|
ÖZET: Bursa Mustafakemalpaşa Devlet Hastanesi’nde Sağlık Teknikeri (Evde Bakım) olarak görev yapan başvuran, fiili hizmet süresi zammından yararlanma talebinde bulunmuştur. Fiili hizmet süresi zammı, 5510 sayılı Kanun’un 40. maddesi uyarınca, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışan sigortalılara yönelik bir düzenleme olup, belirli sağlık meslek mensuplarının çalışma sürelerine ek gün sayısı eklenmesini sağlamaktadır. Ancak, başvuranın unvanı, 1219, 6283 ve 6197 sayılı Kanunlar kapsamında sağlık meslek mensubu olarak tanımlanmamaktadır.
Bu nedenle, başvuranın fiili hizmet süresi zammından yararlanması mümkün olmamaktadır. İdare, benzer unvanlarda çalışan diğer personelin fiili hizmet süresi zammından yararlandığını belirtmesine rağmen, başvuranın unvanının bu kapsamda yer almadığını ifade etmiştir. Dolayısıyla, başvuranın durumu, idarenin uygulamalarında tutarsızlık ve adaletsizlik yaratmaktadır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Sağlık Bakanlığı’na başvuran ve benzer durumda olan personelin fiili hizmet süresi zammından yararlandırılması için gerekli düzenlemelerin yapılması hususunda tavsiyede bulunmuştur. Bu tavsiye, çalışma barışını sağlamak ve mağduriyetleri önlemek amacı taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/18488-S.21.29484
BAŞVURU NO : 2021/11891
KARAR TARİHİ : 30/12/2021
TAVSİYE KARARI TCKN:
Adres:TATKAVAKLI MAH. TATKAVAKLI ÇAMLIK CAD.
ÖTÜKEN KOOP SİTESİ A BLOK NO: 17 İÇ KAPI NO: 3
MUSTAFAKEMALPAŞA / BURSA
SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Fiili hizmet süresi zammından yararlandırılma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 06/07/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Evde Bakım Hizmetleri Önlisans Programı mezunu olduğunu, Bursa
Mustafakemalpaşa Devlet Hastanesi bünyesinde Sağlık Teknikeri (Evde Bakım) kadrosunda sözleşmeli personel statüsünde görev yaptığını, hastalara kendi evlerinde pansuman, enjeksiyon, sonda takılması vb.
gibi birçok sağlık hizmeti sunan bir birimde çalıştığını, fiili hizmet süresi zammından faydalanma talebiyle 18/02/2021 tarihinde yaptığı başvurunun reddedildiğini, aynı birimde aynı işi yapan hemşire personellerin fiili hizmet süresi zammından faydalandığını belirterek fiili hizmet süresi zammı düzenlemesinden yararlandırılmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 16/07/2021 tarihli ve -S.21. sayılı bilgi ve belge talebine istinaden
Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilmiş olan 30/07/2021 tarihli ve E- sayılı yazıda özetle;
2.1) 03/08/2018 tarihli ve 30498 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 26/07/2018 tarihli
ve 7146 sayılı Kanunun 11 inci maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanununun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan tabloya (20) sıra numarası ile eklenen bent uyarınca insan sağlığına ilişkin işlerde; 11/04/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının
Tarzı İcrasına Dair Kanun, 25/02/1954 tarihli ve 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu ve 18/12/1953 tarihli ve
6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun kapsamında sağlık meslek mensubu sayılan ve insan
sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde çalışanların fiili hizmet süresi zammı kapsamına alındığı,
2.2) İnsan sağlığına ilişkin işlerde çalışanların fiili hizmet süresi zammından yararlanabilmesi için
1219,6283 veya 6197 sayılı Kanunlar uyarınca sağlık meslek mensubu sayılmaları ve insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde çalışmaları, dolayısıyla iki koşulu bir arada yerine getirmeleri gerektiği belirtilmiş olup,
2.3) Başvurana ait Hizmet Belgesi, Sağlık çalışanlarına fiili hizmet zammı verilmesine ilişkin Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığının 03/09/2018 tarihli yazısı ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından HİTAP sisteminde yayımlanan 04/06/2021 tarihli duyuru ve Sağlık Meslek Mensupları Unvan Tablosu yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde “Kamu
hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür… B) Sözleşmeli
personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir…”,
6) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun;
6.1) “Sigortalı sayılanlar” başlıklı 4 üncü maddesinde (Değişik: 17/4/2008-5754/2 md.) “Bu Kanunun
kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından; a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar,…
c) Kamu idarelerinde;
1) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine tabi olmayanlardan, kadro ve pozisyonlarda sürekli olarak
çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar,
2) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olmayanlardan, sözleşmeli olarak çalışıp ilgili
kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar ile 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 86 ncı maddesi uyarınca açıktan vekil atananlar, sigortalı sayılırlar…”,
6.2) “Fiilî hizmet süresi zammı” başlıklı 40 ıncı maddesinde (Değişik: 17/4/2008-5754/25 md.)
“Aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her
360 günü için karşılarında gösterilen gün sayıları, fiilî hizmet süresi zammı olarak eklenir. 360 günden
eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirlenir. Çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalması şarttır. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/42 md.) Tablonun (10) numaralı sırasında belirtilen sigortalıların, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartı aranmaz.
Aşağıdaki bentlerden birden fazlasına dahil olanlar için, en yüksek olan bentten fiilî hizmet süresi zammı uygulanır.
Kapsamdaki İşler/İşyerleri Kapsamdaki Sigortalılar Eklenecek Gün Sayısı
20) (Ek: 26/7/2018-7146/11 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Kanun, 60
md.) İnsan sağlığına ilişkin 25/2/1954 tarihli ve 6283 sayılı işler Hemşirelik Kanunu ve 18/12/1953 tarihli ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler
Hakkında Kanun kapsamında sağlık meslek mensubu sayılan ve insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde çalışanlar.
7) 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun Ek 13 üncü maddesinde
“…Tabipler ve diş tabipleri dışındaki sağlık meslek mensupları hastalıklarla ilgili doğrudan teşhiste bulunarak tedavi planlayamaz ve reçete yazamaz. Sağlık meslek mensuplarının iş ve görev ayrıntıları ile sağlık hizmetlerinde çalışan diğer meslek mensuplarının sağlık hizmetlerinde çalışma şartları, iş ve görev tanımları; sertifikalı eğitime ilişkin usûl ve esaslar Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Tabiplerce veya tabiplerin yönlendirmesiyle ilgili sağlık meslek mensubu tarafından uygulanmak şartıyla insan sağlığına yönelik geleneksel/tamamlayıcı tedavi yöntemlerinin alanları, tanımları, şartları ve uygulama usul ve esasları Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir…”,
8) 6283 sayılı Hemşirelik Kanununun 1 inci maddesinde (Değişik: 25/4/2007-5634/1 md.) “Türkiye’de
üniversitelerin hemşirelik ile ilgili lisans eğitimi veren fakülte ve yüksek okullarından mezun olan ve diplomaları Sağlık Bakanlığınca tescil edilenler ile öğrenimlerini yurt dışında hemşirelik ile ilgili, Devlet tarafından tanınan bir okulda tamamlayarak denklikleri onaylanan ve diplomaları Sağlık Bakanlığınca tescil edilenlere Hemşire unvanı verilir.”,
9) 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde (Değişik: 17/5/2012-
6308/1 md.) “Eczacılık; hastalıkların teşhis ve tedavisi ile hastalıklardan korunmada kullanılan tabii ve sentetik kaynaklı ilaç hammaddelerinden değişik farmasötik tipte ilaçların hazırlanması ve hastaya sunulması; ilacın analizlerinin yapılması, farmakolojik etkisinin devamlılığı, emniyeti, etkinliği ve maliyeti bakımından gözetimi; ilaçla ilgili standardizasyon ve kalite güvenliğinin sağlanması ve ilaç kullanımına bağlı sorunlar hakkında hastaların bilgilendirilmesi ve çıkan sorunların bildiriminin yapılmasına ilişkin faaliyetleri yürüten sağlık hizmetidir.
Eczane açmak ve işletmek ile ecza deposu mesul müdürlüğü yapmak için eczacı olmak şarttır. Eczacı; ilaç üretim tesisi, kozmetik imalathanesi, ilaç Ar-Ge merkezi gibi müesseseleri açabilir veya bu tür resmî ya da özel müesseselerde mesul müdürlük yapabilir.”,
10) Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve
Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliğin;
10.1) “Dayanak” başlıklı 3 üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmelik, 14/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı
Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun ek 13 üncü maddesi ile 11/10/2011 tarihli ve
663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 40 ıncı maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.”,
10.2) “İş ve görev tanımları” başlıklı 6 ncı maddesinde “(1) Sağlık meslek mensuplarının unvanlara göre
iş ve görev tanımları Ek 1’de düzenlenmiştir.
(2) Sağlık hizmetlerinde çalışan diğer meslek mensuplarının unvanlara göre iş ve görev tanımları Ek 2’de düzenlenmiştir.”,
10.3) “Ek- 2 Diğer Meslek Mensuplarının Sağlık Hizmetlerinde İş ve Görev Tanımları” başlığı
altında “Yaşlı bakım teknikeri / Evde hasta bakım teknikeri
Yaşlı bireyler ile evde bakım gerektiren hastaların; a) Fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden bakım gereksinimlerini değerlendirir. Günlük yaşam aktivitelerinin korunmasını, sürdürülmesini ve en üst düzeyde kullanmasını destekler.
b) Diyetisyen tarafından önerilen beslenme programına uygun olarak besler, kilo takibi yapar ve değişiklikleri sağlık ekibi üyeleri ile değerlendirir.
c) Yaşam alanını kaza riski ve güvenlik yönünden değerlendirir, gerekli düzenlemelerin yapılmasını sağlar.
ç) Sağlık ekibi tarafından planlanan tıbbi bakımı takip eder, tıbbi bakımın uygulanmasına yönelik problem tespit etmesi halinde sağlık meslek mensubuna durumu iletir.
d) Ağız ve diş bakımı gibi günlük kişisel bakıma yardımcı olur. Yatağa bağımlı olma, hastalık veya engellilik nedenli bağımlılık durumlarında kişisel bakım ve temizlik uygulamalarını yerine getirir.
e) Sağlık hizmetlerine ulaşmasına yardımcı olur, gerektiğinde refakat eder.
f) Bakım veren aile üyelerini destekler.
g) İstismardan korur, aileyi ve gerekli durumlarda ilgili kurumları bu konuda bilgilendirir.
ğ) Sosyal aktivitelere yönlendirir ve katılımını destekler.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan ‘Tavsiye Karar
Önerisi’ Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12) Bursa Mustafakemalpaşa Devlet Hastanesi bünyesinde Sağlık Teknikeri (Evde Bakım) kadrosunda
sözleşmeli personel statüsünde görev yapan başvuran, fiili hizmet süresi zammı düzenlemesinden yararlandırılmayı talep etmektedir (§1).
13) Fiili hizmet süresi zammı; ağır ve yıpratıcı işlerde çalışan sigortalılara yönelik bir düzenleme olup,
sigortalıların 5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde belirtilen işyerlerinde ve işlerde ya da unvanlarda geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için anılan maddede gösterilen gün sayılarını ifade etmektedir.
14) 5510 sayılı Kanunda (§6); Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan tabloda belirtilen
işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için tabloda gösterilen gün sayısının, fiilî hizmet süresi zammı olarak ekleneceği, 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammının, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirleneceği hüküm altına alınmıştır. 5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan tablonun 20 nci sırasında yer alan insan sağlığına ilişkin işler için; 1219, 6283 ve 6197 sayılı Kanunlar kapsamında sağlık meslek mensubu sayılan ve insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde çalışanlara eklenecek gün sayısı 60 olarak belirlenmiştir. Söz konusu düzenlemeden; anılan tablonun 20 nci sırasında belirtilen işler kapsamında fiilî hizmet süresi zammından yararlanabilmek için 1219, 6283 ve
6197 sayılı Kanunlar kapsamında sağlık meslek mensubu sayılma ile insan sağlığı için
koruyucu/teşhis/tedavi/rehabilite edici hizmetlerde çalışma şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği anlaşılmaktadır. İdare tarafından da (§2) benzer yönde değerlendirmede bulunulmuştur.
15) Ayrıca, 1219 sayılı Kanunun Ek 13 üncü maddesinde (§7) yer verilen; sağlık meslek mensuplarının
iş ve görev ayrıntıları ile sağlık hizmetlerinde çalışan diğer meslek mensuplarının sağlık hizmetlerinde çalışma şartları ile iş ve görev tanımlarının Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği hükmüne istinaden düzenlenen, Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan
Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmeliğin (§10) “Ek- 2 Diğer Meslek
Mensuplarının Sağlık Hizmetlerinde İş ve Görev Tanımları” başlığı altında evde hasta bakım teknikerinin iş ve görev tanımına yer verildiği görülmektedir.
16) Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından HİTAP sisteminde yayımlanan
(https://hitap.sgk.gov.tr/HitapWeb/dosyalar/fhz_duyuru.pdf) Sağlık Meslek Mensubu Sayılan ve İnsan
Sağlığına İlişkin İşlerde Çalışan 4/C Sigortalılarının Fiili Hizmet Süresi Zammından
Yararlandırılması Hakkında Duyuru’da; “…fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacak olan 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi sigortalılardan hangi unvanlarda görev yapanların fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları Sağlık Bakanlığından alınan 15/8/2018 tarih ve 73686883-045.01-E.265 sayılı yazı ekindeki Sağlık Meslek Mensupları Unvan Tablosu ile belirlenmiş olup, söz konusu unvan tablosu 29/8/2018 tarihinde Kurumumuz internet portalının (http://e.sgk.gov.tr/wps/portal/anasayfa) E-SGK başlığı altında bulunan “KAMU” bölümünde yer alan
Hizmet Takip Programı (HİTAP) (http:// e.sgk. gov.tr/ wps/ portal/ kamu/ İlgili+Uygulamalar/ esgkHizmetTakip) duyurular kısmından duyurulmuştur.
Bu kez, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünden alınan ve 22/04/2021 tarihinde
Kurumumuz kayıtlarına geçen tarihsiz ve E-73686883-045.03 sayılı yazıda 5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan tabloya (20) sıra numarası ile eklenen bent uyarınca fiili hizmet süresi zammından yararlanacak personelin meslekleri ile ilgili olarak Bakanlıkları Yönetim Hizmetleri
Genel Müdürlüğünce konunun tekrar değerlendirildiği ve bu değerlendirme sonucu daha önce 15/8/2018 tarih ve 73686883- 045.01-E.265 sayılı yazı ekinde gönderilen Sağlık Meslek Mensupları Unvan
Tablosunun güncellendiği bildirilmiştir.
Buna göre, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünden alınan yazı ekinde yer alan tabloya göre Kurumumuz Hizmet Takip Programı (HİTAP) unvan kayıtlarında gerekli güncelleme yapılmış olup, ilgililerin durumlarının ekte yer alan tabloya göre incelenerek bu tabloda sayılan unvanlarda çalışan sigortalıların fiilen çalıştıkları sürelerde 5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan tabloya (20) sıra numarası ile eklenen bent uyarınca fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmaları mümkün olacaktır…” denilmektedir.
17) Söz konusu Duyuru’da bahsedilen ve dosya kapsamında yer alan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğüne hitaplı Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel
Müdürlüğünün 15/08/2018 tarihli ve E. sayılı yazısında özetle; 1219, 6283 ve 6197 sayılı Kanunlar kapsamında sağlık meslek mensubu sayılan ve insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde çalışanların unvan bazında, istisnai durumlar da belirtilerek Ek 1’de gönderildiği, ayrıca sağlık meslek mensubu olmayan ‘diğer meslek mensuplarının’ sağlık hizmetlerindeki iş ve görev tanımlarının,
1219 sayılı Kanunun Ek 13 üncü maddesine atfen çıkartılan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık
Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelikte yapılmış olduğu ifade edilmiştir.
18) Yine Duyuru’da bahsedilen ve dosya kapsamında yer alan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğüne hitaplı Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel
Müdürlüğünün 18/03/2021 tarihli ve E- sayılı yazısında özetle; 5510 sayılı
Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan tabloya (20) sıra numarası ile eklenmiş olan bent uyarınca fiili hizmet süresi zammından yararlanacak sağlık meslekleri ile ilgili Bakanlık Yönetim
Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile yapılan değerlendirme neticesinde belirlenen meslekler tablosunun yazı ekinde gönderildiği belirtilmiştir.
19) Dosya kapsamında yer alan başvurana ait ‘Hizmet Belgesi’nden ise başvuranın; Sağlık Teknikeri (Evde
Bakım) unvanıyla 657 sayılı Kanunun 4/B maddesine istinaden, Mustafakemalpaşa Devlet Hastanesi bünyesinde Sözleşmeli Personel statüsünde 05/09/2018 tarihinden beri görev yapmakta olduğu, Kastamonu
Üniversitesi Tosya MYO’dan (2 yıl) 2014 yılında mezun olduğu, Balıkesir Üniversitesi Balıkesir Sağlık
Yüksekokulu Hemşirelik Bölümünden (4 yıl) 19/07/2019 tarihinde mezun olduğu anlaşılmıştır.
20) Sağlık Meslek Mensubu Sayılan ve İnsan Sağlığına İlişkin İşlerde Çalışan 4/C Sigortalılarının Fiili
Hizmet Süresi Zammından Yararlandırılması Hakkında Duyuru ekinde yer verilen Sağlık Meslek
Mensupları Unvan Tablosunun;
20.1) 24 üncü sırasında yer alan Sağlık Teknikeri (Toplum Sağlığı Teknikeri), 42 nci sırasında yer alan
Sağlık Teknisyeni (Toplum Sağlığı Teknisyeni) ve 49 uncu sırasında yer alan Sağlık Teknisyeni (Odyometri) unvanlarına; gerek 1219, 6283 ve 6197 sayılı Kanunlar kapsamında sağlık meslek mensubu sayılanlar arasında gerek iş ve görev tanımı, Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan
Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelikte düzenlenenler arasında rastlanamamış,
20.2) 48 inci sırasında yer alan Sağlık Teknisyeni (Acil Tip Teknisyeni) unvanına; 1219, 6283 ve 6197
sayılı Kanunlar kapsamında sağlık meslek mensubu sayılanlar arasında rastlanamadığı, ancak iş ve görev tanımının Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve
Görev Tanımlarına Dair Yönetmelikte düzenlendiği görülmüştür.
21) Başvuranın görev yapmakta olduğu Sağlık Teknikeri (Evde Bakım) unvanının ise; 1219, 6283 ve
6197 sayılı Kanunlar kapsamında sağlık meslek mensubu sayılanlar arasında yer almadığı, ancak Evde
Hasta Bakım Teknikeri iş ve görev tanımının, Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan
Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelikte düzenlendiği görülmüştür.
22) Konuya ilişkin 12/11/2021 tarihli bilgi ve belge isteme yazısı ile Sağlık Bakanlığından;
1-SGK hitap kayıtlarında yer alan “Sağlık Meslek Mensubu Sayılan ve İnsan Sağlığına İlişkin İşlerde
Çalışan 4/C Sigortalılarının Fiili Hizmet Süresi Zammından Yararlandırılması Hakkında Duyuru” ekinde yer verilen ‘Sağlık Meslek Mensupları Unvan Tablosu’nun hazırlanma sürecine,
2- ‘Sağlık Meslek Mensupları Unvan Tablosu’nun; 24 üncü sırasında yer alan Sağlık Teknikeri (Toplum
Sağlığı Teknikeri), 42 nci sırasında yer alan Sağlık Teknisyeni (Toplum Sağlığı Teknisyeni), 49 uncu sırasında yer alan Sağlık Teknisyeni (Odyometri) ve 48 inci sırasında yer alan Sağlık Teknisyeni (Acil Tip
Teknisyeni) unvanlarına, hangi kriterler esas alınarak söz konusu tabloda yer verildiğine,
3-Yukarıda sayılan unvanlarda görev yapanlar ile Sağlık Teknikeri (Evde Bakım) unvanı ile görev yapan başvuran ve başvuran konumundaki çalışanlar arasında ne gibi farklılıklar olduğuna, bahsi geçen unvanlara tabloda yer verilmişken Sağlık Teknikeri (Evde Bakım) unvanının tabloda yer almama nedenine ilişkin açıklama istenilmiş,
Sağlık Bakanlığı tarafından gönderilen E- sayılı cevabi yazıda; “İlgi yazıda bahsi geçen sağlık teknikeri (odyometri, acil tıp teknikeri, anestezi, diş protez, adli tıp, iş ve uğraşı, fizyoterapi)
gibi meslekler 1219 sayılı Kanunda tanımlanmıştır. Bu nedenle Kanunda tanımı bulunan “Sağlık Meslek
Mensupları Unvan Tablosu’nuda” yer almaktadırlar. Kanunda tanımı bulunmayan evde hasta bakım teknikeri, yaşlı bakım teknikeri, çevre sağlığı teknikeri gibi meslek mensuplarının Fiili Hizmet Süresi
Zammından yaralanmaları mümkün olamamaktadır.” şeklinde açıklamalarda bulunulmuştur.
23) Sağlık Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda 20.paragrafta belirtilen odyometri ve acil tıp
teknikerine ilişkin açıklamalarda bulunulmuş ancak Toplum Sağlığı Teknikeri ve Toplum Sağlığı
Teknisyeni mesleklerinin neden “Sağlık Meslek Mensupları Unvan Tablosu’nuda” bulunduğuna ilişkin bir açıklama yapılmadığı gibi 12/11/2021 tarihli bilgi ve belge isteme yazısında yer verilen ‘Sağlık Meslek
Mensupları Unvan Tablosu’nun” hazırlanma sürecine ilişkin bir açıklamada da bulunulmamıştır.
24) Bu kapsamda; idare tarafından Sağlık Teknikeri (Evde Bakım) unvanına 1219, 6283 ve 6197 sayılı
Kanunlar kapsamında sağlık meslek mensubu sayılanlar arasında yer almadığı için fiili hizmet süresi zammından faydalanamayacağının belirtilmesine karşın bu unvana sahip personelle aynı durumda olan ve 1219, 6283 ve 6197 sayılı Kanunlar kapsamında sağlık meslek mensubu sayılmayan 20.paragrafta belirtilen unvanlardaki personelin fiili hizmet süresi zammından faydalandırılmış olmasının idarenin bu konuda genel ve objektif bir uygulamasının olmadığı yönünde kanaat oluşturduğu, personeller arasındaki bu farklı uygulamanın ise çalışma barışını bozucu nitelikte olduğu değerlendirildiğinden; hangi unvanlarda görev yapanların fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacağına ilişkin Sağlık Bakanlığının ilgili birimleri tarafından kapsamlı bir çalışma yapılarak fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacaklara ilişkin listenin -belirlenmiş kriterler üzerinden- gerekçeleri açıkça ortaya konulmak suretiyle bu konudaki tereddütleri ortadan kaldıracak şekilde tekrar güncellenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
25) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; belirlenmiş olan kriterler çerçevesinde ve
örnekleri verilen unvanlar (§20) da dikkate alınarak, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacaklara ilişkin listenin -belirlenmiş kriterler üzerinden- gerekçeleri açıkça ortaya konulmak suretiyle bu konudaki tereddütleri ortadan kaldıracak şekilde güncellenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
26) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
27) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Bursa İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacaklara ilişkin listenin, başvuran ve başvuran durumundakilerin durumları dikkate alınmak suretiyle mağduriyetlere sebebiyet vermeyecek şekilde güncellenmesi hususunda SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi tarafından karar verildi.
Türkiye Cumhuriyeti karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi