|
ÖZET: Başvuran, Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Fizyoloji alanında Uzman Doktor olarak çalışmakta ve döner sermaye katsayısının diğer uzman hekimlerden düşük olduğunu iddia etmektedir. Aynı işi yapmalarına rağmen, kendisinin aldığı döner sermaye ödemesinin, diğer uzman hekimlerin ve pratisyen hekimlerin aldıkları ödemelerle kıyaslandığında adaletsiz olduğunu belirtmektedir. Bu durumun, COVID-19 ile mücadele sürecinde motivasyonunu olumsuz etkilediğini ifade ederek, döner sermaye katsayısının iyileştirilmesini talep etmiştir.
Sağlık Bakanlığı, döner sermaye ödemelerinin belirlenmesinde çeşitli kriterlerin dikkate alındığını ve temel tıp bilimleri uzmanlarının katsayısının 1,10 olarak belirlendiğini açıklamıştır. Başvuranın talebi, mevcut düzenlemeler çerçevesinde değerlendirildiğinde, idarenin uygulamalarının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın döner sermaye katsayısının iyileştirilmesi talebi, mevcut mevzuat ve uygulamalar doğrultusunda reddedilmiştir. Bu karar, başvuranın durumunun hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığına dayanmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/3212-S.22.4870
BAŞVURU NO : 2021/16261
KARAR TARİHİ : 08/03/2022
RET KARARI TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Temel tıp bilimleri uzmanlarının hizmet alanı-kadro unvan
BAŞVURUNUN KONUSU :
katsayısının (HAKUK) iyileştirilmesi taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 23/09/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Fizyoloji alanında Uzman Doktor
olarak Evde Sağlık Hizmetlerinde çalıştığını, temel bilim uzmanı olduğu için döner sermaye katsayısının çalıştığı Hastanedeki diğer uzman hekim ve pratisyen hekimlerin katsayısından düşük olduğunu, aynı işi yapmalarına ve aynı riski almalarına rağmen arada adaletsiz bir fark oluştuğunu, örneğin 2021 yılı Nisan ayında evde sağlık hizmetlerinde çalışan genel cerrahi uzmanının 9.000TL, pratisyen hekimin 3.000TL, hemşirenin 1.500TL, kendisinin ise 1.000TL döner sermaye ödemesi aldığını, uzman hekim olmasına rağmen düşük tutarda ek ödeme aldığını, Mayıs ayında ise hiç ek ödeme almadığını, uygulamanın adaletsiz olduğunu, COVID-19 ile mücadele ettikleri bu dönemde ağır COVID-19 geçirmiş bir doktor olarak bu duruma üzüldüğünü ve iş motivasyonunun kırıldığını belirterek, hastanede çalışan temel bilim uzman hekimlerinin döner sermaye katsayısının ilgili düzenlemelerde değişiklik yapılarak iyileştirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 05/10/2021 tarihli ve -S.21. sayılı yazısına istinaden Sağlık Bakanlığı
Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilmiş olan 28/10/2021 tarihli ve sayılı yazıda özetle;
2.1) Bakanlığa bağlı sağlık tesislerinde görev yapan personele, 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık
Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun ve mezkûr Kanuna istinaden hazırlanan 04/03/2020 tarihli ve 31058 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık
Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik
çerçevesinde ek ödeme yapılmakta olduğu, mezkûr Yönetmelik kapsamında yapılan ek ödemelere ilişkin analizler yapılarak ihtiyaç ve gereklilikler çerçevesinde yönetmelik revizyon çalışmaları yapıldığı,
2.2) Tabip sınıfı personel için atanmış oldukları kadro unvanı yanı sıra uzmanlık branşları için tıpta ve diş
hekimliğinde uzmanlık eğitimi süresi, muayene, invaziv girişim (ameliyat, anestezi, endoskopi, anjiyografi vb.), acil hastaya müdahale, nöbet hizmetlerine katılım, görevi nedeniyle şiddete-tehlikeye (toksik gaz, radyasyon, biyolojik, kimyasal vb.) maruziyet riski ve Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali
Sorumluluk Sigortası risk grubu gibi kriterler gözetilerek farklı Hizmet Alanı-Kadro Unvan Katsayıları (HAKUK) belirlendiği, mezkûr Ek Ödeme Yönetmeliğinin Ek-2 sayılı Hizmet Alanı-Kadro Unvan
Katsayıları (HAKUK) Tablosunda “Tıbbi işlemler puanı bulunmayan tıbbi ve idari ünitelerde, sağlık tesislerine entegre 112 acil sağlık istasyonlarında çalışan tabip, diş tabibi, uzman tabip ve uzman diş tabibi ve temel tıp bilimleri uzmanları (anatomi, fizyoloji ve benzeri.) 1.10” olarak belirlenmiş olduğu, tıbbi işlem puan üretme imkânı bulunmayan fizyoloji uzmanının ek ödemesinin bahsi geçen hüküm kapsamında yapıldığı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon)
Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında
“…döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”,
6) 04/03/2020 tarihli ve 31058 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık
Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin;
6.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Yönetmeliğin amacı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet
sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
6.2) “EK-2 HİZMET ALANI – KADRO UNVAN KATSAYILARI” tablosunda “Tıbbi işlemler puanı
bulunmayan tıbbi ve idari ünitelerde, sağlık tesislerine entegre 112 acil sağlık istasyonlarında çalışan tabip, diş tabibi, uzman tabip ve uzman diş tabibi ve temel tıp bilimleri uzmanları (anatomi, fizyoloji ve benzeri.)” için HAKUK katsayısı “1,10” olarak belirlenmiştir.
7) Mülga Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele
Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin “EK – 2 İKİNCİ BASAMAK SAĞLIK TESİSLERİ
HİZMET ALANI-KADRO UNVAN KATSAYILARI” tablosunda “Tabip muayene ve girişimsel işlemler puanı bulunmayan tıbbi ve idari ünitelerde çalışan tabip, diş tabibi, uzman tabip ve uzman diş tabibi ile temel tıp bilimleri uzmanları (anatomi, fizyoloji vb.)” için katsayı “0,80” olarak belirlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvurunun reddi yönünde
hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Fizyoloji alanında Uzman Doktor olarak Evde
Sağlık Hizmetlerinde çalıştığını belirten başvuran, ilgili düzenlemelerde değişiklik yapılarak hastanede çalışan temel bilim uzman hekimlerinin döner sermaye katsayısının iyileştirilmesini talep etmektedir (§1).
10) 209 sayılı Kanunda (§5); sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları
ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, ek ödemenin oranı ile esas ve usullerinin; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak yönetmelikle belirleneceği hükmüne yer verilmiştir. Anılan düzenleme kapsamında hazırlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme
Yapılmasına Dair Yönetmelik (§6) ile de tıbbi işlemler puanı bulunmayan tıbbi ve idari ünitelerde, sağlık tesislerine entegre 112 acil sağlık istasyonlarında çalışan tabip, diş tabibi, uzman tabip ve uzman diş tabibi ve temel tıp bilimleri uzmanları (anatomi, fizyoloji ve benzeri.) için HAKUK katsayısı “1,10” olarak belirlenmiştir.
11) İdare tarafından (§2); ek ödemelere ilişkin analizler yapılarak ihtiyaç ve gereklilikler çerçevesinde
yönetmelik revizyon çalışmaları yapıldığı, tabip sınıfı personelin; atanılan kadro unvanı yanı sıra uzmanlık branşı için tıpta uzmanlık eğitimi süresi, muayene, invaziv girişim, acil hastaya müdahale, nöbet hizmetlerine katılım, görev nedeniyle şiddete-tehlikeye maruziyet riski ve Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası risk grubu gibi kriterler gözetilerek farklı HAKUK katsayılarının belirlendiği, tıbbi işlem puan üretme imkânı bulunmayan fizyoloji uzmanı başvuranın ek ödemesinin düzenlemeler kapsamında yapıldığı ifade edilmiştir.
12) Mülga Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme
Yapılmasına Dair Yönetmelik (§7) ile başvuran pozisyonundaki temel tıp bilimleri uzmanlarının söz konusu katsayısı 0,80 olarak belirlenmiş iken 04/03/2020 tarihli ve 31058 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair
Yönetmelik ile HAKUK katsayısının yükseltilerek 1,10 olarak belirlenmiş olduğu görülmüştür.
13) Bu kapsamda; 04/03/2020 tarihinde yayımlanan Yönetmelik ile idare tarafından konuya ilişkin revizyon
çalışmaları yapılmış olduğu, daha önce 0,80 olarak belirlenen HAKUK katsayısının 1,10 puana yükseltildiği, HAKUK katsayısı ortaya konması sürecinde belirli kriterlerin idare tarafından dikkate alındığı ve Fizyoloji alanında Uzman Doktor olarak görev yapmakta olan başvurana ilgili düzenlemeler kapsamında ek ödeme yapılmış olduğu hususları dikkate alınarak başvuruya konu işleminin mevzuat çerçevesinde tesis edildiği değerlendirilmiştir.
14) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın, hastanede çalışan temel bilim uzman
hekimlerinin döner sermaye katsayısının iyileştirilmesi talebinin reddine yönelik işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak gönderilmiş olduğu görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR ÖNERİSİ
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi