Sözleşmeli personelin aile birliği mazeretiyle yer değiştirme talebinin PDC doluluk oranları ve hizmet ihtiyacı doğrultusunda değerlendirilmesi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Bu Danıştay kararında, Çorum ili Sungurlu Devlet Hastanesi’nde sözleşmeli ebe olarak görev yapan başvuranın, aile birliği mazeretiyle eşinin görev yaptığı Ankara iline atanma talebi incelenmiştir. 663 sayılı KHK’nın 45/A maddesi gereği, sözleşmeli personelin aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmeleri belirli şartlara tabi tutulmuştur. Bu şartlar arasında, personelin bulunduğu yerde en az bir yıl görev yapması ve talep edilen yerde uygun kadronun bulunması yer almaktadır.

Başvuranın talebi, Çorum ilinin PDC doluluk oranının %86, Ankara ilinin ise %102 olması nedeniyle reddedilmiştir. İdare, başvuranın unvanında ve branşında Çorum ilinde daha fazla hizmet ihtiyacı olduğunu belirterek, yer değiştirme talebini hukuka uygun bir şekilde değerlendirmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığına karar verilmiştir. Bu durum, idarenin takdir yetkisini kullanarak personel ihtiyaçlarını dikkate alması açısından önem taşımaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/14867-S.21.23792

BAŞVURU NO : 2021/15105

KARAR TARİHİ : 14/10/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Aile birliği mazeretine bağlı atanma talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 06/09/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Sungurlu Devlet Hastanesi’nde ebe olarak çalıştığını, aile birliği mazeretiyle yer değişikliği talebinin bulunduğu ildeki personel ihtiyacı gerekçe gösterilerek reddedildiğini belirtmektedir. Başvuran, çocukları ve eşiyle ayrı şehirlerde yaşamak zorunda kaldıklarını belirterek yer değişikliğinin yapılmasını Kurumumuzdan talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Sağlık Bakanlığının tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. Başvuranın 2021 yılı 2. Dönem Sağlık Bakanlığı 663-45/A Sözleşmeli Sağlık Personelinin Eş Durumu

Nedeniyle Yer Değişikliği Kura başvurusu yaptığı, 2.2. Başvurusunun 663 sayılı KHK’nın 45/A Maddesine Tabi Sözleşmeli Sağlık Personelinin Aile Birliği

Mazeretine Bağlı Yer Değiştirmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 4 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları ile başvuranla akdedilen sözleşmenin 10 uncu maddesi kapsamında değerlendirildiği, Çorum ili ebe unvanı PDC doluluk oranının %86, Ankara ilinkininse %102 olduğu, Çorum ilindeki ihtiyacın Ankara ilindekinden yüksek olması nedeniyle başvurusunun reddedildiği, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 02/11/2011 tarihli ve 28103 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler

Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Sözleşmeli sağlık personelinin istihdamı” başlıklı 45/A maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bu madde uyarınca atanan sözleşmeli sağlık personeli üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz. Aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmelerde bu madde uyarınca istihdam edilen personelin eşi bu personele tabidir. Ancak sözleşmeli sağlık personelinin bulunduğu ilde bir yıl görev yapması ve vizeli pozisyon bulunması durumunda; eşlerin her ikisinin de Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında sözleşmeli veya eşlerden birinin sözleşmeli, diğerinin Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında veya diğer bir kamu kurum veya kuruluşunda kadrolu statüde istihdam ediliyor olması halinde hizmet ihtiyacının daha fazla olduğu yere atamaları yapılabilir.” 6. 26/03/2013 tarihli ve 28599 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer

Değiştirme Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (k)

bentlerinde; “d)doluluk oranı: Bakanlıkça iller itibariyle planlanan PDC’ye göre her unvan ve branş için belirlenen personel sayılarının, illerde o unvan ve branşta çalışan personel sayısına oranını, k) Personel

Dağılım Cetveli (PDC): Ek-2’de belirlenen ilkeler doğrultusunda il ve birim bazında, yılda en az bir defa yenilenen, unvan ve branşlar itibariyle bulunması gereken personel sayısını gösteren cetveli… ifade eder”, Ek-2 Personel Dağılım Cetveli İlkeleri’nin 9 uncu maddesinde; “Personel sayısının dağılımında aşağıdaki ölçütler dikkate alınır: a) Tüm ülkeye veya bölgeye hizmet veren genel ve dal hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastanelerine, il dışından başvuru, yıllık ortalama poliklinik sayısı, yıllık ameliyat sayısı, özellik arz eden birimlerinin olması (yoğun bakım ünitesi, reanimasyon ünitesi, yanık ünitesi, diyaliz, kan bankası ve benzeri birimlerin bulunması), b) Personel dağılımını etkileyecek ölçüde demografik, epidemiyolojik (hastalık insidans ve prevelansı vb), coğrafi ve turizm kaynaklı değişiklikler olması, c)

Hekime başvuru sıklığı, ç) İllerin tıbbi cihaz ve fiziki mekân kapasitesi, d) Personel dağılımını etkileyecek ölçüde nüfus hareketleri ya da poliklinik sayısındaki farklılıklar, e) Ulaşım şartları, vardiya hizmetleri gibi etkenler.

7. 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A Maddesine Tabi Sözleşmeli Sağlık Personelinin

Aile birliği Mazeretine Bağlı Yer Değiştirmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Aile birliğine bağlı yer değişikliği” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Usul ve Esaslar kapsamındaki sözleşmeli sağlık personeli, aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği hariç, üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz.”, ikinci fıkrasında; “Sözleşmeli sağlık personelinin aile birliğine bağlı yer değişikliği talebinde bulunabilmesi için bulunduğu ilde bir yıl görev yapmış olması ve eşinin görev yaptığı ilde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon ilan edilmiş olması şarttır.”, dördüncü fıkrasında; “Her iki eşin Bakanlık ve bağlı kuruluş personeli olması ve eşlerden birinin 5 ve 6 ncı, diğerinin 1,2,3 veya 4 üncü hizmet bölgesinde bulunması halinde aile birliği mazereti 5 veya 6 ncı hizmet bölgesinde bulunan personele bağlı olarak sağlanır. Diğer durumlarda; sözleşmeli personelin eşinin, stratejik personel olması veya engelli personel

/

olması halinde sözleşmeli personelin görev yeri stratejik personele veya engelli personele bağlı olarak, eşinin stratejik personel veya engelli personel olmaması halinde ise aile birliği mazereti, personel ihtiyacının fazla olduğu ilde sağlanır.” 8. Hizmet Sözleşmesi (663 Sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde

Kararnamenin 45/A Maddesi Uyarınca İstihdam Edilen Sözleşmeli Personel İçin) 10 uncu maddesinde; “Personel, 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde

Kararnamenin 45/A maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen haller dışında, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren en az üç yıl sözleşme yaptığı Kurumun hizmet biriminde görev yapar ve anılan Kanun maddesinde belirtilen haller dışında başka bir yere atanma talebinde bulunamaz.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. 663 sayılı KHK’nın 45/A maddesine göre Çorum ili Sungurlu Devlet Hastanesi’nde sözleşmeli ebe olarak görev yapan başvuran, aile birliği mazeretiyle eşinin görev yaptığı Ankara iline atanmayı talep etmektedir.

11. 663 sayılı KHK’nın 45/A maddesi kapsamında atanan sözleşmeli personel, aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmeler hariç, üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz. Aile birliği mazeretiyle yapılacak yer değiştirmeler ise belirli şartlara bağlanmıştır. Öncelikle, maddeye göre istihdam edilenin eşinin, bu personele tabi olmasıdır. Diğer bir anlatımla, kanun koyucu öncelikle KHK kapsamında olmayan eşin yer değiştirmesinin esas olduğunu belirtmektedir. Diğer şartlar, madde kapsamındaki personelin bulunduğu yerde azami bir yıl görev yapması ve değişiklik talebinde bulunduğu yerde uygun kadronun bulunmasıdır.

Bu koşulların sağlanması ve eşlerden her ikisinin de Bakanlık ve bağlı birimlerinde sözleşmeli personel olması halinde hizmet ihtiyacının fazla olduğu yere atama yapma konusunda İdareye takdir yetkisi verilmiştir.

12. Bakanlıkça, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ekindeki ilkeler doğrultusunda hazırlanan, her unvan ve branş için ayrı ayrı belirlenen personel dağılım cetveline (PDC) göre bölge ve il bazında ihtiyaç duyulan personel sayısı tespit edilip doluluk oranları (PDC doluluk oranı)

hesaplanmaktadır.

13. 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A Maddesine Tabi Sözleşmeli Sağlık Personelinin Aile birliği Mazeretine Bağlı Yer Değiştirmesine İlişkin Usul ve Esaslar’da da, aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği, bulunduğu yerde bir yıl hizmet etme ve eşinin bulunduğu yerde boş kadro bulunması şartlarına bağlanmıştır. Her iki eşin de Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında çalışıyor olması durumunda yer değişikliğinin hizmet bölgelerine, eşlerin stratejik personel olup olmamasına ve engellilik durumlarına göre yapılması öngörülmektedir.

/

14. Başvuru konusu olayda, Çorum ili Sungurlu Devlet Hastanesi’nde sözleşmeli personel olarak çalışan başvuran 22/05/2020 tarihinde göreve başlamıştır. Sürekli işçi kadrosunda olan eşi ise Ankara İl Sağlık

Müdürlüğü bünyesinde görev yapmaktadır. İlgili mevzuatı kapsamında aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği talebinde bulunma hakkını haiz olan başvuran için, bundan sonra değerlendirilecek husus, yer değişikliği talebinde bulunduğu Ankara ilinde aynı unvan ve branşta çalışan personele ihtiyaç duyulup duyulmadığıdır.

15. İdarenin Kurumumuza sunduğu bilgi ve belgelerden, başvuranın görev yaptığı Çorum ilinin PDC doluluk oranı %86 iken, Ankara ilininki %102’dir. Dolayısıyla, Çorum ilinde başvuranın unvanında ve branşında hizmetine daha çok ihtiyacının bulunduğu anlaşılmaktadır.

16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın başvurana ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/