatil günleri, nöbet izinleri ve görevin yapılması esnasında meydana gelebilecek yaralanma ve hastalık halinin sağlık raporuyla belgelendirilmesi sonucu kullanılan hastalık izin süreleri hariç olmak üzere tüm çalışılmayan günler olduğu,”, 2019/1 sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı’nda ise “… Döner sermaye ödemelerinde ayda 5 gün ve yılda toplam 12 güne kadar olan yıllık izin süreleri ile süt izini süreleri döner sermaye ödemelerinde “çalışılmayan gün” kapsamında değerlendirilemez” hükümlerine yer verildiği anlaşılmıştır.

13. Başvuran, mezkûr Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ndeki “idari izinli olan personelin, istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılır” hükmü gereğince idari izinli sayıldığı süreye ilişkin döner sermaye ödemesinin yapılmasını talep ederken, idare ise “döner sermaye ödemelerinin görevin fiilen yerine getirilmesi şartıyla yapılabileceğini, ilgili mevzuatta belirtilen şartlar hariç izinli ve raporlu olunan sürelerde ödeneme yapılamayacağını” ifade etmiştir.

14. 22.03.2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Covid-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik

İlave Tedbirler başlıklı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde, genelgenin uygulanmasına dair usul ve esasların ilgili Bakanlıklar tarafından belirleneceği düzenlenmiştir. Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel

Müdürlüğü’nün yazısında ise “COVID-19 salgın hastalığına yakalananlar ve/veya karantina altında olanların, bu durumlarının İl Sağlık Müdürlüğünce belgelendirilmesi halinde kullandıkları hastalık izin süreleri hariç olmak üzere kullanılan izinler (14.04.2021 tarih ve 2021/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı

Genelgesinde yer alan idari izinler dâhil) çalışılmayan gün olarak değerlendirileceği ve bu günlerde ödeme yapılamayacağı”nın ifade edildiği, Başvuranın, Covid-19 salgını nedeniyle idari izinli olması ve ilgili mevzuat düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; mezkûr Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde genel esasların düzenlendiği, diğer usul ve esasların ise ilgili idareler tarafından uygulamaya esas olarak belirlendiği, ilgili mevzuatta açık olarak “personelin hizmete katkısı, performansı, gibi unsurlar esas alınarak, döner sermaye ek ödemesinin yapıldığı”nın belirtildiği, fiilen görevini ifa etmeyen bir personelin hizmete katkısı / performansından söz edilemeyeceği, kaldı ki, Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları

Personeline Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik’te açık olarak “çalışılmayan gün sayılmayan günlerin” belirtildiği ancak başvuranın idari izin nedeniyle göreve gitmemesinin mezkur hariç tutulan

günler içinde belirtilmediği göz önünde bulundurulunca, başvurana döner sermaye ödemesi yapılmaması işleminde hakkaniyete aykırı bir yön tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi