Görevde yükselme sınavında yazılıda başarılı olan adayın mülakatta başarısız sayılmasına yönelik itiraz ve değerlendirme kriterlerinin hukuki analizi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/12915-S.21.20745

BAŞVURU NO : 2021/11947

KARAR TARİHİ : 09/09/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Mülakata itiraz hk.

BAŞVURU TARİHİ : 07/07/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Selçuk İlçe Sağlık Müdürlüğünde çalıştığını, 18/03/2021 tarihli görevde yükselme sınavında başarısız sayıldığını, yazılı sınavdan 68 puan alıp başarılı olmasına karşın kendisinden daha düşük puan alanların mülakatta başarılı olduğunu belirtmektedir. Başvuran, mülakat sorularına tam ve doğru cevap verdiğini ve yaptığı itiraza olumsuz cevap verildiğini belirterek yapılan sözlü sınavdan düşük puan verilerek başarısız sayılmasına ilişkin ilişkin işlemin iptal edilmesini

Kurumumuzdan talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Sağlık Bakanlığının 26/08/2021 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. Görevde yükselme ve sözlü sınavının Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan

Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ile Sağlık Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan

Değişikliği Yönetmeliği kapsamında gerçekleştirildiği, 2.2. Sınava katılan her aday için aday değerlendirme tutanakları ve sınav değerlendirme formalarının hazırlandığı, yazılı sınav duyurusu ile sınav konularının ilan edildiği, diğer kriterlere ilişkin sözlü sınav sorularının ilgili sınav kurullarınca önceden hazırlanarak zarflandığı, her adaya zarf çekme usulüyle 2’şer soru sorulduğu, adayın sorulara verdiği cevapların el yazıları ile kayıt altına alındığı, sorulan 2 soru 30 puan değerinde iken Yönetmelik maddesindeki diğer kriterlerin 70 puan üzerinden değerlendirildiği, 2.3. Sınav için 2200 münhal kadronun ilan edildiği, 1680 adayın sınava katıldığı ve bunların 1476 tanesinin başarılı olduğu, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 18/04/1999 tarihli ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında

Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in “Sözlü sınav” başlıklı 12/A maddesinde; “Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır. İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, d) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, e)

Genel kültürü ve genel yeteneği, f) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.” 6. 17/04/2017 tarihli ve 28975 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Personeli Görevde

Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin “Sözlü sınav” başlıklı 12 nci maddesinde; “Görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacaklardan yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır. (2) İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel kültürü ve genel yeteneği, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Selçuk İlçe Sağlık Müdürlüğünde çalışmakta olup yazılı sınavından 68 puanla başarılı olduğu görevde yükselme sınavının mülakatında başarısız olan başvuran, sorulara doğru ve eksiksiz cevap verdiğini iddia ederek mülakatta başarısız sayılmasına ilişkin idari işlemin iptal edilmesini Kurumumuzdan talep etmektedir.

9. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel

Yönetmelik ile Sağlık Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde yazılı sınavda başarılı olan adayların bilgi düzeyleriyle birlikte liyakat, temsil ve ikna kabiliyeti, özgüven gibi öğeler itibarıyla da değerlendirileceğine yer verilmektedir. Her sınav komisyonu üyesinin verdiği puanların aritmetik ortalamasının alınacağı ile sözlü sınavda asgari 70 puan alanların başarılı sayılacakları da hüküm altına alınmıştır.

10. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.

11. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararı’nda, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.

12. Danıştay 12 nci Dairesinin 29/12/2015 tarihli ve E:2013/11187, K:2015/7260 sayılı Kararı, “İnfaz ve koruma memuru öğrenci alımı sözlü sınavı incelendiğinde, sınav komisyonu tarafından sözlü sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanmadığı, sınav esnasında davacıya sorulan soruların neler olduğunun tutanağa bağlanmamış olduğu, sözlü sınav komisyonu başkan ve üyelerince takdir edilen notların ise ayrı ayrı tutanağa geçirildiği görülmüştür. Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.” şeklindedir.

13. Başvuru konusu sözlü sınav, ilgili mevzuatı, yargı kararları ile Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirildiğinde, sınav sorularının hukuka uygun şekilde önceden hazırlandığı, adaylara zarf çektirme usulü ile soruların yöneltildiği, her bir komisyon üyesinin verdiği puanların ayrı ayrı tutanak altına aldığı görülmektedir. Her bir komisyon üyesince verilen puanların gerekçelerine ise yer verildiği anlaşılmaktadır.

14. Verilen puanlar incelediğinde, değerlendirmenin toplam altı kriter üzerinden yapıldığı, bunlardan başvuranın sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi ile genel kültürü ve yeteneği hakkındaki değerlendirmelerde başvurana tüm komisyon üyelerince sıfır puan verildiği görülmektedir. Diğer

değerlendirme kriterleri açısından da, her ne kadar verilen puanlar için gerekçeli açıklamalara tüm komisyon üyelerince yer verilmemişse de, verilen puanların herhangi bir şüpheye mahal bırakmayacak şekilde tutarlı olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla, başvuranın aldığı puanın nesnel ve tarafsız bir değerlendirme neticesinde verildiği değerlendirilmektedir.

15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

17. Ayrıca, tüm komisyon üyelerince doldurulan tutanaklarda altı değerlendirme başlığındaki 2 kriter hariç verilen puanların gerekçeli açıklamalarına tüm üyelerce ve her bir kriter için ayrı ayrı yer verilmediği tespit edildiğinden, iyi yönetim ilkelerinden şeffaflık ilkesi gereği İdareye bundan sonraki sınavlar için düzenlenecek tutanaklarda her bir komisyon üyesince tüm puanlamaların gerekçelerine yer verilmesi önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın başvurana ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/