|
ÖZET: Başvuran, sözleşmeli personel statüsünde çalıştığını ve %90 engelli raporu bulunan çocuğunun yanına tayin talep ettiğini, ancak bu talebinin reddedildiğini belirtmiştir. Sağlık Bakanlığı, 663 sayılı KHK’nin 45/A maddesi gereği, sözleşmeli personelin aile birliği ve can güvenliği mazeretleri dışında, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 3+1 yıl boyunca görev yaptığı kurumda kalması gerektiğini ifade etmiştir. Ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek-39 uncu maddesinin sadece kadrolu personeli kapsadığı, dolayısıyla başvuranın tayin talebinin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir.
Uyuşmazlık, başvuranın sözleşmeli personel statüsünde olmasından kaynaklanmakta olup, bu durum tayin talebinin reddedilmesine neden olmuştur. Başvuranın, sözleşmeli personel olarak çalıştığı süre zarfında tayin talebinin karşılanmaması, yürürlükteki mevzuat hükümlerine dayanmaktadır. Dolayısıyla, başvuranın sağlık mazeretiyle tayin talebinin reddi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/2452-S.22.3708
BAŞVURU NO : 2021/16413
KARAR TARİHİ : 23/02/2022
RET KARARI
Adres
KONYAALTI / ANTALYA
SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Çocuğunun engel durumu nedeniyle tayin talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 27/09/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; İstanbul Erenköy Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Hastanesinde fizyoterapist olarak sözleşmeli personel statüsünde çalıştığını, oğluna otizm tanısı konulduğunu ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporunda “özel koşul gereksinimi olduğunun belirtildiğini” ve %90 üzeri engelli raporu verildiğini, özel eğitim ihtiyacı çok yüksek olan çocuğunun yanına tayin istediği halde eş durumu tayini talebinde bulunduğu şeklinde tarafına cevap verildiğini, 657 sayılı Kanunun Ek 39 uncu maddesi gereği tayininin yapılması gerekirken hiçbir açıklama yapılmadığını ve konu ile ilgili Bakanlığa ulaşmaya çalışmasına rağmen hiçbir sonuç alamadığını belirterek tayin talebinin onaylanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel
Müdürlüğünden alınan 05/11/2021 tarihli cevabi yazıda özetle; 2.1. 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesi kapsamında sözleşmeli personelin; aile birliği mazereti ve can güvenliği mazereti dışında, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren (3+1) yıl, sözleşme yaptığı Kurumun hizmet biriminde görev yapması gerektiği ve Sözleşmeli Personelin Yer
Değiştirilmesine İlişkin Usul ve Esaslarda belirtilen haller dışında başka bir yere atanmasının mümkün bulunmamakta olduğu, haricinde Daire Başkanlığınca yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı, 2.2. 663 Sayılı KHK maddesi kapsamında kadroya geçen personel hakkında Bakanlık Makamının 10/07/2021 tarihli ve 2293 sayılı Onayında “657 sayılı Kanunun 4. Maddesinin (a) bendi kapsamındaki kadrolara atananların Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 19, 20 ve 21. Maddeleri kapsamındaki taleplerinin değerlendirilmesi, kadrolu olarak atanma tarihinden itibaren bir yıllık çalışma
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
süresini tamamlamadan yapılan diğer yer değişikliği taleplerinin ise değerlendirilmemesi” hususunun yer aldığı, 2.3. Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinde “Personelin kendisinin, eşinin, annesinin, babasının, bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tehlikeye girdiğini veya görev yerinin değişmemesi hâlinde tehlikeye gireceğini, üniversiteler veya Bakanlık eğitim ve araştırma hastanelerinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi halinde tedavinin yapılabileceği bir sağlık kurum veya kuruluşunun bulunduğu veya sağlığının olumsuz etkilenmeyeceği bir ilin münhal kadrolarına sağlık mazereti değerlendirme komisyonu kararı doğrultusunda atanır.” hükmünün bulunduğu 2.4. 663 Sayılı KHK’nın 45/A maddesi kapsamında sözleşmeli fizyoterapist olarak görev yapan
‘nun, üç yıllık fiili çalışma süresini tamamlayıp kadroya geçtikten sonra çocuğuna ait üniversite veya Bakanlık eğitim ve araştırma hastanelerinden alınacak sağlık kurulu raporu ile üstleri aracılığı ile sağlık mazereti nedeniyle atanma talebinde bulunması halinde talebinin Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 19 uncu maddesine ve Bakanlık Makam Onayına göre Bakanlığın
Sağlık Mazereti Değerlendirme Komisyonu tarafından değerlendirilebileceği, 2.5. Başvuran ’nun İstanbul Erenköy Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesinde
663 sayılı KHK’nin 45/A maddesine tabi sözleşmeli fizyoterapist pozisyonunda görev yaptığı, adı geçene
ait hizmet cetveli ve kadro durumunu gösterir belgelerin dosya ekinde gönderildiği, 2.6. Bakanlık bünyesinde 663 sayılı KHK’nın 45/A maddesine göre sözleşmeli sağlık personeli olarak görev yapanların her türlü atanma taleplerinin 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesine Tabi Sözleşmeli Sağlık
Personelin Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değiştirmesine İlişkin Usul Ve Esaslar ve Sözleşmeli
Personelin Can Güvenliği Nedeniyle Yer Değişikliği başlıklı Bakanlık Makamının 22/11/2019 tarih ve sayılı onayına göre değerlendirildiği, 2.7. 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 45/A maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bu madde uyarınca atanan sözleşmeli sağlık personeli üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz. Aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmelerde bu madde uyarınca istihdam edilen personelin eşi bu personele tabidir. Ancak sözleşmeli sağlık personelinin bulunduğu ilde bir yıl görev yapması ve vizeli pozisyon bulunması durumunda; eşlerin her ikisinin de Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında sözleşmeli veya eşlerden birinin sözleşmeli, diğerinin Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında veya diğer bir kamu kurum veya kuruluşunda kadrolu statüde istihdam ediliyor olması halinde hizmet ihtiyacının daha fazla olduğu yere atamaları yapılabilir.” hükümlerinin yer aldığı, sözleşmeli personelin; anılan fıkrada belirtilen haller dışında, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren (3+1) yıl, sözleşme yaptığı
Kurumun hizmet biriminde görev yapması gerektiği, yer değiştirilmesine ilişkin usul ve esaslarda belirtilen haller dışında başka bir yere atanmasının mümkün bulunmadığı, 2.8. 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
“Sözleşmeli sağlık personeli istihdamı” başlıklı 45/A maddesinin dördüncü fıkrasında “Sözleşmeli sağlık personelinden üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar talepleri halinde bulundukları yerde 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (A) bendi kapsamındaki kadrolara atanır. Bu kadrolara atananlar, aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar, bunlar hakkında adaylık hükümleri uygulanmaz.” hükümlerinin yer aldığı,
657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun Ek-39 uncu maddesinde “Devlet memurlarının, hayatını
başkasının yardım veya bakımı olmadan devam ettiremeyecek derecede engelli olduğu sağlık kurulu raporu ile tespit edilen eşi, çocukları ile kardeşlerinin, memuriyet mahalli dışında resmî veya özel eğitim ve öğretim
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
kuruluşlarında eğitim ve öğretim yapacaklarının özel eğitim değerlendirme kurulu tarafından belgelendirilmesi hâlinde, ilgilinin talebi üzerine eğitim ve öğretim kuruluşlarının bulunduğu il veya ilçe sınırları dâhilinde kurumunda bulunan durumuna uygun boş bir kadroya ataması yapılır.” hükmü bulunduğu, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmeliğin Kazanılmış Haklar başlıklı 15 inci maddesinde “Bu Yönetmelikte geçen “Çok ileri düzeyde ÖGV”, “Belirgin ÖGV” ve “Özel koşul gereksinimi var (ÖKGV)” ifadeleri, ilgili mevzuatın uygulanması açısından ağır engellilik durumunu ifade eder.” hükmü bulunduğu, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a)
bendinde “Standardın uygun olması kaydıyla bu Yönetmeliğin puan, süre ve dönem ile ilgili hükümlerine bağlı kalmaksızın; Eşinin, çocuklarının, annesinin, babasının veya kardeşlerinden birinin ağır engelli olduğunu belgelendirmesi halinde engelli yakınının ikamet ettiği yere, kendisinin engelli olduğunu belgelendirmesi halinde ise talep ettiği yere, atanabilir.” hükmü bulunduğu, 2.9. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun Ek-39 uncu maddesine göre atanma talepleri 657 sayılı
Kanunun 4/A maddesi kapsamında kadrolu olarak görev yapan personeli kapsadığı ve 663 sayılı
KHK’nin 45/A maddesi kapsamında sözleşmeli pozisyonda görev yapan personel için atanma taleplerinin bu madde kapsamında değerlendirilemediği, Ancak, 663 sayılı KHK’nin 45/A maddesi kapsamında sözleşmeli pozisyonda görev yapan personelin fiilen üç yıllık çalışma süresini tamamlayıp 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (A) bendi kapsamındaki kadrolara atananların kadrolu olarak atama tarihinden itibaren bir yıllık çalışma süresini tamamlaması durumunda Çocuklar İçin Özel Gereksinim
Raporuna (ÇÖZGER) göre atanma talebinde bulunması halinde talebi Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliğinin 16. maddesine göre değerlendirilebileceği, 2.10. Bakanlık kayıtlarının tetkikinde, 663 sayılı KHK’nin 45/A maddesi kapsamında sözleşmeli pozisyonda görev yapan diğer sağlık personelinden Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporuna (ÇÖZGER)
istinaden atanma talebinde bulunan personel bulunmadığı, 2.11. Adı geçenin başvuru konusuna ilişkin idarece takibi yapılan herhangi bir idari dava bulunmadığı, Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 3.1. “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrası; “Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.” 3.2. “Ailenin korunması ve çocuk hakları” 41 inci maddesi; “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar.
(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/4 md.) Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir.” 3.3.“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 5.1. “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesi; “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.
A) Memur:
Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır.
Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da memur sayılır.
B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.
5.2.Ek-39 uncu maddesi; “Devlet memurlarının, hayatını başkasının yardım veya bakımı olmadan devam ettiremeyecek derecede engelli olduğu sağlık kurulu raporu ile tespit edilen eşi, çocukları ile kardeşlerinin, memuriyet mahalli dışında resmî veya özel eğitim ve öğretim kuruluşlarında eğitim ve öğretim yapacaklarının özel eğitim değerlendirme kurulu tarafından belgelendirilmesi hâlinde, ilgilinin talebi üzerine eğitim ve öğretim kuruluşlarının bulunduğu il veya ilçe sınırları dâhilinde kurumunda bulunan durumuna uygun boş bir kadroya ataması yapılır.” 6. 02/11/2011 tarihli ve 28103 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı
Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin “Sözleşmeli sağlık personeli istihdamı” başlıklı 45/A maddesi; “Bakanlık ve bağlı kuruluşları, merkez teşkilatları hariç olmak üzere ve öncelikle personel istihdamında güçlük çekilen yerlerde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca ilgili mevzuatı gereği kura ile ataması öngörülenler dışında 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerde Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı kapsamında yer alan unvanlarla vize edilmiş pozisyonlarda bu maddede öngörülen şartlarla sözleşmeli personel istihdam edebilir.
…
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
Bu madde uyarınca atanan sözleşmeli sağlık personeli üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz. Aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmelerde bu madde uyarınca istihdam edilen personelin eşi bu personele tabidir. Ancak sözleşmeli sağlık personelinin bulunduğu ilde bir yıl görev yapması ve vizeli pozisyon bulunması durumunda; eşlerin her ikisinin de Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında sözleşmeli veya eşlerden birinin sözleşmeli, diğerinin Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında veya diğer bir kamu kurum veya kuruluşunda kadrolu statüde istihdam ediliyor olması halinde hizmet ihtiyacının daha fazla olduğu yere atamaları yapılabilir.
Sözleşmeli sağlık personelinden üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar talepleri halinde bulundukları yerde 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (A) bendi kapsamındaki kadrolara atanır. Bu kadrolara atananlar, aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar, bunlar hakkında adaylık hükümleri uygulanmaz.”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; sözleşmeli personel statüsünde çalıştığını, oğluna otizm tanısı konulduğunu %90 üzeri engelli raporu verildiğini, özel eğitim ihtiyacı çok yüksek olan çocuğunun yanına tayin istediği halde 657 sayılı Kanunun Ek 39 uncu maddesi gereği tayininin yapılması gerekirken talebinin reddedildiğini, belirterek tayin talebinin onaylanmasını talep etmektedir.
9. Sağlık Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda özetle; 663 Sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 45/A maddesi kapsamında sözleşmeli personelin; aile birliği mazereti ve can güvenliği mazereti dışında, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren (3+1) yıl, sözleşme yaptığı Kurumun hizmet biriminde görev yapması gerektiği ve Sözleşmeli Personelin Yer Değiştirilmesine İlişkin Usul ve Esaslarda belirtilen haller dışında başka bir yere atanmasının mümkün olmadığı, 657 Sayılı Devlet Memurları
Kanunun Ek-39 uncu maddesine göre atanma talepleri 657 sayılı Kanunun 4/A maddesi kapsamında kadrolu olarak görev yapan personeli kapsadığı ve 663 sayılı KHK’nin 45/A maddesi kapsamında sözleşmeli pozisyonda görev yapan personel için atanma taleplerinin bu madde kapsamında değerlendirilemediği hususları bildirilmiştir.
10. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde, uyuşmazlığın başvuranın sözleşmeli personel statüsünde olmasından dolayı tayin talebinin karşılanmaması noktasında toplandığı görülmektedir.
11. Başvuranın hizmet belgesi incelendiğinde; 24/07/2020 tarihinde Sağlık Bakanlığı Erenköy Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesinde fizyoterapist kadrosunda 657/4B kapsamında 663 sayılı KHK’nin 45/A hükümleri kapsamında sözleşmeli personel olarak kamu görevine başladığı, 01/01/2021 tarihinde de sözleşmesinin yenilendiği bilgilerine ulaşılmıştır.
12. Anayasa’da yer almayan veya açıkça düzenlenmeyen konulara ilişkin düzenleme yapma yetkisi yasama organına aittir. Bu açıdan, yasama organının bir alanı düzenleme yetkisi, genel ve asli bir yetkidir. Yasama organının düzenleme yetkisinin genel olması, kanuni düzenleme yaparken konu bakımından bir sınırın olmadığı, her konuda ve dilediği ölçüde ayrıntılı düzenleme yapabileceği; asli olması ise, yasama organının
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
bir konuda doğrudan doğruya yani araya başka bir işlem girmeden düzenleme yapabileceği anlamına gelmektedir 13. Kamu kurumlarında istihdam edilen personelin statülerinin ve bu statülerin her biri kapsamında istihdam edilen kişilerin işe alınması, nakil, terfi, sosyal, idari, mali ve özlük hakları ile disiplin yönünden tabi olacakları hükümlerin düzenlenmesi kanun koyucunun takdir alanında bulunduğu şüphesizdir. Hukuki durumları (statüleri) mevzuatla düzenlenmiş olan kamu görevlilerinin bulundukları statüye ilişkin yasa ve yönetmelikte düzenlenmiş bulunan kurallara tabi olduklarının kabulü gerekmektedir.
14. 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesinde “sözleşmeli sağlık personeli olarak çalışan personelin aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği hariç 3 yıl süreyle başka bir yere atanamayacağı” açık şekilde düzenlenmiştir. Sağlık Bakanlığının teşkilat yapısı incelendiğinde de izin, tayin, mazeret, nöbet gibi konularda 657 sayılı Kanunun 4/A maddesi kapsamında çalışan memur, 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi ve 663 sayılı KHK’nin 45/A maddesi kapsamında çalışan sözleşmeli personel,
4924 sayılı Kanun kapsamında çalışan sözleşmeli personel, Aile Hekimliği Çalışanları, 663 sayılı KHK
kapsamında çalışan sözleşmeli yöneticilerin farklı prosedürlere ve farklı mevzuat hükümlerine tabi olduğu görülmektedir.
15. Memur statüsünden farklı olarak sözleşmeli personel statüsü, tarafların önceden belirlenmiş sözleşme hükümlerine uymaları ile özgür iradelerinin esas olduğu, diğer bir anlatımla kişilerin kendilerine uygulanacak esasları bilerek belirli bir süre için istihdam edilmeyi seçtikleri bir statüdür. Diğer bir ifadeyle, sözleşmeli personel statüsünde çalışan personel hak ve yetkileri daha önceden belirlenmiş hukuki statüye kendi istek ve iradeleriyle girmekte ve idare ile sözleşme aşamasında bütün bu hususlardan haberdar olarak sözleşme imzalamaktadırlar. Bu bağlamda 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin bahse konu 45/A maddesinde düzenlenen süre ve yer değiştirme yönünden kısıtlamalar da dikkate alındığında anılan mevzuat kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel tarafından sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği talepleriyle karşılaşması durumunda, bağlı yetkiye sahip olan İdarenin kanunla belirlenen sınırın dışına çıkarak bu yöndeki talepleri kabul edip talep edilen yer değişikliği işlemini yapmasının mümkün bulunmadığı dikkate alınmak zorundadır. Bu itibarla, kişinin, özgür iradeyle akdetmesi neticesinde, sözleşmeyle sahip olduğu veya olmadığı hakların bilincinde olması beklenmektedir.
16. Yine 663 sayılı KHK’nin 45/A maddesinde ise “sözleşmeli sağlık personelinden üç yıllık çalışma süresini tamamlayanların talepleri halinde bulundukları yerde 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (A) bendi kapsamındaki kadrolara atanacağı” hususu düzenlenmiştir. Belirlenen sürelerde çalışan sözleşmeli personelin statüsünün değişmesi durumunda farklı mevzuat hükümlerine de tabi olacağı açıktır. Başka bir deyişle; 3 yılını dolduran ve devlet memurluğu statüsüne geçen personelin mazeret tayinleri olan eş durumu, sağlık mazereti ve can güvenliği tayinleri yapılmaktadır. Ancak isteğe bağlı tayinleri isteyebilmesi için kadroya geçtikten sonra artı bir yıl daha görev yapması gerekmektedir. İsteğe bağlı tayinler; iller arası yer değişikliği kurası, üst ve alt bölge tayinleri, karşılıklı yer değişikliği (becayiş), eğitim, boşanma, emeklilik ve engellilik durumu tayinleridir.
17. Somut olayda; başvuran 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun Ek-39 uncu maddesine göre atanma talebinin karşılanması gerektiğini iddia etse de; hem sözleşmeli personel olarak kamu görevini ifa ediyor olması hem de yürürlükteki mevzuatta belirtilen çalışma süresini yerine getirmediğinden dolayı kadrolu statüye geçmediği anlaşıldığından; başvuran hakkında 657 sayılı Kanunun Ek-39 uncu madde hükümlerinin uygulanmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir husus tespit edilememiştir.
18. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
değerlendirme neticesinde; öncelikle personel istihdamında güçlük çekilen yerlerde, personel ihtiyacını karşılamak üzere sözleşmeli personel istihdam etmeyi amaçlayan 663 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname hükümlerine göre sözleşmeli sağlık personellerin bu statüye mevcut mevzuat hükümlerini (sözleşmeli sağlık personelinin 4 yıl boyunca atandıkları yerde çalışmak zorunda oldukları ve bu süre zarfında mazerete bağlı olarak yer değişikliği talebinde bulunamayacakları hususunu) bilerek başvurdukları, ayrıca 3+1 yıl süreyle başka bir yere atanamayacakları hususunun kanunla kabul edilmesi sebebiyle Sağlık Bakanlığının bağlı yetki içerisinde olduğu, yani sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği konusunda kanunla belirlenen alanın dışına çıkamayacağı, bu açıdan başvuranın sağlık mazeretiyle tayin talebinin idarece reddi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden, başvurunun reddi yönünde karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içinde gönderildiğinden ve başvuranın dilekçesi üzerine kısa sürede cevap verdiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmekle birlikte ayrıca Sağlık Bakanlığının görev alanı çerçevesinde, istihdamında güçlük çekilen yerlerde, personel ihtiyacını karşılamak amacıyla getirilen düzenleme kapsamında, ilgili mevzuatta atananların 4 yıl süreyle başka yere atanmayacağı yönünde bir hüküm bulunsa da, sözleşmenin imzalanmasının sonrasında ortaya çıkabilecek ağır sağlık sorunları nedeniyle ilgililerin yaşadıkları mağduriyetler karşısında, sosyal devlet olmanın ve hakkaniyet ilkesinin bir gereği olarak, İdarenin yapacağı düzenlemelerde bu hususları da dikkate alması gerektiği değerlendirilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
20. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre, BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr